Bundel_Algemene beschouwingen kadernota 2022-2025.pdf

Bundel van de Raadsvergadering van 20 mei 2021

2

Algemene beschouwingen fracties op Kadernota gemeente Bernheze 2022-2025 De fracties spreken hun algemene beschouwingen uit en het college reageert hierop. Het vervolg van de handeling van de kadernota vindt plaats in de raad op 27 mei 2021. CDA Bernheze_Algemene beschouwingen Kadernota 2022-2025 D66 Bernheze_Algemene beschouwingen Kadernota 2022-2025 Lokaal_Algemene beschouwingen Kadernota 2022-2025 VVD_Algemene beschouwingen Kadernota 2022-2025 SP_Algemene beschouwingen Kadernota 2022-2025 Progressief Bernheze_Algemene beschouwingen kadernota 2022-2025_nw Politieke Partij Blanco_Algemene beschouwingen Kadernota 2022-2025

2 Algemene beschouwingen fracties op Kadernota gemeente Bernheze 2022-2025 1 CDA Bernheze_Algemene beschouwingen Kadernota 2022-2025

Algemene beschouwingen CDA Bernheze Kadernota 2022 Voorzitter, collega’s, belangstellenden, Voor ons ligt de kadernota, een doorkijk op hoofdlijnen hoe het Bernheze zal vergaan de komende jaren. We zien daar als CDA een duidelijke en positieve koers voor Bernheze, met specifieke extra inzet op lokale en regionale thema’s zoals wonen, toerisme, landbouw en het blijven investeren in de leefbaarheid van onze dorpen. De ambtelijke organisatie is versterkt en financieel heeft Bernheze een solide positie. Daar zijn wij als CDA Bernheze trots op. We kunnen wat ons betreft dan ook blijven investeren in Bernheze om de voorzieningen op het huidige niveau te houden en verbeteringen aan te brengen waar nodig. Er vindt een zeer beperkte lastenverzwaring plaats via de OZB die wij acceptabel en te verantwoorden vinden tegenover de geplande investeringen. Omdat de kadernota al is besproken in de drie commissies zal ik een aantal thema’s eruit lichten waar wij bijzondere aandacht voor vragen. Te beginnen met wonen. Wat het CDA betreft is bouwen een van de grootste prioriteiten van dit moment. Er liggen kansen, op inbreidingslocaties, private gronden en nieuwe uitbreidingsmogelijkheden. Wij zien graag een maximale inzet om alle kansen te benutten en refereren nog maar eens aan de ingediende moties hierover.

Tegelijkertijd stellen wij vast dat het bouwtempo in Bernheze ook al ontzettend hoog ligt op dit moment, er is al heel veel bijgebouwd de afgelopen jaren en er komt nog veel meer aan! Wij kijken uit naar een spoedige vaststelling van de nieuwe Woonvisie om daar zo mee door te kunnen gaan. We willen een gemeente die toekomstbestendig is voor jong en oud. Hierbij is het van groot belang dat we blijven investeren in zowel huur- als koopwoningen en ook particuliere initiatieven hierin ondersteunen. Wij zullen dit actief blijven volgen. Wij zijn tevreden met de versterking van de organisatie, volgens ons was dat ook al langere tijd hoog nodig en hebben daar zeer regelmatig voor gepleit. De echte veranderingen daarin vragen nu de nodige tijd, energie en aandacht. We vinden het belangrijk dat er zorgvuldig wordt gecommuniceerd met mensen, dossiers op orde zijn en de informatie de juiste mensen bereikt voor een gedegen afweging. Voor wat betreft de Maashorst zien wij uit naar het nog te voeren debat in juni. Voor nu wil ik namens CDA Bernheze nog eens benadrukken dat wij een openbaar en veilig natuurgebied belangrijk vinden. We zijn daarnaast blij dat ons voorstel tot verlaging van de structurele kosten opgevolgd wordt. Wij vinden het zeer positief dat de ‘een-loket toegang’ tot het sociale domein nu is ingericht in de vorm van Wegwijzer Bernheze.

Het is belangrijk dat we hier ook scherp op blijven voor een goede en gemakkelijke dienstverlening bij hulpvragen. Het is dan ook vaak allemaal al moeilijk genoeg. De eerste ervaringen over enige tijd evalueren vinden wij dan ook een goede zaak.

Verder dienden wij nog recent het voorstel in voor een kansenbeleid in het buitengebied. Heel belangrijk om bij nieuwe initiatieven een zorgvuldige afweging te kunnen maken en aan de voorkant duidelijk te hebben wat we wel en niet willen in het buitengebied. Het onderhoud daarvan, de leefbaarheid, het bieden van nieuwe, extra mogelijkheden en het tegengaan van ondermijning zijn daarin van belang. Eerder hebben wij ook aandacht gevraagd voor de droogte die ons partte speelt de laatste jaren. We zitten op hogere zandgronden en hebben daar naast het waterschap als gemeente ook een verantwoordelijkheid in vinden wij. Kunnen we nog meer doen wat dat betreft, bijvoorbeeld op plaatsen zorgen voor meer infiltratie of het afkoppelen van het hemelwater? Ook horen wij graag van u wat nu de route wordt voor de horeca & evenementenvisie. Het is belangrijk voor deze ondernemers dat de zaken daar goed op elkaar zijn afgestemd. We vinden het als CDA in algemene zin ook belangrijk om een aantrekkelijke gemeente te zijn en te blijven voor ondernemers. Zij zorgen voor werkgelegenheid, steunen vaak lokale (sport)verenigingen en zorgen zo voor dynamiek. Vele van hen hebben het op dit moment niet gemakkelijk en daar maken wij ons wel zorgen over. Als gemeente moeten we blijven doen wat we kunnen om het ondernemerschap in Bernheze mede te dragen.

