bijlage 2 beoordeling Monumentenhuis Brabant bv

Redengevende omschrijving

A k k e r w e g 5 t e Vo r s t e n b o s c h gemeente Bernheze

Martijn de Jong, MA

Objectgegevens A dre s Po st co de Plaa t s Ge mee n te

: A kke rwe g 5 : 5 47 6 V T : Vo rs te n bo sc h : B e r n heze

Algemene gegevens Oors pr on k el i j ke f un ct i e Hu i d ig e fu n ct ie B ou wjaa r B ez o ek d atu m Re d ac ti e

: b o er d er ij : s tal /s ch uu r : on b e k en d : 5 de c e m be r 2017 : M . v an d e L o o i

M onu m ent en hu is Bra ba nt B . V. Mar kt 9 49 3 1 B R Ge e rtr ui d en b er g ww w. m onu me nt en hu is b rab ant. nl T. 0 16 2- 5 1 183 3 E. i nf o @m on um ent en h uis br a bant .n l M onu m ent en hu is Bra ba nt B . V. aa nv aar dt g ee n aans pr ak e l ij k he i d v oo r e ve ntu e l e s cha d e v o ort vl o e i en d u it h et ge b ru i k van d e r es ul tat en van d it on d erz o e k o f de to e pas s in g v an d e a d vi ez en .

Re d e ng e v en d e o ms ch ri j vi ng A kk er w e g 5 t e V ors ten b os c h

2

Beschrijving Situering, geschiedenis en hoofdvorm Te n n o or d oos te n van d e hu i di g e k ern V ors t en b o s c h l o op t de A k ke rw e g d ie d e s tra t en H eu v el en R i et d ij k m e t e l kaar v er b in dt . A k ke rw e g 5 is g es it u e er d ten zu i d en van d e A k k er we g m e t de no kas e v e n wi j di g aa n de s traat . D e Ak k er w eg v orm d e van o uds h er d e v er b in di ng m et d e ho g er e d el en va n d e d e kzan d ru g. H et aa nz i c ht van d e hu i d ig e b oe r d er ij is g ro t en d ee ls h et res ult aat van w ijz i gi ng e n in d e t w e e de h e lf t v an d e t wi nt igs t e e eu w. Op h e t Ka d as traa l M in u utp lan 18 1 1 - 1 83 2 ko mt op h et p er ce e l r e e ds b e b ou wi ng v o or, e c ht er in d e vo rm van tw e e b o uw v ol um es . H et gr o ots t e v ol um e he e ft nr. 19 5 en he t kl e in er e 19 5 b. In d e aanw ij z en d e ta f el w or dt nr. 19 5 aa ng e du i d a ls ‘h uis en er f ’ e n nr . 19 5 b als ‘ h uis ’. De b o er d e r ij is , m o g el ij k a l i n de a cht ti e nd e e e uw, g e b ou w d a ls k ort g ev e l b oe r de ri j, waa rs c h ijn l ij k m et aan ge b o uw d e kam er w on in g. D e tw e e b ou w vo l um es op h et Ka das t raa l M in uu tp lan b es taan u it e en vr ijs taan d k le in er en gr ot er v o lu m e.

H et v ol um e op p er c e el nu mm er 19 5 k om t o v e re en met d e l o cat ie va n d e h ui d ig e b o er d er ij. De b o er d er ij we r d i n 1 8 51 op g e ko c ht d o or d e k as te e lh er e n v an Kas t e el 1 H e es w ij k en v er v o lg ens als p ac ht h o ef (j e) v er hu ur d. H et w er d i n 1 9 6 3 v er k oc ht , w aarna d e w ij zi gi ng en zi jn aa ng e bra c ht d ie h et hu i d ig e ui t e rl ij k gr ot en d e els b e pal en . In 19 6 6 we r d e e n ni e uw wo on h uis naas t d e b o er d er ij g eb o uw d , w aarna d e 2 b o er d eri j v ol l e di g a ls s t al/s c hu ur in g e br u ik w er d ge no m en.

L u c h t f o t o v a n V o r s t e n b o s c h e n o m g e v i n g . D e r o de p i j l m a r k e e r t de l o c a t i e v a n d e v m . b o e r de r i j A k k e r w e g 5 . B r o n : G o o g l e M a ps .

