Definitieve Jaarstukken 2022 incl Sisa (met waarmerk 06-07-23)

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 05/07/2023 Behorende bij briefnr. 2305148 Paraaf:

pagina 93

Voor het uitvoeren van taken op het gebied van afval, riool en diverse andere diensten gaan wij uit van het doorberekenen van de kostprijs. Wij doen dit vanuit de gedachte dat deze voldoen aan het profijtbeginsel.

Onroerende zaakbelasting De tariefsaanpassing voor 2022 bedroeg 1,3%. Dit is de bijgestelde prijsindex gelijk aan de recente meicirculaire 2021. Voor 2022 gelden de WOZ-waarden met waardepeildatum 1 januari 2021. Deze waarden zijn tot stand gekomen op basis van de geactualiseerde taxaties van het geïnventariseerde onroerend goed inclusief areaaluitbreiding (nieuwbouw, verbouw en sloop). De landelijke marktontwikkeling over de periode van 1 januari 2020 tot 1 januari 2021 een waardestijging voor woningen van 15,4% en waardestijging voor niet-woningen van 2,2%. Deze waardestijging heeft geen invloed op de lokale lastendruk van de burgers en bedrijven.

Afvalstoffenheffing Het afvalbeleid stelde de raad op 15 december 2016 vast. De rode draad hiervan is dat het restafval zoveel mogelijk wordt gescheiden van andere afvalstromen. Door maatregelen die betrekking hebben op de wijze van inzameling van het GFT, PMD, luiers, textiel en de effecten van tariefprikkels willen we onze doelstellingen halen. Voor 2022 profiteren we van een gunstigere doorberekening van de PMD-kosten en -opbrengsten dan waar we aanvankelijk van uitgingen. Sinds jaar en dag hanteren we daarvoor een tarief naar gewicht en ledigingsfrequentie. In verband met de nieuwe aanbesteding voor de inzameling ziet het er naar uit dat het wegen niet meer mogelijk is of slechts tegen erg hoge kosten. We gaan om deze reden uit van een vastrecht met een variabel ledigingstarief dat uitgaat van een gemiddelde aantal kg’s per lediging. We denken dat dit gedifferentieerd afvaltarief nog voldoende prikkels biedt als middel om mede onze afvaldoelstellingen te bereiken. De gemiddelde kosten dalen in 2022 ten opzichte van de verwachtingen met circa € 10,- per aansluiting en komt daarmee op € 235,90. (Dit is inclusief de € 6,- per aansluiting vermindering).

Rioolheffing Op basis van het Gemeentelijk Rioolplan 2020-2023 passen wij de tarieven aan met de trendmatige prijsindex van 1,3%. Als gevolg van de verschillen in waardeontwikkeling van woningen en niet-woningen, vindt hier wel een verschuiving plaats in de lastendruk van nietwoningen (lager) naar woningen (hoger).

Ontwikkeling lokale lastendruk Onder woonlasten verstaan wij: OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing.

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 05/07/2023 Behorende bij briefnr. 2305148 Paraaf:

pagina 94

De berekening voor 2022 is gebaseerd op een gemiddelde waarde van een woning van € 383.794,- en een gemiddelde waarde van een niet-woning van € 346.169,-. (waardepeildatum 2021). Overzicht ontwikkeling gemiddelde lokale lastendruk

2022 Begroting

2022 rekening

Afwijking tov begroting (%)

Woningen

Eigenaar

561,49

561,49

0,00%

Woningen

Gebruiker

245,20

235,90

-3,79%

Woningen

Eigenaar en gebruiker

806,69

797,39

-1,15%

Niet-woningen

Eigenaar

1.199,13

1.199,13

0,00%

Niet-woningen

Gebruiker

814,54

814,54

0,00%

Niet-woningen

Eigenaar en gebruiker

2.013,67

2.013,67

0,00%

De afvalkosten vallen voor 2022 voordelig uit. Het aantal ledigingen zijn voor GFT met 3% gestegen terwijl restafval met 10% is gedaald. Zowel voor begroting als rekening is de eenmalige teruggave van € 6,- opgenomen. Dit heeft tot gevolg dat voor de gebruikers van woningen een lagere lastendruk ontstaat. Voor de eigenaar/gebruiker levert als resultaat op dat het tarief bijna gelijk is aan dat van vorig jaar. Voor de niet-woningen heeft het afvaltarief geen invloed.

