Bestemmingsplan Toelichting Bijlage 18 - Oplegnotitie Externe veiligheid 2021 en Externe veiligheidsonderzoek 2019
Tekst van het document
Blad 59 van 64
Onderzoek Externe veiligheid Regionaal Bedrijventerrein Heesch West projectnummer 0419174.00 3 mei 2019 revisie 02 Gemeenschappelijke Regeling Heesch West
Figuur B1.6: Kilometer met hoogste groepsrisico (groen) voor leiding A-527-05
Blad 60 van 64
Onderzoek Externe veiligheid Regionaal Bedrijventerrein Heesch West projectnummer 0419174.00 3 mei 2019 revisie 02 Gemeenschappelijke Regeling Heesch West
Bijlage 2: Verklaring modellering LPG-tool Bij de modellering van bevolkingsdichtheden is uitgegaan van de bestemmingsplancapaciteit (maximale personendichtheid), voor het bedrijventerrein is derhalve uitgegaan van een hoge personendichtheid (80 personen per hectare). Bij de modellering is gebruik gemaakt van kengetallen uit de Handreiking verantwoordingsplicht groepsrisico (VROM, 2007).
Huidige situatie Rondom vulpunt 0-100 m 4 woningen 100-130 m 4 woningen 130-150 m 2 woningen Rondom tank 0-100 m 2 woningen 100-130 m 3 woningen 130-150 m 3 woningen
Blad 61 van 64
Onderzoek Externe veiligheid Regionaal Bedrijventerrein Heesch West projectnummer 0419174.00 3 mei 2019 revisie 02 Gemeenschappelijke Regeling Heesch West
Toekomstige situatie Rondom vulpunt 0-100 m 4 woningen 0,2 hectare bedrijventerrein 100-130 m 4 woningen 0,2 hectare bedrijventerrein 130-150 m 2 woningen 0,2 hectare bedrijventerrein Rondom tank 0-100 m 2 woningen 0,4 hectare bedrijventerrein 100-130 m 3 woningen 0,3 hectare bedrijventerrein 130-150 m 3 woningen 0,3 hectare bedrijventerrein
Blad 62 van 64
Onderzoek Externe veiligheid Regionaal Bedrijventerrein Heesch West projectnummer 0419174.00 3 mei 2019 revisie 02 Gemeenschappelijke Regeling Heesch West
Bijlage 3: Rapportage LPG-tool
Blad 63 van 64
LPG groepsrisico berekeningsmodule Project: Bedrijventerrein Heesch-West
Disclaimer De LPG-rekentool biedt naast een groepsrisicoberekening volgens de kansen gebaseerd op de Regeling externe veiligheid inrichtingen (de wettelijk verankerde veiligheidssituatie) de mogelijkheid een groepsrisicoberekening uit te voeren op basis van bevoorrading door een LPG-tankwagen met hittewerende coating. Dit betekent dat de LPG-rekentool nu de mogelijkheid biedt om te rekenen met: • Situatie met bevoorrading door een LPG-tankwagen zonder hittewerende coating; • Situatie met bevoorrading door een LPG-tankwagen met hittewerende coating; • Situatie met zowel bevoorrading door een LPG-tankwagen met als zonder hitterwerende coating (de tool geeft beide fN-curves).
BETROUWBAARHEID BEREKENING - Groepsrisicoberekening gebaseerd op bevoorrading door een LPG-tankwagen zonder hittewerende coating Indien de entree-criteria in het begin van de invulbladen van de rekentool juist worden ingevuld, dan heeft het rekenresultaat van de LPG-rekentool een zeer hoge, met een QRA te vergelijken, betrouwbaarheid. - Groepsrisicoberekening gebaseerd op bevoorrading door een LPG-tankwagen met hittewerende coating Het integreren van de convenantmaatregelen maakt het niet mogelijk om uitkomsten te genereren met een vergelijkbare betrouwbaarheid als bij de berekening zonder deze maatregelen. De verminderde betrouwbaarheid wordt veroorzaakt doordat bij de situatie zonder convenantmaatregelen sprake is van één zeer dominant scenario, de Bleve. Dit scenario dicteert vrijwel de gehele uitkomst. Door deconvenantmaatregelen is het Bleve-scenario van sterk verminderd belang. Ook is de bijdrage van de losslang in de risicoberekening sterk gereduceerd. Door het wegvallen van deze ‘bovenliggende’ risicoscenario’s, wordt het voorheen onderliggende scenario, het ontwijken van gaswolk bij de ondergrondse tank, mede bepalend. De verspreiding van deze gaswolk en de plaats van ontsteking van deze wolk, wordt beïnvloed door de windrichting en de locatiespecifieke aanwezigheid van ontstekingsbronnen.
Het effect op het GR van de gaswolk (zowel directe ontsteking als vertraagde onsteking) is met complexe wiskundige formules benaderd en is daarmee niet zo eenvoudig en precies berekend als bij de Bleve scenario's. Het is daarom aannemelijk te veronderstellen dat de nauwkeurigheid en betrouwbaarheid van de groepsrisicoberekening op basis van bevoorrading door een LPG-tankwagen met hittewerende coating iets lager is dan de groepsrisicoberekening zonder deze maatregelen. Overigens wordt opgemerkt dat bij de groepsrisicoberekening op basis van bevoorrading door een LPG-tankwagen met hittewerende coating als laatste stap voor de presentatie van het resultaat een veiligheidsfactor toegepast is waardoor het GR minimaal gelijk is, en in andere gevallen hoger ligt dan de GR-curve berekend met Safeti-NL (voor slachtofferaantallen hoger dan 13). Daarom: Indien de berekening op basis van bevoorrading door een LPG-tankwagen met hittewerende coating volledig betrouwbaar moet zijn, of wanneer de uitkomst zeer nabij de oriëntatiewaarde ligt, wordt het uitvoeren van een volwaardige QRA met Safeti-NL aanbevolen.
