Bijdrage gemeente herstel klimaatinstallatie Gymnasium Bernrode

Resistratienummer: 1647354

\

Raadsvoorstel : Datum velgaclerlng: . A=g-9nda

, 2 5 mei 2022

I

Bijdrage gemeente herstel klimaatinstallatie in gebouw Bernrode Vaststellen 10e ng 2022 portereullglgyder: , wetho=gder Pieter van Dieperbeek en wethouder Rien

OnderueÍp

Heesch, 29 maarl2022

lnleiding Sinds december 2019 zijn we in gesprek met de directeur van Gymnasium Bernrode over problematiek met betrekking tot het binnenklimaat in het gebouw van het Gymnasium. Uit metingen en data blijkt dat de temperatuur en de CO'?- waarden te hoog zijn. Het opnieuw inregelen van de verwarming en luchtbehandeling was niet afdoende. De directie van Bernrode heeft in 2020 in het kader van de Verordening Voorzieningen huisvesting Ondenvijs verzocht om een financiële bijdrage voor het oplossen van het probleem met het binnenklimaat. Hiervan hebben we in het lntegraal Huisvestingsplan Onderwijs 2021 - 2025 al melding gemaakt. Onderhoud aan en vervanging van de installatie voor verwarming en luchtbehandeling is volgens de Wet op het Voortgezet Onderwijs echter een verantwoordelijkheid van het schoolbestuur, ook wat betreft de financiering. ln eerder overleg met het toenmalige team beheer (het gebouw is gemeentelijk eigendom en daarom treden wij als gemeente op als beheerder van het pand) is wel gebleken dat het probleem al sinds de oplevering van het gebouw in 2008 speelt. Ondanks vele acties, waaronder het compleet opnieuw inregelen van de installatie, het verbeteren van de bediening en op diverse plaatsen het aanbrengen van airco's, is de situatie nooit optimaal geweest.

ln juni 2020 hebben we daarom met de directie van Bernrode afgesproken de aangekaarte problematiek omtrent de klimaatinstallatie te behandelen als een aanvraag voor bekostiging van een voorziening in de onderwijshuisvesting. Het betreft de in de verordening onder artikel 2 lid b genoemde mogelijkheid voor'herstel van constructiefouten'. Tijdens vervolgonderzoek is bovendien gebleken dat de problemen niet alleen voorkomen in het onderwijsdeel van het gebouw, maar ook (zij het in mindere mate) in de sporthal en het welzijnsgedeelte. Su bsidi eregeli ng specifieke uitkeri ng venti latie i n scholen íSUyrS)

ln verband met Corona en de noodzaak voor voldoende ventilatie in klaslokalen bestond in de eerste helft van 2021 de mogelijkheid van de SUVIS-regeling. Dit is een subsidieregeling 'venti-

latie in scholen', bedoeld om schoolgebouwen die nu niet voldoen aan de wettelijke minimumeisen m.b.t. de luchtverversing aan te passen tot het minimumniveau. Gezien de problematiek bij Gymnasium Bernrode hebben we gebruik gemaakt van deze subsidieregeling. ln november 2021 hebben we een beschikking ontvangen voor de Subsidieregeling SUVIS voor een maximum bedrag van € 326.700. Voorwaarde uit de subsidieregeling is dat uitvoering van het project voor verbetering van de klimaatinstallatie uiterlijk 1 september 2022 is gestart.

Gezien de verantwoordelijkheid van het schoolbestuur van Gymnasium Bernrode voor de kwaliteit van het binnenklimaat zal de directie van Bernrode het grootste deel van de totale kosten van dit project voor zijn rekening nemen. ln dit voorstel vragen we uw raad aanvullende middelen beschikbaar te stellen om de problemen in zowel het onderwijsdeel (deel constructiefout), de sporthal als het welzijnsdeel op te lossen.

Voorstel

1. Een krediet beschikbaar te stellen van € 70.404 (incl. BTW) om de problemen in de klimaatinstallatie in gebouw Bernrode als gevolg van een constructiefout te herstellen. 2. Een krediet beschikbaar te stellen van€76.375 (incl. BTW) om de problemen in de klimaatinstallatie in het welzijnsdeel en de sporthal op te lossen. 3. Een extra krediet beschikbaar te stellen van € 13.790 (incl. BTW) om de norm voor de luchtverversing in de welzijnsruimtes gelijk te trekken met de norm in de onderwijsruimtes.