1

R. d e V is s e r e n F . d e V i s s e r , Z I E H I E R! W ij v e r k o p e n 7 7 k a s t e e lh o e v e n , p . 1 0 3 . < w w w . b h i c . n l/ b o u w v e r g u n n in g e n > J . A . v a n d e r V e n , A k k e r w e g 5 , V o r s t e n b o s c h , N i s t e lr o d e : b o u w e n w o o n h u i s , 0 1 - 0 6 - 1 9 6 6 , n r . 1 9 6 7 0 0 0 6

2

Re d e ng e v en d e o ms ch ri j vi ng A kk er w e g 5 t e V ors ten b os c h

3

U i t s n e de v a n de z e l f d e l u c h t f o t o . D e r o de pi j l m a r k e e r t d e l o c a t i e van de vm. boerderij Akkerweg 5. Bron: Google Maps.

H e t k a da s t r a a l M i n u u t pl a n v a n 1 8 1 1 - 1 8 3 2 l a a t a l b e b o u w i n g z i e n o p h e t p e r c e e l . B r o n : R i j k s di e n s t v o o r h e t C u l t u r e e l E r f g o e d .

Re d e ng e v en d e o ms ch ri j vi ng A kk er w e g 5 t e V ors ten b os c h

4

T o po g r a f i s c h e k a a r t , 1 9 6 0 . D e z w a r t e pi j l m a r k e e r t d e l o c a t i e v a n de b o e r d e r i j . B r o n : w w w . t o po t i j dr e i s . n l .

De b o er d er ij he e ft e en r e ch th o e ki g e p lat t egr on d. De g e ve l s z i jn op g etr o k k en in s ch o on mets e l we r k i n v ers c h il l e nd e m e ts e l v er ban d en . H et no g aan w ez ig e o ors p r o nk e li j ke m ets el w er k is i n kr u is v er b an d, jo ng er mets e l we r k i n ha l fs t e en s v er ban d . D e bo e rd e ri j he e ft e en za d el da k me t wo l fs ei n d g e d e kt m et r o d e mu l d en pann e n. D e ka p is , v e r m o ed e l ij k in d e jar en ’6 0, v er ho o g d en v ern i eu w d. De b o er d er ij v er k ee rt in e en s le c ht e b ou w ku n di ge s taat . D e la ngs g e ve l aan s traatz i j de is ge d e e lt el i jk in g es t ort . He t da k is d e els in g es t ort, waa r do or d e el e me nt en vr ij s p el h e b b en. Di t h e e ft o ok b in n en t ot s c ha d e ge l ei d .

O u d e a f b e e l d i n g, z . j . E e n m o g e l i j k o u de a f b e e l di n g v a n A k k e r w e g 5 . B r o n : Z I E H I E R ! Wi j v e r k o p e n 7 7 k a s t e e l h o e v e n

Re d e ng e v en d e o ms ch ri j vi ng A kk er w e g 5 t e V ors ten b os c h

5

Voorgevel M et d e vo or g e ve l wo r dt in d ez e b es ch ri jv in g d e ge v e l be d o e l d di e n aar d e Ak k er w eg g eri c ht is . De ge v e l is d e e ls i ng es t or t en gr ot en d e els a an he t zi c ht ont tr o kk e n d o or d e kz e il o f be gr o ei in g. De g e ve l is o p ge tr o k ke n i n s ch o on mets e l we r k i n ha l fs t e en s v er ban d en d at ee rt u it d e t w ee d e h el ft va n de tw int igs te e e uw . H et m e es t l in ks e de e l v an d e g ev e l is e rg s l e ch t en ge d e e l t el i jk in g es t o rt. Aan di t de e l han gt n o g ha lf b e v es t ig d e en g et o og d b et on n en 6 - r ui ts s talr aam en e en h out en , o pg e k lam pt e l o o p de ur . R e ch ts daar van e en 6 - rui ts b et onn en s ta lraa m o n d er r o ll aag . Ve rv o lg e ns i s e en gr oo t de e l van d e ge v e l af ge d e kt me t z e il . Ve r d er op in d e g ev e l is o n de r h et z e i l e en d e e l van e en ho ut en l o op d eu r z ic ht b aar m et r e c hts daar va n e en g e to o g d, 6 - r ui ts b et onn en s ta lraa m o n d er r o ll aag en on d er h et raam e en ve nt il ati e gl e u f.

