Beantwoording technische vragen fractie VVD.pdf

Koersdocument inwoners met een psychische kwetsbaarheid 2024/2028 Beantwoording vragen fractie VVD

1. Er wordt gesproken van herstel ondersteunende zorg, de ervaring leert echter dat van de groep met echt complexe problematiek maar hooguit 25% uitstroomt. De rest zal een leven lang enige vorm van ondersteuning of zorg nodig hebben. Met herstel-ondersteunende zorg wordt niet bedoeld dat iedereen kan genezen. Het gaat hier over het zo normaal en zelfredzaam mogelijk meedoen in de samenleving ondanks een beperking. Het kan ook gaan over het leren omgaan met de beperking. Het klopt dat een deel van de doelgroep mogelijk lang een beschermde woonvorm of ambulante ondersteuning nodig zal hebben. Daarom willen we het regionaal specialistisch vangnet behouden en uitbreiden met de ontbrekende plekken. Tot slot is de Wlz opengesteld voor de doelgroep en inwoners die levenslange ondersteuning nodig hebben, zij stromen uit de Wmo naar de Wlz. Uitstroom uit het regionaal vangnet naar de wijk, voorzien wij dan ook alleen bij die inwoners, die deze stap succesvol kunnen maken. Dat is maatwerk.

2. Tekort aan woningen: Aangezien er een tekort is aan ALLE woningen en woonvormen is de eerste vraag, hoe gaat dit worden opgelost? Voor 2024 als deze decentralisatie moet worden doorgevoerd? Ook stelt u dat door meer geschikte woonplekken te realiseren/bouwen onnodige instroom kan worden voorkomen en kunnen mensen sneller uit de opvang en intramurale zorg stromen, ook kunnen meer mensen geholpen worden en belanden minder mensen op straat. Wat gaan we NU doen om deze oplossing nu te bewerkstelligen. Wij kunnen nog 10 punten uit dit koersdocument noemen waar “wonen” de eerste voorwaarde is, zolang onze woningvoorraad dus niet op orde is kunnen we niet eens beginnen.? Hoe staat het met de woningen voor deze doelgroep aangezien wonen dus een vereiste is? De doordecentralisatie is een proces van 10 jaar, gemeenten hebben de tijd om tot 2028 te werken aan de ambities in het Koersdocument. Wonen eerst is een nieuwe opdracht vanuit het Rijk die gemeenten verplicht om in de verordening vast te leggen hoe gewerkt wordt aan dit uitgangspunt. Op het gebied van wonen vinden inderdaad een aantal ontwikkelingen plaats. Niet in de laatste plaats is dit de woonzorgvisie, die eind dit jaar dient te worden aangeboden aan uw Raad.

Met de Woonzorgvisie wordt de basis gelegd voor verdere prestatieafspraken en/of een toekomstbestendig uitvoeringsprogramma waarin concreet is vastgelegd welke plannen wanneer worden uitgevoerd om te voorzien in wonen, zorg en welzijn voor ouderen en andere kwetsbare doelgroepen. In de woondeal worden hier verdere uitvoeringsafspraken over gemaakt. We hebben een woningbouwopgave waarbij we de komende jaren zo’n 1160 woningen willen ontwikkelen omdat daar in onze gemeente een grote behoefte is. Binnen het project huisvesting bijzondere doelgroepen brengen we de woningbehoefte voor speciale doelgroepen in beeld. Hierbij worden de kaders die nu voor Wmo worden vastgesteld meegenomen. In het op te stellen Functioneel Programma van Eisen worden deze naast die van andere bijzondere doelgroepen, asielzoekers en Oekraïners gehouden en worden voorstellen gedaan voor een integrale benadering van het totale (huis)vesting- en voorzieningen vraagstuk. 3. Hoe zorgen we dat binnen de wijk geen ernstige overlast komt door de doelgroep. Wie bepaalt wat overlast is en hoe ernstig deze is? En hoe snel gaat er worden ingegrepen? Ons streven is het om het niet tot overlast te laten komen. Daarvoor gaan we de samenwerking met de verschillende partners intensiveren. Over hoe we dit gaan doen, zullen wij u voor het zomerreces informeren.

