Bijlage bij toelichting 4 Akoestisch onderzoek wegvekeerslawaai

Akoestisch onderzoek berekening gevelbelasting Gouverneursweg ong. te HeeswijkDinther

Akoestisch onderzoek berekening gevelbelasting Gouverneursweg ong. te Heeswijk-Dinther

Rapportnummer:

M222584.002/JME

Naam opdrachtgever:

Gemeente Bernheze mevrouw D. de Beer

Adres opdrachtgever:

Postbus 19 5384 ZG HEESCH

Uitgevoerd door:

J.R.M. Meijers

Contactpersoon:

J.R.M. Meijers

Datum:

21 oktober 2022

Aelmans Ruimte, Omgeving & Milieu B.V.

KvK 14091320 BTW NL8170.53.189.B.01 Bankrekening 11.52.94.244 BIC RABONL2U IBAN NL06 RABO 0115 2942 44

Vestigingen te Voerendaal, Baexem en Vught Kerkstraat 2 6095 BE Baexem T 0475 459 260 info@aelmans.com www.aelmans.com

Op onze dienstverlening zijn de algemene voorwaarden van Aelmans Ruimte, Omgeving & Milieu B.V. van toepassing die u vindt op www.aelmans.com

Inhoud 1

Inleiding .............................................................................................................. 1

2

De Wet geluidhinder en het plangebied ............................................................... 3 2.1 Industrielawaai ....................................................................................................................... 3 2.2 Spoorweglawaai ..................................................................................................................... 3 2.3 Wegverkeerslawaai ................................................................................................................ 3 2.4 Dove gevels............................................................................................................................. 5 2.5 Cumulatie Wet geluidhinder .................................................................................................. 5 2.6 Goede ruimtelijke ordening.................................................................................................... 5 2.7 Bouwbesluit ............................................................................................................................ 6 2.8 Gemeentelijk geluidbeleid...................................................................................................... 6 2.9 Van toepassing op de huidige situatie.................................................................................... 6

3

Uitgangspunten................................................................................................... 7 3.1 Gebruikte wegverkeersgegevens ........................................................................................... 7 3.2 Toegepaste correcties ............................................................................................................ 7 3.3 Omgevingskenmerken ............................................................................................................ 8 3.4 Waarneempunten en -hoogten.............................................................................................. 8

4

Resultaten........................................................................................................... 9 4.1 Resultaten wegverkeer ........................................................................................................... 9 4.2 Maatregelen ........................................................................................................................... 9 4.3 Resultaten cumulatie............................................................................................................ 10 4.4 Karakteristieke geluidwering van de gevel ........................................................................... 11

5

Conclusie .......................................................................................................... 12 5.1 Wet geluidhinder .................................................................................................................. 12 5.2 Cumulatie ............................................................................................................................. 12 5.3 Karakteristieke geluidwering van de gevel ........................................................................... 13

6

Bijlagen ............................................................................................................. 14

M222584.002/JME

1 Inleiding Opdrachtgever, mevrouw D. de Beer Gemeente Bernheze, wenst een vrijstaande woning te kunnen ontwikkelen op de locatie Gouverneursweg ong. te Heeswijk-Dinther. Om dit te kunnen realiseren wordt een bestemmingsplan opgesteld. Onderdeel hiervan is het opstellen van een akoestisch onderzoek. Namens opdrachtgever is dit onderzoek door Aelmans Ruimte, Omgeving & Milieu BV uitgevoerd. In dit rapport is de geluidbelasting op de gevel (gevelbelasting) berekend ten gevolge van het omliggende wegennet voor het jaar 2022 + 10 jaar na realisatie en getoetst aan de normstelling uit de Wet geluidhinder. Tevens is voor deze “Nieuwe situatie” bepaald wat de cumulatieve geluidbelasting ter hoogte van het nieuwbouwproject is, zodat bezien kan worden of extra geluidwerende maatregelen noodzakelijk zijn. De berekeningen van de gevelbelasting zijn uitgevoerd met behulp van Standaard Rekenmethode II volgens het Reken- en meetvoorschrift geluidhinder 2012. Hiertoe is gebruik gemaakt van het rekenprogramma Geomilieu van DGMR. De geluidwering van de gevel van het te realiseren geluidgevoelige object is niet berekend. Deze zal, indien nodig, deel uitmaken van een vervolgonderzoek. Figuur 1 (luchtfoto) geeft de ligging van de te onderzoeken planlocatie weer.

planlocatie

Figuur 1: Luchtfoto met aanduiding planlocatie

Akoestisch onderzoek berekening gevelbelasting Gouverneursweg ong. te Heeswijk-Dinther Aelmans Ruimte, Omgeving & Milieu BV

1 Sjabloonversie feb. 2021

M222584.002/JME

In onderhavig onderzoek is gesteld dat de begrenzing van het bouwvlak de gevels van de nieuw te bouwen woningen representeren. In figuur 2 is het bouwvlak weergegeven inclusief de te toetsen gevels.

bouwvlak noordwest

bouwvlak noordoost

bouwvlak zuidoost bouwvlak zuidwest

Figuur 2: Te toetsen gevels

Akoestisch onderzoek berekening gevelbelasting Gouverneursweg ong. te Heeswijk-Dinther Aelmans Ruimte, Omgeving & Milieu BV

2 Sjabloonversie feb. 2021

M222584.002/JME

2 De Wet geluidhinder en het plangebied 2.1

Industrielawaai De planlocatie ligt niet binnen een zone voor industrielawaai.

2.2

Spoorweglawaai De planlocatie ligt niet binnen een zone voor railverkeerslawaai.