Voorzitter, voor onze infrastructuur vragen wij extra aandacht. Wij constateren dat onze reserves verder oplopen maar een groot aantal projecten wordt uitgesteld. Dat terwijl u in de Kadernota zelf motiveert hoe hard en waarom vernieuwing van bepaalde wegen noodzakelijk is. Wij zullen daar dan ook een motie voor indienen en dit volgende week uitgebreider toelichten. Intussen zien we ook weer lichtpuntjes aan hopelijk het einde van de tunnel die Corona met zich heeft meegebracht. ‘Dat geeft de burger moed’ denken wij. Tegelijkertijd constateren we als CDA Bernheze ook dat we er nog niet zijn, samen de schouders eronder en volhouden. Ik sluit af met een oproep, of wens is het eigenlijk. Wij bezoeken als CDA-fractie zeer regelmatig locaties, mensen die bijvoorbeeld met een vraag zitten of ergens tegenaan lopen. En daar moeten we het als gemeenteraad ook echt van hebben, signalen van onze inwoners, uit de samenleving. Als wij weten wat er speelt kunnen we dat meenemen in ons verhaal, dus hierbij een oproep aan alle Bernhezenaren om dat vooral ook zo te blijven doen. Want weet, CDA Bernheze is altijd in de buurt! Mart Smits – fractievoorzitter CDA Bernheze

1 D66 Bernheze_Algemene beschouwingen Kadernota 2022-2025

Algemene beschouwingen D66 Bernheze op de Kadernota 2022-2025 Graag begin ik met complimenten te maken. Het complete rapport is een duidelijk en overzichtelijk geheel geworden. Ook het consistente gebruik van de Global Goals is helder en goed doorgevoerd. En ook de doelstellingen zijn iets SMARTER geworden. Kortom, wat ons betreft een forse verbetering ten opzichte van het verleden. We zijn op de goede weg! In deze algemene beschouwingen staat voor ons centraal dat iedereen moet kunnen wonen, ondernemen en leven in en rond de kernen van Loosbroek, Vorstenbosch, Nistelrode, Heeswijk-Dinther, en Heesch, en met een duurzame visie op het buitengebied. Wij willen voor iedereen een gezonde omgeving, duurzame ontwikkelingen, en met zorg voor de jonge en oudere dorpsgenoten. Nu, en in de toekomst.

Wonen -

-

-

Wat betreft de woonvisie zijn we heel content. Mooie plannen en genoeg ambitie. Goed om te lezen dat de benodigde bestemmingsplannen tijdig klaar zullen zijn en de bouwlocaties bouwrijp. Het is nu dus een kwestie van bouwen, bouwen en nog eens bouwen! En niet zoals het CPO-project in Heeswijk Dinther wat nu al precies 2,5 jaar duurt en er nog steeds geen schop in de grond is gezet. Niet zoals het plan Schaapsdjjk in Loosbroek wat grote vertraging oploopt. Snelheid, hulp en maatwerk is geboden! Ook wat betreft de ruimtelijke kwaliteit van onze kernen en het buitengebied kunnen we ons vinden. Dat staat natuurlijk ook in directe verbinding met onze economische visie. Voor D66 Bernheze is het prioriteit om de leefbaarheid in de kernen te verbeteren. Meer aandacht voor MKB. Dat vinden wij voor dit moment belangrijker dan bestaande industrieterreinen uit te bereiden. Wat betreft het buitengebied zijn wij voor het motto ‘Gelijke monniken, gelijke kappen’. Ja, we steunen het sociale beleid van het verminderen van de dieren in Bernheze. Daar past een net afbouw-traject bij voor stoppende boeren. Maar de rechten die zij krijgen, los van de financiële ondersteuning, moeten wat ons betreft gelden voor iedereen in het buitengebied, ongeacht professie of afkomst. Gelijke rechten en plichten voor iedereen.

Toerisme en recreatie -

De Wildhorst blijft een koppijndossier. We hopen dat er nu spijkers met koppen geslagen kunnen worden. Er ligt in ieder geval een goed actieplan. Wat betreft De Maashorst zitten wij anders in de wedstrijd dan het College. We betalen jaarlijks €265.000 voor een stukje grond van 128 hectare. Het Bernhezer

grondgebied beslaat slechts 5% van het totaal. Wat D66 Bernheze betreft gaan we het traject van Oss achterna. Ofwel afschalen van de samenwerking. Gewoon zelf de regie gaan voeren over ons grondgebied. Geen grote grazers want die horen er niet. Laten we ons richten op natuur, recreatie en educatie. Met het natuurcentrum op Slabroek hebben we de educatie al in handen. Nu het gebied aantrekkelijk houden voor natuur en recreatie. En dat kunnen we voor ons stukje makkelijk zelf. Je kunt heel erg veel doen met een kwart miljoen euro per jaar. Dus stop met de dure samenwerking met Landerd en Uden en laten we zelf aan de slag gaan! En geacht college, als de voltallige Raad een half jaar geleden vraagt om te onderzoeken naar meer gelijkheid in de samenwerking met Uden en Landerd, en dus meer de regie te behouden, doe dit dan ook! We vragen het niet voor niets. Het kan toch niet zo zijn dat u een half jaar later zegt dat u de motie simpelweg naast u neer heeft gelegd! -

-

Verder staan we achter de andere voorgestelde initiatieven met betrekking tot Toerisme en recreatie, en we zijn het eens met het continueren van de Recreatievisie. We zijn verheugd dat we een wandelpad langs de Aa gaan maken. Veghel, Middelrode, Den Dungen en Berlicum hebben het fantastisch voor elkaar. Nu wij nog! De plannen met betrekking tot de sport ondersteunen we van harte.

Transitie landbouw -

Schone lucht. Een paradepaardje van D66 Bernheze dat zelfs door onze voorzitter werd genoemd bij het afscheid van Annemieke Boellaard. En ook voor nu en in de toekomst is en blijft het een topprioriteit voor ons. En de luchtkwaliteit blijft slecht in Bernheze. Een donkerpaarse schaamvlek in ons land. Ja, we hebben te maken met factoren die buiten ons bereik liggen. Het Ruhrgebied kunnen we niet verplaatsen en de snelwegen liggen er zoals ze liggen. Een motie die we vorig jaar mei hebben ingediend voor een onderzoek naar de relatie luchtkwaliteit en intensiteit corona, met name in de eerste golf, is door de GGD opgepakt. Maar het onderzoek zal nog jaren in beslag nemen. We moeten dus nu zelf in actie komen. Wat we namelijk wél zelf in de hand hebben is de uitstoot, met name in de land- en tuinbouw. Onze boeren zorgen voor ons eten. Veel boeren hebben innovatieve bedrijven. En boeren horen bij Bernheze. Maar we moeten ook eerlijk zijn: de huidige land- en tuinbouw in Bernheze is onhoudbaar. Er wordt te veel diervoer van ver geïmporteerd, er worden te veel bestrijdingsmiddelen en kunstmest gebruikt en het niveau van biodiversiteit is desastreus. Voor het grootste deel van de voedselproductie moet een grote systeemverandering worden doorgevoerd.