H e t in g es to r te d eel va n de voo r ge vel

E e n g r o o t d e e l v a n de g e v e l i s n i e t z i c h t b a a r do o r b e g r o e i i n g e n a f de k k i n g m e t z e i l

Re d e ng e v en d e o ms ch ri j vi ng A kk er w e g 5 t e V ors ten b os c h

6

D o o r de b e g r o e i i n g e n a f de k k i n g h e e n i s n o g e e n l o o p de u r e n s t a l r a a m z i c h t b a a r

Linkerzijgevel De ge v e l is g e he e l ve rn i eu w d in d e t we e d e h el ft van d e t w int igs t e e e uw en op g etr o k k en in s ch o o n mets e l we r k i n ha l fs t e en s v er ban d . Op d e b e gan e gr on d dr i e g et o og d e, 6 - rui ts be t onn en s t al v ens ters on d er ro l laa g. B ov e n h et mi d d els t e v en s t er ee n h ou te n h o o il ui k on d er ro l laa g.

Linkerzijgevel

Rechterzijgevel De r e c ht erz ij g e ve l was t ij d ens h et b ez o e k n ie t d ir e ct t o ega n ke l ij k en s l e c hts ge d e e lt el ij k zi c ht baa r v anw eg e e en in ge s t ort b i jg e b ou w, pal naas t h et o bj e ct . D e o p ho g ing va n h et da k t e k ent zi c h d u i de l ij k a f in h et m ets e lw er k. De o ors p ro n ke l ij k e lag e re ge v e l h e e ft v le c ht in g en t er h o og te va n de vr o eg er e da kr an d. D e o uds t e de l en z i jn op g etr o k ke n i n kru is v er ban d . Uit d e (d i c htg e ze tt e) ge v e lo p e nin g en is o p t e m ak e n d at d it d e o ors pr on k el ij k e v oo rg e v el was van h et wo on h uis . U it ers t l in ks he e ft waa rs ch ij nl ij k e en raam ge z et en, mo g el i jk z oals op d e ou d e a f b e e l d in g i s af ge b e e l d. Er b e v in dt zi c h e en lan gg er e kt e v ert i ca le g e ve l op e ni ng d i e in t we e fas es is di c ht g ez et. V erm o e d el ij k b e v on d z i c h daar e ers t e en r e lat i e f kl e in v ens t er , wa t h o ge r i n d e g e v el . D it is l at er v er van g en d oo r ee n gr ot e r v ens t er da t la g er w er d ge p laats t , w aar op h et b o ve ns t e d ee l w er d di c ht ge m ets el d en e en ni e uw e ro lla ag w er d aa ng e bra c ht b o ve n h et ni e uw e v e ns te r.

Re d e ng e v en d e o ms ch ri j vi ng A kk er w e g 5 t e V ors ten b os c h

7

Re c hts da ar van h ee f t z i c h de v o or d eur b e v on d e n. D e s pa ri ng is n o g zi c ht baar en d i c ht ge z et . H et is n i et d ui d e li j k o f he t h u i di g e 4 - r ui ts ve ns ter he tz e lf d e mo m ent is g e pla ats t o f na d e in it ië l e d i cht z ett in g van d e d eur o p en ing . R e c hts b o v en van d e v o orma l ig e d eu ro p en ing b e v in dt zi c h e en ho ut en k oz ij n m et v erm o e de l ij k h et r es ta nt van e en ho ut en lu i k. H et b e vi n dt zi c h n ie t o n de r ee n r ol l aag en he t m ets e lw er k l angs d e k oz ijns ti jl en in d ic e er t dat d e op en in g e en k e er is v erg ro ot . Re c hts da ar van op d e ze lf d e ho o gt e n o g e en s par in g , waa r bi j e e n h ou t en k o zij ns t ij l i s h er g e bru i k a l s lat e i. Daa r bo v en is h et ni eu w er e m ets e lw er k g o e d t e o n de rs ch e i d en v a n h et ou d er e m e ts e l we r k. Te n r e ch te rz ij d e van d e ze s par in g be v in d t z ic h e en m uur an k er en op d e b ega n e gr on d e en s par i ng, d e els d i c ht ge me ts el d , d e e ls m et d e r es t en v an e en ho ut en lu i k. R e ch ts daa rv an l i jk e n s p or en zi c ht baar va n e e n a fg e ka pt e muu r, d ie haa k s o p de g e ve l h ee ft g es taa n .