2.3

Wegverkeerslawaai Artikel 82 tot en met 85 van de Wet geluidhinder geven nadere uitleg met betrekking tot de geluidbelasting in zogenaamde “Nieuwe situaties”. Is de geluidbelasting lager dan de voorkeursgrenswaarde dan legt de Wet geluidhinder geen restricties op aan het plan. Indien de voorkeursgrenswaarde wordt overschreden, maar de geluidbelasting lager is dan de maximale ontheffingswaarde, kan de gemeente ontheffing verlenen indien maatregelen, gericht op het terugbrengen van de geluidbelasting tot de voorkeursgrenswaarde, op overwegende bezwaren stuiten van stedenbouwkundige, verkeerskundige, vervoerskundige, landschappelijke of financiële aard. Wanneer het college van B&W een hogere waarde vaststelt, zullen er in het vervolgtraject zodanige maatregelen moeten worden opgenomen dat de geluidbelasting in geluidgevoelige ruimten niet meer bedraagt dan 33 dB. Voor nog niet-geprojecteerde geluidgevoelige objecten zijn de normen weergegeven in navolgende tabel. Grenswaarden wegverkeer in buitenstedelijk/stedelijk gebied Voorkeursgrenswaarde Maximale ontheffingswaarde Maximale ontheffingswaarde onderwijs-, kinderopvang- en gezondheidszorgfunctie Maximale ontheffingswaarde; agrarische bedrijfswoning Maximale ontheffingswaarde; vervangende nieuwbouw Maximale ontheffingswaarde; vervangende nieuwbouw gelegen binnen de bebouwde kom, binnen de zone langs een autoweg of autosnelweg

dB 48 / 48 53 / 63 53 / 63 58 / 58 / 68 63 / -

Tabel 1: Normen geluidbelasting in (buiten)stedelijk gebied

Akoestisch onderzoek berekening gevelbelasting Gouverneursweg ong. te Heeswijk-Dinther Aelmans Ruimte, Omgeving & Milieu BV

3 Sjabloonversie feb. 2021

M222584.002/JME

2.3.1 Stedelijk en buitenstedelijk gebied De begrippen stedelijk en buitenstedelijk gebied zijn van belang in verband met de normstelling voor wegverkeerslawaai. In artikel 1 van de Wet geluidhinder zijn de definities opgenomen. Stedelijk gebied:

het gebied in de zone van een weg binnen de bebouwde kom, met uitzondering van het gebied langs een autosnelweg of een autoweg.

Buitenstedelijk gebied: het gebied buiten de bebouwde kom alsmede, voor toepassing van de hoofdstukken VI en VII, het gebied binnen de bebouwde kom, voor zover liggend binnen de zone langs een autoweg of autosnelweg als bedoeld in het Reglement verkeersgegevens en verkeerstekens 1990. In geval er sprake is van een planlocatie binnen de geluidzone van een auto(snel)weg, worden in stedelijk gebied gelegen wegen, anders dan deze auto(snel)weg, getoetst als zijnde stedelijk gebied. 2.3.2 Zones langs wegen In artikel 74 Wgh zijn de geluidzones van wegen gedefinieerd. De geluidzone van een weg is gerelateerd aan het aantal rijstroken van de weg en het type weg (stedelijk of buitenstedelijk). De geluidzones zijn te beschouwen als aandachtsgebieden of onderzoeksgebieden. In navolgende tabel worden de breedten van de geluidzone van alle typen wegen weergegeven. Aantal rijstroken 1 of 2 3 of 4 5 of meer

Buitenstedelijk gebied 250 meter 400 meter 600 meter

Stedelijk gebied 200 meter 350 meter 350 meter

Tabel 2: Breedte van de geluidzone

2.3.3 Aftrek ingevolge artikel 110g van de Wet geluidhinder In artikel 3.4 van het Reken- en meetvoorschrift geluid 2012 staat opgenomen dat het berekende resultaat met een waarde wordt verminderd alvorens de toetsing aan de grenswaarden plaatsvindt. Deze aftrek houdt verband met het stiller worden van voertuigen in de toekomst en bedraagt: - 2 dB voor wegen waarvoor de representatief te achten snelheid van lichte motorvoertuigen 70 km/uur of meer bedraagt, tenzij de berekende geluidbelasting zonder aftrek 56 dB of 57 dB bedraagt. Dan geldt namelijk een aftrek van respectievelijk 3 of 4 dB; - 5 dB voor de overige wegen; - 0 dB bij toepassing van de artikelen 3.2 en 3.3 van het Bouwbesluit 2012 en bij toepassing van de artikelen 111b, tweede en derde lid, 112 en 113 van de Wet geluidhinder. 2.3.4 Artikel 3.5 Reken- en meetvoorschrift geluid 2012 Binnen het Reken- en meetvoorschrift geluid 2012 is middels artikel 3.5 de mogelijkheid geboden om voor wegen met een snelheidsregime van 70 km/uur of meer rekening te houden met de toekomstige effecten van Europees bronbeleid. Artikel 3.5 schrijft hierover het volgende: - bij de berekening van het equivalent geluidniveau vanwege een weg wordt, voor wegen waarvoor de representatief te achten snelheid van lichte motorvoertuigen 70 km/uur of meer bedraagt, 2 dB in mindering gebracht op de wegdekcorrectie bepaald overeenkomstig bijlage III

Akoestisch onderzoek berekening gevelbelasting Gouverneursweg ong. te Heeswijk-Dinther Aelmans Ruimte, Omgeving & Milieu BV

4 Sjabloonversie feb. 2021

M222584.002/JME

-

bij deze regeling of als het wegdek bestaat uit dicht asfaltbeton, in afwijking van het gestelde in paragraaf 1.5 en 2.4.2 van bijlage III een wegdekcorrectie van 2 dB in rekening gebracht; in afwijking van het eerste lid wordt 1 dB in mindering gebracht voor wegen waarvoor de representatief te achten snelheid van lichte motorvoertuigen 70 km/uur of meer bedraagt en het wegdek bestaat uit een elementenverharding of een van de volgende wegdektypen: Zeer Open Asfalt Beton; tweelaags Zeer Open Asfalt Beton, m.u.v. tweelaags Zeer Open Asfalt Beton fijn; uitgeborsteld beton; geoptimaliseerd uitgeborsteld beton; oppervlakbewerking.

De toepassing van dit artikel geschiedt automatisch door het gebruikte rekenprogramma.

2.4

Dove gevels Indien de maximale ontheffingswaarde wordt overschreden en het terugbrengen van de geluidbelasting op de gevels door maatregelen niet mogelijk c.q. wenselijk is kunnen de betreffende geveldelen als “dove gevel” conform artikel 1b, lid 4 van de Wet geluidhinder worden uitgevoerd. Een “dove gevel” is namelijk geen gevel in de zin van de Wet geluidhinder. Dit betekent derhalve dat er ter plaatse van verblijfsruimten geen draaiende delen (ramen en deuren) in deze gevel zijn toegestaan. Hier dient in de uitwerking van het plan rekening mee te worden gehouden in verband met de noodzakelijk spuiventilatie.