Dat betekent fors minder dieren in Bernheze dan die 3 miljoen die we nu hebben. Daarnaast focus op kringloopprincipe. Boeren die niet volgens het kringloopprincipe werken moeten geholpen worden de omslag te maken. Daar horen nieuwe verdienmodellen bij. Boeren moeten beloond worden voor zaken als natuur- en landschapsbeheer en waterberging. Maar niet aan de ene kant de stoppers belonen en aan de andere kant stallen laten bijbouwen, dat schiet niet op. Het belangrijkste van deze transitie is volgens ons dat je het samen doet. Niet wij tegen zij, hullie tegen zullie. Maar gezamenlijke plannen, waar uiteindelijk zowel de stoppende boer als de boer die op een andere manier zijn bedrijf gaat runnen, een betere toekomst tegemoet gaat.

De omgevingswet -

-

We kijken uit naar de nieuwe omgevingswet. De rol van onze maatschappelijke partners, ondernemers en inwoners is van groot belang. Fijn dat we dit soort zaken gezamenlijk doen! Ook kijken we uit naar het Digitaal Stelsel Omgevingswet en het proces herinrichting Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving. Snelheid en intensivering is van groot belang hierin.

Sociaal domein -

-

-

Het grote thema hierin is: Gelijke kansen voor iedereen in Bernheze. Onze grootste zorg blijft bestaan bij de Jeugdzorg. We zien de initiatieven hierin, maar de situatie blijft nijpend. Wij vinden het belangrijk dat er gestreefd wordt naar het behoud van de uitstraling en aanzicht van het huidige gebouw van basisschool Op Weg en dat de school bij voorkeur op de huidige locatie blijft. Middels een motie zullen wij het college dan ook verzoeken om in het onderzoek naar de mogelijkheden voor renovatie of vervangende nieuwbouw van basisschool Op Weg ook al eventuele alternatieven mee te nemen om zoveel als mogelijk behoud van het gebouw te kunnen waarborgen. Een ander onderwerp is de huiskamer van Heesch, ofwel De Pas, ofwel De Nieuwe Instelling. Hierover hebben we een paar maanden geleden genoeg gezegd. Ons voorstel om eerst maar eens een gezamenlijke, fatsoenlijke visie te maken werd van tafel afgeveegd. Nee, er werd besloten om de boel af te schalen en daarna maar eens de zaak opnieuw te bekijken. Gelukkig is het nieuwe bestuur wél bezig om een toekomstvisie op te stellen. We zijn benieuwd wat daar uitkomt!

Samenleving in beweging -

Wij staan achter de investeringen van een personeelsinformatiesysteem, de nadrukkelijkere koppeling van de Global Goals aan het bestuurs-programma en de nieuwe digitale vormen van inwonersparticipatie. Uiteraard op voorwaarde dat we daar dan ook echt iets mee gaan doen, anders zijn het nutteloze investeringen.

Duurzaamheid / energietransitie -

Een heel belangrijk onderwerp met mooie doelstellingen. We zijn het eens met de investeringen. Waar het écht om draait in dit proces is beslissingen nemen en aan de slag gaan. De tijd dringt. Dus wij kunnen niet lang meer wachten om definitieve keuzes te gaan maken. Keuzes over windmolens ja of nee en zonneparken ja of nee. Daarna kijken waar het een en ander gerealiseerd kan worden en vervolgens mét de inwoners en andere stakeholders plannen concretiseren. En laten we niet de fout maken die we in Heesch-West gemaakt hebben. Wethouder Wijdeven heeft in het Brabants Dagblad al een mooie voorzet gegeven! Wat betreft de klimaatbestendige inrichting van de riolering en de verduurzaming van gemeentelijk vastgoed zijn wij het volledig eens. Daarmee geven we het goede voorbeeld.

Gemeente en uitvoering -

-

-

De investeringen op gebied van ICT en discussiesystemen in de raadszaal zijn wat ons betreft oké. De organisatieontwikkelingen willen we een kans geven. Iedereen, maar dan ook iedereen is gebaat bij een goed functionerend ambtelijk apparaat. Grote vraag blijft bij ons of je het allemaal wel zelfstandig afkunt als kleine gemeente. Wij hebben daar, zoals u weet, nog altijd grote vraagtekens bij. Maar nogmaals, laten we het op deze manier proberen. De resultaten de komende jaren zullen ons duidelijk maken of we de juiste koers hebben gevaren. Heesch-West blijft een gebed zonder end. We hopen op een goed afloop maar het hele traject verdient geen schoonheidsprijs. Boze burgers, slechte communicatie en nauwelijks een stip op de horizon. De Gemeenschappelijke Regeling is een voor ons noodzakelijk vehikel en we gaan het zien. Wat betreft de economische visie vinden wij het op z’n zachtst gezegd bijzonder vreemd dat er nu een visie ligt en dat bijbehorend actieplan later komt. Ons inziens zijn deze twee onlosmakelijk met elkaar verbonden. Dat maakt de visie ook een stuk

-

-

-

SMART’er. Een gemiste kans, dus we kunnen niet anders dan wachten op de actieplannen om hier een fatsoenlijke mening over te vormen. We staan achter de plannen met betrekking tot beheer, openbare ruimte en mobiliteit in het algemeen. Ook zijn we blij met de mobiele billboards in verkiezingstijd. de laatste jaren was het een zooitje wat betreft de houten aanplakborden. De infrastructurele aanpassingen van de Ploeg-Leharstraat, Peelstraat, Schoonstraat, Gouverneursweg, Loosbroeksestraat, De Nieuwe Erven, Weijen en Korenstraat moeten wat ons betreft doorgaan. We zullen dan ook mede een motie indienen om deze op te nemen in de (meerjaren)begroting en de post Infrastructurele werken op te hogen naar een bedrag van 3.069.000,- en dit te dekken uit de reserve nog nader te bestemmen. De investeringen in ondermijning, veiligheid, openbare orde, toezicht en handhaving zijn wat ons betreft nuttig. Elke inwoner heeft recht op een veilige woonplek.

Lokale lasten -

Met name voor de bedrijven die een heel moeilijk coronajaar hebben gehad is de verhoging van de OZB een hard gelag. Toch vinden we de verhoging reëel en zijn de uiteindelijke getallen niet buitensporig, dus wij gaan mee in dit voorstel.

