Bijlage 2 Vraag en antwoord radenbijeenkomst 25-03-2021

Beantwoording vragen van raadsleden gesteld tijdens de informatiebijeenkomst Evaluatie Grote Grazers d.d. 25 mrt 2021 Theo Daanen: Vr.

Is mijn conclusie juist wanneer ik stel dat met het treffen van voorgenomen veiligheidsmaatregelen het alleen onveilig is in het begrazingsgebied wanneer mensen zich niet aan de gedragsregels houden?

Antw.

Ja, als mensen zich binnen het begrazingsgebied ook daadwerkelijk aan de gedragsregels houden, en dat gaat steeds beter (bv met de inzet van rangers), is het veilig. De gebieden die buiten het begrazingsgebied liggen of komen te liggen, zijn uiteraard volledig veilig

Harold v.d. Broek: Vr.

Goed verhaal met duidelijke maatregelen en aandacht voor veiligheid en klinkt als een oproep aan de colleges om met een voorstel te komen. En wat zijn dan de financiële consequenties van deze maatregelen?

Antw.

De geschetste maatregelen geven weer dat het Slingerpad en het fietspad Zevenhuizerweg veilig gemaakt wordt resp. veilig blijft. In samenhang met deze maatregelen, zullen nog meer maatregelen genomen moeten worden die in een totaalpakket van veiligheidsmaatregelen, ter besluitvorming aan het BRT voorgelegd zullen worden, inclusief de bijbehorende financiële consequenties en welke vervolgens doorgeleid worden naar de afzonderlijke gemeenten. StMiU heeft samen met Ark (die ook bijdragen) vooruitlopend op de te nemen maatregelen, een aanvraag bij de provincie lopen waaruit deze en ook mogelijke toekomstige kosten gedekt kunnen worden.

Vr.

Is er al aandacht voor verbinding van Natuurnetwerk Maashorst met omliggende natuurgebieden?

Antw.

Ja. StMiU werkt momenteel aan een kansenkaart/ ruimtelijk ontwikkelperspectief waarin dergelijke verbindingen in beeld worden gebracht en vormgegeven. Het ontwikkelperspectief inspireert tot nieuwe opgaven in lijn met Maashorst Manifest en Meerjarenprogrammaplan. Het kan vertaald worden naar nieuwe opgaven in de jaarplannen voor De Maashorst en gebruikt worden voor subsidieaanvragen voor de uitvoering ervan.

Dhr v.d. Dussen: Vr.

Er wordt niet gesproken over het uitreden van gemeente Oss. Heeft dat dan consequenties voor het Manifest en het IBeP?

Antw.

Dat heeft mogelijkerwijs gevolgen voor het Maashorst Manifest en het IBeP. Hetgeen wat Oss in gezamenlijkheid met De Maashorst organisatie wil realiseren op het gebied van natuur en recreatie zal worden betrokken bij de actualisatie van deze beleidsdocumenten. De opgaven die Oss binnen Herperduin daarnaast op eigen gelegenheid gaat uitvoeren, zullen niet verwoord worden in deze documenten en zullen dan ook niet onder de vlag van De Maashorst plaatsvinden.

Vr.

Wat is de bijdrage van de grote grazers aan datgene wat voor de recreatie is gerealiseerd?

Antw.

Gestreefd wordt naar een sterke zonering waarbij met name in de recreatieve schil, dus buiten de begrazing, grote investeringen zijn gedaan voor de recreant zoals ruiterpaden, mountainbikeroutes, speelplekken, hondenlosloopgebieden. In het begrazingsgebied, de natuurkern wordt gericht op natuurdoelen, ecologie en biodiversiteit. We richten ons op de

ontwikkeling van flora en fauna en de recreant is daar te gast. Voor haar veiligheid moeten de gedragsregels in acht genomen worden. Met de natuurontwikkeling van het begrazingsgebied, wordt dit gebied voor de natuurliefhebber steeds interessanter. Maatregelen daarvoor binnen het begrazingsgebied richten zich op de padenstructuur en daarmee het bieden van mogelijkheden om te wandelen en fietsen. En op veiligheidsmaatregelen daartoe. Zie overzicht uitgevoerde veiligheidsmaatregelen t/m 2020 (Bijlage bij voorstel veiligheidsmaatregelen in navolging evaluatie aan BRT 11 maart) Ook hebben de grote grazers een positieve invloed op de bekendheid van De Maashorst en de daaraan te koppelen economische kansen. Dit wordt door recreatieondernemers in de regio als zodanig ook benoemd. Vr.

Gemeente Oss heeft aangegeven geen grote grazers op grondgebied van Oss te wensen. Hoe gaan we dan op het gebied van Oss dezelfde resultaten behalen die we als doelstellingen hebben op plekken waar de grote grazers aanwezig zijn?