2.5

Cumulatie Wet geluidhinder Artikel 110f van de Wet geluidhinder stelt dat bij het vaststellen van hogere grenswaarden rekening gehouden dient te worden met cumulatie van meerdere akoestisch relevante geluidbronnen. Artikel 1.4 van het Reken- en meetvoorschrift geluid 2012 schrijft de wijze van cumuleren voor, waarbij rekening wordt gehouden met het verschil in hinderbeleving van verschillende geluidbronnen. Formeel zijn alleen bronnen met een geluidbelasting boven de voorkeursgrenswaarde akoestisch relevant. De correctie artikel 110g Wet geluidhinder met betrekking tot wegverkeer mag hierbij niet worden toegepast.

2.6

Goede ruimtelijke ordening In het kader van een goede ruimtelijke ordening wordt de cumulatieve geluidbelasting ten gevolge van alle gemodelleerde wegen inzichtelijk gemaakt. Hierbij worden zowel de zoneplichtige als de nietzoneplichtige wegen beschouwd. Op deze wijze wordt in het kader van een goede ruimtelijke ordening inzichtelijk gemaakt of er sprake is van een aanvaardbaar akoestisch woon- en leefklimaat. Bij de beoordeling wordt de geluidbelasting getoetst aan de classificering volgens de milieukwaliteitsmaat behorende bij de ‘methode Miedema’. De correctie artikel 110g Wet geluidhinder met betrekking tot wegverkeer mag hierbij niet worden toegepast.

Akoestisch onderzoek berekening gevelbelasting Gouverneursweg ong. te Heeswijk-Dinther Aelmans Ruimte, Omgeving & Milieu BV

5 Sjabloonversie feb. 2021

M222584.002/JME

Geluidklasse Lden < 50 dB Lden 50 - 55 dB Lden 55 - 60 dB Lden 60 - 65 dB Lden 65 - 70 dB Lden > 70 dB

Beoordeling goed redelijk matig tamelijk slecht slecht zeer slecht

Tabel 3: Classificering methode Miedema

Bij een milieukwaliteit ‘goed’ of ‘redelijk’ is sprake van een aanvaardbaar akoestisch klimaat. Bij de beoordeling ‘matig’, ‘tamelijk slecht’ en ‘slecht’ dient onderzocht te worden of de geluidbelasting doelmatig kan worden teruggedrongen door toepassing van maatregelen.

2.7

Bouwbesluit Artikel 3.2 van het Bouwbesluit 2012 stelt dat een uitwendige scheidingsconstructie van een verblijfsgebied een volgens NEN 5077 bepaalde karakteristieke geluidwering heeft met een minimum van 20 dB. Conform artikel 3.3, eerste lid van het Bouwbesluit 2012, blijkt dat bij een krachtens de Wet geluidhinder of de Tracéwet vastgesteld hogere-waardenbesluit, de geluidwering van de uitwendige scheidingsconstructie bepaald volgens de NEN 5077 niet kleiner mag zijn dan het verschil tussen de in dat besluit opgenomen ten hoogst toelaatbare geluidbelasting voor wegverkeer en 33 dB. Artikel 3.3. van het Bouwbesluit is niet van toepassing voor woningen die niet zijn gelegen binnen een zone van een weg, spoorweg of industrieterrein.

2.8

Gemeentelijk geluidbeleid Er is voor zover bekend geen vastgesteld gemeentelijk geluidbeleid.

2.9

Van toepassing op de huidige situatie In navolgende tabel is vorenstaande wetgeving uitgewerkt voor de onderhavige relevante geluidbronnen. Bron Gouverneursweg en Veldstraat

Eigenschappen Buitenstedelijk gebied Snelheid: 60 km/uur Aantal rijstroken: 2

Toe te passen regel Zonebreedte: 250 meter Aftrek art. 110g Wgh: 5 dB Max. ontheffingswaarde: 53 dB

Tabel 4: Uitwerking wetgeving voor onderhavige wegen

Akoestisch onderzoek berekening gevelbelasting Gouverneursweg ong. te Heeswijk-Dinther Aelmans Ruimte, Omgeving & Milieu BV

6 Sjabloonversie feb. 2021

M222584.002/JME

3 Uitgangspunten 3.1

Gebruikte wegverkeersgegevens De verkeersinvoergegevens zijn aangeleverd middels een in Geomilieu in te voeren shape-bestand. In dit onderzoek wordt uitgegaan van het prognosejaar 2022 + 10 jaar na realisatie = 2032. Uit het BBMA blijkt dat er tussen 2030 en 2040 geen groei plaatsvindt. Derhalve is in de berekeningen uitgegaan van de gegevens voor het jaar 2030. Het wegdektype, de etmaalintensiteiten, de verdeling van de voertuigen en de uurintensiteiten van de betreffende wegen zijn weergegeven in de tabellen 5 en 6. De ingevoerde modelgegevens zijn weergegeven in bijlage 2. Gouverneursweg Maximum snelheid wegdektype Etmaalintensiteit Gemiddeld per uur Licht verkeer Middelzwaar verkeer Zwaar verkeer

60 km/uur Elementenverharding in keperverband 1.627 motorvoertuigen Dag (%) Avond (%) 6,66% 3,17% 92,48% 94,75% 5,87% 4,04% 1,66% 1,21%

Nacht (%) 0,92% 92,79% 5,48% 1,73%

Tabel 5: Verkeersgegevens op de Gouverneursweg

Veldstraat Maximum snelheid wegdektype Etmaalintensiteit Gemiddeld per uur Licht verkeer Middelzwaar verkeer Zwaar verkeer

60 km/uur Referentiewegdek 1.767 motorvoertuigen Dag (%) 6,67% 89,84% 7,92% 2,23%

Avond (%) 3,15% 92,85% 5,51% 1,64%

Nacht (%) 0,92% 90,25% 7,41% 2,34%

Tabel 6: Verkeersgegevens op de Veldstraat

3.2

Toegepaste correcties Binnen 100 meter van een beoordelingspunt is een verkeersdrempel aanwezig. Deze drempel is als obstakel ingevoerd, zodat er met een optrekcorrectie wordt gerekend. Er zijn geen akoestisch relevante kruispunten of rotondes, noch hellingen met een percentage groter dan 3% in de omgeving van het bouwplan aanwezig.