Kortom, een duidelijk document, met volgens D66 Bernheze nog veel ruimte voor verbetering in Bernheze richting een gezonde omgeving, duurzame ontwikkelingen, en met zorg voor de jonge en oudere dorpsgenoten.

Mei 2021 Rob van Herpen, Fractievoorzitter D66 Bernheze

1 Lokaal_Algemene beschouwingen Kadernota 2022-2025

ALGEMENE BESCHOUWINGEN KADERNOTA 2022-2025 Voorzitter, collegeleden, collega raadsleden en belangstellenden, Laat ik maar eens beginnen met een aantal belangrijke items die u als college in de inleiding van de kadernota hebt aangegeven en die het vermelden meer dan waard zijn: dit is de laatste kadernota voor de gemeenteraadsverkiezingen van volgend jaar waarin wij onze visie neerleggen voor de komende vier jaar. Deze raadsperiode hebben wij gewerkt met het bestuursprogramma “samen voor Bernheze”, dat voor het grootste deel is uitgevoerd en bovendien tot de conclusie leidt dat we als Bernheze een financieel gezonde gemeente zijn. Een resultaat waar we als bestuur en organisatie trots op kunnen en mogen zijn, en dat mag ook wel eens gezegd worden in deze moeilijke tijden. Ook nauwelijks bezuinigingen voor het komende jaar. Daartegenover staat wel een lastenverzwaring van 2% extra onroerendzaakbelasting voor de jaren 2022 t/m 2024 bovenop de 1,4 % prijsindex voor 2022. Onze fractie heeft daar wel enige moeite mee gehad omdat zo’n 2% voor de komende jaren wel cumulatief doorwerkt. Alles afwegende kunnen wij hier uiteindelijk mee instemmen. Met de investeringen die u voorstelt voor het komende begrotingsjaar kunnen wij instemmen. Wij voegen daar geen nieuwe aan toe, omdat wij het nieuwe college niet nu al op voorhand daarmee willen belasten.

Dat wil niet zeggen dat we nu al freewheelend naar de verkiezingen op weg kunnen, want er is nog heel veel te doen. Tijdens de behandeling van de kadernota in de diverse commissies zijn al heel veel onderwerpen de revue gepasseerd en vragen beantwoord. Ook de beantwoording van de technische vragen die door ons zijn ingediend leverde veel informatie op. Waarvoor onze dank. En laten we niet vergeten dat de afgelopen maanden veel zaken de revue zijn gepasseerd zoals de organisatieontwikkeling, de visie en dienstverlening, de openbare orde en veiligheid (zie de behandeling van het rekenkamerrapport) en economische zaken met de vaststelling van de nota economie in de vorige raasvergadering. Dat betekent voor ons als LOKAAL dat wij ons bij deze algemene beschouwingen daarop niet zullen richten, maar ons zullen beperken tot de bespreking van een aantal hoofdthema’s die overigens ook in de nieuwe bestuursperiode volop de aandacht zullen opeisen.

Voorzitter, laat ik beginnen met de klimaatproblematiek, en de energiestrategie. Dit laatste onderwerp staat wederom op de agenda voor vanavond. Het interview dat wethouder Wijdeven gaf in het Brabants Dagblad van 6 mei jl. waarin hij een fors pleidooi hield voor windenergie en de regie in eigen hand houden waar het betreft de bouw van windmolens, sprak ons zeer aan. Voor het overige verwijs ik naar al genoemd agendapunt van vanavond. Een ander onderwerp dat niet van de agenda zal verdwijnen is de woningbouw: de toekomstige woonvisie die er wat ons betreft zo snel mogelijk moet komen en de opzet naar de omgevingswet zien wij als koppelkansen richting de transitie in de landbouw en het buitengebied en de omvorming van de Wildhorst. De woningbouwopgave is groot. Mogelijkheden voor woningbouw in de kernrandzones en het realiseren van kleine woonblokken in de vorm van tiny houses, zowel voor de jeugd als senioren, zijn voor LOKAAL belangrijke items, naast het nadruk leggen op woningen voor al genoemd de ouderen, maar ook de starters, de statushouders/migranten en het bouwen van sociale huurwoningen. In 2023 wordt een regionaal woonbehoefteonderzoek uitgevoerd, maar dat heeft betrekking op de regio als geheel waarbij voor elke gemeente een apart deel wordt gemaakt.

Is dat niet te globaal en geeft de uitkomst van zo’n onderzoek wel voldoende weer waar de knelpunten zich vooral gaan voordoen in onze diverse kernen om onze woonvisie daarop te kunnen aanpassen? De woningbouwopgave voor 2022 bedraagt 278 woningen waarbij u een verdeling aangeeft over de diverse kernen. In o.a. Loosbroek maakt men zich zorgen: wij hopen dat het met de grondaankopen aldaar wil vlotten, de bezwaarschriftenprocedures bij de Raad van State m.b.t. de Schaapsdijk snel tot een afronding zullen komen en er aandacht voor initiatieven zal zijn voor inbreidingslocaties. Een ander onderwerp dat we nu niet onbesproken willen laten is de Maashorst. We willen niet vooruitlopen op de extra bijeenkomst die voor ons als raadsleden nog gaat volgen, en de besluitvorming die via commissie en raad gaat plaatsvinden. De discussie gaat naar de mening van LOKAAL nu te veel over de grote grazers en de daarmee samenhangende veiligheid. Uitermate belangrijk weliswaar, maar met de toegezegde en te realiseren maatregelen waar het bestuurlijk regie team nog voor de zomerperiode zijn fiat aan heeft gegeven, kunnen wij volledig instemmen. Maar de Maashorst is veel meer dan dat. Een prachtig recreatief en ecologisch gebied waar een natuureducatief centrum behouden dient te blijven en verplaatsing wat ons betreft niet aan de orde is. Dat willen wij alvast meegeven.

Een vermindering van de bijdrage aan de Maashorst van € 25.000 vinden wij wel erg willekeurig en willen wij in de nog te volgen discussie inbrengen. In de commissie MZ hebben wij onze zorgen uitgesproken over de nieuwe financieringssystematiek voor de gespecialiseerde jeugdzorg. Wij komen hier nogmaals op terug omdat het onder andere om een andere denk- en werkwijze vraagt van het basisteam Jeugd en Gezin. Worden de medewerkers van het BJG daarin voldoende geschoold zeker met het oog op de kostenbeheersing die daar gaat plaatsvinden.