Argumenten 1.1 Alleen als er sprake is van een constructiefout heeft Gymnasium Bernrode recht op een bijdrage in de kosten voor het aanpassen van de klimaatinstallatie in het kader van de Verordening Voorzieningen huisvesting Onderwijs Bernheze 201 5. De aanvraag uit 2020 is getoetst aan de Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs. ln principe is onderhoud aan en vervanging van de installatie voor verwarming en luchtbehandeling een verantwoordelijkheid van het schoolbestuur, ook wat betreft de financiering. Omdat het probleem al sinds de oplevering van het gebouw in 2008 speelt, hebben we in juni 2020 met de directie van Bernrode afgesproken de aangekaarte problematiek met de klimaatinstallatie alsnog te behandelen als een aanvraag voor bekostiging van een voorziening in de onderwijshuisvesting. De verordening bevat een uitputtend overzicht van mogelijke voorzieningen, de enige voorziening waaronder de probÍematiek van de klimaatinstallatie kan passen, is het herstelvan constructiefouten aan het gebouw. ln artikel 2lid b staat als voorziening de bekostiging van het 'herstel van constructiefouten' benoemd. Dit omvat het vergoeden van schade aan een gebouw veroorzaakt door eigen gebrek of eigen bedert, evenals uit kosten gemoeid met het voorkomen van nog niet zichtbare materiele schade onmiddellijk voortvloeiend uit ontwerpfouten, uitvoeringsfouten of wanpresÍaÍie.

Het vergoeden van bijvoorbeeld gebreken als gevolg van onjuist gebruik of het nalaten van onderhoud valt daar uitdrukkelijk niet onder. ln het geval van de klimaatinstallatie betreft het concreet de vraag of de installatie wel of niet voldeed aan de ten tijde van de vergunningverlening/aanleg van de installatie geldende bouwtechnische voorschriften.

1.2 Uit onderzoek in 2021 blijkt dat er inderdaad sprake is van een constructiefout Adviesbureau Sweegers en de Bruijn heeft op verzoek van de gemeente en de directie van Bernrode in 2021 onderzoek gedaan of er sprake is van een constructiefout. ln het onderzoek hebben zij het Programma van Eisen en het bestek voor de bouw van het Gymnasium in 2006 - 2OO7 getoetst aan het Bouwbesluit 2003, het bouwbesluit 2012 en de norm 'Frisse Scholen B'. Vervolgens zijn de gegevens ook getoetst aan metingen uil2O12 en 20í8. ln bijlage 1 is een notitie opgenomen met de conclusies van Sweegers en de Bruijn.

-2-

Uit het onderzoek kunnen we de conclusie trekken dat de hoeveelheid luchtverversing en de luchtkwaliteit in bepaalde ruimtes niet voldoet aan de eisen uit het bouwbesluit 2003. Er is dus (in beperkte mate) sprake van een constructiefout. 1.3 De financiële bijdrage van de gemeente is gebaseerd op het herstel van de constructiefout door het op orde brengen van de klimaatinstallatie naar het niveau Bouwbesluit 2003. Omdat sprake is van een constructiefout moeten we bepalen tot welk niveau de huidige verbeteringen en aanpassingen aan de klimaatinstallatie passen in de Verordening en dus voor rekening van de gemeente zijn. Dit betreft de kosten tot herstel naar het niveau van de bouwtechnische eisen die golden ten tijde van vergunningverlening c.q. aanleg van de installatie. Gezien de gezondheidsproblemen van docenten en leerlingen wil het schoolbestuur van Bernrode inzetten op vervanging en uitbreiding van de bestaande luchtbehandelingsinstallatie, zodat deze voldoet aan de norm 'Frisse Scholen B'. Hiermee is het gebouw na uitvoering van het project klaar voor de toekomst. Het schoolbestuur draagt hiervoor zelf het grootste deel van de kosten.