Akoestisch onderzoek berekening gevelbelasting Gouverneursweg ong. te Heeswijk-Dinther Aelmans Ruimte, Omgeving & Milieu BV

7 Sjabloonversie feb. 2021

M222584.002/JME

3.3

Omgevingskenmerken In de bijlage 1 en bijlage 2 zijn de objecten en de invoergegevens hiervan weergegeven. Alle relevante gebouwen zijn ingevoerd met een hoogte ten opzichte van het lokale maaiveld. De afmetingen en locaties van de bestaande gebouwen zijn middels een download ontleend aan Basisregistraties Adressen en gebouwen (BAG). De gebouwhoogten zijn ingeschat middels een download van 3D Geluid Gebouwen via Publieke Dienstverlening Op de Kaart (PDOK). De omgeving is als akoestisch zacht (bodemfactor 1,00) in rekening gebracht, met uitzondering van de ingevoerde bodemgebieden, waarvoor afhankelijk van het type gebied (gebaseerd op een download van 3D Geluid Bodemvlakken via PDOK) een passende bodemfactor gehanteerd is: 0,00 (hard) voor harde gebieden als water, erf- en wegverharding; 0,50 (half hard) voor half verharding of tuinen/erven met afgewisseld harde en zachte delen.

3.4

Waarneempunten en -hoogten In bijlage 1 is de ligging van de waarneempunten weergegeven. In bijlage 2 zijn de invoergegevens hiervan te vinden. Ter bepaling van de geluidbelasting zijn de waarneempunten geprojecteerd op een hoogte van 1,5 meter (begane grond) en 4,5 meter (eerste verdieping) ten opzichte van het maaiveld. Een eventuele tweede verdieping is getoetst op 7,5 meter hoogte. Voor alle punten is gerekend met invallend geluid (exclusief gevelreflectie).

Akoestisch onderzoek berekening gevelbelasting Gouverneursweg ong. te Heeswijk-Dinther Aelmans Ruimte, Omgeving & Milieu BV

8 Sjabloonversie feb. 2021

M222584.002/JME

4 Resultaten 4.1

Resultaten wegverkeer Conform de Wet geluidhinder wordt de geluidbelasting als Lden waarde gepresenteerd. In bijlage 3 zijn de rekenresultaten te vinden. In onderstaande tabellen zijn de rekenresultaten van de beschouwde wegen samengevat. De resultaten zijn inclusief de ingevolge artikel 3.4 van het Reken- en meetvoorschrift geluidhinder 2012 en artikel 110g van de Wet geluidhinder toe te passen aftrek. begane grond 1,5 meter 51 51 ≤ 48

Beoordelingspunt/gevel t 01 rand bouwvlak noordoost t 02 rand bouwvlak noordoost Overige beoordelingspunten

1e verdieping 4,5 meter 52 52 ≤ 48

2e verdieping 7,5 meter 52 52 ≤ 48

Tabel 7: Resultaten op gevels t.g.v. Gouverneursweg

De geluidbelasting als gevolg van wegverkeer op de Gouverneursweg overschrijdt de voorkeursgrenswaarde van 48 dB op de gevels van het bouwplan met maximaal 4 dB. De maximale ontheffingswaarde van 53 dB voor nieuwbouw in buitenstedelijk gebied wordt echter nergens overschreden. Derhalve is het mogelijk om een beschikking hogere waarde aan te vragen bij de gemeente indien er overwegende bezwaren zijn de geluidbelasting door overdrachts- en bronmaatregelen terug te brengen tot de voorkeursgrenswaarde.

Beoordelingspunt/gevel Alle beoordelingspunten

begane grond 1,5 meter ≤ 48

1e verdieping 4,5 meter ≤ 48

2e verdieping 7,5 meter ≤ 48

Tabel 8: Resultaten op gevels t.g.v. Veldstraat

De geluidbelasting ten gevolge van het wegverkeer op de Veldstraat overschrijdt de voorkeursgrenswaarde van 48 dB op geen enkele gevel van het bouwplan.

4.2

Maatregelen Bij overdrachtsmaatregelen wordt bekeken of de geluidoverdracht tussen geluidbron en ontvanger belemmerd kan worden. Het aanleggen van een geluidwal of -scherm ontmoet in de onderhavige situatie echter overwegende bezwaren van stedenbouwkundige, landschappelijke en financiële aard. Een afschermende voorziening dient namelijk dicht bij de bron of ontvanger geplaatst te worden, meer dan 2 meter hoog te zijn en kost bovendien afhankelijk van de uitvoering € 500,- tot € 2.000,- per meter, waarmee het niet realistisch is dat het bouwplan deze extra kosten kan dragen.

Akoestisch onderzoek berekening gevelbelasting Gouverneursweg ong. te Heeswijk-Dinther Aelmans Ruimte, Omgeving & Milieu BV

9 Sjabloonversie feb. 2021

M222584.002/JME

Een andere mogelijke overdrachtsmaatregel is het vergroten van de afstand tussen geluidbron en ontvanger. Daar een verdubbeling van deze afstand slechts 3 dB reductie oplevert, is het vergroten van deze afstand niet te kwalificeren als zijnde doeltreffend. Bij bronmaatregelen wordt bekeken of het geluidniveau van de veroorzaker van het geluid gereduceerd kan worden. Mogelijke maatregelen zijn: stillere voertuigen: alleen door de ontwikkeling van nieuwe technieken en dus niet realistisch; verlaging van de maximum snelheid: hierop heeft de initiatiefnemer van het bouwplan geen invloed; aanbrengen van geluidreducerend wegdek: toepassing van geluidreducerend wegdek ontmoet overwegende bezwaren van financiële aard. Het is vanuit financieel oogpunt niet realistisch dat het bouwplan de extra kosten van € 150,- tot € 300,- per strekkende meter kan dragen;

4.3

Resultaten cumulatie Wet geluidhinder De cumulatieve geluidbelasting dient te worden bepaald indien er sprake is van blootstelling aan meer dan één zoneplichtige geluidbron met een geluidbelasting boven de voorkeurswaarde. De correctie artikel 110g Wet geluidhinder met betrekking tot wegverkeer mag hierbij niet worden toegepast. Dit betekent dat in onderhavige situatie formeel gesproken de cumulatieve geluidbelasting niet bepaald hoeft te worden, omdat alleen de zoneplichtige Gouverneursweg de voorkeursgrenswaarde overschrijdt. Daar de geluidbelasting exclusief correctie artikel 110g Wet geluidhinder hoger is dan 53 dB is formeel een aanvullend onderzoek ter bepaling van de geluidwering van de gevel nodig. Goede ruimtelijke ordening In het kader van een goede ruimtelijke ordening en ten behoeve van de bepaling van de benodigde geluidwering van de gevels ten behoeve van een goed woon- en leefklimaat is de cumulatieve geluidbelasting bepaald inclusief alle gemodelleerde wegen. De resultaten zijn opgenomen in navolgende tabel.