Een ander zorgpunt is waar Bernheze staat als het gaat om de preventieve jeugdhulp. Er komen daar extra financiële middelen voor beschikbaar. Op welke wijze gaan wij deze inzetten? Er vinden naar ons oordeel te weinig activiteiten voor jongeren plaats. Zijn er jongerenwerkers beschikbaar die de straat opgaan om jongeren te ondersteunen, ook op het terrein van eenzaamheid, zeker nu in deze coronatijd. En in het verlengde daarvan liggend: Tijdens het vragenuurtje in de raadsvergadering van 7 december 2020 hebben wij u gevraagd of u van plan bent het per gemeente beschikbaar gestelde subsidiebedrag voor verveelde jeugd van het ministerie van VWS van €10.000 in te zetten voor activiteiten voor deze jeugdigen in de leeftijdscategorie van 12 tot 25 jaar. Het gaat daarbij om jongeren in verband met hun fysieke en psychische gezondheid vanwege de coronacrisis. U reageerde daarop positief, maar zijn nu benieuwd op welke wijze, mogelijk ook in regionaal verband, deze gelden zijn besteed. Tot slot zien wij dat de pilot teamregisseur integrale toegang is verlengd en voor 2022 een incidentele bijdrage vraagt van € 76.000 Onze vraag daarbij is wat uit de eerste fase van deze pilot is voortgekomen, wat zijn de tussenresultaten geweest? Tot zover voorzitter, met dank aan het college en de ambtelijke organisatie voor de zorgvuldig opgestelde en duidelijk leesbare kadernota.

Namens de fractie, Jan Bouwman, Fractievoorzitter LOKAAL

1 VVD_Algemene beschouwingen Kadernota 2022-2025

Algemene Beschouwingen VVD fractie Kadernota 2022-2025. Raadsvergadering 20 mei 2021. Dank u wel voorzitter. De VVD fractie is zeer tevreden over de leesbaarheid van de kadernota. Er zijn echter nog steeds weinig concrete doelstellingen opgenomen en wij roepen het college dan ook op, door SMART formulering, daar meer aandacht aan te besteden. De kadernota is meerjarig sluitend mede dankzij de ophoging van de OZB met een extra 2%. Wij zijn daar niet gelukkig mee aangezien er voldoende reserves aanwezig zijn om het verschil te dekken. Voorts is het nog zeer onzeker wat de financiële gevolgen zullen zijn door de coronacrisis. De Global Goals kregen meer aandacht van het college, zeker nu het de Global Goals blijvend wil implementeren in Bernheze. Onze fractie is dan ook tevreden dat met de incidentele bijdrage van € 50.000,- de communicatie zal verbeteren. Onze fractie maakt zich grote zorgen over de organisatorische ontwikkelingen. Er zijn nog steeds vele vacante functies die worden ingevuld met tijdelijke werknemers en dat bevordert de stabiliteit en de continuïteit van met name de Ruimtelijke Ordening niet. Wij horen vele inwoners en ondernemers daarover klagen. Er zullen meer permanente werknemers moeten worden aangetrokken zoals in deze kadernota is voorzien. Ook is gebleken dat wij niet aan de gestelde eisen voldoen voor meer blauw op straat.

Dat geldt zowel voor het aantal wijkagenten als buitengewone opsporings ambtenaren (BOA’s). Voor onze veiligheid en handhaving is het essentieel dat er in een zelfstandige gemeente, voldoende handhavers op straat aanwezig zijn. Het is nu zeer mager. Het economische beleidsplan is inmiddels vastgesteld maar het is nu wachten op het activiteitenplan. De fractie wil het college er wel op wijzen dat er nog steeds beleidsnota(s) ontbreken zoals de beleidsnota buitengebied. Graag vragen wij daar aandacht voor. Ten aanzien van het Sociaal Domein heeft onze fracties diverse thema-“s waar wij extra aandacht voor willen vragen. - Gezondheid van al onze inwoners heeft een hoge prioriteit en wij zullen moeten inzetten op een betere luchtkwaliteit. - De Jeugdzorg baart ons grote zorgen en wij moeten er naar streven alle kwetsbare kinderen de nodige behandeling(en) en ondersteuning te verlenen en het voorkomen van wachtlijsten. De fractie is zeer tevreden met de Wegwijzer zodat alle inwoners de juiste weg binnen de gemeente kunnen vinden. En wij zien de evaluatie dit najaar tegemoet. Voorts wijzen wij erop dat het noodzakelijk is om onze ondernemers te blijven ondersteunen in deze coronacrisis.

En dan voorzitter roepen wij gezamenlijk met de vele collega’s om meer woningbouw en dan besluit het college de woonvisie uit te stellen tot het eerste kwartaal 2022. Dit is voor onze fractie onacceptabel. En waarom wordt er niet doorgepakt met bouwen van betaalbare woningen, zowel koop als sociale huur voor starters, ouderen en alleenstaande ouders. Er bereiken ons diverse berichten dat de medewerking aan bouwplannen te wensen overlaat. Ga eens wat soepeler om met de regelgeving. En waar is het antwoord van het college over de unaniem aangenomen motie voor tijdelijke huisvesting? Wij komen nu woningen tekort via inbreidingslocaties. Ook hier heeft het college kansen laten liggen! Wij lezen dat de invoering van de omgevingswet wel weer zal worden uitgesteld met zeker 6 maanden. Wij nemen aan dat de uitgaven in 2021 daardoor beperkt zullen blijven. Kunnen wij daardoor besparen op de uitgaven in 2022? Voor procesbegeleidingskosten voor de Wildhorst is in de begroting van 2021 €200.000,- opgenomen. Waarom moet er nu weer € 60.000,- in 2022 worden opgenomen? Waarom blijft de gemeente zoveel geld bijdragen aan de Maashorst? Waarom niet dezelfde aanpak als de gemeente Oss en alléén bij te dragen op ons eigen grondgebied dat maar 5% is van het totale grondgebied? Er wordt gestreefd naar een beheersorganisatie in plaats van een projectorganisatie.

