Bijlage bij toelichting 2 Verkennend archeologisch onderzoek
Tekst van het document
KSP Archeologie
25
Aangezien het terrein ook verdacht is op niet-gesprongen explosieven zal eerst een detectie op dit gebied moeten plaatsvinden. Vervolgens kan een strategie voor het archeologisch onderzoek bepaald worden. Als de detectie aanleiding geeft tot een benadering van de mogelijke niet-gesprongen explosieven dan wordt een archeologische begeleiding van deze werkzaamheden voorgesteld. Vervolgens kan direct aansluitend of als de detectie geen aanleiding geeft voor nader explosievenonderzoek een regulier proefsleuvenonderzoek uitgevoerd worden in het plangebied om vast te stellen of in het plangebied archeologische resten aanwezig zijn en zo ja, welke waardering hieraan gegeven kan worden. Mogelijk biedt de archeologische begeleiding van de benadering van nietgesprongen explosieven hiervoor al genoeg informatie. Dit zou een proefsleuf kunnen zijn ter hoogte van de nieuwe woning Afhankelijk van de uitkomsten van het proefsleuvenonderzoek en de omvang van de overige geplande ingrepen in het plangebied kan vervolgens bepaald worden wat de omvang van een eventuele opgraving moeten zijn. Voor dit gravende onderzoek is een Programma van Eisen (PvE) noodzakelijk dat is goedgekeurd door de bevoegde overheid. In dit PvE wordt de werkwijze en de randvoorwaarden van het gravend archeologisch onderzoek vastgelegd. Bovenstaand advies vormt een zogenaamd selectieadvies.
Dit selectieadvies betekent nog niet dat reeds bodemverstorende activiteiten of daarop voorbereidende activiteiten kunnen worden ondernomen. De resultaten van dit onderzoek zullen namelijk eerst moeten worden beoordeeld door de bevoegde overheid (gemeente Bernheze), die vervolgens een selectiebesluit neemt. Het uitgevoerde onderzoek is op zorgvuldige wijze verricht volgens de algemeen gebruikelijke inzichten en methoden. Het onderzoek is erop gericht om de kans op het aantreffen dan wel vernietigen van archeologische waarden bij bouwwerkzaamheden in het plangebied te verkleinen. Aangezien het onderzoek is uitgevoerd door middel van een steekproef kan echter, op basis van de onderzoeksresultaten, de aan- of afwezigheid van eventuele archeologische waarden niet met zekerheid gegarandeerd worden. Indien bij graafwerkzaamheden archeologische waarden worden aangetroffen, dienen deze conform de Erfgoedwet 2016, artikel 5.10, bij de minister gemeld te worden. In de praktijk kan de vinder terecht bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (T 033 – 4217 456 of info@cultureelerfgoed.nl) zodat de vondst geregistreerd wordt in het centraal archeologische informatiesysteem. Daarnaast wordt het advies gegeven om de vondst ook bij de gemeente te melden.
4.4
Advies gemeentelijk adviseur archeologie
Op 7 oktober 2022 is versie 1.0 van dit rapport d.d. 22 september 2022 heeft het Monumentenhuis Brabant, op verzoek van de gemeente Bernheze, een beoordeling en advies opgesteld na aanleiding van het rapport. Deze is op 21 december 2022 gedeeld met KSP Archeologie. Daarin is opgenomen: "Met het door het onderzoeksbureau gegeven selectieadvies, vervolgonderzoek te doen uitvoeren binnen het omschreven plangebied, kan worden ingestemd. Afhankelijk van de detectie op nietgesprongen explosieven zal dit vervolgonderzoek in de vorm van proefsleuven of een archeologische begeleiding zijn. Wanneer het vervolgonderzoek in een latere fase, na vaststelling van het bestemmingsplan, plaatsvindt dient in het bestemmingsplan de archeologische dubbelbestemming aangescherpt te worden met een onderzoeksgrens van 30 cm beneden maaiveld. Voorliggend archeologisch concept-rapport kan door het onderzoeksbureau definitief worden gemaakt."