Beoordelingspunt/gevel t 01 rand bouwvlak noordoost t 02 rand bouwvlak noordoost t 08 rand bouwvlak noordwest Overige beoordelingspunten

begane grond 1,5 meter 56 56 ≤ 53 ≤ 53

1e verdieping 4,5 meter 57 57 ≤ 53 ≤ 53

2e verdieping 7,5 meter 57 57 54 ≤ 53

Tabel 9: Resultaten gecumuleerde geluidbelasting

Akoestisch onderzoek berekening gevelbelasting Gouverneursweg ong. te Heeswijk-Dinther Aelmans Ruimte, Omgeving & Milieu BV

10 Sjabloonversie feb. 2021

M222584.002/JME

4.4

Karakteristieke geluidwering van de gevel De maximaal benodigde geluidwering van de gevel (GA;k), volgens het Bouwbesluit 2012 de hoogste cumulatieve waarde minus 33 dB met een minimum van 20 dB, bedraagt in het onderhavige geval 24 dB. Afhankelijk van de gekozen materialen (bijvoorbeeld HR++ glas) en toegepaste systemen (zoals mechanische balansventilatie) zullen de gevels van het gebouw een grotere geluidwering hebben dan de minimale 20 dB uit het Bouwbesluit. In dat geval is ter waarborging van een binnenniveau van 33 dB een aanvullend onderzoek ter bepaling van de geluidwering van de gevels niet nodig. Wordt echter uitgegaan van bijvoorbeeld enkel glas en/of natuurlijke ventilatie, waarbij roosters nodig zijn in de desbetreffende gevels, dan is ter waarborging van het binnenniveau een akoestisch onderzoek naar de geluidwering van de gevels wel nodig

Akoestisch onderzoek berekening gevelbelasting Gouverneursweg ong. te Heeswijk-Dinther Aelmans Ruimte, Omgeving & Milieu BV

11 Sjabloonversie feb. 2021

M222584.002/JME

5 Conclusie Namens opdrachtgever, mevrouw D. de Beer Gemeente Bernheze, is door Aelmans Ruimte, Omgeving & Milieu BV een akoestisch onderzoek uitgevoerd voor de toekomstige situatie aan de Gouverneursweg ong. te Heeswijk-Dinther. Op deze locatie wenst opdrachtgever een ontwikkeling van een vrijstaande woning mogelijk te maken.

5.1

Wet geluidhinder

weg

Voorkeursgrenswaarde

Maximale onthefftingswaarde

Overschrijding voorkeursgrenswaarde

Dove gevel

Hogere waarde

Uit de toets in het kader van de Wet geluidhinder kunnen de volgende conclusies worden getrokken.

Gouverneursweg Veldstraat

48 dB 48 dB

53 dB 53 dB

4 dB n.v.t.

-

52 dB n.v.t.

Tabel 10. Conclusies Wet geluidhinder

Het aanleggen van een geluidwal of geluidscherm (overdrachtsmaatregelen) of het toepassen van stiller wegdek (bronmaatregel) om de geluidbelasting terug te brengen tot de voorkeursgrenswaarde ontmoet overwegende bezwaren financiële aard. Derhalve wordt onderbouwd verzocht hogere waarde te verlenen conform artikel 110a, lid 5 van de Wet geluidhinder.

5.2

Cumulatie Wet geluidhinder Ter bepaling van de gecumuleerde waarde dient de totale geluidbelasting (exclusief aftrek artikel 110g Wet geluidhinder) te worden berekend van alle zoneplichtige (spoor)wegen, industrie en luchtvaart met een geluidbelasting boven de voorkeursgrenswaarde. In het onderhavige geval betreft dit enkel de Gouverneursweg die de voorkeursgrenswaarde overschrijdt. Goede ruimtelijke ordening In het kader van een goede ruimtelijke ordening is de cumulatie bepaald inclusief alle gemodelleerde geluidbronnen. Ter bepaling van de milieukwaliteit in de omgeving is deze gecumuleerde waarde getoetst aan de ‘methode Miedema’. De maximale gecumuleerde waarde, welke voornamelijk wordt bepaald door de Gouverneursweg, bedraagt 57 dB, waarmee gesteld kan worden dat er sprake is van de kwalificatie ‘matig’ en daarmee dient bezien te worden of maatregelen mogelijk

Akoestisch onderzoek berekening gevelbelasting Gouverneursweg ong. te Heeswijk-Dinther Aelmans Ruimte, Omgeving & Milieu BV

12 Sjabloonversie feb. 2021

M222584.002/JME

zijn. Daar maatregelen aan de bron en overdrachtsmaatregelen op overwegende bezwaren stuiten, dient de oplossing gezocht te worden in geluidwerende maatregelen in de gevel en dak. Bij toepassing van de juiste geluidwerende materialen en maatregelen is een binnenniveau van 33 dB gewaarborgd. Tevens beschikt het bouwplan over een geluidluwe gevel/buitenruimte. Daarmee is er sprake van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat.

5.3

Karakteristieke geluidwering van de gevel Grootheid hoogste gecumuleerde geluidbelasting vereist binnenniveau Maximaal benodigde karakteristieke geluidwering (GA;k)

Hoogste waarde 57 dB 33 dB 24 dB

Tabel 11. Conclusies karakteristieke geluidwering van de gevel

Aangezien de cumulatieve geluidbelasting hoger is dan 53 dB dient er formeel een nader onderzoek te worden uitgevoerd ter bepaling van de geluidwering van de gevel. Het is echter aannemelijk dat een gevel van een nieuwbouwwoning een grotere geluidwering heeft dan de minimale 20 dB uit het Bouwbesluit. Een nader onderzoek ter bepaling van de geluidwering van de gevel is niet aan de orde bij toepassing van HR++ glas en bijvoorbeeld balansventilatie. Bij handhaving van enkelglas en natuurlijke ventilatie, waarbij bijvoorbeeld gebruik gemaakt wordt van roosters in deze gevels, is een akoestisch onderzoek naar de geluidwering van de gevel wel aan de orde. Bij toepassing van de juiste materialen en constructies is een binnenniveau van 33 dB en daarmee een aanvaardbaar woon- en leefklimaat gewaarborgd.