Pagina 1 - 21
LPG groepsrisico berekeningsmodule Project: Bedrijventerrein Heesch-West
Basisgegevens Project
Bedrijventerrein Heesch-West
Berekeningscode
180522-133418-arkez
Locatie LPG-tankstation Straat
Bosschebaan
Huisnummer
116
Postcode
5384VZ
Berekening uitgevoerd door Naam organisatie
Antea Group
Naam persoon
R. Kouwen
Telefoonnummer Datum berekening
2018-05-22
Overig Alleen een groepsrisicoberekening gebaseerd op
Nee
bevoorrading door een LPG-tankwagen met hittewerende coating.
Pagina 2 - 21
LPG groepsrisico berekeningsmodule Project: Bedrijventerrein Heesch-West
Toepasbaarheid Tankstation 1. LPG-vulpunt, voorraadtank en afleverzuil maken onderdeel uit van één openbaar tankstation?
Ja
2. Worden op het LPG-tankstation ook nog één of meer van de volgende stoffen verladen - Waterstof
Nee
3. LPG-voorraadtank wordt bevoorraad met LPG-tankwagens?
Ja
4. Eén LPG-vulpunt bedient één LPG-voorraadtank?
Ja
5. LPG-voorraadtank heeft een volume van 20 m3 of 40 m3 ?
Ja
6. LPG-voorraadtank is in de grond ingegraven of ingeterpt?
Ja
7. De afstand van het LPG-vulpunt tot aan de LPG-voorraadtank bedraagt
10-50m
8. Zijn er venstertijden van toepassing op de laadtijden van de LPG-tankwagen?
Nee
9. De LPG-doorzet is in de milieuvergunning beperkt tot 500 m3, 1000 m3 of 1.500 m3?
Ja
10. Bevinden zich mensen (niet behorend tot de inrichting van het LPG-tankstation) binnen een cirkel rondom het vulpunt (eventueel ondergrondse tank) met een straal van 25 meter?
Nee
Bevolking Binnen een straal van 150 meter van het vulpunt of ondergrondse tank komen de volgende items voor: Verzorgingstehuis, verpleegtehuis, ziekenhuis, kinderdagverblijf Evenementenhal, congrescentrum, dierentuin Bioscoop, theater, (voetbal)stadion Zwembad, sporthal, tennisbaan Of andere functies met afwijkende verblijfstijden
De rekentool is geschikt voor deze situatie
Pagina 3 - 21
LPG groepsrisico berekeningsmodule Project: Bedrijventerrein Heesch-West
Technische gegevens Aanrijkans De opstelplaats van de tankwagen
is geïsoleerd, waarbij een aanrijding van opzij tegen de leidingkast niet aannemelijk wordt geacht (ook niet met lage snelheid)
Omgevingsbrand 1. Afstand tussen afleverzuil LPG en LPG-vulpunt: 17,5 meter of meer 2. Afstand tussen afleverzuil benzine en LPG-vulpunt: 5 meter of meer 3. Afstand tussen opstelplaats benzine tankauto en LPG-vulpunt: minder dan 25 meter 4. Hoogte gebouw tankstation: minder dan 5 meter 5. Is het tankstation voorzien van brandwerende voorzieningen (30 minuten brandwerende wanden) en maximaal 50% gevelopeningen? : Nee 6. Afstand tussen gebouw tankstation en LPG-vulpunt: 10 meter of meer
Pagina 4 - 21
LPG groepsrisico berekeningsmodule Project: Bedrijventerrein Heesch-West
Omgevingsinput vulpunt Groepsberekening 1 Naam groepsberekening LPG-doorzet per jaar (m3) Inhoud ondergrondse tank (m3) Actuele situatie
Huidige situatie 1000 40 Nee
Schil 1 : Afstand 0 - 100 meter Omgevingsfactor Woningen [aantal]
Invoer Invoer aantal aantal personen (100 %) 4 9.6
Aantal Aantal personen dag personen nacht 4.8
9.6
Kantoren, 40 uur [bruto vloeroppervlak m2]
0
0
0
0
Industriegebieden laag, 40 uur [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden midden, 40 uur [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden hoog, 40 uur [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden laag, 7/24 [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden midden, 7/24 [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden hoog, 7/24 [ha]
0
0
0
0
0
0
0
4.8
9.6
Scholen, 40 uur Totaal
Pagina 5 - 21
LPG groepsrisico berekeningsmodule Project: Bedrijventerrein Heesch-West
Omgevingsinput vulpunt Groepsberekening 1 Naam groepsberekening LPG-doorzet per jaar (m3) Inhoud ondergrondse tank (m3) Actuele situatie
Huidige situatie 1000 40 Nee
Schil 2 : Afstand 100 - 130 meter Omgevingsfactor Woningen [aantal]
Invoer Invoer aantal aantal personen (100 %) 4 9.6
Aantal Aantal personen dag personen nacht 4.8
9.6
Kantoren, 40 uur [bruto vloeroppervlak m2]
0
0
0
0
Industriegebieden laag, 40 uur [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden midden, 40 uur [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden hoog, 40 uur [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden laag, 7/24 [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden midden, 7/24 [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden hoog, 7/24 [ha]
0
0
0
0
0
0
0
4.8
9.6
Scholen, 40 uur Totaal
Pagina 6 - 21
LPG groepsrisico berekeningsmodule Project: Bedrijventerrein Heesch-West
Omgevingsinput vulpunt Groepsberekening 1 Naam groepsberekening LPG-doorzet per jaar (m3) Inhoud ondergrondse tank (m3) Actuele situatie
Huidige situatie 1000 40 Nee
Schil 3 : Afstand 130 - 150 meter Omgevingsfactor Woningen [aantal]
Invoer Invoer aantal aantal personen (100 %) 2 4.8
Aantal Aantal personen dag personen nacht 2.4
4.8
Kantoren, 40 uur [bruto vloeroppervlak m2]
0
0
0
0
Industriegebieden laag, 40 uur [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden midden, 40 uur [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden hoog, 40 uur [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden laag, 7/24 [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden midden, 7/24 [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden hoog, 7/24 [ha]