KSP Archeologie
26
Literatuur Boeken, rapporten en artikelen Bakker, H. de & Schelling, J. (1989). Systeem van de bodemclassificatie voor Nederland: de hogere niveaus. (Tweede druk bewerkt door Brus, D.J. & Wallenburg C. van) Centrum voor Landbouwpublikaties en Landbouwdocumentatie, Wageningen. Berendsen, H.J.A. (2005). Landschappelijk Nederland. Perspectief Uitgevers, Utrecht. Berg, Th. M. van den (2008): Vooronderzoek Probleeminventarisatie Gemeente Bernheze, Riel Explosive Advice & Services (REAS) Europe B.V. rapport RO-060148. https://www.ruimtelijkeplannen.nl/documents/NL.IMRO.1721.BPRodenburgvg02/b_NL.IMRO.1721.BPRodenburg-vg02_tb7.pdf Buesink, A., Winter, J. de, Geerts, H.M.M., Bergman, W. (2010). Gemeente Bernheze. Archeologische verwachtings- en beleidsadvieskaart. BAAC rapport V-09.0195, Deventer. Centraal College van Deskundigen Archeologie (2018). Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie, versie 4.1. Stichting voor Infrastructuur Kwaliteitsborging Bodembeheer, Gouda. Dekker, T. (2022). Historisch Vooronderzoek, Niet Gesprongen Explosieven. NGE-Risicokaart Bernheze. REAS-Euro rapport 74047/RO-210306 versie 1.0. Diepen, L van & Hagens, D. (2017). Archeologisch bureau- en verkennend veldonderzoek door middel van boringen Heeswijkse Akkers te Heeswijk-Dinther. AM16407 Haartsen, A. (2009). Ontgonnen Verleden. Regiobeschrijvingen provincie Noord-Brabant. Bureau Lantschap. Hagens.
D., Kruithof L, Vroomans, M.A.K. (2020). Archeologisch bureau- en verkennend veldonderzoek door middel van boringen Heeswijkse Akkers te Heeswijk-Dinther (Gemeente Bernheze). AM 20080 Hensen, G. (2012). Lariestraat te Heeswijk-Dinther, gemeente Bernheze; archeologisch vooronderzoek: een bureau- en verkennend booronderzoek. RAAP-notitie 4062 Horn, M. & Moerman, M. (2010). Archeologisch bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek, verkennende fase, Hoofdstraat, Heeswijk-Dinther gemeente Bernheze. Becker & Van de Graafrapport 947. Krekelbergh, N.J. (2012). HEESWIJK-DINTHER, PLANGEBIED GOUVERNEURSWEG 6, Bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennende fase),BAAC rapport V-11.0192 Normalisatie Instituut (1990). NEN-5104:1989 grondmonsters. Nederlands Normalisatie Instituut, Delft.
Nederlands
NL, Classificatie van onverharde
Nillesen, R. & Hagens, D. (2011). Bureauonderzoek, Hoofdstraat 114 te Heeswijk-Dinther. Synthegra rapport s100149 Roorda, I, Stover, J, Kroes, R. (2016). Handreiking Archeologievriendelijk bouwen, Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed.
KSP Archeologie
27
Spek, T. (2004). Het Drentse esdorpen landschap: een historisch geografische studie. Uitgeverij Matrijs, Utrecht. Stiekema, M. (2021). Archeologisch bureauonderzoek en verkennend booronderzoek Kamersche Hoef te Heeswijk-Dinther. Econsultancy-rapport 14377.001 Stouthamer, E., Cohen, K.M. & Hoek, W.Z. (2015). De vorming van het land: geologie en geomorfologie. Perspectief Uitgevers, Utrecht. Tol, A.J., Verhagen J.W.H.P., Verbruggen M. (2012). Leidraad inventariserend veldonderzoek versie 2.0. Deel: karterend booronderzoek. Stichting voor Infrastructuur Kwaliteitsborging Bodembeheer, Gouda. Kaartmateriaal Actueel Hoogtebestand van Nederland (2020- naar verwachting 2022). AHN4, grid 0,5 x 0,5m: www.ahn.nl en de ruwe data via https://www.ahn.nl/ahn-viewer Archeologische Monumenten Kaart (2014) Geraadpleegd via archis.cultureelerfgoed.nl. Archeologische onderzoeks- en vondstmeldingen (actueel).