Uitbreiding en aanpassing van de klimaatinstallatie noodzakelijk door aanscherping van het bouwbesluit tijdens de levensduur van een gebouw of het realiseren van een hoger ambitieniveau zoals de Regeling Frisse scholen komen immers volgens de wet altijd voor rekening van het schoolbestuur. De financiële bijdrage van de gemeente in deze vervanging en uitbreiding is gebaseerd op het

herstel van de geconstateerde constructiefout. Dit zijn de kosten voor het op orde brengen van de installatie, zodal deze voldoet aan de eisen van het bouwbesluit 2003.

Veruolgonderzoek naar aandeel van constructiefout ln een vervolgonderzoek hebben Sweegers & De Bruijn en RaderAdvies/Safeconsult bepaald welk deel van de werkzaamheden is toe te schrijven aan fouten tijdens het ontwerp en/of de bouw en welk deel wordt veroorzaakt door aanscherping van de eisen in het bouwbesluit of de norm 'Frisse scholen'. Hun bevindingen zijn vastgelegd in twee rapporten, die zijn opgenomen als bijlage 2 en 3. Belangrijkste conclusie uit beide rapporten is dat í4 onderwijsruimten en 4 welzijnsruimten niet voldoen aan de eisen in het bouwbesluit 2003. Ook de capaciteit van 2 luchtbehandelingskasten (LBK) voor het onderwijs en í voor de welzijnsruimten voldoet niet.

Berekeni ng hijd rage gem eente vanuit de voorzi eni ng' Con structiefout' De totale kosten voor het aanpassen van de klimaatinstallatie in bovengenoemde ruimtes, zodat ze voldoen aan de eisen van het bouwbesluit 2003, bedragen €€70.404. Voor een uitwerking van dit bedrag, zie bijlage 4. ln de berekening is uitgegaan van normbedragen (met prijspeil 2022) voor het vergroten van de horizontale kanalen en het vervangen van de ventilatieroosters. Voor de luchtbehandelingskasten hebben we een vergoeding opgenomen in verband met het versneld afschrijven van de LBK's. ln het huidige meerjarenonderhoudsplan is de afschrijvingstermijn voor een LBK 20 jaar. Deze periode loopt van 2008 t/m 2028. Door vervanging van een LBK in 2022 om aan de norm van Bouwbesluit 2003 te voldoen, vind er voor 6 jaar versnelde afschrijving plaats. De vergoeding voor de LBK's betreft daarom 30% van de nieuwprijs van de twee LBK's uit het totale project.

3

1.4 Het schoolbestuur is akkoord met de genoemde bijdrage van de gemeente voor herstel van de constructiefout als onderdeel van de totale financiering van het project en is bereid als opdrachtgever te fungeren. Tijdens diverse vooroverleggen met de directeur van de school hebben we de totale financiële consequenties van de uitvoering van het projectplan besproken. De totale projectkosten zijn een raming, opgenomen in de aanvraag van de Subsidieregeling specifieke uitkering ventilatie in scholen (SUVIS). Zie hiervoor ook bijlage 5. Het betreft (bedragen inclusief BTW)

Omschrijving

bedraq

Bijdrage Onderhoud schoolgebouw

€ 615.521 € 70.404

Schoolbestuur

€

Gemeente

Bijdrage constructiefout vanuit Verordening Voorzieningen huisvesting Ondenvijs Bijdrage aanpak sport en welzijnsruimten

76.375

€ 326.700

Subsidiereqelinq Ventilatie in Scholen

Fi nancieel verantwoordel iik

Gemeente

Gemeente, gesubsidieerd

€ 1.089.000

TOTAA,L

NB. Het bedrag uit beslispunt 3 van € 13.790 is niet opgenomen in de raming van de subsidieaanvraag, dit betreft uitvoering naar een hoger ambitieniveau Frisse scholen B in de welzijnsruimtes. Zie ook argument 3.1

Het schoolbestuur is akkoord met hun bijdrage van € 615.521 in dit project. De kwaliteit van het binnenklimaat is primair de verantwoordelijkheid van het schoolbestuur van Gymnasium Bernrode. Bovendien zijn zij financieel verantwoordelijk voor het grootste deel van de kosten. Daarom zal de directie van Bernrode optreden als opdrachtgever in dit project. Na akkoord van de Raad zullen we de bijdrage vanuit de Verordening en de bijdrage voor beheer en onderhoud van de welzijnsruimtes beschikbaar stellen aan het schoolbestuur. De toegekende subsidie zullen we gedurende het uitvoeringstraject in fases beschikbaar stellen in de vorm van 30 % van elke factuur.

