Bestuurlijke reactie college op rekenkameronderzoek Toezicht en Handhaving OOV

\tr Gemeente Bernheze Rekenkamercommissie Postbus 19

53842G HEESCH

Behanderd door: Maaftje NieZen ïerêfoonnumm

"r,

0412 458888

Bijlage(n):

OndeMeÍp:

30 maart 2020

Uw brief van: Uw kenmerk:

Resistratienum-".'

Reactie op eindrapportage onderzoek Rekenkamer naar Toezicht en Handhaving Datum Openbare Orde en Veiligheid in de gemeente Bernheze

1 53í 094

I I 531682

15 maart2O21

Beste heer Langerwerf,

Op 17 december 2020 hebben wij uw eindrapportage Toezicht en Handhaving - Openbare Orde en Veiligheid ontvangen. Aanvullend ontvingen wij op 7 februari 2021 de overkoepelende notitie van het DoeMee-onderzoek Toezicht en handhaving op de openbare orde en veiligheid van Necker van Naem. Hierbij ontvangt u onze reactie op uw rapporten. Wij danken u hartelijk voor de terugkoppeling van het onderzoek. ln algemene zin herkennen we ons in het geschetste beeld. Het biedt aanknopingspunten om beleid en uitvoering van OOV beter met elkaar te verbinden en te monitoren. Het onderzoek heeft plaatsgevonden in een bijzondere en drukke periode voor team veiligheid en handhaving. lnmiddels lijkt deze bijzondere periode redelijk ingebed te zijn als structureel werk. Hierdoor hebben we de afgelopen periode ook weer zaken kunnen oppakken, zoals het beter inbedden van structureel overleg tussen beleid en uitvoering. Dit zijn allen ontwikkelingen die al gaande waren, maar door corona (maart 2020 en verder) stil waren gelegd.

Reactie op rappoÉ en overkoepelende notitie ln het rapport staan vier conclusies en daaropvolgend zes aanbevelingen. Hieronder geven we een algemene reactie op de beantwoording van de hoofdvraag en geven we per aanbeveling onze reactie. ln onze reactie nemen we waar mogelijk ook de inzichten mee die de Rekenkamer met ons heeft gedeeld in een begeleidend schrijven naar aanleiding van de overkoepelende notitie. Beantwoordi ng hoofdvraag onderzoek ln Bernheze is geen sluitend antwoord te geven op de vraag of het beleid doelmatig en doettreffend wordt uitgevoerd. Dat heeft te maken met het abstractieniveau van beleid en uitvoeringsplannen. De doelstellingen zijn niet concreet gemaakt en een goede rapportagestructuur er de inzet van instrumenten ontbreekt. Op basis van de deelvragen ontstaat echter wet een beeld van de toezichts- en handhavingspraktijk op het gebied van OOV in Bernheze. Gemeentehuis: De Misse 6 Postbus 19, 53a4ZG Heesch

Telefoon 14 O412 KvK 50475266 Bij voorkeur digitaal:

www bernheze.org gemeente@bernheze. org

Meteen aan de beurt op het moment dat het u het beste uitkomt: maak een afspraak! De gemeente Bernheze werkt voor het gemeentehuis in Heesch alleen op afspraak.

Reactie colleqe Het antwoord op de hoofdvraag van het rekenkamercommissie onderzoek focust sterk op het ontbreken van SMART doelstellingen in het bestaande beleid. Deze conclusie geeft aanleiding om stappen te zetten in het concretiseren van aanwezig beleid in de vorm van doelstellingen en daaraan gekoppelde indicatoren. Het is echter wel van belang om indicatoren goed te duiden op het gebied van toezicht, handhaving en openbare orde en veiligheid. ln sommige gevallen (denk aan meldingen van huiselijk geweld) is juist een stijging van cijfers een wenselijke situatie, in plaats van de vaak gewenste daling (in het kader van het verhogen van de meldingsbereidheid). Het sturen op indicatoren moet geen doel op zich worden. ln de kernconclusies volgt onder andere dat beschikbare monitorings- en sturingsinformatie ontoereikend is. Met de huidige organisatie ontwikkeling binnen de gemeente zetten we onder andere in op verbeterde doelrealisatie, prestatiemanagement- en monitoring. ln het jaarverslag VTH 2019 en ook andere beleidsdocumenten is te zien dat eerste stappen in het concreter maken van doelen en indicatoren zijn gezet. lnsteek is om deze lijn met de organisatie ontwikkeling versneld door te zetten.

Aanbevelingen onderzoek Voor de raad

1. Het college te verzoeken de documenten over OOV en Toezicht & Handhaving op OOV meer in samenhang aan te bieden en in bespreking te brengen. Denkbaar is dat er in de commissie Bestuur en Strategie of voor de hele raad een jaarlijkse 'veiligheidsavond' komt, waarin de volgende documenten ter bespreking staan: evaluatie en jaarplan VTH voor het onderdeel OOV, de eventuele actualisatie van het veiligheidsprogramma. Tijdens die avond wordt door politie en OM een toelichting gegeven op het veiligheidsbeeld. 2. Vraag het college de volgende beleidsplannen VTH ter vaststelling voorgelegd te krijgen en niet alleen maar ter kennisname. Naar onze mening past dat bij de kaderstellende rol van de raad en het biedt de raad daarmee ook een beter aanknopingspunt voor een inhoudelijk debat.