Kwijtscheldingsbeleid Op basis van artikel 26 van de invorderingswet geven wij uitvoering aan de kwijtschelding van belastingen. De gemeente Bernheze hanteert een zo ruim mogelijk kwijtscheldingsbeleid. Op 27 juni 2019 besloot uw raad in het kader van de harmonisatie van het kwijtscheldingsbeleid BSOB, dat: •

voor de kosten van bestaan een percentage van 100% van de bijstandsnorm te hanteren voor personen jonger dan de AOW-gerechtigde leeftijd;

•

de norm voor de kosten van bestaan voor AOW-gerechtigden te baseren op de toepasselijke netto AOW-bedragen in de plaats van op de toepasselijke bijstandsnorm;

•

bij het bepalen van het netto-besteedbare inkomen voor kwijtschelding rekening wordt gehouden met de kosten van kinderopvang;

•

de kwijtschelding voor natuurlijke personen die een bedrijf of een zelfstandig beroep uitoefenen (kleine ondernemers) in stand wordt gehouden.

Voor kwijtschelding komt de volgende heffingen in aanmerking: •

onroerende zaakbelasting eigenaar woning en niet-woning en gebruik niet-woning;

•

Afvalstoffenheffing tot het vastgesteld maximum van € 152,- o.b.v. Verordening op de heffing en invordering van afvalstoffenheffing Bernheze 2022

• rioolheffing In 2022 is voor een bedrag van € 64.112 aan kwijtschelding verleent en volledig toe te schrijven aan afvalstoffenheffing. VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 05/07/2023 Behorende bij briefnr. 2305148 Paraaf:

pagina 95

Kostendekkendheid tarieven In het Besluit begroting en verantwoording is bepaald dat alleen kosten worden opgenomen die betrekking hebben op het primaire proces. Dit betekent dat het niet zondermeer mogelijk om vanuit de taakvelden volledig inzicht te krijgen in alle kosten die maximaal kostendekkend mogen zijn. Kosten van overhead worden centraal geraamd, maar dienen wel in verband gebracht te worden met de integrale kostprijs. Om deze reden is het van belang dat op een andere wijze uit de begroting blijkt hoe de tarieven worden berekend en welke (beleids)keuzes bij die berekening zijn gemaakt. Deze paragraaf verschaft deze informatie. De gemeente Bernheze kent een aantal belastingen en heffingen die kunnen worden onderscheiden in algemene dekkingsmiddelen (ozb) en heffingen waarvan de besteding is gebonden (afvalstoffenheffing, rioolheffing, leges, etc.). De huidige legesverordening is verdeeld in drie titels, namelijk: 1. Titel 1: Algemene dienstverlening; 2. Titel 2: Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning; 3. Titel 3: Dienstverlening vallend onder Europese dienstenrichtlijn. Kruissubsidiëring binnen deze titels is mogelijk, maar niet meer tussen titels. Op basis van onderzoek hebben wij geconstateerd dat (zie hiervoor ook de raad van 16 december 2010) dat een 100% kostendekkend niveau voor Titel 1 en 3 niet haalbaar is.

Voor Titel 1 worden wij geconfronteerd met de door het Rijk gemaximeerde tarieven, terwijl bij Titel 3 het kostendekkend maken zou leiden tot onacceptabele tariefstijgingen. Daar waar mogelijk streven wij om de tarieven naar een kostendekkend niveau te brengen. Voor Titel 2 geldt een 100% kostendekkendheid als uitgangspunt evenals voor de zogenaamde retributies van afval en riool. In verband met de invoering van de omgevingswet is wederom uitgesteld, nu naar 1 januari 2024.

Rioolheffing Goede riolering is nodig voor de bescherming van de volksgezondheid, het milieu en het tegengaan van wateroverlast. Als gemeente hebben we de taak om voor die riolering te zorgen: we hebben de zorgplicht voor stedelijk afvalwater, voor afvloeiend hemelwater en voor grondwatermaatregelen. Met het nieuwe, meer adaptieve, GRP willen wij verder gaan door:

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 05/07/2023 Behorende bij briefnr. 2305148 Paraaf:

pagina 96

•

nog nadrukkelijker te kijken naar ontwikkelingen die in de stedelijke omgeving plaatsvinden rond water, grondstoffen, energie en ruimtelijke ontwikkelingen;

•

de zorgplicht nog breder in te bedden in de interne en externe processen, waardoor betere afstemming plaatsvindt op andere processen in de (openbare) ruimte.

•

Het projectmatig klimaatadaptief inrichten van de openbare ruimte.

•

De beleidsambities die hierbij horen zijn:

•

adaptief en risicogestuurd beheer;

•

klimaatadaptatie;

•

samenwerking in As50+-verband;

•

inspelen op maatschappelijke ontwikkelingen.