0
0
0
0
0
0
0
2.4
4.8
Scholen, 40 uur Totaal
Pagina 7 - 21
LPG groepsrisico berekeningsmodule Project: Bedrijventerrein Heesch-West
Omgevingsinput ingeterpte tank Groepsberekening 1 Naam groepsberekening LPG-doorzet per jaar (m3) Inhoud ondergrondse tank (m3) Actuele situatie
Huidige situatie 1000 40 Nee
Schil 1 : Afstand 0 - 100 meter Omgevingsfactor Woningen [aantal]
Invoer Invoer aantal aantal personen (100 %) 2 4.8
Aantal Aantal personen dag personen nacht 2.4
4.8
Kantoren, 40 uur [bruto vloeroppervlak m2]
0
0
0
0
Industriegebieden laag, 40 uur [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden midden, 40 uur [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden hoog, 40 uur [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden laag, 7/24 [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden midden, 7/24 [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden hoog, 7/24 [ha]
0
0
0
0
0
0
0
2.4
4.8
Scholen, 40 uur Totaal
Pagina 8 - 21
LPG groepsrisico berekeningsmodule Project: Bedrijventerrein Heesch-West
Omgevingsinput ingeterpte tank Groepsberekening 1 Naam groepsberekening LPG-doorzet per jaar (m3) Inhoud ondergrondse tank (m3) Actuele situatie
Huidige situatie 1000 40 Nee
Schil 2 : Afstand 100 - 130 meter Omgevingsfactor Woningen [aantal]
Invoer Invoer aantal aantal personen (100 %) 3 7.2
Aantal Aantal personen dag personen nacht 3.6
7.2
Kantoren, 40 uur [bruto vloeroppervlak m2]
0
0
0
0
Industriegebieden laag, 40 uur [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden midden, 40 uur [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden hoog, 40 uur [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden laag, 7/24 [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden midden, 7/24 [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden hoog, 7/24 [ha]
0
0
0
0
0
0
0
3.6
7.2
Scholen, 40 uur Totaal
Pagina 9 - 21
LPG groepsrisico berekeningsmodule Project: Bedrijventerrein Heesch-West
Omgevingsinput ingeterpte tank Groepsberekening 1 Naam groepsberekening LPG-doorzet per jaar (m3) Inhoud ondergrondse tank (m3) Actuele situatie
Huidige situatie 1000 40 Nee
Schil 3 : Afstand 130 - 150 meter Omgevingsfactor Woningen [aantal]
Invoer Invoer aantal aantal personen (100 %) 3 7.2
Aantal Aantal personen dag personen nacht 3.6
7.2
Kantoren, 40 uur [bruto vloeroppervlak m2]
0
0
0
0
Industriegebieden laag, 40 uur [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden midden, 40 uur [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden hoog, 40 uur [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden laag, 7/24 [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden midden, 7/24 [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden hoog, 7/24 [ha]
0
0
0
0
0
0
0
3.6
7.2
Scholen, 40 uur Totaal
Pagina 10 - 21
LPG groepsrisico berekeningsmodule Project: Bedrijventerrein Heesch-West
Omgevingsinput vulpunt Groepsberekening 2 Naam groepsberekening LPG-doorzet per jaar (m3) Inhoud ondergrondse tank (m3) Actuele situatie
Toekomstige situatie 1000 40 Nee
Schil 1 : Afstand 0 - 100 meter Omgevingsfactor Woningen [aantal]
Invoer Invoer aantal aantal personen (100 %) 4 9.6
Aantal Aantal personen dag personen nacht 4.8
9.6
Kantoren, 40 uur [bruto vloeroppervlak m2]
0
0
0
0
Industriegebieden laag, 40 uur [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden midden, 40 uur [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden hoog, 40 uur [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden laag, 7/24 [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden midden, 7/24 [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden hoog, 7/24 [ha]
0.2
16
16
3.2
0
0
0
20.8
12.8
Scholen, 40 uur Totaal
Pagina 11 - 21
LPG groepsrisico berekeningsmodule Project: Bedrijventerrein Heesch-West
Omgevingsinput vulpunt Groepsberekening 2 Naam groepsberekening LPG-doorzet per jaar (m3) Inhoud ondergrondse tank (m3) Actuele situatie
Toekomstige situatie 1000 40 Nee
Schil 2 : Afstand 100 - 130 meter Omgevingsfactor Woningen [aantal]
Invoer Invoer aantal aantal personen (100 %) 4 9.6
Aantal Aantal personen dag personen nacht 4.8
9.6
Kantoren, 40 uur [bruto vloeroppervlak m2]
0
0
0
0
Industriegebieden laag, 40 uur [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden midden, 40 uur [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden hoog, 40 uur [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden laag, 7/24 [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden midden, 7/24 [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden hoog, 7/24 [ha]
0.2
16
16
3.2
0
0
0
20.8
12.8
Scholen, 40 uur Totaal
Pagina 12 - 21
LPG groepsrisico berekeningsmodule Project: Bedrijventerrein Heesch-West
Omgevingsinput vulpunt Groepsberekening 2 Naam groepsberekening LPG-doorzet per jaar (m3) Inhoud ondergrondse tank (m3) Actuele situatie
Toekomstige situatie 1000 40 Nee
Schil 3 : Afstand 130 - 150 meter Omgevingsfactor Woningen [aantal]
Invoer Invoer aantal aantal personen (100 %) 2 4.8
Aantal Aantal personen dag personen nacht 2.4
4.8
Kantoren, 40 uur [bruto vloeroppervlak m2]
0
0
0
0