H et ge v e l de e l r e c hts daar va n is ge p le is t er d en b e va t v e rmo e d e li j k e e n di c ht ge z ett e d eu ro p en in g. D it s t aaft he t ve rm o e de n van e en vr o eg er e aa ng e b ou w d e kam er w on in g.

V l e c h t i n g e n m a r k e r e n de o o r s p r o n k e l i j k e h o o g t e v a n h e t da k

L i n k s : G e v e l o pe n i n g u i t e r s t r e c h t s i n d e g e v e l . R e c h t s : o u d e de u r o p e n i n g, d e e l s d i c h t g e m e t s e l d e n m e t v e n s t e r b e z e t .

Re d e ng e v en d e o ms ch ri j vi ng A kk er w e g 5 t e V ors ten b os c h

8

S pa r i n g m e t k o z i j n o n d e r d e da k r a n d

G e d e e l t e v a n d e s pa r i n g r e c h t s i n d e g e v e l , o n d e r d e da k r a n d m e t h e r g e b r u i k t k o z i j n s t i j l

S po r e n v a n e e n a f g e b i k t e m u u r , g e p l e i s t e r d m u u r v l a k e n d e u r o pe n i n g

Achtergevel De a c ht er ge v e l b es taat uit tw e e s o ort en me ts e l we r k. Gr o f we g d e o n d er s te 2 2 l ag en b es t aan u it h et o ors p ro n ke l i j k e m ets e l we r k i n kru is v er ban d . M et d e ve rh o gi ng van h et da k is e v en e ens d e ge v e l v er h oo g d. H et jo ng er e mets e l we r k is o pg et ro k k en in hal fs te en s v er b an d. De g e ve l w or dt b e ëi n d ig d d o or ee n u it kra g en d e k op p en laa g . D e ge v e l be vat in t o taal z es re c ht ho e k ig e 6 - r u its s ta lv e ns t ers van b et on , al l en on d er r o l laag .

Re d e ng e v en d e o ms ch ri j vi ng A kk er w e g 5 t e V ors ten b os c h

9

D e ge v e li n de l in g v .l .n. r. b e vat e en s ta l v ens t er , e en ho ut en var k ens d e ur tj e (in g ezaa g d en z on d er ro lla ag ), ee n s ta l ve ns t er, e en s p ar ing on d e r r ol la ag met h et res tant va n e en ho ut en l o op d eu r, t w ee s tal v ens t ers , ee n h o ut e n op g e kla mp te l o op d eu r on d er r o ll aag , e e n s ta lv ens t er , n og e en h out e n op g e kla mp te l o op d eu r on d er r o ll aag , e e n s ta lv ens t er e n e en h ou te n op g e kla mp te l o op d eu r. Uit ers t r ec hts in d e g ev el is e en v ert i caa l b ou ws p o or zi c ht baa r. H e t n i eu w e m ets e lw er k v an d e l in k er k op ge v e l is d e els d o or ge tr o k ke n i n d ez e ge v e l. V ie r mu ura n k ers m ar ke r en d e g e b in ten .

De achtergevel

L i n k e r de e l v a n de a c h t e r g e v e l . D e v e r h o g i n g v a n d e g e v e l t e k e n t z i c h d u i de l i j k a f i n h e t metselwerk.

V e r t i c a l e n a a d i n h e t m e t s e l w e r k r e c h t s i n de achtergevel.