Om alle kosten te kunnen dekken, heffen we rioolheffing. We heffen van eigenaren op basis van de WOZ-waarde Hierbij wordt onderscheid gemaakt in: onroerende zaken die in hoofdzaak tot woning dienen, en onroerende zaken die niet in hoofdzaak tot woning dienen. Het grootste deel van de lasten is bedoeld voor het opvangen van de vervanging en relining van de riolering. Gezien het feit dat er nogal wat onzekerheden zijn over het exacte tijdstip van de vervangingspiek (na 2040) en de ontwikkeling van nieuwe (goedkopere) renovatietechnieken is het niet verstandig om per direct een theoretisch op lange termijn kostendekkend tarief te hanteren. De huidige heffing ligt onder het op lange termijn kostendekkende tarief. Er zijn vele scenario’s mogelijk om naar een kostendekkend niveau te groeien. In wezen is het een vraagstuk van verdeling in de tijd: hoe langzamer we naar een kostendekkend niveau groeien, hoe hoger we uiteindelijk uitkomen. Het zwaartepunt van de uitgaven komt na 2040. Daarom passen wij het tarief de komende jaren niet (behoudens inflatiecorrectie) aan. Vanaf 2030, rekening houdend met de verwachtte vervangingspiek, gaan we de tarieven verhogen. De reden hiervoor is gelegen in het feit dat de noodzaak tot stijging ontbreekt.

Een tariefstijging hoeft namelijk pas na drie planperiodes (2030) te worden doorgevoerd om vanaf die periode te gaan sparen voor de (theoretische) vervangingspiek die na 2040 zal gaan optreden. De komende jaren zal duidelijk worden of die piek ook daadwerkelijk gaat optreden. In de tussenliggende periode zal de strategie vervangen versus relinen verder worden geoptimaliseerd. Deze benadering is tevens in overeenstemming met de aanbeveling van de Commissie BBV om ten behoeve van het tarief een horizon van 10 jaar te hanteren. Kosten taakveld Riolering, excl. onderhoud incl. (omslag)rente1

2.090.784

Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen

-126.724

Netto kosten taakveld Riolering

1.964.060

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 05/07/2023 Behorende bij briefnr. 2305148 Paraaf:

pagina 97

Toe te rekenen kosten: Overhead

169.822

BTW2

185.276

Dotatie reserves

128.219

Totale kosten

2.447.377

Overige opbrengsten beschikking reserves Opbrengst heffingen

2.460.719

Totaal opbrengsten

2.460.719

Dekkingspercentage

100,55%

1) 2)

Geen omslagrente a.g.v. ontbreken van boekwaarde activa. De BTW zoals opgenomen in de tabel betreft de kostprijsverhogende compensabele BTW over de gemaakte kosten. Voor deze compensabele btw is een korting toegepast op de algemene uitkering.

Afvalstoffenheffing De focus ten aanzien van afval ligt tegenwoordig op het maximaal hergebruiken van producten en grondstoffen: de circulaire economie. Afval zien als grondstof is goedkoper, duurzamer en milieuvriendelijker. De richting die we op moeten is het denken en handelen van inwoners (nog) verder om te schakelen van afval naar grondstof, zodat het hergebruik stijgt en de hoeveelheid restafval daalt. De volgende ambities zijn in het beleidsplan opgenomen: De milieuambitie: Bernheze moet er naar streven om in 2030 afvalloos te zijn (dat wil zeggen dat er geen huishoudelijk afval meer vrijkomt dat als restafval verwerkt moet worden). De kostenambitie kan omschreven worden als “een goede kwaliteit tegen een redelijke prijs”. Bij voorkeur gaan de kosten voor afvalbeheer niet omhoog, maar een stijging is bespreekbaar als daar wat tegenover staat. De serviceambitie: gemak voor de burger. Inwoners moeten hun afval zo veel mogelijk kwijt kunnen op het moment dat zij dat willen en zij zich dus ook weinig zorgen hoeven te maken over opslagruimte in huis (niet méér opslagmiddelen dan noodzakelijk). Aandacht voor werkgelegenheid (als vierde element aan de afvaldriehoek): preventie, hergebruik en recycling van afval kan lokale (sociale) werkgelegenheid opleveren. Denk hierbij aan nieuwe werkgelegenheid door sortering en vermarkting van afvalstromen, kringloopwinkels en repaircafés.

Dit aandachtspunt hanteren we als secundaire ambitie. De fysieke inzamelstructuur is opgebouwd uit een haalsysteem (huis-aan-huis), een decentraal brengsysteem en een centraal brengsysteem (milieustraat en twee groendepots). De financiële inzamelstructuur is opgebouwd uit: •

een belasting per perceel (vastrecht),

•

een belasting voor het ledigen van een kliko fijn huishoudelijk restafval (fHRA),

•

een belasting voor het aangeboden gewicht aan fijn huishoudelijk restafval, VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 05/07/2023 Behorende bij briefnr. 2305148 Paraaf:

pagina 98

•

een belasting voor het aanleveren van bepaalde afvalstromen op de milieustraat (poorttarief).