Volgens de wethouder is dat véél goedkoper. Een voorgestelde besparing van € 25.000,- is daarom zeer onlogisch. Waarop is deze besparing gebaseerd? Waarom geen besparing van € 100.000,-? Er resteert dan nog € 74.000,- van de huidige bijdrage van € 174.000,voor doorontwikkeling en wordt de totale bijdrage, inclusief beheer en natuurcentrum, voor de Maashorst bijgesteld naar € 165.000,- per jaar. Wat zijn de geplande kosten voor de verduurzaming van ons maatschappelijk vastgoed? Tot slot voorzitter, In de niet gehonoreerde voorstellen staat de herinrichting Schoonstraat te Heesch weer opgenomen. Dit gebeurt zo elk jaar. De VVD is van mening dat het nu tijd wordt deze wel te honoreren. Er zijn veel fietsers, wandelaars en automobilisten die van deze smalle straat gebruik maken om van en naar de sportvelden te komen. Deze weg is serieus aan een herinrichting toe. De VVD zal daarom de ingediende motie om de post infrastructurele werken op te hogen mede indienen. Tot zover voorzitter, Jack van der Dussen Fractievoorzitter VVD Bernheze

1 SP_Algemene beschouwingen Kadernota 2022-2025

Algemene beschouwing SP aangaande de Kadernota 2022 1. Wonen Een nieuwe woonvisie is hoognodig gezien de huidige problematiek op gebied van betaalbare koopwoningen en sociale huurwoningen. Ook veel problemen bij spoedzoekers. Vraag: Waarom komen we niet zelf in actie als gemeente? We hebben grond, we hebben geld en we willen bouwen. Zelf starten met sociale woningbouw. De SP hoort graag of het college hierin mee wil gaan? Ook arbeidsmigranten horen netjes gehuisvest te worden in Bernheze. Een einde maken aan illegale toestanden. 2. Transitie landbouw Een onderwerp waar veel sociale problematiek om de hoek komt kijken. Inzetten op het begeleiden van de stoppende landbouwers. Want als je de race van steeds groter worden niet meer kunt volhouden, val je als ondernemer in het buitengebied uit de boot. Je pensioen verdampt voor je ogen. Dat is triest. Leefbaarheid buitengebied in tact houden en ondermijning vermijden. 3. Omgevingswet Belangrijk om die goed in te voeren. Een zo groot mogelijk draagvlak bij ruimtelijke plannen is van belang. De SP zou graag het OOGO (op overeenstemming gericht overleg) verankerd zien in de omgevingswet die Bernheze gaat hanteren. Graag een reactie vanuit het college. 4. Duurzaamheid/ Energietransitie Op naar meer duurzame energie in Bernheze. Zonnepanelen op de daken blijven promoten.

Een beloningssysteem in de lokale lasten (OZB korting) blijft voor de SP een bespreekbaar plan. Ook dient Bernheze door te pakken met de plaats voor twee windturbines. Belangrijk om als gemeente te gaan voor energiebesparing en voor het eigen vastgoed upgraden naar energielabel A richting 2030. 5. Recreatie en toerisme Zorg dat de gemeente de baas wordt op de Wildhorst om toerisme en recreatie daar een kans te geven. Blijven inzetten op uitbannen van wanbetalers. Enkele goede Maashorst bijeenkomsten zijn de aanzet voor een bestendig beleid voor de toekomst van de Maashorst. Voor de SP is de educatiepoot essentieel. Kinderen van de basisscholen in Bernheze dienen minimaal 2 keer per jaar naar de Maashorst te kunnen voor educatieve programma’s. De SP steunt het idee van de evenementenvisie. Het door ontwikkelen van het LOP (landschaps Ontwikkelingsplan) is een prima zaak. 6. Sociaal domein  Blijven inzetten op ontsluiting van de integrale toegang tot de sociale voorzieningen.  Vervolg geven aan de Wegwijzer Bernheze.  Verlenging pilot teamregisseur integrale toegang.

Wat de SP betreft spreekt Bernheze in tijd van nood opnieuw de opgebouwde “reserve transities” aan. Mensen laten participeren in de samenleving is een continu proces. Langer thuis wonen wordt steeds belangrijker omdat de toegang tot verzorgingshuizen erg beperkt is. Participatie van statushouders op de arbeidsmarkt is een grote uitdaging. De SP denkt hierbij aan een verzoektaak bij Meijerijstad en overweegt een motie in die richting. 7. Sport. Sporten moet voor iedereen bereikbaar zijn. Vervangen van de toplaag van de kunstgrasvelden is een initiatief waar de SP altijd op aangedrongen heeft. Geen risico’s met volksgezondheid. 8. Jeugdhulp en onderwijs. Zorgen omtrent het opgroeiende kind oppakken samen met opvoeder, begeleider en onderwijs. De stap naar P maal Q in de financiering van de gespecialiseerde jeugdzorg is zeker geen basis of garantie voor succes. In Nederland zijn er nu vele regio’s waarin de verschillende opties toegepast worden zoals Lump Sum en P maal Q en allerlei tussenvormen. Het zou wat de SP betreft tijd worden dat Den Haag die regio’s eens vergelijkt na 6 jaar om te kijken wat de beste werkwijze zou moeten zijn. De SP verneemt graag hoe het college hiermee om wil gaan. Wat SP betreft geeft de regio het signaal af om de zware zorg weer te nationaliseren en de lichte zorg in de gemeente houden. Graag een reactie vanuit het college hierop. 9.

COVID-19: De Corona pandemie zorgt naast veel persoonlijk leed ook voor veel financieel leed bij de kleine middenstand , in de horeca en bij cultuurinstellingen. De SP vraagt zich af of we het afwegingskader dat het college hanteert niet wat ruimer moeten stellen, zodat we meer mensen kunnen helpen. Graag een reactie van het college hierop. De SP overweegt in deze een motie. 10.Afvalstoffen / lokale lasten / Financieel perspectief Een solide financiële positie, maar de zorgen omtrent het kunnen inzetten van spaargelden deelt de SP, we moeten blijven kijken naar mogelijkheden voor inzet van spaargeld op vitale dossiers. De lokale lasten blijven zeer aanvaardbaar, waarbij de sterkste schouders de zwaarste lasten blijven dragen. Bernheze blijft de huurders ontzien met een lastenstijging per 2022 van 1,40% . Hierin laat Bernheze haar sociale hart zien. Gekoppeld aan de in de Tweede Kamer aangenomen SP motie om ook de huren te bevriezen, krijgen de mensen met een laag inkomen wat ademruimte in 2022. Er valt veel te besparen op afvalstoffenheffing. Restafval is de boosdoener. Vermijden van restafval zou een mooie pilot zijn om uit te rollen. Graag een reactie vanuit het college op dit voorstel. Wijs mensen met een minimum inkomen op de mogelijkheid tot verkrijgen van vrijstelling voor de vaste voet van de afvalstoffenheffing.