Bij een onhoudbare situatie wordt ingegrepen en bij dat ingrijpen hoort ook het zoeken naar een alternatief voor de persoon die overlast veroorzaakt. Maart 2023

4. Huurachterstand gaat geen reden meer zijn om iemand uit zijn woning te zetten. Wie gaat er dan vervolgens opdraaien voor de huurachterstand en hoe wordt dit aangepakt? Dat kan per geval verschillend zijn en is dus maatwerk. In een dergelijk geval is er sprake van meervoudige problematiek en dan bepalen we samen met de persoon in kwestie wat een passende oplossing is voor de problematiek. Daarbij worden de kosten en baten van wel en niet ingrijpen en van de eventueel verschillende oplossingsrichtingen mee gewogen. Op basis daarvan wordt een keuze gemaakt en het nemen van de schade/kosten maakt onderdeel uit van die keuze. 5. Gezien de enorme krapte op de arbeidsmarkt, wie gaan de begeleiding thuis verzorgen van deze doelgroep? Die begeleiding beleggen we bij gecontracteerde zorgaanbieders. Personeelsgebrek kan daarbij een knelpunt zijn. Zie punt 11. 6. We hebben in deze regio (trans) forensische zorg en autismezorg al afgebouwd maar er is niet eens duidelijk wat het effect is op de beschikbaarheid van deze zorg voor onze inwoners. Waarom hebben we dit niet onderzocht? Wat als dit inderdaad zorgt voor extra druk op het sociaal domein? Waarom is deze zorg überhaupt afgebouwd? Nee dit is niet onderzocht, omdat wij niet weten over welke inwoners het gaat. Dit is alleen bekend bij GGZ Oost-Brabant.

De zorg is afgebouwd omdat de druk op specialistische GGZ hoog is, de wachttijden lang en de arbeidsmarkt krap. GGZ OB wil zich richten op haar kerntaken en heeft daarin keuzes gemaakt. Uitgangspunt bij de afweging is geweest: de zorg die beter uitgevoerd kan worden door andere partners wordt afgebouwd. Dit is de toelichting die gemeenten hebben ontvangen in het regionaal beleidsoverleg GGZ. 7. Afbouw van intramurale bedden gaat nu sneller dan opbouw van steunstructuren. Verwachten we dat dit snel gelijk gaat lopen? Wat wordt er aan gedaan om de steunstructuren sneller op te bouwen? Zien we dat er sneller de samenwerking wordt opgepakt? Door het regionale specialistische vangnet te behouden en samen te blijven werken, behouden we in deze regio in ieder geval deze steunstructuren en breken we niet nog verder af. Ja, we zien dat ketenpartners de samenwerking sneller oppakken omdat de problematiek vraagt om ketensamenwerking. Tegelijkertijd zijn we lokaal en regionaal al bezig met het invullen van deze preventieve steunstructuren. Ketenpartners zoals ONS Welzijn, Meldpunt Zorg- en Overlast, Stichting Barka, Straatdokter en GGZ Oost-Brabant zijn meer dan voorheen gericht op voorkomen, de-escalatie en naar voren organiseren van signalering, ondersteuning en zorg. 8.

Er werd een voorbeeld genoemd: Terugkerend gespreksonderwerp B7 overleggen in Brabant is de toename mensen met een WLZ indicatie en gebrek aan intramurale plekken bij het zorgkantoor waardoor deze inwoners op straat belanden. Indien nodig kan vanuit dit overleg worden opgeschaald naar VNG/VWS. Wat lost dit opschalen concreet op? Dit levert concreet op dat de problematiek op de juiste tafel wordt besproken en vanuit het Rijk ook nagedacht wordt over mogelijke oplossingsrichtingen. Soms spelen er verschillende belangen of moet bijgestuurd worden door partijen die er over gaan en daarom is opschalen soms nodig. Overigens merken wij nu dat de problematiek inmiddels ook bekend is bij het zorgkantoor en het Rijk en mogelijke maatregelen worden onderzocht. Maart 2023