Industriegebieden laag, 40 uur [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden midden, 40 uur [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden hoog, 40 uur [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden laag, 7/24 [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden midden, 7/24 [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden hoog, 7/24 [ha]
0.2
16
16
3.2
0
0
0
18.4
8
Scholen, 40 uur Totaal
Pagina 13 - 21
LPG groepsrisico berekeningsmodule Project: Bedrijventerrein Heesch-West
Omgevingsinput ingeterpte tank Groepsberekening 2 Naam groepsberekening LPG-doorzet per jaar (m3) Inhoud ondergrondse tank (m3) Actuele situatie
Toekomstige situatie 1000 40 Nee
Schil 1 : Afstand 0 - 100 meter Omgevingsfactor Woningen [aantal]
Invoer Invoer aantal aantal personen (100 %) 2 4.8
Aantal Aantal personen dag personen nacht 2.4
4.8
Kantoren, 40 uur [bruto vloeroppervlak m2]
0
0
0
0
Industriegebieden laag, 40 uur [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden midden, 40 uur [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden hoog, 40 uur [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden laag, 7/24 [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden midden, 7/24 [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden hoog, 7/24 [ha]
0.4
32
32
6.4
0
0
0
34.4
11.2
Scholen, 40 uur Totaal
Pagina 14 - 21
LPG groepsrisico berekeningsmodule Project: Bedrijventerrein Heesch-West
Omgevingsinput ingeterpte tank Groepsberekening 2 Naam groepsberekening LPG-doorzet per jaar (m3) Inhoud ondergrondse tank (m3) Actuele situatie
Toekomstige situatie 1000 40 Nee
Schil 2 : Afstand 100 - 130 meter Omgevingsfactor Woningen [aantal]
Invoer Invoer aantal aantal personen (100 %) 3 7.2
Aantal Aantal personen dag personen nacht 3.6
7.2
Kantoren, 40 uur [bruto vloeroppervlak m2]
0
0
0
0
Industriegebieden laag, 40 uur [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden midden, 40 uur [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden hoog, 40 uur [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden laag, 7/24 [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden midden, 7/24 [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden hoog, 7/24 [ha]
0.3
24
24
4.8
0
0
0
27.6
12
Scholen, 40 uur Totaal
Pagina 15 - 21
LPG groepsrisico berekeningsmodule Project: Bedrijventerrein Heesch-West
Omgevingsinput ingeterpte tank Groepsberekening 2 Naam groepsberekening LPG-doorzet per jaar (m3) Inhoud ondergrondse tank (m3) Actuele situatie
Toekomstige situatie 1000 40 Nee
Schil 3 : Afstand 130 - 150 meter Omgevingsfactor Woningen [aantal]
Invoer Invoer aantal aantal personen (100 %) 3 7.2
Aantal Aantal personen dag personen nacht 3.6
7.2
Kantoren, 40 uur [bruto vloeroppervlak m2]
0
0
0
0
Industriegebieden laag, 40 uur [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden midden, 40 uur [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden hoog, 40 uur [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden laag, 7/24 [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden midden, 7/24 [ha]
0
0
0
0
Industriegebieden hoog, 7/24 [ha]
0.3
24
24
4.8
0
0
0
27.6
12
Scholen, 40 uur Totaal
Pagina 16 - 21
LPG groepsrisico berekeningsmodule Project: Bedrijventerrein Heesch-West
Resultaat Groepsrisicoberekening gebaseerd op bevoorrading door een LPG-tankwagen zonder hittewerende coating
Groepsberekening 1 Naam groepsberekening LPG-doorzet per jaar (m3) Actuele situatie
Huidige situatie 1000 Nee dag
nacht
aantal slachtoffers bij een BLEVE van een tankwagen voor 33% gevuld
4.8
9.6
aantal slachtoffers bij een BLEVE van een tankwagen voor 66% gevuld
9.6
19.2
aantal slachtoffers bij een BLEVE van een tankwagen voor 100% gevuld
12
24
Groepsberekening 2 Naam groepsberekening LPG-doorzet per jaar (m3) Actuele situatie
Toekomstige situatie 1000 Nee dag
nacht
aantal slachtoffers bij een BLEVE van een tankwagen voor 33% gevuld
20.8
12.8
aantal slachtoffers bij een BLEVE van een tankwagen voor 66% gevuld
41.6
25.6
aantal slachtoffers bij een BLEVE van een tankwagen voor 100% gevuld
60
33.6
Pagina 17 - 21
LPG groepsrisico berekeningsmodule Project: Bedrijventerrein Heesch-West
Resultaat Groepsrisicoberekening gebaseerd op bevoorrading door een LPG-tankwagen met hittewerende coating
Groepsberekening 1 Naam groepsberekening LPG-doorzet per jaar (m3) Inhoud ondergrondse tank (m3) Actuele situatie
Huidige situatie 1000 40 Nee
Schil 1 : Afstand 0 - 100 meter code scenario O1D40 Directe ontsteking ondergrondse tank 40 m3 B1 Bleve tankauto; brand tijdens verlading 100% gevuld B2 Bleve tankauto; brand tijdens verlading 100% gevuld B3 Bleve tankauto; brand tijdens verlading 67% gevuld B4 Bleve tankauto; brand tijdens verlading 33% gevuld B5 Bleve tankauto koude bleve externe besch. 100% gevuld B6 Bleve tankauto koude bleve externe besch. 67% gevuld B7 Bleve tankauto koude bleve externe besch. 33% gevuld T1 Intrinsiek falen van de bovengrondse tank
aanwezigen slachtoffers aanwezigen slachtoffers dag dag nacht nacht 2.40 2.40 4.80 4.80 4.80 4.80 9.60 9.60 4.80 4.80 9.60 9.60 4.80 4.80 9.60 9.60 4.80 4.80 9.60 9.60 4.80 3.45 9.60 6.90 4.80 2.48 9.60 4.96 4.80 1.30 9.60 2.60 4.80 4.80 9.60 9.60