2.1 ln onze rol van eigenaar/verhuurder en werkgever zijn wij verantwoordelijk voor het voldoen aan (minimaal) geldende wet- en regelgeving Tijdens een vervolgonderzoek is gebleken dat de ventilatieproblemen niet alleen voorkomen in het onderwijsdeel van het gebouw, maar ook (zij het in mindere mate) in de sporthal en het welzijnsgedeelte. Dit zagen we niet alleen terug in het onderzoek, maar hoorden we ook via signalen van de gebruikers. Als eigenaar/verhuurder en werkgever zijn wij verantwoordelijk voor een goed binnenklimaat in onze gebouwen. Wij stellen daarom voor de verbetering van het binnenklimaat in de sporthal en de welzijnsruimtes mee te nemen in het totale project van de upgrade van de klimaatinstallatie in het gebouw Bernrode. We kunnen hiermee werk met werk maken en meeliften op de totale projectorganisatie.

4

De berekening van de benodigde financiële middelen vindt u ook in bijlage 4. De kosten voor uitbreiding en aanpassing van de klimaatinstallatie in de sporthal en de welzijnsruimtes bedragen € 76.375.

3.1 De welziinsruimtes kunnen bij ruimtegebrek van het Gymnasium in de toekomst (mogelijk) ingezet worden voor de onderwijsfunctie, zodat het zinvol is aan te sluiten bijde ventilatienorm van het onderwijs. Een deel van het project zullen we financieren uit de bijdrage van het ministerie van OC&W voor de Regeling Specifieke uitkering ventilatie in scholen (SUVIS). Deze regeling is gericht op het op orde krijgen van het binnenklimaat in schoolgebouwen in het primair en voortgezet onderwijs in verband met de uitbraak van Covid-19. Een eenmalige speci-

fieke uitkering kan worden verstrekt voor projecten gericht op het verbouwen van bestaande schoolgebouwen waarin in ieder geval noodzakeliike en eneroiezuiniqe maatreqelen worden getroffen om het binnenklimaat te verbeteren. Een project bevat in ieder geval maatregelen die zullen leiden tot:

F een luchtverversingscapaciteit van minimaal 6 dm3/s per persoon of een CO2-concentratie van maximaal 1200 ppm, in schoolgebouwen die zijn gebouwd voor 1 april 2012 of op grond van een bouwvergunning die is aangevraagd voor 1 april 2012; en F een luchtverversingscapaciteit van minimaal 8,5 dm3/s per persoon of een CO2-concentratie van maximaal 950 ppm, in schoolgebouwen die zijn gebouwd op grond van een omgevingsvergunning voor het bouwen aangevraagd op of na 1 april2012. De subsidieaanvraag voor Bernrode is gebaseerd op de eerst genoemde norm, ook wel aangeduid als Frisse scholen norm C. Het gebouw dateert immers van 2008. Het schoolbestuur heeft een grotere ambitie en wil de klimaatinstallatie in alle onderuvijsruimtes uitbreiden naar de norm Frisse scholen B, deze komt overeen met de norm uit de SUVIS-regeling voor gebouwen van na2O12. De aanpassing van zowel de onderwijsruimtes als de sporthal en de welzijnsruimtes zullen we uitvoeren als één project. Daarom moeten we een keuze maken welke norm we hanteren in de welzijnsruimtes. Als we uitgaan van het bouwbesluit 2OO3 zijn er meerdere welzijnsruimtes, die niet voldoen aan de luchtverversingscapaciteit. Om deze luchtverversingscapaciteit naar de norm Frisse scholen B te brengen is een totaalbedrag van € 13.790 (incl. BTW) noodzakelijk, bovenop de bijdrage van € 76.375.

