Beleidsplan en Risicoprofiel 2024-2027 Veiligheidsregio Brabant-Noord

Registratienummer

42173/42952

Raadsvoorstel Datum vergadering

Agendapunt Onderwerp

Portefeuillehouder

2 november 2023 14 Beleidsplan en Risicoprofiel 2024-2027 Veiligheidsregio Brabant-Noord waarnemend burgemeester Antoine Walraven

Heesch, 12 september 2023

Inleiding

Op grond van artikel 14 en 15 van de Wet Veiligheidsregio’s stelt de veiligheidsregio één keer in de vier jaar een beleidsplan vast. Met het beleidsplan 2024-2027 wil de vei­ ligheidsregio samen met haar partners werken aan veerkracht en veiligheid, op basis van de uitgangspunten 'effectief samenwerken’, ‘veerkracht en wendbaarheid’, ‘kennis en innovatie' en ‘mens en werk in balans'. Het beleidsadvies dat voortkomt uit het Risi­ coprofiel geeft inhoudelijk focus aan de invulling hiervan. Beide stukken worden nu in samenhang met elkaar aan u aangeboden voor een ziens­ wijze, zodat het algemeen bestuur ze in haar vergadering van 30 november 2023 vast kan stellen. Hieraan voorafgaand is het concept Risicoprofiel en de Strategische Koers (basis voor het beleidsplan) in de regionale raadsbijeenkomsten van oktober 2022 en mei 2023 aan de orde gekomen.

Voorstel 1.

Het Beleidsplan en Risicoprofiel 2024-2027 Veiligheidsregio Brabant-Noord ter kennis­ geving aan te nemen;

2.

Een positieve zienswijze in te dienen op het Beleidsplan en Risicoprofiel 2024-2027 Veiligheidsregio Brabant-Noord.

Argumenten

1.1 Het beleidsplan is een goede weergave van de hedendaagse opgave van de veilig­ heidsregio. Naar aanleiding van de diverse ontwikkelingen in de maatschappij en veranderende rol van de veiligheidsregio’s heeft in Brabant-Noord in 2022 op bestuurlijk niveau een stra­ tegische heroriëntatie plaatsgevonden. Deze is vertaald in de strategische koers. De veiligheidsregio bestendigt haar basis, maar zorgt ook voor veerkracht en wendbaar­ heid zodat zij niet alleen bij klassieke (flits)incidenten klaar kan staan, maar ook bij he­ dendaagse crises op bijvoorbeeld sociaal-maatschappelijk vlak. Daar hoort bij om steeds meer de samenwerking op te zoeken met partners en inwoners, te ontwikkelen op kennis en innovatie en aandacht te hebben voor goed werkgeverschap. Deze koers vormt de basis van het beleidsplan, zodat de veiligheidsregio de komende jaren toekomstbestendig en wendbaar de uitdagingen van deze tijd aan kan gaan. Hiermee sluit

het beleidsplan ook aan op de versterking crisisbeheersing die landelijk ingezet is en binnen veiligheidsregio’s vertaald moet worden.

De samenleving verandert en laat zich niet begrenzen door een statisch beleidsplan van vier jaar. De grote ontwikkelingen in de wereld hebben ook invloed op het werkveld van de veiligheidsregio. Dit gaat bijvoorbeeld om langere perioden van droogte en ex­ tremere neerslag, en het zorgen voor een veilige energietransitie in een periode waarin de noodzaak tot gasbesparing en verduurzaming hoog is. Ook zien we steeds meer crises die elkaar opvolgen en versterken. De veiligheidsregio is een parate hulpverleningsorganisatie die ook nieuwe en langdu­ rige crises aan moet kunnen. De basis van de organisatie kenmerkt zich door een pa­ rate brandweerorganisatie op basis van vrijwilligheid. Tegelijkertijd bestaat het besef dat we als overheid niet alles kunnen regelen. Een leefomgeving zonder risico's be­ staat niet. Veiligheidsregio’s krijgt steeds meer een coördinerende rol, ook als een cri­ sis buiten de fysieke veiligheid valt. Verschuiving naar crises met een sociaalmaat­ schappelijke component en het stimuleren van zelfredzaamheid en samenredzaam­ heid, zijn ook onderdeel van het werk van de veiligheidsregio geworden. 1.2 Het beleidsplan steunt op de volgende uitgangspunten die voortkomen uit de stra­ tegische koers die door het bestuur is vastgesteld.