Schil 2 : Afstand 100 - 130 meter code scenario O1D40 Directe ontsteking ondergrondse tank 40 m3 B1 Bleve tankauto; brand tijdens verlading 100% gevuld B2 Bleve tankauto; brand tijdens verlading 100% gevuld B3 Bleve tankauto; brand tijdens verlading 67% gevuld B4 Bleve tankauto; brand tijdens verlading 33% gevuld B5 Bleve tankauto koude bleve externe besch. 100% gevuld B6 Bleve tankauto koude bleve externe besch. 67% gevuld B7 Bleve tankauto koude bleve externe besch. 33% gevuld T1 Intrinsiek falen van de bovengrondse tank
aanwezigen slachtoffers aanwezigen slachtoffers dag dag nacht nacht 3.60 3.17 7.20 6.13 4.80 4.80 9.60 9.60 4.80 4.80 9.60 9.60 4.80 4.80 9.60 9.60 4.80 0.51 9.60 1.29 4.80 0.03 9.60 0.01 4.80 0.02 9.60 0.03 4.80 0.00 9.60 0.00 4.80 4.80 9.60 9.60
Schil 3 : Afstand 130 - 150 meter aanwezigen slachtoffers aanwezigen slachtoffers code scenario dag dag nacht nacht O1D40 Directe ontsteking ondergrondse tank 40 m3 3.60 1.00 7.20 1.36 B1 Bleve tankauto; brand tijdens verlading 100% gevuld 2.40 2.40 4.80 4.80 B2 Bleve tankauto; brand tijdens verlading 100% gevuld 2.40 2.40 4.80 4.80 B3 Bleve tankauto; brand tijdens verlading 67% gevuld 2.40 0.57 4.80 1.53 B4 Bleve tankauto; brand tijdens verlading 33% gevuld 2.40 0.00 4.80 0.00 B5 Bleve tankauto koude bleve externe besch. 100% gevuld 2.40 0.01 4.80 0.00 B6 Bleve tankauto koude bleve externe besch. 67% gevuld 2.40 0.00 4.80 0.00 B7 Bleve tankauto koude bleve externe besch. 33% gevuld 2.40 0.00 4.80 0.00 T1 Intrinsiek falen van de bovengrondse tank 2.40 2.40 4.80 4.80
Pagina 18 - 21
LPG groepsrisico berekeningsmodule Project: Bedrijventerrein Heesch-West
Resultaat Groepsrisicoberekening gebaseerd op bevoorrading door een LPG-tankwagen met hittewerende coating
Groepsberekening 2 Naam groepsberekening LPG-doorzet per jaar (m3) Inhoud ondergrondse tank (m3) Actuele situatie
Toekomstige situatie 1000 40 Nee
Schil 1 : Afstand 0 - 100 meter code scenario O1D40 Directe ontsteking ondergrondse tank 40 m3 B1 Bleve tankauto; brand tijdens verlading 100% gevuld B2 Bleve tankauto; brand tijdens verlading 100% gevuld B3 Bleve tankauto; brand tijdens verlading 67% gevuld B4 Bleve tankauto; brand tijdens verlading 33% gevuld B5 Bleve tankauto koude bleve externe besch. 100% gevuld B6 Bleve tankauto koude bleve externe besch. 67% gevuld B7 Bleve tankauto koude bleve externe besch. 33% gevuld T1 Intrinsiek falen van de bovengrondse tank
aanwezigen slachtoffers aanwezigen slachtoffers dag dag nacht nacht 34.40 34.40 11.20 11.20 20.80 20.80 12.80 12.80 20.80 20.80 12.80 12.80 20.80 20.80 12.80 12.80 20.80 20.80 12.80 12.80 20.80 14.95 12.80 9.20 20.80 10.75 12.80 6.61 20.80 5.64 12.80 3.47 20.80 20.80 12.80 12.80
Schil 2 : Afstand 100 - 130 meter code scenario O1D40 Directe ontsteking ondergrondse tank 40 m3 B1 Bleve tankauto; brand tijdens verlading 100% gevuld B2 Bleve tankauto; brand tijdens verlading 100% gevuld B3 Bleve tankauto; brand tijdens verlading 67% gevuld B4 Bleve tankauto; brand tijdens verlading 33% gevuld B5 Bleve tankauto koude bleve externe besch. 100% gevuld B6 Bleve tankauto koude bleve externe besch. 67% gevuld B7 Bleve tankauto koude bleve externe besch. 33% gevuld T1 Intrinsiek falen van de bovengrondse tank
aanwezigen slachtoffers aanwezigen slachtoffers dag dag nacht nacht 27.60 21.99 12.00 9.29 20.80 20.80 12.80 12.80 20.80 20.80 12.80 12.80 20.80 20.80 12.80 12.80 20.80 2.23 12.80 1.72 20.80 0.12 12.80 0.01 20.80 0.07 12.80 0.04 20.80 0.01 12.80 0.00 20.80 20.80 12.80 12.80
Schil 3 : Afstand 130 - 150 meter aanwezigen slachtoffers aanwezigen slachtoffers code scenario dag dag nacht nacht O1D40 Directe ontsteking ondergrondse tank 40 m3 27.60 2.25 12.00 1.64 B1 Bleve tankauto; brand tijdens verlading 100% gevuld 18.40 18.40 8.00 8.00 B2 Bleve tankauto; brand tijdens verlading 100% gevuld 18.40 18.40 8.00 8.00 B3 Bleve tankauto; brand tijdens verlading 67% gevuld 18.40 4.40 8.00 2.55 B4 Bleve tankauto; brand tijdens verlading 33% gevuld 18.40 0.03 8.00 0.00 B5 Bleve tankauto koude bleve externe besch. 100% gevuld 18.40 0.05 8.00 0.00 B6 Bleve tankauto koude bleve externe besch. 67% gevuld 18.40 0.00 8.00 0.00 B7 Bleve tankauto koude bleve externe besch. 33% gevuld 18.40 0.00 8.00 0.00 T1 Intrinsiek falen van de bovengrondse tank 18.40 18.40 8.00 8.00
Pagina 19 - 21
LPG groepsrisico berekeningsmodule Project: Bedrijventerrein Heesch-West
Resultaat grafisch weergegeven Groepsberekening 1 Groepsberekening 2 Groepsberekening 3 Groepsberekening 4
Huidige situatie Toekomstige situatie
Pagina 20 - 21
LPG groepsrisico berekeningsmodule Project: Bedrijventerrein Heesch-West
Toelichting De grafiek geeft het groepsrisico aan voor de ingevoerde situatie. Het groepsrisico is berekend met de rekenmodule van www.groepsrisico.nl. Deze module is uitsluitend geschikt voor standaardsituaties. De module geeft een indicatie van het groepsrisico. Voor een gedetailleerde berekening dient een risicoanalyse met SAFETI-NL te worden uitgevoerd.De rekenresultaten kunnen worden gebruikt bij het invullen van de verantwoordingsplicht zoals bedoeld in artikel 12 en 13 van het Besluit externe veiligheid inrichtingen. Een oordeel over de toelaatbaarheid van het berekende groepsrisico dient te geschieden op basis van alle elementen van de verantwoordingsplicht. Zie hiervoor de Handreiking verantwoordingsplicht groepsrisico. Deze rekenmodule is ontwikkeld door Antea Group (voorheen ingenieursbureau Oranjewoud), in samenwerking met het ministerie van I&M en de Vereniging Vloeibaar Gas.
