Bijlage 3 Uitgevoerde veiligheidsmaatregelen grote grazers

Bijlage 1 Uitgevoerde veiligheidsmaatregelen t/m 2020 Maatregelen uitgevoerd De volgende inrichtingsmaatregelen zijn uitgevoerd. Open overzichtelijke plekken • Langs drukke fietspaden is op onoverzichtelijke punten de onderbegroeiing verwijderd. 15 tot 20 meter vanuit de fietspaden zijn struiken en opslag van bomen verwijderd zoals bijv. Amerikaanse eik die een dichte begroeiing kan vormen. Er zal jaarlijks structureel ingegrepen moeten worden om een open overzichtelijke situatie te handhaven langs sommige fietspaden. Mens en dier merken elkaar nu tijdig op waardoor het risico op ‘verborgen grazers’ verminderd.

Slingerpad t.h.v de Vijverweg waar de onderbegroeiing verwijderd is. Het bestaande kronen dak zorgt ervoor dat door schaduw van de bomen het langer open en overzichtelijk blijft.

Favoriete plekken grazers en recreanten • Op drukke punten waar regelmatig mensen en grazers zijn, is het meubilair (zoals picknickbanken) verplaatst. Er zijn op twee plaatsen picknickplekken ingericht waar grazers niet bij kunnen komen. Op die plekken worden mensen nogmaals geattendeerd op de gedragsregels zoals het niet voeren van de dieren.

Picknickplek op de Slabroeksebergen

• De uitkijkbult aan de Udensedreef is verwijderd. Op deze plek kwamen mensen en grazers vaak samen wat tot ongewenste situaties kon leiden. Hoger gelegen delen in een terrein hebben vaak een grote aantrekkingskracht op veel dieren zo ook op runderen en paarden die dit soort plekken van nature opzoeken i.v.m. bijv. veiligheid en overzicht.

Uitkijkbult

1

Informatievoorziening in relatie tot betreden begrazingsgebied • In mei 2020 zijn gedragsregels met krijtverf op de fietspaden aangebracht om bezoekers er op te attenderen dat ze het begrazingsgebied benaderen en zich er in bevinden.

Met krijtverf aangebrachte symbolen op de fietspaden.

• Daarnaast is een begrazingskaart ontwikkeld waarop wandelaars en fietsers hun route kunnen uitstippelen in relatie tot het begrazingsgebied. Op alle informatiepanelen bij startpunten en vrij liggende parkeerplaatsen is een QR-code (sticker) aangebracht zodat bezoekers de kaart kunnen ophalen op hun telefoon.

• Nieuwe welkomst borden in begrazingsgebied In juli 2020 zijn informatieborden geplaatst bij 19 (fiets)entrees naar en 2 omheinde rustplekken in het begrazingsgebied. Op deze borden staan de gedragsregels vermeld die gelden in het natuurgebied De Maashorst. De bezoeker wordt na het passeren van het wildrooster nog eens extra geattendeerd op het binnengaan van het begrazingsgebied en welke regels er gelden ten opzichte van de grote grazers die leven in dit gebied.

2

Legenda: Bord bij de entrees Bord bij rustplek blauwe stip = (fiets)entree begrazingsgebied / rode stip= rustplek

Kuddegrootte irt draagkracht gebied Los van alle veiligheidsmaatregelen zijn vanwege de draagkracht in het gebied de kuddes Exmoor pony’s en taurossen in de winter ‘19/’20 teruggebracht naar de huidige aantallen van 32 Exmoors en 73 taurossen (incl. 19 in 2020 geboren kalveren). Uitbreiding begrazingsgebied irt recreatiedruk Naar aanleiding van een incident tussen een taurosstier en een bezoeker op 5 jan 2020 zijn eind januari de begrazingsgebieden Slabroeksebergen (Brobbelbies Zuid)) en Brobbelbies Noord tijdelijk van elkaar gescheiden. Echter al gauw bleek dat de taurossen en de paarden zich ophielden bij het raster en het veerooster waardoor een nieuwe onveilige situatie voor recreanten was ontstaan. De grazers waren gewend om door te lopen, omdat hun dagelijkse route loopt van het centrale begrazingsgebied naar enkele drinkpoelen op de Slabroekse Bergen. Volgens afspraak is het tijdelijk raster pas verwijderd nadat de andere maatregelen uit het veiligheidsrapport van Ark waren uitgevoerd. In mei/juni 2020 was dit het geval en is het raster weer verwijderd.

Tijdelijk raster fietspad Udensedreef

Het wildrooster in het fietspad is blijven liggen. Dit kan bij eventuele aanpassingen in de toekomst herplaatst worden en voorkomt nu dure verwijderingskosten. De geleidingshekken langs het rooster blijven staan i.v.m. de veiligheid, hier kunnen wanneer dit nodig is nog extra veiligheidsmaatregelen met het oog op zichtbaarheid aan opgehangen worden.

3

De zuidelijke kudde blijft de drang houden om terug te keren naar hun oude woongebied rond de Heideweg en de Slabroeksebergen. En is daarom regelmatig op deze plek te vinden.

Om de doorgang van Brobbelbies naar de Slabroeksebergen te verbreden en daarmee het knelpunt van de trechterhals te verhelpen is een perceel aangekocht en toegevoegd aan het begrazingsgebied. Hiermee zal de druk van grazers langs de fietspaden bij het vier dorpenpunt doen afnemen. Grote grazers zullen dit voedselrijke perceel gaan gebruiken om van zuid naar noord te trekken. Dat wil niet zeggen dat de dieren helemaal niet meer langs het fietspad aan de Udensedreef te vinden zijn. Wanneer er langs de fietspaden wat te halen valt zoals bijv. eikels in het najaar zullen grazers deze plekken op blijven zoeken.

Een door Ark aangekocht landbouwperceel t.h.v. het tijdelijk raster

Locatie te verwijderen en plaatsen raster langs nieuw aangekocht perceel

Ook zal door het verwijderen van het raster de voedsel- en drinksituatie van de grazers sterk verbeteren, omdat dan de gehele centrale begrazing weer beschikbaar wordt. Conclusie De voorgenomen veiligheidsmaatregelen, geadviseerd in het rapport van Ark en Natuurmonumenten, zijn inmiddels afgerond. De volgende stap is het uitvoeren van de veiligheidsmaatregelen nav de evaluatie.

4