De uitgangspunten sluiten aan op de toekomstbestendigheid en wendbaarheid die de huidige tijd vraagt: • Slim samenwerken, met partners en de maatschappij en het stimuleren van zelfredzaamheid. De uitdagingen waar we de komende jaren mee te maken krijgen, zijn te complex om als veiligheidsregio alleen op te pakken. • Uitgaan van veerkracht en wendbaarheid, zowel intern als bij de aanpak van ri­ sico's. De veiligheidsregio bereidt zich voor op zowel flitsincidenten als langdu­ rige crises. • Investeren in kennis en innovatie. De complexe samenhang van risico's zorgt dat innovatie en kennisontwikkeling van het grootste belang zijn. • Mens en werk in balans, de veiligheidsregio zorgt voor goed werkgeverschap, gaat mee in de huidige ontwikkelingen en heeft oog voor de behoeften van me­ dewerkers.

Inhoudelijke focus in het beleidsplan volgt vanuit het Risicoprofiel. De volgende ri­ sico’s krijgen prioriteit: • de risico's die verband houden met klimaatverandering en extremer weer: over­ stroming, hevige neerslag en natuurbranden als gevolg van langdurige droogte; • risico’s op (grote) branden en ongevallen, zoals een ongeval op het spoor met gevaarlijke stoffen; • bedreiging van de vitale en digitale infrastructuur, zoals verstoring van de ener­ gievoorziening of de gevolgen van een cyberaanval. • Daarnaast bereidt de veiligheidsregio zich voor op onbekende sluimerende ri­ sico's: ondersteuning van maatschappelijke thema’s, die tijdelijk uitgroeien tot een (potentiële) crisis. 1.3 Het beleidsplan sluit goed aan op het Regionale Risicoprofiel

-2-

De risico's en beleidsadvies uit het Regionale Risicoprofiel zijn volledig verwerkt in het beleidsplan en geven de uitgangspunten uit de strategische koers focus. Het beleids­ plan sluit daarmee goed aan op het Risicoprofiel.

2.1 Het Risicoprofiel brengt de huidige risico’s en ontwikkelingen in onze regio goed in beeld De afgelopen vier jaar zijn bewogen jaren geweest op het gebied van risicobeheersing en rampenbestrijding. De coronacrisis, ontstane maatschappelijke onrusten gevolgen van klimaatverandering zijn ook in onze regio zichtbaar geweest. Gevolgen van deze ontwikkelingen op de risico's zijn verwerkt in de actualisatie van het Risicoprofiel. Im­ pact op de continuïteit van de samenleving komt bij steeds meer risico’s aan de orde. Dit uit zich ook in het advies om in de nieuwe beleidsperiode specifiek aandacht te be­ steden aan de risico’s/ thema verstoring energievoorziening’, ‘verstoring telecom/ICT’ en Informatieveiligheid’. Er zijn op dit moment geen risico’s bijgekomen of afgevallen ten opzichte van de vorige actualisatie. Wel hebben de coronacrisis en de thema's maatschappelijke onrust en kli­ maatverandering invloed op de risico's. Ontwikkelingen rondom het inschatten van ri­ sico's en de omgang met (langdurige) crises zijn hierdoor versneld en vernieuwd. In de actualisatie van het risicoprofiel valt op dat de continuïteit van de samenleving steeds meer onder druk komt te staan en een relatie heeft met meerdere relevante risico’s. Dit uit zich ook in het beleidsadvies.

De Veiligheidsregio Brabant-Noord heeft in de actuali­ satie van het Risicoprofiel twee risico’s en één thema aangewezen, die in de komende beleidsperiode extra aandacht verdienen, naast de aandacht die blijft bestaan voor de huidige risico’s zoals hoogwater, klimaat en risico's rondom spoorvervoer. Hierbij is ook gekeken naar (landelijke) ontwikkelingen en of nieuw beleid nodig is om een risico be­ ter te beheersen. Het betreft: • Risico: verstoring van de energievoorziening (elektriciteit en gas) • Risico: verstoring van telecom of ICT • Thema: Informatieveiligheid (cybersecurity)

Risico’s

Bredere taakopvatting De veiligheidsregio beschrijft in het beleidsplan een bredere taakopvatting dan voor­ heen. Naast klassieke (flits)crises krijgen veiligheidsregio's ook steeds meer een rol bij sociaal-maatschappelijke en soms langdurige crises. Daarnaast krijgen risicocommunicatie en het stimuleren van zelf- en samenredzaamheid steeds meer aandacht, ook in deze bredere benadering van crises. Vanuit de informatiegestuurde netwerkorganisatie die de veiligheidsregio afgelopen jaren heeft opgezet, en verder door ontwikkelt vanuit de landelijke versterking crisisbeheersing, is steeds meer informatie beschikbaar. Een bredere taakopvatting vraagt om kritisch te blijven kijken naar de rol en (basis)taken op basis van de Wet veiligheidsregio's, zodat de veiligheidsregio daarin herkenbaar blijft. Een duidelijke afbakening geeft het beleidsplan op dit moment niet en dit zal ook gaan­ deweg gevormd moeten worden in samenspel met alle betrokken partijen. Hiervoor wordt daarom aandacht gevraagd in de zienswijze. Het beleidsplan kent nog geen financiële vertaling Het vertrekpunt is dat dit beleidsplan gerealiseerd wordt binnen de bestaande (financi­ ële) kaders zoals die zijn opgenomen in de Programmabegroting 2024, de landelijke