Pagina 21 - 21
Onderzoek Externe veiligheid Regionaal Bedrijventerrein Heesch West projectnummer 0419174.00 3 mei 2019 revisie 02 Gemeenschappelijke Regeling Heesch West
Bijlage 4: Analyse effecten windturbines op hogedruk aardgastransportleidingen
Blad 64 van 64
Memo
memonummer datum aan
van kopie
project projectnr. betreft
6 februari 2019 Gemeenschapelijke regeling Heesch-West Gasunie Armando Aerts Antea Group Hester Lindeboom Antea Group Bastian van Dijck Antea Group Jeroen Eskens Antea Group Milieueffectrapport en bestemmingsplan Regionaal Bedrijventerrein Heesch-West 0419174.00 Realisatie windturbines in de nabijheid van een hogedruk aardgastransportleiding
Inleiding De Gemeenschappelijke Regeling (GR) Heesch West (gemeenten 's Hertogenbosch, Oss en Bernheze) is voornemens om samen een nieuw regionaal bedrijventerrein te ontwikkelen langs de A59 bij Heesch. Regionaal Bedrijventerrein Heesch West gaat zich met name richten op bedrijven die veel ruimte nodig hebben, zoals (zeer) grootschalige logistiek, en bedrijvigheid op het gebied van innovatieve concepten in de bouw, circulaire economie en duurzame energieoplossingen (Masterplan, BCI september 2017). Daarnaast biedt het terrein ruimte voor regionale verplaatsers. De Gemeenschappelijke Regeling heeft besloten ook de mogelijkheden voor 2 à 3 windturbines in op het bedrijventerrein te onderzoeken. In figuur 1 is de locatie van het plangebied voor het bedrijventerrein weergegeven. Eén van de onderzochte windturbinelocaties is gelegen in de nabijheid van een hogedruk aardgastransportleiding (A-527-05). De locatie van de onderzochte windturbine ten opzichte van de hogedruk aardgastransportleiding is weergegeven in figuur 2. In deze memo wordt ingegaan op de potentiële effecten van de windturbine op deze hogedruk aardgastransportleiding.
Figuur 1: Ligging Regionaal Bedrijventerrein Heesch West in de regio
blad 1 van 7
memonummer: betreft: Realisatie windturbines in de nabijheid van een hogedruk aardgastransportleiding
Koksteeg
Zoggelsestraat
68 m
Ruitersdam Figuur 2: Turbinelocatie t.o.v. hogedruk aardgastransportleiding
Kaders De discussie omtrent de realisatie van windturbines in de nabijheid van buisleidingen is tweeledig. Allereerst is er een wettelijk kader waaraan voldaan moet worden. Dit is vastgelegd in het Besluit externe veiligheid buisleidingen (Bevb). Daarnaast beroept Gasunie transport services (GTS) zich op haar plicht om te zorgen voor een bepaalde mate van leveringszekerheid. GTS heeft hiertoe beleid opgesteld. Dit beleid is geen wettelijke toets, maar een advies aan het bevoegd gezag. Besluit externe veiligheid buisleidingen (Bevb) In het Besluit externe veiligheid buisleidingen zijn regels gesteld voor de aanleg van windturbines nabij buisleidingen. Dit in verband met het additionele risico dat een windturbine kan hebben op een buisleiding. In het Bevb is opgenomen dat plaatsing van windturbines nabij buisleidingen is toegestaan, zolang dit er niet toe leidt dat de buisleiding door het additionele risico een risicocontour (PR 10-6) krijgt die over kwetsbare objecten in de omgeving valt. Daarnaast is in dit besluit opgenomen dat wanneer een windturbine minder dan 10% risico toevoegt dan de initiële faalfrequentie van de leiding, het risico als verwaarloosbaar kan worden gezien.
blad 2 van 7
memonummer: betreft: Realisatie windturbines in de nabijheid van een hogedruk aardgastransportleiding
Beleid Gasunie transport services (GTS) Naast de juridische kaders heeft GTS eigen beleid opgesteld met advies aangaande de plaatsing van windturbines in de nabijheid van boven- en ondergrondse objecten1: Ten aanzien van ondergrondse leidingen: o De grootste afstand van de werpstand bij nominaal toerental of de high impact zone 2 als afstand aan houden óf; o zodanige afstand aanhouden dat het toegevoegde risico voor de leiding en niet toe leidt dat er bij de leiding een PR 10-6 contour buiten de belemmeringenstrook van 5 meter ontstaat. Het beleid van Gasunie en het uiteindelijke oordeel is een advies aan het bevoegd gezag. Het bevoegd gezag bepaalt uiteindelijk of de plaatsing van de windturbines in de nabijheid van gasleidingen gewenst is. Indien Gasunie echter van mening is dat haar belangen onvoldoende geborgd worden zal zij een zienswijze of beroep indienen tegen het ruimtelijk besluit.
