Bijlage 2: Analyse onderzoek Het PON & Telos herijking gemeenschapshuizen

BELEIDSUITGANGSPUNTEN SOCIAAL CULTURELE CENTRA BERNHEZE

ANALYSE ONDERZOEK HET PON & TELOS HERIJKING GEMEENSCHAPSHUIZENBELEID Maart 2024

VRAGEN AAN HET PON & TELOS Onderzoeksvraag Sluiten de uitgangspunten uit de beleidsnotitie van april 2000 nog aan op de visie die gemeenschapshuizen en gemeente hebben op de functie van de gemeenschapshuizen en de wijze waarop de gemeenschapshuizen worden geëxploiteerd en beheerd? Deelvragen 1. Is er een wijziging van het gemeenschapshuizenbeleid nodig? 2. Zo ja, op welke punten en in welke omvang is er een herijking nodig? 3. Moeten de (nieuwe) uitgangspunten ook gelden voor CC De Pas in Heesch of moet daarvoor een uitzondering gemaakt worden? (en op welke punten geldt dan de uitzondering?)

IS ER EEN WIJZIGING VAN HET GEMEENSCHAPSHUIZENBELEID NODIG? • Conclusie onderzoeksrapport: Het beleidsplan uit 2000 is toe aan vernieuwing, maar er is geen volledig nieuw beleid nodig. Een herijking van het bestaande beleid volstaat. De beleidsnotitie dient zich daarbij veel meer te beperken tot het vastleggen wat de gemeente Bernheze met de gemeenschapshuizen wil bereiken en welke kaders en instrumenten nodig zijn om dat doel te bereiken Beleidsnotitie 2000

Beleidsnotitie 2024

“Tekst in de beleidsnotitie is veel te lang” Besturen SCC

Toelichting en voorbeelden zijn weggelaten

“Beleid moet zich beperken tot de hoofdlijnen” Besturen SCC

Meer hoog-over beleid, passend bij alle SCC’s

“Visie op gemeenschapshuizen moet centraal staan en de basis vormen”

Nieuwe doelstelling SCC’s, uitgangspunten ondersteunend aan doelstelling

OP WELKE PUNTEN EN IN WELKE OMVANG IS ER EEN HERIJKING NODIG? • Conclusie onderzoeksrapport: In het beleid uit 2000 zijn er uitgangspunten die gehandhaafd kunnen worden, uitgangspunten die overbodig zijn geworden en dus verwijderd kunnen worden én uitgangspunten die opnieuw moeten worden bezien •

Beschrijving in tabel volgende dia

HANDHAVEN Beleidsnotitie 2000

Beleidsnotitie 2024

3.2 A Gemeenschapshuizen zijn primair ruimtebiedend

4.2 A Sociaal Culturele Centra zijn primair ruimtebiedend

3.2 B Gemeenschapshuizen zijn multifunctioneel

4.2 B Sociaal Culturele Centra zijn multifunctioneel

3.2 C Gemeenschapshuizen zijn toegankelijk

4.2 C Sociaal Culturele Centra zijn toegankelijk

3.2 C sub Lokale verenigingen en organisaties hebben voorrang

4.2 C 6 Lokale (door de gemeente gesubsidieerde) verenigingen en organisaties uit de eigen kern of omliggende kernen hebben voorrang

3.2 E Gemeenschapshuizen hebben steeds één barexploitant

4.3 B Een Sociaal Cultureel Centrum heeft één horecavoorziening, gepositioneerd in een gemeenschappelijke ruimte

3.3 G Komst en voortbestaan van het gemeenschapshuis zijn primair een zaak van de lokale gemeenschap

4.4 A Komst en voortbestaan van een Sociaal Cultureel Centrum zijn primair een zaak van de lokale gemeenschap

3.3 H Wijze van beheer en exploitatie zijn voor verantwoording van het particulier initiatief

4.4 B Wijze van beheer en exploitatie zijn voor verantwoording van het bestuur van het Sociaal Cultureel Centrum

3.3 I Het stichtingsbestuur van een gemeenschapshuis werkt steeds samen met de gebruikers

4.4 C Het stichtingsbestuur werkt altijd samen en stemt af met de gebruikers

3.5 L Besturen van gemeenschapshuizen zijn zelfsturend voor wat betreft beheer en exploitatie

4.4 B Wijze van beheer en exploitatie zijn voor verantwoording van het bestuur van het Sociaal Cultureel Centrum

VERWIJDEREN Beleidsnotitie 2000

Beleidsnotitie 2024

Tarieven die worden genoemd in paragraaf 4.2

Tarieven niet opgenomen

Beknopte informatie over de gemeenschapshuizen, opgenomen in de bijlage

Bijlage niet opgenomen

BEZIEN (HERZIEN) Beleidsnotitie 2000

Beleidsnotitie 2024

2.2 Het bevorderen van het functioneren van mensen binnen de gemeenschap en het voorkomen van sociaal isolement

3. Een fijne laagdrempelige accommodatie bieden voor sociale, culturele en maatschappelijke initiatieven en een plek zijn waar dorpsbewoners elkaar ontmoeten, activiteiten met elkaar kunnen ondernemen en zich kunnen ontwikkelen. Dit alles afgestemd op de behoeften van de bewoners van de betreffende kern en waar nodig met de juiste ondersteuning door de gemeente