Akoestisch onderzoek berekening gevelbelasting Gouverneursweg ong. te Heeswijk-Dinther Aelmans Ruimte, Omgeving & Milieu BV

13 Sjabloonversie feb. 2021

M222584.002/JME

6 Bijlagen 1) Figuren 2) Invoergegevens 3) Rekenresultaten 4) Gecumuleerde rekenresultaten

Opgemaakt te Baexem

J.R.M. Meijers

Akoestisch onderzoek berekening gevelbelasting Gouverneursweg ong. te Heeswijk-Dinther Aelmans Ruimte, Omgeving & Milieu BV

14 Sjabloonversie feb. 2021

Bijlage 2 Invoergegevens Rapport: Model:

Lijst van model eigenschappen M222584

Model eigenschap Omschrijving Verantwoordelijke Rekenmethode

M222584 jmeijers #2|Wegverkeerslawaai|RMG-2012, wegverkeer|

Aangemaakt door Laatst ingezien door Model aangemaakt met

jmeijers op 7-9-2022 jmeijers op 21-10-2022 Geomilieu V2022.3 rev 1

Dagperiode Avondperiode Nachtperiode Samengestelde periode Waarde Standaard maaiveldhoogte Rekenhoogte contouren Detailniveau toetspunt resultaten Detailniveau resultaten grids Rekenoptimalisatie aan Zoekafstand [m] Aandachtsgebied Max.refl.afstand Standaard bodemfactor Openingshoek Max.refl.diepte Geometrische uitbreiding Luchtdemping Luchtdemping [dB/km] Meteorologische correctie Waarde voor C0 Berekening diffractoreffect

07:00 - 19:00 19:00 - 23:00 23:00 - 07:00 Lden Gem(Dag, Avond + 5, Nacht + 10) 0 4 Groepsresultaten Groepsresultaten Ja 5000 5000 -1,00 2 1 Volledige 3D analyse Conform standaard 0,00; 0,00; 1,00; 2,00; 4,00; 10,00; 23,00; 58,00 Conform standaard 3,50 Volgens rekenregels van RMG-2012 (1-10-2022)

Geomilieu V2022.3 rev 1 Licentiehouder: Aelmans Adviesgroep

21-10-2022 10:43:56

Bijlage 2 Invoergegevens Model: Groep:

M222584 Gouverneursweg ong. Heeswijk Dinther - Bernheze (hoofdgroep) Lijst van Wegen, voor rekenmethode Wegverkeerslawaai - RMG-2012, wegverkeer

Naam Gouverneur Gouverneur Veldstraat Veldstraat

Groep Gouverneursweg Gouverneursweg Veldstraat Veldstraat

Omschr. Gouverneursweg Gouverneursweg Veldstraat Veldstraat

Wegdek W9a W9a W0 W0

Totaal aantal 3394,92 1627,48 1767,45 1767,45

%Int(D) 6,67 6,66 6,67 6,67

Geomilieu V2022.3 rev 1 Licentiehouder: Aelmans Adviesgroep

%Int(A) 3,16 3,17 3,15 3,15

%Int(N) 0,92 0,92 0,92 0,92

%LV(D) 91,11 92,48 89,84 89,84

%LV(A) 93,76 94,75 92,85 92,85

%LV(N) 91,47 92,79 90,25 90,25

21-10-2022 10:44:29

Bijlage 2 Invoergegevens Model: Groep:

M222584 Gouverneursweg ong. Heeswijk Dinther - Bernheze (hoofdgroep) Lijst van Wegen, voor rekenmethode Wegverkeerslawaai - RMG-2012, wegverkeer

Naam Gouverneur Gouverneur Veldstraat Veldstraat

%MV(D) 6,94 5,87 7,92 7,92

%MV(A) 4,80 4,04 5,51 5,51

%MV(N) 6,48 5,48 7,41 7,41

%ZV(D) 1,96 1,66 2,23 2,23

%ZV(A) 1,43 1,21 1,64 1,64

%ZV(N) 2,05 1,73 2,34 2,34

V(LV(D)) 60 60 60 60

V(LV(A)) 60 60 60 60

Geomilieu V2022.3 rev 1 Licentiehouder: Aelmans Adviesgroep

V(LV(N)) 60 60 60 60

V(MV(D)) 60 60 60 60

V(MV(A)) 60 60 60 60

V(MV(N)) 60 60 60 60

21-10-2022 10:44:29

Bijlage 2 Invoergegevens Model: Groep:

M222584 Gouverneursweg ong. Heeswijk Dinther - Bernheze (hoofdgroep) Lijst van Wegen, voor rekenmethode Wegverkeerslawaai - RMG-2012, wegverkeer

Naam Gouverneur Gouverneur Veldstraat Veldstraat

V(ZV(D)) 60 60 60 60

V(ZV(A)) 60 60 60 60

V(ZV(N)) 60 60 60 60

Geomilieu V2022.3 rev 1 Licentiehouder: Aelmans Adviesgroep

21-10-2022 10:44:29

Bijlage 2 Invoergegevens Model: Groep:

M222584 Gouverneursweg ong. Heeswijk Dinther - Bernheze (hoofdgroep) Lijst van Toetspunten, voor rekenmethode Wegverkeerslawaai - RMG-2012, wegverkeer

Naam t 01 t 02 t 03 t 04 t 05

Omschr. rand bouwvlak noordoost rand bouwvlak noordoost rand bouwvlak zuidoost rand bouwvlak zuidoost rand bouwvlak zuidwest

Hdef. Relatief Relatief Relatief Relatief Relatief

Gevel Ja Ja Ja Ja Ja

Hoogtes 1,50/4,50/7,50 1,50/4,50/7,50 1,50/4,50/7,50 1,50/4,50/7,50 1,50/4,50/7,50

X 159707,45 159721,02 159723,19 159716,35 159711,44

Y 407183,94 407175,79 407170,18 407158,78 407157,98

t 06 t 07 t 08

rand bouwvlak zuidwest rand bouwvlak noordwest rand bouwvlak noordwest

Relatief Relatief Relatief

Ja Ja Ja

1,50/4,50/7,50 1,50/4,50/7,50 1,50/4,50/7,50

159696,54 159694,96 159701,78

407166,93 407171,65 407183,35

Geomilieu V2022.3 rev 1 Licentiehouder: Aelmans Adviesgroep

21-10-2022 10:44:29

Bijlage 2 Invoergegevens Model: Groep:

Naam 01 02 03 04 05

M222584 Gouverneursweg ong. Heeswijk Dinther - Bernheze (hoofdgroep) Lijst van Bodemgebieden, voor rekenmethode Wegverkeerslawaai - RMG-2012, wegverkeer Omschr.