Uitgangspunten Het bevoegd gezag is voornemens om windturbines mogelijk te maken met een tiphoogte van maximaal 210 m. Het turbinetype dat uiteindelijk gebouwd zal worden is nog niet bekend. Daarom is er uitgegaan van een worst-case windturbine met de volgende kenmerken: Tabel 1: Worst-case windturbine (bron: opgave fabrikant) Worst-case turbine Tiphoogte Rotordiameter Werpafstand bij nominaal toerental High impact zone Massa rotorblad Massa gondel Hoogte Gondel Massa mast
210 m 138 m 188 m 166 m 18.500 kg 200.000 kg 5m 350.000 kg
Voor de berekeningen is uitgegaan van de volgende leidinggegevens : Tabel 2:Leidinggegevens (bron: risicokaart) Worst-case turbine Uitwendige diameter Wanddikte buisleiding Maximale werkdruk Diepteligging leiding Staalsoort leiding
1
2
457 mm 7 mm 66,20 bar 1,93 m X60
Het beleid van Gasunie Transport Services (GTS) inzake het veilig plaatsen van windturbines bij haar gasinfrastructuur (versie 2) GTS: 11 mei 2015 Ashoogte + 1/3 bladlengte
blad 3 van 7
memonummer: betreft: Realisatie windturbines in de nabijheid van een hogedruk aardgastransportleiding
Berekeningsmethodiek Scenario Gedurende de levensduur van de windturbine kunnen zich drie soorten ongevallen voordoen die een risico kunnen vormen voor het functioneren van de gasleiding: het blad kan worden afgeworpen (bij nominaal toerental en bij overtoeren); de mast kan breken bij de aanhechting; de gondel kan van de mast afvallen. De drukgolf, die een vallend turbineonderdeel veroorzaakt in de bodem als het de grond raakt, kan tot gevolg hebben dat de leiding ontzet raakt en daardoor faalt. In het Handboek risicozonering windturbines zijn methodieken beschreven die gehanteerd kunnen worden voor het berekenen van de impact die vallende windturbineonderdelen kunnen hebben op ondergrondse leidingen. Risicoberekening voor ondergrondse leiding Op basis van de rekenmethodieken zoals omschreven in het Handboek risicozonering windturbines (vanaf pagina C50) is berekend wat het toegevoegde risico op de leiding is. Met deze methode is eerst op basis van leidingparameters de kritische strook van de leiding berekend (zie figuur 3). Dit is de strook waarbinnen de drukgolf van een vallend object de leiding ontzet. Vervolgens is berekend worden wat de kans is dat een bepaalt object binnen deze strook valt.
Figuur 3: bepaling kritische strook buisleiding
Voor verdere toelichting op deze rekenmethodiek wordt verwezen naar bijlage C, hoofdstuk 8 van het Handboek risicozonering windturbines.
blad 4 van 7
memonummer: betreft: Realisatie windturbines in de nabijheid van een hogedruk aardgastransportleiding
Toets aan wetgeving en beleid Toets aan Besluit externe veiligheid buisleidingen (Bevb) Het invloedsgebied van de hogedruk aardgastransportleiding bedraagt 240 meter. Op ongeveer 240 m van de hogedruk aardgastransportleiding is een kwetsbaar object gelegen. Hoewel de grootte van de contour op dit moment niet vastgesteld kan worden3 is de verwachting dat de PR 10-6 contour niet meer dan enkele meters zal bedragen. Binnen deze afstand worden conform het Bevb automatisch kwetsbare objecten uitgesloten. Er wordt dan ook voldaan aan het Bevb. Toets aan het beleid van Gasunie Transport Services (GTS) De windturbine is gelegen binnen de adviesafstand van Gasunie. De ligging van de leiding ten opzichte van de adviesafstand van Gasunie is weergegeven in figuur 4.
68 m
Figuur 4: adviesafstand Gasunie (zwarte cirkel) t.o.v. hogedruk aardgastransportleiding (rode lijn).
Het bevoegd gezag heeft laten onderzoeken of het mogelijk is de windturbine op een andere locatie te plaatsen buiten de adviesafstand van Gasunie. Dit is echter niet mogelijk omdat dit zou leiden tot een knelpunt met het activiteitenbesluit vanwege de geluidsbelasting op nabijgelegen woningen, de windturbines anders te kort op elkaar komen staan of dit landschappelijk gezien niet inpasbaar is. Gasunie heeft in haar beleid opgenomen dat de plaatsing van een windturbine niet mag leiden tot een toename van de 10-6 contour van de leiding. In het volgende hoofdstuk wordt ingegaan het risico dat de windturbine vormt voor het falen van de buisleiding. Op basis hiervan kan worden bepaald of aan deze beleidseis wordt voldaan. 3
In de huidige voorgeschreven rekenmethodiek kan de faalkans van een leiding niet worden aangepast.
blad 5 van 7
memonummer: betreft: Realisatie windturbines in de nabijheid van een hogedruk aardgastransportleiding
Berekeningsresultaten De windturbine bevindt zich op 68 m van de hogedruk aardgastransportleiding. In beide scenario’s is op basis van de kenmerken van de worst-case turbine kenmerken als weergegeven in tabel 1 de kritische strook berekend. De kritische strook is weergegeven in tabel 3. Tabel 3: Kritische strook voor verschillende scenario’s Scenario Kritische strook werpafstand bij nominaal toerental Kritische strook werpafstand bij overtoeren Kritische strook gondel (gondelafworp en mastbreuk) Kritische strook mast
Kritische strook 4,41 m 5,25 m 14,04 m 0m
Op basis van de bovenstaand berekende kritische stroken voor de relevante scenario’s kan het toegevoegde risico van de windturbines berekend worden. Tabel 4: Toegevoegd risico relevante scenario’s Scenario Toegevoegd risico t.g.v. bladafworp bij nominaal toerental Toegevoegd risico t.g.v. bladafworp bij overtoeren Toegevoegd risico t.g.v. mastbreuk Toegevoegd risico t.g.v. gondelafworp Totaal toegevoegd risico
Toegevoegd risico
1,04 x 10-5 p/j 5,74 x 10-8 p/j 4,48 x 10-6 p/j 8,46 x 10-8 p/j 1,51 x 10-5 p/j
Oplossingsrichtingen De gemeente ’s Hertogenbosch is zich ervan bewust dat deze risicotoevoeging de leveringszekerheid van Gasunie in het geding kan brengen. Voor het bevoegd gezag geldt dat zowel de integriteit van het gasnetwerk, de veiligheid van de omgeving als het opwekken van duurzame energie van belang is. De gemeente heeft Antea Group daarom gevraagd om verschillende opties te onderzoeken om met deze situatie en het beleid van Gasunie om te gaan. In deze memo worden de volgende oplossingsrichtingen omschreven: Het (deels) mitigeren van het risico door het ophogen van gronden. Aantonen aan Gasunie dat haar beleid hier op basis van wetgeving niet van toepassing hoeft te zijn. Het risico accepteren. Het (deels) mitigeren van het risico door het ophogen van grond Het risico kan (deels) gemitigeerd worden door het ophogen van de grond boven de aardgasleiding. Omdat er in het kader van de ontwikkeling van bedrijventerrein Heesch-West werkzaamheden aan de gronden op en rondom de hogedruk aardgastransportleiding moeten worden gedaan is het mogelijk de hogedruk aardgastransportleiding te voorzien van extra gronddekking om het toegevoegd risico op die manier zo ver mogelijk te mitigeren. Het scenario bladafworp bij nominaal toerental heeft relatief gezien de grootste bijdrage aan het toegevoegd risico van de buisleiding.