Voor iemand met een WMO indicatie kan dit, in combinatie met het nul abonnementstarief tot 150% van het sociaal minimum, een besparing opleveren van rond de 400€ per jaar per huishouden.

11.Formatie uitbreiding In het kader van de nieuwe organisatiestructuur zijn de nodige stappen reeds gezet. Volwassen teams die professioneel aangestuurd worden. Werken met teamcoaches kan veel efficiencywinst realiseren. 12.Omtrent niet honoreren: De Schoonstraat Heesch kan echt niet wachten. Al jaren een probleem bij supermarkten, maar ook richting sportvelden HVCH. SP dringt aan op heroverweging.

1 Progressief Bernheze_Algemene beschouwingen kadernota 2022-2025_nw

Algemene beschouwingen Uitgesproken door Ellen Neelen op donderdag 20 mei 2021.

Namens de fractie van Progressief Bernheze mag ik een beschouwing geven op de Kadernota 2022-2025. Er ligt een financieel sluitende Kadernota, er zijn weinig tot geen bezuinigingen nodig en er wordt een matige lastenverzwaring doorgevoerd. Dat lijkt mooi maar tegelijkertijd is het onze ervaring dat gedurende het jaar steeds extra investeringen worden opgevoerd door het college. Wat is deze integrale afweging dan nog waard, zo vragen wij ons af. Maar goed, wij spelen mee in dit spel en daarom grijpen wij deze gelegenheid aan om enkele aanscherpingen aan de Kadernota toe te voegen. Wij zien namelijk een aantal maatschappelijke ontwikkelingen die te weinig terugkomen in deze Kadernota. Allereerst wil ik stilstaan bij gezondheid. Gezondheid was altijd al een belangrijk thema maar nu, met corona, heeft dit een extra dimensie gekregen. Eens te meer is duidelijk geworden hoe belangrijk een gezonde leefomgeving en een gezonde levensstijl is. Wij zijn van mening dat gezondheid veel prominenter op de politieke agenda moet komen en dat gezondheid veel meer leidend moet worden in de keuzes die we hier in deze raadzaal maken. De transitie in de landbouw moet leiden tot een gezond buitengebied: zo staat het nu in de Kadernota. Maar wat is dan een gezond buitengebied? Dat blijft vervolgens nogal vaag. Voor ons is dat minder dieren, minder fijnstof en meer biodiversiteit.

Dat is concreet, dat is te meten en dan weten we ook of we daadwerkelijk resultaat boeken. Dáár moeten we op inzetten. Nu gaat het nog veel te veel over het helpen van agrariërs. Als het gaat over het inrichten van het openbaar gebied kunnen we ook veel meer rekening met gezondheid. Meer ruimte voor wandelaars en fietsers, meer groen en minder stenen, en veel meer bomen planten. De openbare ruimte kan ook uitdagen om te bewegen. En ook aandacht voor gezonde voeding kan door de gemeente gestimuleerd worden. Denk aan het

realiseren van een buurttuin waar inwoners groente en fruit kunnen planten. Het creëert bewustwording, het leert onze kinderen hoe belangrijk gezonde voeding is en het hoeft niet veel te kosten. Om deze bewustwording te stimuleren en onze inwoners te helpen dit om te zetten naar meer duurzaam gedrag dienen wij een motie in. Gezondheid zou het uitgangspunt moeten zijn bij alle besluiten die wij hier nemen. Wij dagen het college uit om in de volgende kadernota gezondheid als leidend thema op te nemen (en dus niet te laten meeliften zoals dat nu gebeurt) en concreet te maken hoe wij onze gemeente gezonder laten worden. Het tweede thema wat wij willen aansnijden is wonen. Er is al veel over gezegd en er zijn al veel moties over aangenomen, maar we zien nog te weinig vooruitgang. Hoe kunnen we nu echt stappen zetten en aanjagen dat er meer betaalbare én duurzame woningen voor starters komen? Waarom lukt het maar niet om innovaties en andere woonvormen te realiseren, al is het in de vorm van experimenten? Wordt er nog te conservatief gedacht of hebben we niet de goede samenwerkingspartners? Wij vragen het college om hier concreet mee aan de slag te gaan en geld, capaciteit en fysieke ruimte vrij te maken om nieuwe woonvormen te realiseren. Wij dienen hiervoor een motie in. Dan vragen wij aandacht voor het verminderen van ongelijkheid in de samenleving.

Ook in Bernheze wordt de kloof tussen arm en rijk groter en heeft niet iedereen dezelfde kansen. En er zijn verschillende onderzoeken die aantonen dat het gat door de coronacrisis alleen maar groter is geworden en naar verwachting nog groter zal worden. Dit heeft onze aandacht nodig. We zien mogelijkheden om de ongelijkheid te verminderen bij de invoering van de nieuwe wet inburgering. Bijvoorbeeld door de vrijwilligers en vrijwilligersorganisaties die op dit vlak actief zijn, zoals vluchtelingenwerk, goed te ondersteunen, ook financieel waar nodig. Zij helpen mee om de ongelijkheid te verminderen. Om dat goed te begeleiden en faciliteren zijn ook betaalde krachten nodig. Daar moeten we in investeren.

Tot slot vragen we wederom aandacht voor burgerparticipatie. Ook deze Kadernota staat weer vol van beloftes om de participatie te verbeteren, maar we zien hier nog steeds geen concrete resultaten. Integendeel. We horen steeds meer klachten. Deze trend moet gekeerd worden. Het is een houding die moet veranderen. Het is tijd om burgers en organisaties serieus te nemen en de meerwaarde te zien van het inzetten van de kennis en kunde die in de gemeenschap aanwezig is. We willen van het college horen hoe ze dit concreet gaat doen. Desalniettemin zijn wij zijn erg blij met het initiatief dat de gemeenteraad zelf met een voorstel zal komen over hoe we ons meer en beter naar buiten, naar onze inwoners toe, kunnen richten. We hebben hoge verwachtingen en zullen hier actief aan meedoen.