3.2 D Gemeenschapshuizen hebben geen danwel zeer beperkte commerciële horecafunctie

4.3 A Sociaal Culturele Centra hebben een paracommerciële horecafunctie

3.2 F Concurrentie tussen de gemeenschapshuizen en concurrentie met de lokale horeca acht de gemeente hoogst ongewenst

4.3 A Sociaal Culturele Centra hebben een paracommerciële horecafunctie

3.4 K Subsidiëring met de instrumentaria: - De gemeente neemt van elk gemeenschapshuis voor 100% de kapitaallasten voor haar rekening - Incidenteel ondersteunt de gemeente voor korte of lange termijn gemeenschapshuizen, die in de financiële problemen zijn en/of bijzondere kosten hebben

4.5 In de beleidsnotitie gemeenschapshuizen uit het jaar 2000 staan twee instrumenten genoemd voor financiële ondersteuning van de gemeente aan de SCC: A De gemeente neemt voor elk Sociaal Cultureel Centrum 100% van de kapitaallasten voor haar rekening; B Bij financiële problemen en/of bijzondere kosten kan een SCC een incidentele subsidie krijgen. De SCC’s vervullen een brede maatschappelijke functie en om hen hierin te ondersteunen worden de volgende financiële instrumenten toegevoegd: C De Sociaal Culturele Centra ontvangen een structurele, jaarlijkse subsidie ter hoogte van het oplegde OZB-bedrag voor het gebruikersdeel van het gebouw D Onderhoud als aangeduid in het Meer-jaren Onderhoudsplan (MJOP) met een afschrijvingstermijn van 20 jaar en langer komt voor rekening van de gemeente

BEZIEN (HERZIEN) VERVOLG Beleidsnotitie 2000

Beleidsnotitie 2024

2.3 Voor de besturen van gemeenschapshuizen is het van belang te weten dat de gemeente in 1995 heeft gekozen voor een specifieke samenwerkingsrelatie met instellingen en verenigingen

4.6 De besturen van Sociaal Culturele Centra hebben behoefte aan een gemeente die als partner met hen meedenkt.

3.5 L Gemeente Bernheze kent voor de gemeenschapshuizen een besturingsconstructie, waarbij de besturen van gemeenschapshuizen zelfsturend zijn voor wat betreft beheer en exploitatie, achteraf legt het stichtingsbestuur rekening en verantwoording af op een met de gemeente vooraf overeengekomen aantal punten

4.6 De genoemde beleidsuitgangspunten en de manier van financiële ondersteuning laten zien dat de gemeente de besturen van de SCC vooral zelf wil laten ondernemen. De centra zijn zelfsturend en zolang het centrum aan de doelstelling voldoet en een sluitende begroting heeft, is er geen tussenkomst van de gemeente noodzakelijk.

4.1 Voor gebruikers uit de sociaal culturele sfeer en afkomstig uit de betreffende kern of uit de gemeente Bernheze stelt de gemeente, in overleg met de besturen van gemeenschapshuizen, een maximum tarief vastgesteld

4.2 C 4 Laagdrempelige huur en consumptieprijzen – belangrijk hierbij is dat de hoogte van de huren en de consumptieprijzen geen drempel mogen zijn voor gebruik van een ruimte in een SCC. Uitgangspunt is differentiatie naar gebruiker. Zo kan een bestuur aparte tarieven hanteren voor gebruikers uit de sociaal culturele sfeer enerzijds en voor overige (zakelijke) gebruikers anderzijds. Ook kunnen zij onderscheid maken in huurtarieven voor vaste of incidentele gebruikers.

4.2 Voor gebruikers uit de sociaal culturele sfeer gelden de volgende maximum tarieven

4.2 C 5 In een toekomstbestendige SCC is een laagdrempelige inloop mogelijk, zonder dat daar kosten aan zijn verbonden voor een individuele gebruiker

MOETEN DE (NIEUWE) UITGANGSPUNTEN OOK GELDEN VOOR CC DE PAS IN HEESCH? • Conclusie uit het onderzoeksrapport: In het onderzoek van de rekenkamer wordt de vraag expliciet gesteld of het inwonertal van Heesch, de afwijkende sociale structuur en de omvang van de accommodatie relevant zijn voor een specifieke benadering voor het gemeenschapshuis in Heesch. Op basis van het onderzoek van Het PON & Telos is te concluderen dat dit geen redenen zijn om voor CC De Pas een uitzondering te maken. Het inwonertal, de sociale structuur en de omvang van het gebouw zijn voor iedere kern immers uniek. In het herijkte beleid moeten de beleidskaders zodanig zijn opgesteld, dat ze voor alle gemeenschapshuizen passend zijn en voor ieder gemeenschapshuis maatwerk mogelijk is.

BEANTWOORDING ONDERZOEKSVRAAG Sluiten de uitgangspunten uit de beleidsnotitie van april 2000 nog aan op de visie die gemeenschapshuizen en gemeente hebben op de functie van de gemeenschapshuizen en de wijze waarop de gemeenschapshuizen worden geëxploiteerd en beheerd?

• Een deel van de uitgangspunten uit de beleidsnotitie van april 2000 sluiten nog aan op de visie die gemeenschapshuizen en gemeente hebben op de functie van de gemeenschapshuizen en de wijze waarop de gemeenschapshuizen geëxploiteerd en beheerd worden. Daar waar de uitgangspunten niet aansluiten op deze visie is aanpassing nodig, wijzigen van de uitganspunten gebeurt in samenwerking tussen gemeente en besturen van Sociaal Culturele Centra.