Bf 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00

06 07 08 09 10

0,00 0,00 0,00 0,00 0,00

11 12 13 14 15

0,00 0,00 0,00 0,00 0,00

16 17 18 19 20

0,00 0,00 0,00 0,00 0,00

21 22 23 24 25

0,00 0,00 0,00 0,00 0,00

26 27 28 29 30

0,00 0,00 0,00 0,00 0,00

31 32 33 34

0,00 0,00 0,00 0,50

terrein

Geomilieu V2022.3 rev 1 Licentiehouder: Aelmans Adviesgroep

21-10-2022 10:44:29

Bijlage 2 Invoergegevens Model: Groep:

Naam g 02 g 03 g 04 g 05 g 06

M222584 Gouverneursweg ong. Heeswijk Dinther - Bernheze (hoofdgroep) Lijst van Gebouwen, voor rekenmethode Wegverkeerslawaai - RMG-2012, wegverkeer Hoogte 6,68 4,57 5,32 4,64 6,00

Maaiveld 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00

Hdef. Relatief Relatief Relatief Relatief Relatief

Cp 0 dB 0 dB 0 dB 0 dB 0 dB

Refl. 63 0,80 0,80 0,80 0,80 0,80

Refl. 2k 0,80 0,80 0,80 0,80 0,80

Refl. 8k 0,80 0,80 0,80 0,80 0,80

g 07 g 08 g 09 g 10 g 11

6,00 8,07 4,44 3,33 6,00

0,00 0,00 0,00 0,00 0,00

Relatief Relatief Relatief Relatief Relatief

0 dB 0 dB 0 dB 0 dB 0 dB

0,80 0,80 0,80 0,80 0,80

0,80 0,80 0,80 0,80 0,80

0,80 0,80 0,80 0,80 0,80

g 12 g 13 g 14 g 15 g 16

4,96 4,09 5,89 7,94 5,74

0,00 0,00 0,00 0,00 0,00

Relatief Relatief Relatief Relatief Relatief

0 dB 0 dB 0 dB 0 dB 0 dB

0,80 0,80 0,80 0,80 0,80

0,80 0,80 0,80 0,80 0,80

0,80 0,80 0,80 0,80 0,80

g 17 g 18 g 19 g 20 g 21

6,00 5,01 4,78 5,74 6,58

0,00 0,00 0,00 0,00 0,00

Relatief Relatief Relatief Relatief Relatief

0 dB 0 dB 0 dB 0 dB 0 dB

0,80 0,80 0,80 0,80 0,80

0,80 0,80 0,80 0,80 0,80

0,80 0,80 0,80 0,80 0,80

g 22 g 23 g 24 g 25 g 26

5,64 5,67 6,45 3,00 5,92

0,00 0,00 0,00 0,00 0,00

Relatief Relatief Relatief Relatief Relatief

0 dB 0 dB 0 dB 0 dB 0 dB

0,80 0,80 0,80 0,80 0,80

0,80 0,80 0,80 0,80 0,80

0,80 0,80 0,80 0,80 0,80

9,00

0,00

Relatief

0 dB

0,80

0,80

0,80

g 01

Omschr.

bouwvlak

Geomilieu V2022.3 rev 1 Licentiehouder: Aelmans Adviesgroep

21-10-2022 10:44:29

Bijlage 2 Invoergegevens Model: Groep:

Naam

M222584 Gouverneursweg ong. Heeswijk Dinther - Bernheze (hoofdgroep) Lijst van Obstakels, voor rekenmethode Wegverkeerslawaai - RMG-2012, wegverkeer Omschr.

Geomilieu V2022.3 rev 1 Licentiehouder: Aelmans Adviesgroep

21-10-2022 10:44:29

Bijlage 3 Rekenresultaten Gouverneursweg incl aftrek Rapport: Model: Groep: Groepsreductie:

Resultatentabel M222584 LAeq totaalresultaten voor toetspunten Gouverneursweg Ja

Naam Toetspunt t 01_A t 01_B t 01_C t 02_A t 02_B

Omschrijving rand bouwvlak noordoost rand bouwvlak noordoost rand bouwvlak noordoost rand bouwvlak noordoost rand bouwvlak noordoost

X 159707,45 159707,45 159707,45 159721,02 159721,02

Y 407183,94 407183,94 407183,94 407175,79 407175,79

Hoogte 1,50 4,50 7,50 1,50 4,50

Dag 50 51 51 50 51

Avond 46 48 48 47 48

Nacht 41 43 43 41 43

Lden 51 52 52 51 52

t 02_C t 03_A t 03_B t 03_C t 04_A

rand bouwvlak noordoost rand bouwvlak zuidoost rand bouwvlak zuidoost rand bouwvlak zuidoost rand bouwvlak zuidoost

159721,02 159723,19 159723,19 159723,19 159716,35

407175,79 407170,18 407170,18 407170,18 407158,78

7,50 1,50 4,50 7,50 1,50

52 46 47 47 43

48 42 44 44 40

43 37 39 39 34

52 47 48 48 44

t 04_B t 04_C t 05_A t 05_B t 05_C

rand bouwvlak zuidoost rand bouwvlak zuidoost rand bouwvlak zuidwest rand bouwvlak zuidwest rand bouwvlak zuidwest

159716,35 159716,35 159711,44 159711,44 159711,44

407158,78 407158,78 407157,98 407157,98 407157,98

4,50 7,50 1,50 4,50 7,50

45 45 ----

42 42 ----

36 37 ----

46 46 ----

t 06_A t 06_B t 06_C t 07_A t 07_B

rand bouwvlak zuidwest rand bouwvlak zuidwest rand bouwvlak zuidwest rand bouwvlak noordwest rand bouwvlak noordwest