Middels de voorgeschreven rekenmethodiek is berekend dat wanneer de grond met 101 cm wordt opgehoogd, tot 2,94 m gronddekking het toegevoegd risico door bladafworp bij nominaal toerental volledig gemitigeerd is. Er is verder onderzocht of het mogelijk is om het toegevoegd risico door gondelafworp en mastbreuk helemaal te mitigeren, dit zou echter betekenen dat de grond over de leiding binnen het invloedsgebied van mastbreuk zou moeten worden opgehoogd met meer dan 5 m. Het bevoegd gezag is dan ook van mening dat dit redelijkerwijs niet haalbaar is.
blad 6 van 7
memonummer: betreft: Realisatie windturbines in de nabijheid van een hogedruk aardgastransportleiding
Een grondophoging van 1 m kan doordat er werkzaamheden moeten gebeuren aan de gronden in het gebied relatief gemakkelijk landschappelijk worden ingepast, door het bijvoorbeeld glooiend te maken. In tabel 5 wordt de kritische strook voor de verschillende scenario’s weergegeven wanneer de grond met 101 cm zou worden opgehoogd. Tabel 5: Kritische strook voor verschillende scenario’s Scenario Kritische strook werpafstand bij nominaal toerental Kritische strook werpafstand bij overtoeren Kritische strook gondel (gondelafworp en mastbreuk) Kritische strook mast
Breedte kritische strook 0 m 2,81 m 7,28 m 0m
Op basis van de bovenstaand berekende kritische stroken voor de relevante scenario’s kan het toegevoegde risico van de windturbines berekend worden. Dit is weergegeven in tabel 6. Tabel 6: Toegevoegd risico relevante scenario’s Scenario Toegevoegd risico t.g.v. bladafworp bij nominaal toerental Toegevoegd risico t.g.v. bladafworp bij overtoeren Toegevoegd risico t.g.v. mastbreuk Toegevoegd risico t.g.v. gondelafworp Totaal toegevoegd risico
Toegevoegd risico
0 p/j 3,07 x 10-8 p/j 4,25 x 10-6 p/j 7,37 x 10-8 p/j 4,36 x 10-6 p/j
Op basis van deze maatregel neemt de risicotoevoeging met ruim 71% af ten opzichte van de basisvariant. Er is reeds geconcludeerd dat de basisvariant voldoet aan het Besluit externe veiligheid buisleidingen (Bevb). Of het ophogen van de grond er voor zorgt de plaatsgebonden risicocontour hiermee binnen de belemmeringenstrook blijft liggen kan op basis van de beschikbare gegevens niet worden vastgestel4d en is dan ook ter beoordeling van de Gasunie. Daarnaast wordt opgemerkt, dat Gasunie haar beleid heeft gebaseerd op, Artikel 6 lid 2 van het besluit externe veiligheid buisleidingen. Waarin wordt gesteld dat Gasunie bij de aanleg van nieuwe leidingen ervoor moet zorgen dat de plaatsgebonden risicocontour minder dan 5 m vanuit het hart van de leiding bedraagt. Aantonen aan Gasunie dat haar beleid hier op basis van wetgeving niet van toepassing is In artikel 5a lid 1 en 2 van de Regeling externe veiligheid transportroutes wordt een uitzondering gemaakt voor situaties waarin sprake is van een risico verhogend object (zoals een windturbine) in de directe omgeving van de gasleiding, op bedrijventerreinen, die als zodanig in het bestemmingsplan zijn bestemd en waar kwetsbare objecten zijn uitgesloten. Er kan in gesprek met Gasunie worden gekeken of zij ook van mening is dat hier sprake is van een situatie waarin een risicoverhogend object niet hoeft te worden meegenomen.
Wel wordt opgemerkt dat de gasleiding op dit moment in het voorontwerp niet is voorzien van de bestemming bedrijventerrein en het wellicht juridisch gezien wel die bestemming moet hebben voordat gebruik kan worden gemaakt van dit artikel. Het risico accepteren Zowel met als zonder windturbine wordt er voldaan aan geldende wet- en regelgeving. Er zijn dan ook geen harde wettelijke beperkingen tegen het planologisch mogelijk maken van de windturbine. Indien de gemeente van mening is dat het risico dat wordt toegevoegd aan de hogedruk aardgastransportleiding acceptabel is en hier een gedegen onderbouwing aan ten grondslag ligt staat het de gemeente vrij om de adviesafstand van Gasunie naast haar neer te leggen.
4
In de huidige voorgeschreven rekenmethodiek kan de faalkans van een leiding niet worden aangepast.
blad 7 van 7
Over Antea Group Van stad tot land, van water tot lucht; de adviseurs en ingenieurs van Antea Group dragen in Nederland sinds jaar en dag bij aan onze leefomgeving. We ontwerpen bruggen en wegen, realiseren woonwijken en waterwerken. Maar we zijn ook betrokken bij thema’s zoals milieu, veiligheid, assetmanagement en energie. Onder de naam Oranjewoud groeiden we uit tot een allround en onafhankelijk partner voor bedrijfsleven en overheden. Als Antea Group zetten we deze expertise ook mondiaal in. Door hoogwaardige kennis te combineren met een pragmatische aanpak maken we oplossingen haalbaar én uitvoerbaar. Doelgericht, met oog voor duurzaamheid. Op deze manier anticiperen we op de vragen van vandaag en de oplossingen van de toekomst. Al meer dan 60 jaar.
Contactgegevens Zutphenseweg 31D 7418 AH DEVENTER Postbus 321 7400 AH DEVENTER T. 06 51 46 56 02
www.anteagroup.nl
Copyright © 2018 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, elektronisch of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de auteurs.