Deze ruimtes worden op dit moment, vanuit de brede school gedachte, met enige regelmaat door de school gebruikt voor onderwijsactiviteiten, zoals ook de welzijnsverenigingen met regelmaat schoolruimten gebruiken. Die flexibiliteit over en weer draagt bij aan het bereiken van de doelstellingen van alle gebruikers en is dus erg waardevol. Hoewel de leerlingenaantallen hier geen aanleiding voor geven, bestaat de mogelijkheid dat de school in de toekomst weer gaat groeien. De welzijnsruimtes kunnen dan zorgen voor de nood-

zakelijke uitbreiding van ruimte. Als we nu de luchtverversingscapaciteit in de welzijnsruimtes ook naar het niveau van Frisse scholen B brengen, zijn ook deze ruimtes klaar voor mogelijk toekomstig gebruik door het onderwijs.

5

Risico's Een belangrijk risico is het effect van de marktwerking in de markt van de klimaatinstallaties. De kans is groot dat de prijs van de winnende inschrijver van de aanbestedingsprocedure hoger uitvalt dan de eerder gecalculeerde prijs. Door de vele problemen met ventilatie op scholen door COVID-19 en door de SUVIS-regeling ontbreekt het in het gehele land aan capaciteit bij bedrijven, die zich bezighouden met klimaatinstallaties. We zien bij andere projecten dat dit leidt tot beperkte inschrijvingen bij een aanbesteding en prijsverhogingen. Daarnaast is ook de complexiteit van de uitvoering van het project een risico. Tijdens de uitvoering moet het onderwijs doorgaan. Bouwkundige aanpassingen en activiteiten, die veel geluidsoverlast bezorgen, moeten worden uitgevoerd in een vakantieperiode. Dit vraagt om een piek in de capaciteit en een zeer goede en strakke voorbereiding. Ook dit kan gezien de landelijk beschikbare capaciteit een probleem zijn en kostenverhogend werken.

Kosten en dekking Herstellen constructiefout klimaatinstallatie Gymnasium Bernrode De kosten worden geraamd op €70.404,- inclusief btw. Op basis van de financiële verordening Bernheze 2020 dient deze investering afgeschreven te worden over de restant looptijd van de initiële investering, ofivel in 22 jaar. Dit betekent een afschrijvingslast van € 3.200,-. Herstellen klimaatinstallatie welzijns- en sportdeel ln het groot onderhoudsplan gebouwen is in 2O2B een vervanging gepland van 1 unit. Dit betekent dat een reservering van € 30.250,- beschikbaar is in de voorziening groot onderhoud gebouwen. Over het restant van de benodigde investering ad € 46.125,- (€ 76.375 minus € 30.250,-) dient te worden afgeschreven over de restant looptijd van de initiële investering, ofiruel in 22 jaar. Dit betekent een afschrijvingslast van € 2.097,-. Geliiktrekking luchtverversing in de welzijnsruimten met de norm in de onderwijsruimten De benodigde investering is geraamd op € 13.790,-. Op basis van de financiële verordening wordt deze investering afgeschreven in 15 jaar. Dit betekent een afschrijvingslast van € 919,De extra structurele afschrijvingskosten ad € 6.216,- nemen we mee bij het opstellen van de meerjaren begroti n g 2023-2026.

Vervolg Als de raad akkoord is met het beschikbaar stellen van de middelen zullen we het schoolbestuur schriftelijk op de hoogte stellen van de bijdrage van de gemeente. Via deze brief zullen we ook actie ondernemen om de middelen over te maken. Evaluatie N.v.t.

6

Bijlage(n): De bijlage(n) zijn digitaal beschikbaar.

. .

. r o

Bijlage 1. Notitie Sweegers en de Bruijn Ventilatie Bernrode Bijlage 2. Notitie RaderAdvies kosten aanpassen klimaatinstallatie BB 2003 en Frisse Scholen B Bijlage 3. Notitie Sweegers & de Bruijn kosten aanpassing klimaat Bijlage 4. Doorrekening aandeel gemeente ivm constructiefout en Frisse Scholen B in de welzijnsruimtes Bijlage 5. Subsidie-aanvraag SUVIS Aanpassing ventilatie Bernrode

en wethouders,

secretaris

Marieke burge

an

7