-3-

doelstellingen (en financiering) rondom de Versterking Crisisbeheersing en de prioritei­ ten vanuit het risicoprofiel. De exacte financiële vertaling van het Beleidsplan 20242027 wordt zichtbaar gemaakt in de Kadernota en Programmabegroting 2025. Rondom de bespreking van de Kadernota en Programmabegroting 2024 hebben de gemeente­ raden in de regio gevraagd terughoudend te zijn met een toekomstige toename van de gemeentelijke bijdrage en gevraagd inzichtelijk te maken hoe de veiligheidsregio de ko­ mende jaren toekomstbestendig blijft werken (en wat hiervoor nodig is). Inhoudelijk geeft het beleidsplan hierin inzicht, financieel wordt dit in de eerstvolgende begrotings­ cyclus inzichtelijk gemaakt. Het is belangrijk dat de ambities, externe factoren die in­ vloed hebben op de taak/financiën en de financiering nu en in de toekomst in balans blijven. In de zienswijze wordt hier daarom aandacht voor gevraagd. Daarbij wordt meegegeven dat de huidige kaders leidend zouden moeten blijven en extra taken al­ leen opgepakt worden wanneer hier financiering tegenover staat. Kosten en dekking

De vorige beleidsperiode werd de dóórontwikkeling van het beleidsplan gefinancierd vanuit reserves, waarbij structurele kosten ook structureel ingevuld moesten worden. Richting het einde van de beleidsperiode bleek dat er structurele impulsen nodig waren om de informatieorganisatie op orde te brengen en brandweeropleidingen te borgen. Door ontwikkelen vanuit reserves is deze periode niet aan de orde. De financiële verta­ ling van het Beleidsplan 2024-2027 wordt zichtbaar gemaakt in de Kadernota en Pro­ grammabegroting 2025. De impuls die is opgenomen op het gebied van het thema in­ formatievoorziening en versterking op crisisbeheersing wordt gefinancierd vanuit een structurele doeluitkering van het Rijk die daarvoor gelabeld is. De veiligheidsregio geeft aan te verwachten dat de ambities uit het beleidsplan zijn te realiseren binnen de hui­ dige financiële kaders. In de zienswijze wordt meegegeven dat wanneer de ambities, externe factoren en financiering niet meer in balans zijn, het bestuur tijdig betrokken wordt zodat de ambities uit het beleidsplan heroverwogen kunnen worden. Vervolg

Nadat uw zienswijze kenbaar gemaakt zijn aan de Veiligheidsregio Brabant-Noord, zo­ dat deze betrokken kan worden bij de besluitvorming door het Algemeen Bestuur op 30 november 2023, organiseert de veiligheidsregio een informerend webinar over het Be­ leidsplan en Risicoprofiel voor raadsleden en kan op verzoek een toelichting verzorgen in uw raad. Lopende de beleidsperiode wordt u geïnformeerd over en betrokken bij de beleidsuitvoering via de jaarlijkse p&c cyclus (Kadernota en Programmabegroting), bij­ dragen in de verenigde voorbereidende vergaderingen (regionale raadsbijeenkomsten) en het actief delen van de stukken van het Algemeen Bestuur. Op verzoek worden in­ lichten versterkt. Daarnaast zal de veiligheidsregio de uitkomsten van bijvoorbeeld in­ houdelijke en kostenevaluaties delen.

De bijlage(n) zijn digitaal beschikbaar: Bijlage(n) • Zienswijzeverzoek VRBN • Concept Beleidsplan 2024-2027 VRBN • Concept Regionaal Risicoprofiel 2024-2027 VRBN • Gemeentelijke pagina Regionaal Risicoprofiel gemeente Bernheze • Concept Zienswijzebrief

-4-

Relevante besluitgeschiedenis 1. 2. 3. 4.

Beleidsplan 2019-2023 VeiliQheidsreQio Brabant-Noord 'Samen VeiliQer Regionaal Risicoprofiel 2018 VeiliqheidsreQio Brabant-Noord Strategische Koers 2024-2027 Programmabegroting 2024 Veiligheidsregio Brabant-Noord

Burgemeester en wethouders,

Peggy Hurkmans secretaris

/itoine Walraven -aarnemend burgemeester

-5-