Daarnaast zijn kosten verbonden aan het gebruik maken van de haalservice voor grof tuinafval binnen de bebouwde kom. Dit geheel van de afvalstoffenheffing is maximaal 100% kostendekkend. Kosten taakveld Afval, excl. onderhoud incl.(omslag)rente

2.950.501

Inkomsten taakveld (afval), excl. heffingen

-457.022

Netto kosten taakveld afval

2.493.480

Toe te rekenen kosten: Overhead

51.611

BTW1

478.918

Totale kosten

3.024.009

Overige opbrengsten beschikking reserves:

163.683

Opbrengst heffingen

2.846.011

Totaal opbrengsten

3.009.694

Dekkingspercentage

99,52%

1)

De BTW zoals opgenomen in de tabel betreft de kostprijsverhogende compensabele BTW over de gemaakte kosten. Voor deze compensabele is een korting toegepast op de algemene uitkering.

Grafrechten Grafrechten zijn retributies die de gemeente kan heffen op grond van artikel 229, eerste lid, onder a en b, van de Gemeentewet. Zij worden geheven voor het gebruik van de gemeentelijke begraafplaats of het gemeentelijke crematorium en voor het genot van in verband daarmee door de gemeente verleende diensten. De activiteiten binnen het taakveld Begraafplaatsen en crematoria gebaseerd op de Wet op de lijkbezorging hebben vooral een administratief karakter en zijn de volgende: •

toewijzen van nieuwe graven/urnen;

•

begraven en cremeren;

•

reserveren van een bestaand of nieuw graf;

•

verlengen en beëindigen van grafrechten;

•

opgraven en/of herbegraven of cremeren;

• contacten met rechthebbenden, grafdelvers en uitvaartdiensten. Daarnaast worden kosten gemaakt voor de instandhouding van onze gemeentelijke begraafplaats. Kosten die wij maken voor de instandhouding particuliere begraafplaats en oorlogsgraven laten wij buiten beschouwing. Bovenstaande activiteiten zijn volledig toe te rekenen aan de kostendekkendheid grafrechten, met als uitgangspunt maximaal 100% kostendekkende tarieven. Kosten taakveld Begraafplaatsen en crematoria, incl. (omslag)rente1

76.667

Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen

0 VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 05/07/2023 Behorende bij briefnr. 2305148 Paraaf:

pagina 99

Netto kosten taakveld Begraafplaatsen en crematoria

76.667

Toe te rekenen kosten: Overhead

12.529

Totale kosten

89.197

Overige opbrengsten

0

Opbrengst heffingen

43.303

Beschikking over voorziening

19.809

Totaal opbrengsten

63.113

Dekkingspercentage

70,76%

1)

Betreffen kosten taakveld Begraafplaatsen en crematoria exclusief de kosten begraafplaats Parkstraat (geen gemeentelijke begraafplaats) en overige lasten lijkbezorging (geen betrekking op gemeentelijke begraafplaats). Daarnaast wordt nog onderzocht of het onderhoudsbudget voldoende is om het gewenste onderhoudsniveau te bereiken (discussie raad omtrent onderhoudsniveau begraafplaats). Aanpassing budget onderhoudsniveau hebben effect op de hoogte van de tarieven.

Wij zien een forse daling van het aantal begravingen en verlengingen grafrechten. Deze trend is sinds vorig jaar ingezet. Deze ontwikkeling zien wij ook terugkomen in de lagere opbrengst van de leges.

Leges De huidige legesverordening is verdeeld in drie titels, namelijk: - Titel 1: Algemene dienstverlening; - Titel 2: Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning; - Titel 3: Dienstverlening vallend onder Europese dienstenrichtlijn. Kruissubsidiëring binnen een titel is mogelijk, maar niet meer tussen titels.

Titel 1: Leges Algemene dienstverlening Titel 1 bevat leges die voornamelijk betrekking hebben op de producten burgerzaken en producten bestuursstukken. Een aantal van deze leges zijn door het Rijk gemaximeerd met als gevolg dat het kostendekkend maken van deze leges Titel 1 forse effecten heeft op de andere producten. Vooralsnog maken we niet de keuze om binnen Titel 1 (algemene dienstverlening) kruissubsidiëring toe te passen. Daarmee accepteren wij een niet 100% dekking. Kosten taakveld (Burgerzaken)1

699.596

Netto kosten taakveld Burgerzaken

699.596

Toe te rekenen kosten: Overhead (taakveld BZ en RO)

367.449

Kosten taakveld (Ruimtelijke Ordening)

2.656

Totale kosten

1.069.701

Overige opbrengsten: Inkomsten taakveld excl. Heffingen

280

Opbrengst heffingen

437.413 VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 05/07/2023 Behorende bij briefnr. 2305148 Paraaf:

pagina 100