1 Politieke Partij Blanco_Algemene beschouwingen Kadernota 2022-2025

Algemene beschouwingen kadernota 2022-2025

Geachte voorzitter, collega raadsleden, kijkers thuis. We bespreken vandaag de kadernota 2022-2025. De afgelopen drie jaar hebben we gewerkt aan de invulling van het bestuursprogramma “Samen voor Bernheze”. Waar we er in het begin nog van uitgingen dat met samen bedoeld werd, alle partijen samen, bleek het toch vooral te gaan om de coalitiepartijen samen. En dat is jammer. Vooral ook omdat er vanuit de oppositie toch vaak goede ideeën kwamen. Maar wanneer voorafgaand aan vergaderingen de stellingen al zijn ingenomen, hebben discussies in de raad geen nut meer. En dat terwijl we op diverse momenten samen toch hebben gefilosofeerd over hoe we het beste kunnen bereiken voor onze inwoners, en hoe we als raad dynamischer te werk kunnen gaan. We hebben de mond vol van participatie, maar in de praktijk moeten we nog veel leren. In Den Haag stoeien ze momenteel volop met hetzelfde. Een andere kijk, of een kritische blik, dat is misschien even wennen. Maar probeer je eens te verplaatsen in een ander, het geeft je een breder beeld. En hoe meer je luistert en ziet, hoe beter je de juiste keuzes kunt maken. En keuzes maken, dat is ook zoiets lastigs gebleken. We lanceren volop ideeën en visies. Maar de praktijk blijkt weerbarstig waardoor er soms besluiten genomen worden die geen stap vooruit zijn, maar een pas op de plaats, of zelfs een stapje terug.

De weg naar de hel is geplaveid met goede voornemens. Ook deze kadernota staat er weer vol mee, goede voornemens. De afgelopen jaren is echter gebleken dat we op diverse fronten de ambities niet waar kunnen maken. Soms door onvoorziene omstandigheden, maar soms ook omdat we gewoon niet slagvaardig genoeg zijn als gemeente. Als oppositiepartij zitten wij echter niet aan het stuur en mogen we vanaf de achterbank alleen maar goedbedoelde opmerkingen maken: ga hier links, keer om alstublieft, langzaam rijdend en af en toe stilstaand beleid, u heeft de bestemming niet bereikt. We hebben als goed voornemen dat we een groene gemeente willen zijn, met volop ruimte voor recreatie. Maar we willen alweer beknibbelen op het groenonderhoud, aanleg van ecologische verbindingszones wordt zo lang mogelijk uitgesteld, en als het even kan snijden we in het budget voor de Maashorst en geven we de regie over het gebied uit handen.

We willen graag toeristen trekken, maar de chalets op vakantiepark de Wildhorst worden voor een deel bewoond door arbeidsmigranten. Dat mag niet en veel van die woningen voldoen ook niet aan de normen die we hebben gesteld, maar gedogen is blijkbaar makkelijker dan handhaven. Het opknappen van de Wildhorst is sowieso ook een goed voornemen, maar heel veel vaart zit er nog niet in. De ambitie is goed; ruimte voor natuur, recreatie en wonen. We kunnen niet wachten tot het moment dat de plannen ook echt uitgevoerd gaan worden. Een mooie plek om aan de slag te gaan met een aantal moties die de afgelopen jaren zijn aangenomen. Het bouwen van goedkope woningen, ruimte voor starters, zorgwoningen, tiny houses, ecowoningen. Het bouwen van betaalbare woningen is de afgelopen jaren lastig gebleken. Er worden te veel grote dure huizen gebouwd en te weinig kleine en goedkope huur- en koopwoningen. Ook zien we dat er in een aantal dorpen een grote achterstand is ontstaan in de hoeveelheid te bouwen woningen. In HeeswijkDinther was al jaren een achterstand en deze is alleen maar toegenomen. Voor 2022 staan nu 75 nieuwe woningen in de planning, maar het bestemmingsplan voor nieuwbouwwijk de Heeswijkse Akkers moet nog worden vastgesteld. Er bleek opeens een nieuwe ontsluitingsweg voor de wijk te moeten komen, en daarvoor moest ook nog grond aangekocht worden.

Dat weet je toch van tevoren? Die 75 woningen staan er dus in 2022 nog niet. Ook in Loosbroek wacht men al jaren met smart op nieuwe woningen. Hopelijk kan men volgend jaar de eerste huizen betrekken aan de Schaapsdijk, maar het volgende plan aan Molenhoeve/Hanenbergsestraat had eigenlijk ook al in procedure moeten zijn. Mede hierdoor wordt voor de komende jaren een terugval voorzien in de hoeveelheid leerlingen in Loosbroek. Niet fijn voor de school maar ook niet voor de verenigingen. Jonge aanwas is noodzakelijk voor de leefbaarheid van een dorp als Loosbroek. We zijn een gemeente met veel buitengebied. Daar zijn we echter niet erg zuinig op. Het landschap gaat steeds vaker schuil onder plastic. En ook voor de plaatsing van zonneparken bieden we enorm veel ruimte en worden kwetsbare natuurgebieden niet op voorhand gespaard. De wegen in het buitengebied zijn vaak smal en versleten. Al vaker hebben wij hier aandacht voor gevraagd. Diverse wegen hebben dringend onderhoud nodig als gevolg van worteldruk of zwaar verkeer. Bermen worden volgestort met gebroken puin. Puin dat ook nog eens vol zit met onder andere stukken plastic,

ijzer en glas. Dit geeft een enorme vervuiling van de bermen en levert veel (fijn)stof op wat schadelijk is voor wandelaars, fietsers en aanwonenden. Ook de transitie van de landbouw wil nog niet zo vlotten. Er zijn nog te veel plekken in onze gemeente waar de “plattelandslucht” te nadrukkelijk aanwezig is. Helaas kunnen we als gemeente niet aanwijzen welke bedrijven we weg willen hebben. Hierdoor zien we soms bedrijven stoppen waar niemand last van heeft, terwijl stinkerds dicht bij veel bewoning gewoon doordraaien. Hopelijk zal de regelgeving, zowel landelijk, provinciaal als gemeentelijk, eraan bijdragen dat het leefklimaat en de luchtkwaliteit in onze gemeente verbetert. Als wij dan zuinig zijn op het mooie dat we hebben, we zorgen dat de inwoners voldoende voorzieningen hebben in hun eigen kern, en een betaalbare plek om te wonen, dan komt het helemaal goed met Bernheze. Maar zoals al eerder gezegd, het mag niet blijven bij alleen maar goede voornemens. We zullen ook keuzes moeten maken en actief aan de slag moeten gaan. Bedankt voor uw aandacht.