Re d e ng e v en d e o ms ch ri j vi ng A kk er w e g 5 t e V ors ten b os c h

10

Interieur H et int er i eur was ti j d en s h et b ez o ek m oe i li j k b eg aan baar e n z ic ht b aar, van w eg e d e ing es to rt e d el e n v an he t da k e n d e v er d ie p ings v l o er. H et v oo rma l ig e wo on g e d e el te is van b in ne n n o g nau w e li j ks al s z o dan i g he r ke n baar . W aar d e vo or kam e rs z ic h mo et en h e b b en b ev o nd e n, b ev in dt zi c h nu e en va rk e ns s ta l. In d e v oo rg e v el (s traa t zij d e ) be v in dt zi c h t er h o ogt e van d ez e r u imt e n o g ee n g et oo g d 6 - r u its s ta l v e ns te r dat vana f d e b uit e nka nt ni et z i c ht baar is . D e bin nen mu ur d ie d e var k ens s tal a fs c he i dt va n de r u i mte daa ra ch te r is mo g el i jk d e ou d e bra nd mu ur . De z e m uur is gr ot en d e els ge p le is t er d , n et a ls d e b inn en zi j d e v an d e bu it e nmur en in d e ze ru imt e en he e ft o p ve rs ch i ll en d e p le k k en no g e en li c ht b la uw e k le ur, z og enaa m d vl i e ge n bla u w ( om dat h e t d e v li e ge n z ou w er en) . Bi j b inn en k oms t is d e rui mt e aan d e re c ht er zi j d e ec ht er in tw e e d el e n v er d ee l d d o or m o ge l ij k e en ou d e ge p le is t er d e b inn e nmu ur.

Voormalige voorkamer(s)

V o o r m a l i g e v o o r k a m e r ( s ) m e t g e de e l t e l i j k ankerbalkgebint

Re d e ng e v en d e o ms ch ri j vi ng A kk er w e g 5 t e V ors ten b os c h

11

P a n e e l de u r i n v m . w o o n h u i s gedeelte

G el i jk r ec hts va n de d e u r s taat n u e en vo er b ak . Daara c ht er b ev in d t z i ch e en k le in e r u imt e, d i e n u t o eg an k el ij k is vi a e en d e ur aan d e a n de re zi j d e v an d e v erm o e d el ij k e b ra n dm u ur. De b inn en mu ur b es tr ij k t d e ge h e le b re e dt e va n d e b oe r de ri j en he e ft in h et mi d d en e en pan e el d e ur d ie to e gan g b ie d t t ot d e hu i di g e v ar k ens s ta l. T er ho o gt e van d e b inn en m uur is he t g e b int no g d e els aan w ez ig, b es taan d e u it tw e e s t ij le n en d e an k er b a l k. Aa n d e an d er e z ij d e van d e b inn en mu ur b e vi n dt z i ch , r e ch ts v an d e p an ee l d eu r, ee n b et onn en s p o el ba k . D e m u ur is aan de z e z ij d e w it g ep l e is t er d m et e en gr ij ze p li nt. V er d er op te g en d e muu r e en u it b o uw me t pa ne e l d eur d i e t o eg ang b i e dt tot d e r ui mt e d ie ac ht er d e v oe r ba k i n de va r ke ns s t al u it k om t. D e wan d en van d ez e r u imt e z i jn d e els w it ge p le is t er d en d e e ls m e t c em en tp l eis te r a fg e w er kt .