Voor het colleqe 3. lmplementeer per 2021 een overzichtelijk registratiesysteem, zodat de informatie over de inzet van instrumenten ook daadwerkelijk als sturingsinformatie gebruikt kan worden. Benoem in de rapportages aan de raad ook de verklaringen voor afiruijkingen van de begrote inzet.

4. Verbeter de samenhang tussen beleid en praktijk. Op sturingsniveau gaat het hierboven genoemde registreren daarbij helpen. Ten aanzien van de planvorming is ook nodig dat er een periodiek verleg komt tussen de stellers van beleidsstukken en uitvoeringsplannen enerzijds en de mensen die in de dagelijkse praktijk met toezicht en handhaving bezig zijn anderzijds.

5. Blijf investeren in de samenwerking met de politie. Dat de contacten tussen een gemeente en de politie goed zijn, is niet in alle onderzochte gemeenten een gegeven. Koester dan ook deze samenwerking die er is. Dit is des te meer van belang omdat de rol van de politie (landelijk) veranderd. 6. Breng in kaart op welke terreinen het bestuurlijk instrumentarium vaker of beter ingezet kan worden en rapporteer hierover in het eerstvolgende uitvoeringsprogramma aan de raad. Reactie college op aanbevelino 1 en 2 Hoewel deze twee aanbevelingen specifiek aan de raad zijn gedaan, ziet het college hier ook een proactieve rol voor zichzelf . Gezien het wettelijke karakter van de VTH-cyclus en toezicht hierop door het lnterbestuurlijk Toezicht vanuit de provincie (lBT) is het lastig om het uitvoeringsplanplan VTH (welke jaarlijks voor 1 februari moet zijn vastgesteld door het college) en het VTH jaarverslag (welke jaarlijks voor 1 mei moet zijn vastgesteld door het college) in samen-

2

hang ter bespreking aan de raad voor te leggen. Het VTH-uitvoeringsplan komt voort uit de Wabo. Het IBT heeft mei 2020 gemeente Bernheze een 100% score toegekend op de onderdelen VTH beleid 2019-2022, Uitvoeringsprogramma 2020 VTH en VTH-Jaarverslag 2019. Dat wij in ons beleid en rapportages expliciet aandacht hebben voor handhaving en toezicht in de openbare ruimte vanuit de APV is een toevoeging die niet verplicht is, maar wel belangrijk. Een jaarlijks terugkerende themabijeenkomst op het gebied van toezicht, handhaving en veiligheid is een aanbeveling die wij als college ondersteunen. We kennen al langer de jaarlijkse themabijeenkomst over veiligheid, met accenten die per jaar kunnen verschillen. Met ingang

van 2021 vragen we de ambtelijke organisatie om aan die jaarlijkse themabijeenkomst ook het onderwerp handhaving toe te voegen. Het ter vaststelling voorleggen van de volgende beleidsplannen VTH aan de raad is een aanbeveling die wij niet opvolgen. Voor het Beleid Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving 2019-2022 is expliciet met de raad gecommuniceerd over de wettelijke bevoegdheid en plicht van het college om het beleidsplan vast te stellen (artikel 7.2,lid 1 van het Besluit omgevingsrecht). Naast het vierjaarlijks (strategisch) beleidsplan stelt het college jaarlijks een (operationeel) uitvoeringsprogramma VTH op. De gemeenteraad wordt actief geïnformeerd over het uitvoerings- en handhavingsbeleid (artikel 7 .2, lid 9 van het Besluit omgevingsrecht). Reactie colleqe op aanbeveling 3 Organisatie breed zijn we bezig om het registratiesysteem te verbeteren.ln 2021 komt hiervoor een nieuw systeem. Voor Openbare Orde en Veiligheid zijn wij actief de mogelijkheden van de registratiesystemen van onze boa's aan het verkennen. Zo willen we meer informatie gestuurd toezicht houden en benoemen wat de resultaten daarvan zijn. Het beter benoemen en duiden van afiruijkingen in begrote inzet nemen we in het jaarverslag 2021 mee. Reactie colleqe op aanbeveling 4 ln 2020 zíjn de eerste stappen gezet in het verbeteren van de samenhang tussen Veiligheid en Toezicht & Handhaving.

