50PLUS_algemene beschouwingen_Kadernota 2024-2027

Algemene beschouwingen kadernota 2024-2027 Geachte voorzitter, collega raadsleden, belangstellenden hier aanwezig en thuis online meekijkend en luisterend. Voor ik inhoudelijk op de kadernota in ga, vraag ik allereerst aandacht voor de directe en indirecte gevolgen die de Oekraïne oorlog op de gemeente en het leven van ons als inwoners heeft. Een oorlog direct aan onze EU-buitengrens. Deze oorlog zakt een beetje weg in het nieuws maar we nemen als Nederland weliswaar niet direct met eigen militairen in Oekraïne deel aan deze oorlog …….maar verder wel op alle andere denkbare wijzen. Behalve dat als gevolg daarvan ons de miljarden aan uitgaven en gevolgen van economische sancties over en weer om de oren vliegen, merken onze inwoners het op dit moment vooral in de portemonnee en bij het zoeken naar een passende woning. Zeker de gepensioneerden die al jaren qua besteedbaar inkomen ‘er op achteruit boeren’. Deze oorlogssituatie en alle gevolgen daarvan vragen wat 50PLUS betreft om ‘Samen omkijken en zorgen voor elkaar’. We bespreken vandaag de kadernota 2024-2027 in aansluiting op onze eerdere reactie op het bestuursprogramma en de begroting 2023 die 50PLUS op hoofdlijnen ondersteunt. 50PLUS kan ook deze kadernota op hoofdlijnen ondersteunen en geeft het college hoofdstuksgewijs punten mee waar het wat 50PLUS beter of anders moet.

Leefbare kernen 50PLUS wil extra woningen, bovenop de al geplande woningen, met de focus op betaalbare woningen voor starters én senioren. Startprojecten voor alternatieve woonvormen zoals Knarrenhofjes1, Kangoeroewoningen2 en Buurtwonen3. 1800 woningen de komende 10 jaar is te weinig college! We missen een grensverleggende verkenning met de provincie naar mogelijkheden om extra woningen te kunnen bouwen. Alleen kijken naar meer wooneenheden op één bouwtitel of woningsplitsing is onvoldoende. Niet alleen voor klimaat en stikstofoplossingen maar ook voor woningbouwoplossingen wordt de provincie en het college door de tijd ingehaald. 50PLUS vindt dat we moeten stoppen met het verstenen van de dorpen en stoppen met inbreiding, tenzij dat niet ten koste van groen en speelruimte gaat. Het college moet wat 50PLUS betreft bij de provincie stevig aan dringen meer uitbreidingsmogelijkheden. Het moet dus echt ambitieuzer. Graag een reactie hierop van het college! 50PLUS hecht veel waarde aan het woonplezier en de leefbaarheid van onze dorpen. 50PLUS vindt het daarom belangrijk dat de voorzieningen op peil blijven en er meer stabiliteit komt in de jaarlijkse woningbouw zeker in de kleine dorpen als Vorstenbosch en Loosbroek die nog meer dan andere dorpen hiervan afhankelijk zijn voor de omvang van klassen op de basisscholen en aanwas van verenigingen etc.

Om onze dorpen leefbaar te houden wil 50PLUS een toekomstbestendig gemeenschapshuis in elke dorp maar ook passend bij het dorp, waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten en sociaal

https://knarrenhof.nl https://www.mantelzorg.nl/onderwerpen/wonen/kangoeroewoning 3 https://buurtwonen.nl/ 1 2

1

culturele activiteiten kunnen beoefenen. Dat draagt bij aan een goede en sterke sociale infrastructuur en helpt inwoners bij het niet vereenzamen. Een voorstel van 50PLUS, Progressief Bernheze en D66 om inwoners via een burgerberaad daadwerkelijk te betrekken bij HUN eigen gemeenschapshuis bleek helaas niet op steun van de coalitie of het college te mogen rekenen. Een gemiste kans voor het college! Wat rest is onzekerheid en geen of weinig inbreng voor de gebruikers. Naar aanleiding van de sluiting Willebrordcentrum Heeswijk en problemen bij De Pas in Heesch, is dat actueel. Geef inwoners van Heeswijk snel duidelijkheid. En wat 50PLUS betreft is een duurzame oplossing voor steeds terugkerende financiële problemen van De Pas in Heesch goed mogelijk met een gemeenschapshuizenbeleid dat rekening houdt met verschillen tussen de dorpen. Voor De Pas in Heesch een definitieve scheiding tussen niet commerciële en commerciële functies oftewel enerzijds gemeenschapshuis voorzieningen en anderzijds theater en horeca voorzieningen. Het vaststellen van de startnotitie m.b.t. tot een mobiliteitsvisie en mobiliteitsplan is een goed begin. Het raakt ook aan de leefbaarheid van de kernen. Echter de duur van de visieen planvorming is te lang. Pas in het tweede kwartaal van 2025 staat de Raadsbehandeling van het uitvoeringsprogramma gepland. 50PLUS dringt aan op versnelling.