Zicht op kleine ruimte achter voerbak

Re d e ng e v en d e o ms ch ri j vi ng A kk er w e g 5 t e V ors ten b os c h

12

B l i k i n de k l e i n e r u i m t e a c h t e r d e v o e r b a k

In h et b e dr ij fs g e d e el t e van d e v oo rma l ig e b oe r d er ij b e vi n de n z i ch no g tw e e ank er b al k ge b in te n. In d e v o or ma li g e vo ors tal e en ge b in t bes taan d e ui t tw e e s tij l en en e en a nk e r bal k . In d it d e e l is e en g e de el t el ij k e v er d ie p ings v l o er op e en r on d h out en b al k laa g z ic ht b a a r. In h et a c ht ers t e d e el is e en ge b in t s tij l met k or b e e l i n e e n tus s enm uu r o p ge no m en. De ank er b al k w or dt ge d ra ge n d o or d e tus s en mu ur. De o ve ri g e ve r di e pi ngs v lo er en zi jn lat er aa ng e bra c ht en h e b be n bal k la g en va n re c ht g ezaa g d e bal k en . In d it d e e l z ijn aan d e b inn en zi j d e daarna as t d el e n v an ou d m e ts e l we r k z i c ht baar . I n d e k ap v an d e b o er d eri j s ta an t w ee h o ut en co ns tr u ct ies t en b eh o e v e van he t var k ens v oe r (b e v in d en z i c h bo v en d e v oe r ba k ke n). De g e bi nt en z i jn aan d e zi j kant en v er le ng d b ij h et v er ho g en van h et da k . In h et a c ht ers t e d e el va n d e s t al e en jo ng er e v e rd i ep in gs vl o er ui t de jar en ’6 0, waar b ij o u d h o ut is he rg e br ui k t als l ig g ers om d e ba l kla ag t e d rag e n.

Ankerbalkgebint in de voorstal

Zicht in de kap met stortkoker

Re d e ng e v en d e o ms ch ri j vi ng A kk er w e g 5 t e V ors ten b os c h

13

Gebintstijl met korbeel

Hergebruikt hout

O u d e n n i e u w m e t s e l w e r k a c h t e r i n de v m . b o e r de r i j

Re d e ng e v en d e o ms ch ri j vi ng A kk er w e g 5 t e V ors ten b os c h

14

Waardering Cul t u u r his to ri s c he wa a r d en H et o bj e ct is van c ult uu rh is t or is c h e waar d e a ls re li c t v an he t e i ge n do m b eh or e n de to t kas t e el H e es w ij k . He t is d aarna as t va n e ni g e w aar d e a ls uit d ru k k ing va n de s o c i aal e co no m is c h e en a gra ris c he on tw i k k el in g van he t bu it en g e bi e d V ors t e n bo s c h i n de ne g ent i en d e e n tw int i gs t e ee u w. Ar c hi te c t uu r - en k u ns t hi st or is c he wa a rde n De b e waar d ge b l e ve n d el e n v an d e g e b int c ons t ru ct ie zi jn van b e p er kt e arc h it e ctu ur his to ris c h e waar d e. Si t ua tio nel e e n en se m bl ew aa rde n De b o er d er ij is van waar d e a ls o n de r d ee l van d e his to ris c h e b eb o uw in g aan d e A k k er we g. De b o er d er ij is op d it mo m ent n i et van b e e l d be pa l en d e waar d e v oo r de d ir e ct e om g ev in g, van w eg e d e b ep er k te zi c ht ba arh e i d en s le c ht e b ou w ku n di g e t o es ta n d. Gaa f heid en he rk en b aa r heid H et o bj e ct is n i et van b el ang va nw e g e gaa f h ei d en s l ec hts b e p er kt van we g e he r ke n baar h ei d . H et on d ers c he i d t us s en wo on - en b e dr ij fs ge d e e lt e is s le c hts b e p er kt z i c ht ba ar aan d e ko p ge v e l van he t w o on g e de e lt e.

H et o bj e ct h ee f t e er d er h et uit er l ij k van e en gr ot e s c hu ur dan van e en v oo rma li g e b oe r de ri j. D e he rk e n baar h ei d b e pe r kt zi c h t ot h oo f d v orm e n mas s a. In h et int er i eur i s h et on d ers ch e i d n o g e ni gs z ins he r ke n baar d o or aanw ez i gh e i d v an en k e l e g e b int en e n e n ke l e bi nne nm ur en en ge k l eur d e pl e is t era f we r ki ng in h et v oo rma l ig e wo on g e d ee lt e. Zeld z aa m heid Er z ijn in d e d ir e ct e o m ge v in g na uw e li j ks van d ez e pa ch t bo er d er ij e n b ew aar d ge b l e ve n. Z e z ijn o f v er d we ne n o f h er b ou w d op d e b es taa n de v oe tpr in t. Van w eg e d e o ors p ro n ke l ij k e ou d er d om in c om b ina ti e m et d e ges c h ie d en is is s p ra k e v an r ela ti e v e z e ld zaa mh ei d .

Re d e ng e v en d e o ms ch ri j vi ng A kk er w e g 5 t e V ors ten b os c h

15