9. Bij mensen met onbegrepen gedrag en structurele overlastgevers worden in het plan van aanpak afspraken gemaakt die het algemeen belang en die van de omgeving dienen. Juist deze doelgroep komt gemaakte afspraken meer niet dan wel na, hoe gaan jullie dit dan aanpakken? Bij die gemaakte afspraken horen ook sancties op het overtreden ervan. Worden die niet nagekomen dan wordt de afgesproken sanctie opgelegd. Voor mensen die echt niet in een bewoonde omgeving te handhaven zijn, gaan we op zoek naar alternatieven. Dit wordt meegenomen in het project Huisvesting bijzondere doelgroepen (zie vraag 2) 10. De nadruk van het koersdocument ligt op normalisatie, herstel en positieve gezondheid en minder op eigen kracht. Herstel is bij 75% van de complexe groep met psychische kwetsbaarheid niet haalbaar en hier zou dus ook niet vanuit gegaan moeten worden. Waarom doet u dit wel? Dit is het Rijksbeleid en de opdracht die gemeenten hebben en daarom is dit ook het uitgangspunt. Herstel is daarbij zeker niet altijd mogelijk, maar herstel kan ook zijn: het zo goed mogelijk meedoen ondanks een beperking. Normalisatie, het zo veel mogelijk meedoen ondanks beperking of woon/zorgplek, is wel haalbaar.

Het Rijk noemt geen cijfers en elk cijfer is discutabel, maar regionaal gaan we er van uit dat 1/3e gebruik blijft maken van het regionaal specialistisch vangnet, 1/3e gebruik maakt van een tussenvoorziening en 1/3e in de wijk kan gaan wonen met passende zorg. We hopen in de toekomst door het zorggebruik in de regio te monitoren, inzicht te krijgen hoe deze percentages in werkelijkheid uitvallen. 11. Een van de beleidsuitgangspunten is dat gemeenten moeten samenwerken om de beschikbaarheid, kwaliteit en spreiding van specialistische zorg te borgen voor inwoners met een psychische kwetsbaarheid, passend bij de (ontwikkeling van) de zorgvraag in de regio. Wij vragen ons af of er dan een regio is die geen nijpend personeelsgebrek heeft op dit vlak? Hier wordt een doel geformuleerd dat we zo dicht als mogelijk willen benaderen. Personeelsgebrek kan een reden zijn dat er op enig moment een andere keuze wordt gemaakt. . De arbeidsmarkt is daarbij op dit moment een onzekere en belemmerende factor. Maar binnen de regionale samenwerking (zie inkoopplan) wordt ingezet om dit probleem ook regionaal met de aanbieders te gaan bekijken. Gedacht kan worden gezamenlijk HR-beleid, tijdelijke opnamestop waarbij inwoners bij een andere aanbieder een plek krijgen of aanpassen contractuele eisen aan huidige arbeidsmarkt (bv op administratieve lasten, hanteren wachttijden, voorrangsregeling). 12.

Elke gemeente levert voldoende beleidscapaciteit voor vertegenwoordiging in het regionaal ambtelijk overleg beschermd wonen. Ook onze gemeente heeft, of had tot voor kort, een personeelstekort. Hoe willen we aan deze voorwaarde voldoen en ten koste van wat? Het college heeft in oktober 2022 besloten een Impuls te geven aan het te ontwikkelen beleid en de implementatie van landelijke en regionale afspraken op het gebied van Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang, Zorg en Veiligheid. In 2023 is de capaciteit hiervoor uitgebreid met een beleidsmedewerker bij het Beleidsteam Zorgzame gemeente en een adviseur bij de uitvoering Wegwijzer. De beleidsmedewerker vertegenwoordigt Bernheze ook binnen het regionaal ambtelijk overleg.