Geraadpleegd via archis.cultureelerfgoed.nl Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG): https://bagviewer.kadaster.nl Basisregistratie Grootschalige Topografie via WMTS-server: https://geodata.nationaalgeoregister.nl/tiles/service/wmts?request=GetCapabilities&service=WMTS Basisregistratie Topografie Achtergrondkaarten (BRT-A) via WMTS-server: https://geodata.nationaalgeoregister.nl/tiles/service/wmts?request=GetCapabilities&service=WMTS Bestemmingsplan: www.ruimtelijkeplannen.nl Bodemkwaliteit: www.bodemloket.nl Bodemkaart van Nederland, schaal 1:50.000 versie 2018 (gepubliceerd in de Basis Registratie Ondergrond december 2019). Wageningen Environmental Research. Geraadpleegd via https://geodata.nationaalgeoregister.nl/bzk/bro-bodemkaart/atom/v1_0/bro-bodemkaart.xml. Bonnebladen en Topografische kaarten van Nederland schaal 1:25.000: www.topotijdreis.nl (Kadaster). Brouwer, F. & M.M. van der Werff, (2012). Vergraven gronden: Inventarisatie van ‘diepe’ grondbewerkingen, ophogingen en afgravingen. Wageningen, Alterra, Alterra-rapport 2336. Digitaal Archief (DANS) Rapporten (https://easy.dans.knaw.nl/);
en
onderzoeksgegevens
van
archeologisch
onderzoek
Digitale Kadastrale kaart van Nederland v4 via WMS server: https://geodata.nationaalgeoregister.nl/kadastralekaart/wms/v4_0?service=WMS&version=1.3.0&request=GetCapabilities Geomorfologische kaart van Nederland, schaal 1:50.000 versie 2019 (gepubliceerd in de BasisRegistratie Ondergrond maart 2020). Alterra, Wageningen UR. Geraadpleegd via https://geodata.nationaalgeoregister.nl/bzk/brogmm/atom/v1_0/index.xmlLegenda: Maas, G. J., S. P.
KSP Archeologie
28
J. v. Delft & A. H. Heidema. (2017). "Toelichting bij de legenda Geomorfologische kaart van Nederland 1:50 000 (2017)." http://legendageomorfologie.wur.nl/. Wageningen, Wageningen Environmental Research. Grondwatertrappenkaart van de bodemkaart 1:50.000 versie tot 2006: http://geoplaza.vu.nl/ data/dataset/bodemkaart-van-nederland/resource/2398cef7-957e-4ba5-b218-08ac275d72fb. Indicatieve Kaart Militair Erfgoed: www.ikme.nl KLIC-meldingen via www.kadaster.nl Luchtfoto Beeldmateriaal / PDOK 25 cm RGB via WMTS server: https://geodata.nationaalgeoregister.nl/luchtfoto/rgb/wmts?request=GetCapabilities&service=wmt s Kadastrale kaarten 1811-1832. http://beeldbank.cultureelerfgoed.nl Rijksmonumenten (2019): Geraadpleegd via openbaar/wfs
WFS server: https://data.geo.cultureelerfgoed.nl/
TNO Geologische Dienst (2021): Geologische https://www.dinoloket.nl/ondergrondmodellen.