Antw.

Gemeente Oss heeft aangegeven dat de wisenten niet welkom zijn op grondgebied Oss. Dan is het logische gevolg dat niet dezelfde resultaten op het gebied van natuurontwikkeling behaald worden als op plekken waar de drie-eenheid tauros, wisent en Exmoor wel aanwezig is.

Harrie van Tiel: Vr.

Kan de presentatie bij het verslag gevoegd worden?

Antw.

Ja de sheets zullen met de antwoorden op de vragen meegestuurd worden.

Vr.

Is het bestuur bereid om een open gesprek aan te gaan met de 8 gebruikersgroepen die brieven hebben gestuurd aan de gemeenten?

Antw.

Ja.

Vr.

Verzoek om uitdraai resultaten vragenlijst van de respondenten die in een straal van 10 km om De Maashorst wonen. Dus dezelfde analyse die Arcadis gedaan heeft voor alle 2500 respondenten maar dan alleen van de postcodes 10 km rond Maashorst.

Antw.

Daarmee vraag je aan Arcadis om een nieuwe rapportage op te stellen van de resultaten/antwoorden van de vragenlijst toegespitst in percentages op de respondenten/postcodes in een straal van 10 km rond de Maashorst. Deze informatie kun je ook halen uit de uitkomsten en correlaties die Arcadis heeft toelicht in paragraaf 3.2 van de rapportage over de Vragenlijst (bijlage A Evaluatierapport).

Roel: Vr.

Mijn opmerkingen sluiten aan op vorige spreker. Wat is gedaan met inbreng Adviesraad? Wat gaat BRT met onvrede belangengroepen doen?

Antw.

Het BRT heeft toegezegd in gesprek te gaan met de Adviesraad.

Jurgen Minten: Vr.

Adviesraad? Is er een adviesraad die de lijn van het bestuur volgt en is er ook een adviesraad die de lijn van de media volgt?

Antw.

De gehele Adviesraad is vanaf het begin van het proces benaderd voor deelname. Bij de selectie van een onafhankelijk adviesbureau zijn ze voltallig betrokken. De werkgroep die mee hebben gedacht over plan van aanpak, vragenlijst en opzet werksessies, bestond uit een kleine

afvaardiging van de adviesraad en grondeigenaren. Voor de werksessies was de gehele adviesraad, kuddebeheerders en beheerders uitgenodigd; in de werksessies werden de oplossingsrichtingen bedacht; is dus 1 onderdeel van het totale evaluatieonderzoek. De vertegenwoordigers van de gebruikersgroepen/de recreanten (voormalige gebruikersgroep), hebben allen deelgenomen aan het evaluatieproces inzake het veiligheidsdeel. De vertegenwoordigers van belangengroeperingen (voormalige Raad van Advies) zijn ook recent bij elkaar geweest en hebben gebruik gemaakt van de mogelijkheid om (ongevraagd) te adviseren over de evaluatie van de grote grazers in De Maashorst. Zij hebben het BRT gevraagd het constructieve standpunt van de Raad van Advies uit te dragen naar publiek en gemeenteraden. Voor de brief zie bijlagen. Door een aantal gebruikersgroepen wordt ook een ander beeld geschetst, waarover u in de media heeft gelezen. Om die reden gaan we nu met hen in gesprek. Emiel Josephs: Vr.

Benieuwd naar de communicatie t.o.v. de veiligheid. Hoe worden de borden ervaren bij binnengaan begrazingsgebied? Ik mis in de stukken een stukje innovatie op dit gebied. Is er nagedacht om informatie en communicatie te innoveren?

Antw.

Communicatie over de veiligheid gebeurt zowel fysiek in het veld als ook digitaal via social media en de website van De Maashorst. Ook wordt de mogelijkheid van gebruik van andere sociale media onderzocht.

Ton de Vroomen – Uden: Vr.

Partijen wel gehoord, maar is met deze input onvoldoende gedaan? Wat ga je doen dat men het gevoel krijgt dat er geluisterd wordt?

Antw.

Het BRT gaat het gesprek aan met deze partijen zoals al eerder aangegeven.

Vr.

Hoe kun je conclusies trekken op ecologisch gebied als in het rapport wordt aangegeven dat je nog weinig kunt zeggen na 4 jaar begrazing? Ik vind dat er te veel conclusies zijn getrokken die op voorhand nog niet getrokken hadden kunnen worden. Hoe kan ik objectief beoordelen dat de inzet van deze grote grazers voldoende effect heeft op gestelde ecologische doelen en dat andere grazers hiervoor niet in aanmerking zouden komen?