159696,54 159696,54 159696,54 159694,96 159694,96

407166,93 407166,93 407166,93 407171,65 407171,65

1,50 4,50 7,50 1,50 4,50

---43 45

---39 41

---34 36

---44 46

t 07_C t 08_A t 08_B t 08_C

rand bouwvlak noordwest rand bouwvlak noordwest rand bouwvlak noordwest rand bouwvlak noordwest

159694,96 159701,78 159701,78 159701,78

407171,65 407183,35 407183,35 407183,35

7,50 1,50 4,50 7,50

45 46 47 48

42 42 44 44

37 37 39 39

46 46 48 48

Alle getoonde dB-waarden zijn A-gewogen

Geomilieu V2022.3 rev 1 Licentiehouder: Aelmans Adviesgroep

21-10-2022 10:45:14

Bijlage 3 Rekenresultaten Veldstraat incl aftrek Rapport: Model: Groep: Groepsreductie:

Resultatentabel M222584 LAeq totaalresultaten voor toetspunten Veldstraat Ja

Naam Toetspunt t 01_A t 01_B t 01_C t 02_A t 02_B

Omschrijving rand bouwvlak noordoost rand bouwvlak noordoost rand bouwvlak noordoost rand bouwvlak noordoost rand bouwvlak noordoost

X 159707,45 159707,45 159707,45 159721,02 159721,02

Y 407183,94 407183,94 407183,94 407175,79 407175,79

Hoogte 1,50 4,50 7,50 1,50 4,50

Dag 37 37 37 36 36

Avond 33 33 34 33 33

Nacht 28 28 29 27 28

Lden 38 38 38 37 37

t 02_C t 03_A t 03_B t 03_C t 04_A

rand bouwvlak noordoost rand bouwvlak zuidoost rand bouwvlak zuidoost rand bouwvlak zuidoost rand bouwvlak zuidoost

159721,02 159723,19 159723,19 159723,19 159716,35

407175,79 407170,18 407170,18 407170,18 407158,78

7,50 1,50 4,50 7,50 1,50

37 26 28 29 27

33 23 25 26 24

28 18 20 20 18

38 27 29 30 28

t 04_B t 04_C t 05_A t 05_B t 05_C

rand bouwvlak zuidoost rand bouwvlak zuidoost rand bouwvlak zuidwest rand bouwvlak zuidwest rand bouwvlak zuidwest

159716,35 159716,35 159711,44 159711,44 159711,44

407158,78 407158,78 407157,98 407157,98 407157,98

4,50 7,50 1,50 4,50 7,50

29 29 ----

25 26 ----

20 21 ----

29 30 ----

t 06_A t 06_B t 06_C t 07_A t 07_B

rand bouwvlak zuidwest rand bouwvlak zuidwest rand bouwvlak zuidwest rand bouwvlak noordwest rand bouwvlak noordwest

159696,54 159696,54 159696,54 159694,96 159694,96

407166,93 407166,93 407166,93 407171,65 407171,65

1,50 4,50 7,50 1,50 4,50

---35 35

---31 32

---26 26

---36 36

t 07_C t 08_A t 08_B t 08_C

rand bouwvlak noordwest rand bouwvlak noordwest rand bouwvlak noordwest rand bouwvlak noordwest

159694,96 159701,78 159701,78 159701,78

407171,65 407183,35 407183,35 407183,35

7,50 1,50 4,50 7,50

35 36 36 36

32 32 32 33

27 27 27 28

36 37 36 37

Alle getoonde dB-waarden zijn A-gewogen

Geomilieu V2022.3 rev 1 Licentiehouder: Aelmans Adviesgroep

21-10-2022 10:45:53

Bijlage 4 Rekenresultaten gecumuleerd excl aftrek Rapport: Model: Groep: Groepsreductie:

Resultatentabel M222584 LAeq totaalresultaten voor toetspunten (hoofdgroep) Nee

Naam Toetspunt t 01_A t 01_B t 01_C t 02_A t 02_B

Omschrijving rand bouwvlak noordoost rand bouwvlak noordoost rand bouwvlak noordoost rand bouwvlak noordoost rand bouwvlak noordoost

X 159707,45 159707,45 159707,45 159721,02 159721,02

Y 407183,94 407183,94 407183,94 407175,79 407175,79

Hoogte 1,50 4,50 7,50 1,50 4,50

Dag 55 57 57 55 57

Avond 52 53 53 52 53

Nacht 47 48 48 47 48

Lden 56 57 57 56 57

t 02_C t 03_A t 03_B t 03_C t 04_A

rand bouwvlak noordoost rand bouwvlak zuidoost rand bouwvlak zuidoost rand bouwvlak zuidoost rand bouwvlak zuidoost

159721,02 159723,19 159723,19 159723,19 159716,35

407175,79 407170,18 407170,18 407170,18 407158,78

7,50 1,50 4,50 7,50 1,50

57 51 52 53 48

53 47 49 49 45

48 42 44 44 40

57 52 53 53 49

t 04_B t 04_C t 05_A t 05_B t 05_C

rand bouwvlak zuidoost rand bouwvlak zuidoost rand bouwvlak zuidwest rand bouwvlak zuidwest rand bouwvlak zuidwest

159716,35 159716,35 159711,44 159711,44 159711,44

407158,78 407158,78 407157,98 407157,98 407157,98

4,50 7,50 1,50 4,50 7,50

50 50 ----

47 47 ----

41 42 ----

51 51 ----

t 06_A t 06_B t 06_C t 07_A t 07_B

rand bouwvlak zuidwest rand bouwvlak zuidwest rand bouwvlak zuidwest rand bouwvlak noordwest rand bouwvlak noordwest

159696,54 159696,54 159696,54 159694,96 159694,96

407166,93 407166,93 407166,93 407171,65 407171,65

1,50 4,50 7,50 1,50 4,50

---49 50

---45 47

---40 42

---49 51

t 07_C t 08_A t 08_B t 08_C

rand bouwvlak noordwest rand bouwvlak noordwest rand bouwvlak noordwest rand bouwvlak noordwest

159694,96 159701,78 159701,78 159701,78

407171,65 407183,35 407183,35 407183,35

7,50 1,50 4,50 7,50

51 51 53 53

47 48 49 49

42 43 44 44

51 52 53 54

Alle getoonde dB-waarden zijn A-gewogen

Geomilieu V2022.3 rev 1 Licentiehouder: Aelmans Adviesgroep

21-10-2022 10:46:17