Maart 2023

13. Samenwerking in de keten, de regierol versterken door intensieve samenwerking met medisch domein en veiligheidsdomein kan toch alleen als wet WAMS ook daadwerkelijk in werking is getreden? Mocht dit niet op tijd gebeuren, hoe wordt dit dan aangepakt? Is er een “plan B”? De Wams zou op dit punt zaken makkelijker maken. Het is echter niet zo dat dit zonder Wams niet mogelijk is. Onafhankelijk van het al dan niet in werking treden van de Wams gaan wij, zoals ook in het antwoord op vraag 3 geschreven, de samenwerking in de keten intensiveren. Over hoe we dit gaan doen, zullen wij u, zoals gezegd, voor het zomerreces informeren. Daar zijn we ook al mee begonnen in de regio en wordt gestimuleerd door het Integraal Zorgakkoord vanuit het Rijk. 14. Wat bedoelt u met: de regio stuurt niet alleen op individuele organisaties, maar ook op de beweging die we in de keten tot stand willen brengen? Als inwoners uitstromen van intramuraal naar de eigen gemeente, zijn afspraken over urgentie/woonplek nodig, kwalitatief goede uitstroomplannen en afspraken over benodigde ambulante zorg en landen in de wijk. Voor dit soort transformaties heb je ketenpartners zoals ONS Welzijn, zorgaanbieders, woningcorporaties, etc. nodig. We maken hierover regionale afspraken met alle woningcorporaties en aanbieders.

Met de ‘beweging die we in de keten tot stand willen brengen’, bedoelen we dat iedere ketenpartner zijn/haar rol en verantwoordelijkheid pakt om inwoners zo succesvol mogelijk met de juiste randvoorwaarden in de eigen leefomgeving te laten wonen. 15. Steunstructuren en basis op orde in elke gemeente: Beschikken over goed functionerende lokale toegang en/of sociale teams die integraal kijken en werken vanuit de leefwereld van de inwoner. Hebben wij deze toegang op orde? Zijn de wachtlijsten weg en is het niet aannemelijk dat deze binnen korte tijd weer ontstaan? In reactie op de laatste vraag, er is nog steeds sprake van een wachtlijst bij de Wmo. Bij ONS Welzijn is er lokaal geen wachtlijst (jeugd / wijkteams). De wachtlijst bij Wmo neemt af. Dit jaar is het doel om het einde van de wachtlijst te realiseren en te continueren. De benodigde acties hiervoor blijven we uitzetten en monitoren. Wij investeren dit jaar, zoals ook in het antwoord op vraag 3 en 14 geschreven, in de samenwerking met verschillende partners. Een van die partners is onze toegang. Over hoe we dit gaan doen, zullen wij u, zoals gezegd, voor het zomerreces informeren. 16. Regionaal specialistisch vangnet: Woon-/zorgplekken gericht op de volgende stap naar zelfstandigheid wonen en normalisatie voor 16-27 jarigen.

Hebben we deze plekken al? Zo ja zijn dit er met het oog op de toekomst voldoende? Zo nee, hoe gaan we dan nieuwe plekken realiseren en wanneer zullen deze klaar zijn? Hiermee bedoelen we de tussenvoorzieningen lokaal. Deze plekken zijn er nog niet. Dit is één van de transformatieopgaven in elke gemeente. Het is afhankelijk van de lokale gemeente hoe snel deze plekken gerealiseerd worden. Maar omdat de uitstroom uit intramuraal gerealiseerd moet worden door de herkomstgemeente en gemeenten allemaal verantwoordelijk worden voor deze uitstroom bij eigen inwoners, zullen de gemeenten deze urgentie in de uitvoering gaan voelen. Via het investeringsfonds is het bijvoorbeeld mogelijk hiervoor middelen te krijgen om een lokale projectleider in te zetten, die dit proces lokaal kan versnellen.

Maart 2023

17. Beschermd wonen en de doorcentralisatie: Het rijk kan ingrijpen bij onvoldoende beschikbare zorg. Wat kan het rijk in dit geval doen dan? Daarover is nog geen informatie beschikbaar. Dit moet nog door het Rijk uitgewerkt worden. In de wettekst staat alleen dat ze in willen kunnen grijpen. 18. De middelen die we gaan ontvangen voor deze opgave, zien we hier ook direct een bezuinigingsronde bij zoals destijds met de jeugdzorg? Nee, er zit geen bezuiniging op. We zijn zelfs voordeelregio. De beschikbare middelen stijgen de komende jaren regionaal gezien, zie hoofdstuk 7 van het Koersdocument. Wel verwachten we schaarste en verdelingsvraagstukken in de komende jaren.

Maart 2023