Medio 2020 is structureel overleg tussen uitvoering en beleid ingevoerd. Dit overleg vindt plaats naast bestaande overlegstructuren als het signalenoverleg. De meerwaarde voor het samenvoegen van teams Veiligheid en Toezicht en Handhaving is ook gezien binnen de bredere organisatieontwikkeling van gemeente Bernheze. Per 2O2l worden deze teams daarom samengevoegd, mede om de afstemming tussen beleid en uitvoering verder te verbeteren en te borgen. Reactie colleqe op aanbevelinq 5 We herkennen het beeld dat samenwerking tussen politie en gemeente, en breder in basisteamdriehoek Maasland goed is. Zo heeft onze burgemeester een goede afstemming met politie en OM over ieders taken en verantwoordelijkheden. Ook bij het toezicht op straat weten wijkagenten (politie) en boa's (gemeente) elkaar goed te vinden. Hierop blijven we ook in 2021 investeren. Voor 2023 en 2024 zijn bovendien pilots wijkgerichte aanpak OOV gepland. Het team toezichthouders wordt (tijdelijk) met twee boa's aangevuld. Samen met wijkagenten geven zij invulling aan een meer wijkgerichte aanpak. Doelstelling van de pilots is tweeledig; 1) het ontwikkelen van een wijkgerichte aanpak en 2) onderzoeken of dit een meerwaarde heeft voor de gemeente Bernheze wat betreft de verbetering van een leefbare omgeving. Ook op de langere termijn zijn wij dus bezig om onze samenwerking verder te bestendigen.

3

Reactie colleqe op aanbevelinq 6 Het advies om te inventariseren hoe het huidig bestuurlijk instrumentarium wordt ingezet en hoe dit te verbeteren volgen wij graag op. Het ligt in het verlengde van de inventarisatie en acties die we zijn opgestartin 2020 in relatie tot de inzet van het Bibob instrument. Hierin werken we samen met gemeente Oss en de Taskforce-R|EC Brabant Zeeland. Door de coronacrisis is de uitwerking van deze inventarisatie vertraagd. Wel zijn de huidige afspraken binnen vergunningverlening hierover opnieuw onder de aandacht gebracht.

Aangezien het WH Uitvoeringsprogramma voor 1 februari 2021 door het college dient vastgesteld te zijn is het niet mogelijk om deze aanbeveling voor 2021op te nemen in het plan. We rapporteren in het jaarverslag 2021 en het VTH uitvoeringsprogramma 2022 over de inventarisatie en daaruit voortvloeiende inzet van het bestuurlijk instrumentarium.

lnzichten Rekenkamer overkoepelende notitie De Rekenkamer geeft in het begeleidend schrijven aan dat de overkoepelende notitie hen de volgende inzichten heeft opgeleverd die behulpzaam zijn bij het concreet vormgeven aan verbeteringen: a. De wijze waarop effectief gebruik gemaakt kan worden van 'boa-kennÍs' bij het opstellen van plan en programma met een verwijzing naar de best practice'Rijssen-Holten'; b. De bestaande formatie boa's binnen Bernheze en de noodzaak van goede prioritering; c. Het belang van goede registratie omdat dit ook een sterk hulpmiddel kan zijn bij de verdere ontwikkeling of aanpassing van het beleíd; d. Tips die bij kunnen dragen aan een optimale samenwerking tussen boa's en de politie. Reactie colleqe op inzicht a Onze boa's krijgen de gelegenheid om actief invulling te geven aan de uitvoeringsprogramma's. Dit doen zij voor die thema's binnen het VTH-uitvoeringsprogramma die raken aan hun dagelijkse werkzaamheden. Voor 2021 is daarbij op initiatief van de boa's specifiek aandacht besteed aan een thematische aanpak van drie geprioriteerde thema's: parkeren (excessen), hondenoverlast en afvaldumping. Dat betekent ook dat bewust is gekozen om bepaalde thema's dit jaar niet/minder op te pakken (zoals ongeregistreerd gebruik gemeentegrond).

De invulling van het uitvoeringsprogramma integrale veiligheid is voor meerdere jaren vastgesleld (2019-2022) en hierdoor meer op hoofdlijnen geschreven. Dit meerjarige plan wordt wel jaarlijks geêvalueerd met de driehoek en de raad. Dit is het moment om te bepalen of we nog de juiste aandacht geven aan de verschillende veiligheidsthema's. Reactie colleqe op inzicht b Per I januari 202í bestaat de formatie aan boa's van gemeente Bernheze uit twee vaste medewerkers (2.0 fte). Deze formatie is tot en met juni 2021 aangevuld met twee ingehuurde toezichthouders (1,34 fte) in verband met de extra activiteiten op het gebied van de naleving van de coronamaatregelen. Op deze manier is het mogelijk de thematische aanpak alsnog vorm te geven. Het stellen van meetbare en concrete doelen is nog een punt van aandacht voor de inzet.

Reactie colleqe op inzicht c Zie ook reactie op aanbeveling 3 Reactie colleqe op inzicht d Zie ook reactie op aanbeveling 5, de gemeente blijft investeren in een goede samenwerking tussen boa's en de politie. De notitie Samenwerking Íussen boa's en de politie binnen gemeente Bernheze en de memo over afstemming taken rondom de jaarwisseling zijn hier enkele voorbeelden van. Beiden zijn met betrokkenheid van boa's opgesteld.

4

Tot slot Graag vernemen we het standpunt van de raad over de reacties van het college ten aanzien van de aanbevelingen die voortkomen uit het rekenkamercommissie onderzoek. Voor wat betreft de aanbevelingen aan de gemeenteraad is het aan de raad om hier uitspraken over te doen.

vriendelijke groet, meester en wethouders,

Hurkmans secretaris

Marieke b

-5-