Kaart
van
Nederland
2021
Topografische kaart van Nederland schaal 1:10.000 (rasterbestand) via WMS server: https://geodata.nationaalgeoregister.nl/top10nlv2/wms?request=GetCapabilities&service=wms V.1 & V.2 inslagen in Nederland: vergeltungswaffen.nl Vooronderzoek en Opsporing niet-gesprongen explosieven: https://www.explosievenopsporing.nl/veobommenkaart/ Wageningen Environmental Research (2022). Grondwaterspiegeldiepte Model voor Nederland (50x50 meter grid) https://service.pdok.nl/bzk/bro-grondwaterspiegeldiepte/wms/v1_0 Websites Geologische eenheden (formaties): https://www.dinoloket.nl/stratigrafische-nomenclator
KSP Archeologie
29
Bijlage 1
KSP Archeologie
Geomorfologische kaart
Bijlage 2
KSP Archeologie
Bodemkaart
Bijlage 3
KSP Archeologie
Archeologische gegevens
Bijlage 4
KSP Archeologie
Boorpuntenkaart
KSP Archeologie
Bijlage 5 Boorbeschrijvingen Projectnummer
: 21123
Boring
X (m RD)
Y (m RD)
Z (m+NAP) via AHN3
Project
: Heeswijk Gouverneursweg tussen 1a en 3
1
159707
407191
7,91
Datum
: 19 september 2022
2
159694
407170
7,93
Beschrijver
: Erwin van der Klooster
3
159681
407149
7,88
Type grond
: Zand
4
159718
407170
8,04
Boordiameter
: 15 cm, 3 mm zeef
5
159705
407149
8,04
Bijzonderheden
:
6
159715
407128
7,97
Boring
Diepte in cm
Textuur
Humus
Kleur
Horizont
1
50
Z2s1
h3
dgrbr
Ap
Opmerkingen enkele gele vlekken aan de onderzijde
60
Z2s1
h1
br
90
Z2s1
Boring
Diepte in cm
Textuur
2
40
Z2s1
65
Z2s1
90
Z2s1
Boring
Diepte in cm
Textuur
3
50
Z2s1
60
Z2s1
80
Z2s1
br/ge
100
Z2s1
130
Z2s1
140
Bijzondere bestanddelen
Aa
of Bhs
ge
fec2
C
dekzand
Humus
Kleur
Bijzondere bestanddelen
Horizont
Opmerkingen
h3
dgrbr
Ap
h1
lgrbr
fragment 19e eeuws aardwerk Aa
uitgedroogd
ge
aw1
C
dekzand
Humus
Kleur
Bijzondere bestanddelen
Horizont
Opmerkingen
h3
dgrbr
h1
lgrbr
Ap Aa
iets gevlekt
A/C
menglaag
gr/dgr
X
verstoorde laag
dgr
2A?
iets wi gevlekt
Z3s1
wi
2A/C
iets dgr gevlekt
160
Z3s1
wi
2C
beekafz?
Boring
Diepte in cm
Textuur
Humus
Kleur
Horizont
Opmerkingen
4
50
Z2s1
h3
dgrbr
70
Z2s1
h1
dbr
hk1, aw/bst1
Aa
80
Z2s1
dbr/ge
hk1
A/C
110
Z2s1
wi
Boring
Diepte in cm
Textuur
Humus
Kleur
5
45
Z2s1
h3
dgrbr
60
Z2s1
h1
br
70
Z2s1
br/ge
A/C
90
Z2s1
ge
C
dekzand
Boring
Diepte in cm
Textuur
Humus
Kleur
Horizont
Opmerkingen
6
45
Z2s1
h3
dgrbr
Ap
70
Z2s1
h1
dbr--br
Aa
80
Z2s1
br/ge
A/C
100
Z2s1
wi
h3
aw/bst1
Bijzondere bestanddelen
Ap of Bhs
C
matig afgerond dekzand
Bijzondere bestanddelen
Horizont
Opmerkingen
bst1
Ap
fec1
Aa
Bijzondere bestanddelen
fe1, hk1
Pagina 1 van 1
C
of Bhs
of Bhs
dekzand
KSP Archeologie
Bijlage 6
Overzicht geologische en archeologische tijdvakken
Samengesteld door E.A. Schorn (BAAC) naar aanleiding van de publicatie: De steentijd van Nederland (2005). Onder redactie van: Jos Deeben, Erik Drenth, Marie-France van Oorsouw en Leo Verhart.
KSP Archeologie
KSP Archeologie
Archeologische periodes volgens het Archeologisch Basis Register Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
KSP Archeologie