Antw.

Het graasgedrag en andere kenmerken van de huidige grote grazers om de natuurdoelen (uiteindelijk) te bereiken zijn na 4 jaar ervaring goed in beeld. De effecten zijn dan misschien na 4 jaar nog niet overal even goed zichtbaar, maar je kunt wel voorspellen wat het effect van het graasgedrag van deze drie eenheid zal zijn op de flora en fauna, op de bosontwikkeling en op het watersysteem over 10 jaar en verder. Daarnaast zijn alternatieve grazers vergeleken op dezelfde kenmerken, die dus minder voldoen aan de eisen om doelen te behalen.

Vr.

Rapport is geschreven vanuit de 3 grote grazers. Voor deze grazers moet alles wijken. Naar mijn optiek moet het geschreven zijn vanuit de recreant.

Antw.

In het begrazingsgebied prevaleren de natuur en natuurdoelen, overeenkomstig vastgesteld provinciaal beleid. De drie grote grazers passen binnen deze natuurdoelstelling en zijn daarmee onderdeel van dat natuursysteem. De recreant is te gast en moet gedragsregels in acht nemen. Het is een evaluatie van de huidige drie grote grazers; welk effect hebben deze grazers op de natuurontwikkeling en welk effect hebben deze dieren op de ervaringen en

beleving van het publiek? Het is niet een onderzoek naar het effect van de recreant op het gedrag en de ontwikkeling van de grote grazers. Daarom is het rapport, (sowieso) het ecologische deel, geschreven vanuit oogpunt van deze dieren. Vr.

In rapport paragraaf 3.5 staat vermeld dat alles in het juiste perspectief gezien moet worden en dat vind ik zeer stuitend, omdat daarmee de incidenten gebagatelliseerd worden! Ik wil daar meer nuance in zien.

Antw.

In deze paragraaf staat vermeld dat het aantal incidenten met grote grazers in het juiste perspectief gezien moet worden, omdat er veel meer onveilige situaties bestaan waarin een recreant zich kan bevinden, en die ook vele malen vaker voorkomen dan een fysieke ontmoeting met een grote grazer. Het is allerminst de bedoeling geweest om incidenten te bagatelliseren.

Mireille Klijs: Vr.

Is het realiseren van 1500 ha nieuwe natuur iets waaraan we binnen bepaalde termijn aan moeten voldoen? Wat zijn de afspraken hierover en is dit doel een hoger doel dan andere (natuur)doelen in De Maashorst?

Antw.

Het is een opgave van de provincie NB in opdracht van het Rijk om voor 2027 het natuurnetwerk in Brabant gerealiseerd te hebben als onderdeel van het Natuurnetwerk Nederland: een robuust en aaneengesloten natuurnetwerk. De Maashorst maakt onderdeel uit van dit natuurnetwerk. Dus er liggen inderdaad afspraken op provinciaal en landelijk niveau om nieuwe natuur in De Maashorst te realiseren. Het Natuurnetwerk Nederland is het Nederlands netwerk van bestaande en nieuw aan te leggen natuurgebieden, die met elkaar verbonden worden door zogenaamde ecologische verbindingszones Hierdoor kunnen dieren zich makkelijker verplaatsen tussen verschillende natuurgebieden. Zo wordt de biodiversiteit (het totaal aan planten en dieren) bevorderd. De provincies zijn verantwoordelijk voor het Natuurnetwerk Nederland. Het Natuurnetwerk Nederland moet uiteindelijk samen met de natuurgebieden in andere Europese landen het aaneengesloten pan-Europees Ecologisch Netwerk (PEEN) vormen. In het IBeP is aangegeven dat voor het gebied De Maashorst gestreefd zal worden om ca 1500 ha als begrazingsgebied in te richten. Deze oppervlakte komt nagenoeg overeen met het huidige begrazingsgebied met daaraan toegevoegd de huidige landbouwkern, welke op vrijwillige basis getracht wordt te verwerven.

Sybren: Vr.

Objectiviteit van het onderzoek? Lijkt erop dat BRT positie heeft ingenomen dat de grote grazers moeten blijven. Daarmee brengt het BRT zijn onderzoek in het nauw en voedt de klachten die worden geuit. Klopt het dat er geen objectieve insteek is genomen wel of geen grote grazers?

Antw.

Opdracht voor dit onderzoek betrof de evaluatie van de huidige grote grazers. Dit onderzoek is objectief uitgevoerd. Zoals tijdens de presentatie van 25 maart jl. is aangeduid, heeft het BRT middels het uitgevoerde onderzoek, voldoende aanleiding gezien om vast te houden aan de keuze voor de huidige grote grazers.