Gezonde zorgzame gemeente 50PLUS is blij met de ambitie dat iedereen mee kan doen en we zorg dragen voor elkaar. Zo ook met het willen ondersteunen van de veerkracht en de gezondheid van met name de seniore inwoners. 50PLUS ondersteunt mede gezien de toegenomen WMO-meldingen dan ook graag de aanpassing van het werkbudget WEGWIJZER en uitbreiding met 1 voltijdse WMOconsulent. In dat kader mist 50PLUS een integrale aanpak in de uitvoering van het seniorenbeleid. 50PLUS is teleurgesteld dat het bestuursprogramma slecht enkele malen rept over ouderen en 1 maal over senioren. En dan te weten dat de helft van onze inwoners de 50PLUS leeftijd heeft!! Senioren verdienen meer aandacht. Graag een reactie van het college. Vanuit de sociale en zorgzame gemeente die we zijn, kunnen en mogen we wat 50PLUS betreft niet wegkijken voor onze gemeentelijke verantwoordelijkheid voor de kwetsbaarste mensen in ons land. Daarmee dus ook ten aanzien van het grote aantal vluchtelingen in Nederland. We hebben hierin samen met de gemeentes in de regio maar ook zelf als Bernheze een eigen verantwoordelijkheid. Zeker in deze oorlogstijd waarin wij als land zelf betrokken zijn. We hebben eerder onze ideeën hierover gedeeld en hopelijk inspireren deze het college.

Klimaatbestendig en biodiversiteit Als het gaat om onze RES-opgave, klimaat en energietransitie kan 50PLUS zich op hoofdlijnen vinden in de geschetste koers. We zijn overigens uitgesproken tegenstanders van windmolenparken en willen ook niet één of twee losse windmolens met nog minder voordelen bij gelijke ongezonde nadelen. 50PLUS wil slechts in beperkte mate zonneweides. Landschappelijk verstoring moet zoveel mogelijk worden beperkt. 50PLUS wil de mogelijke toepasbaarheid van mini-windturbines (op daken) in onze relatief windluwe regio verkennen. 50PLUS is positief over de vergroeningsplannen van de wijken en dorpen. Betrek ook inwoners er bij zodat ook hun inbreng gebruikt wordt. We missen zoals eerder gezegd de aanleg van enkele hectaren extra bos en zogenaamde ‘Tiny Forrest’ binnen de woonomgeving. Behalve voor de luchtkwaliteit en verkoeling ook belangrijk voor de CO2 opname. Dat met de huidige middelen het aantal bomen afneemt, baart ons zorgen. Wat blijft er dan nog over van de beloofde vergroening van de wijken? Wat zijn de plannen om de

2

bomenstand weer op peil te brengen? 50PLUS verwacht een wat meer expliciete ondersteuning van betrokken inwoners. Graag een reactie van het college! Duurzame landbouw en economie Agrarische bedrijven hebben een bijzonder positie in onze gemeente. Daarbij hoort een toekomstperspectief. Wat 50PLUS betreft doen we dat in Brabant en ook in Bernheze samen. Net zoals bij de woonopgaaf vindt 50PLUS dat we samen met de provincie moeten verkennen hoe we maximaal en dus meer gebruik kunnen maken van de bestaande of verruiming van mogelijkheden. Ook de provincie moet hier in opschuiven! 50PLUS mist deze ambitie in het bestuursprogramma. Graag een reactie van het college. 50PLUS steunt de integrale aanpak vanuit oogpunt leefbaarheid en veiligheid en duurzame ontwikkeling van het buitengebied met toekomstperspectief voor onze boeren en de volksgezondheid. 50PLUS steunt de economische visie en aanpak zoals verwoord in het programma en begroting. Weerbare en veilige samenleving 50PLUS kan zich vinden in de aanpak van een weerbare en veilige samenleving en daarbij past de recente uitbreiding van het aantal BOA’s. 50PLUS wijst daarbij op het drugsgebruik maar ook de drugshandel onder onze jeugd. Dienstverlening en sterke organisatie En dan nog de dienstverlening aan onze inwoners. 50PLUS wil een betere dienstverlening aan onze inwoners.

De digitale dienstverlening kan beter en het is logisch te lezen dat het college een dienstverlening wil leveren die als goed wordt ervaren. In 2022 is uit extern onderzoek (BMC) gebleken dat er voldoende uitvoeringscapaciteit is om de wettelijke taken en de bestuurlijke ambities naar behoren te kunnen (blijven) uitvoeren. BMC concludeert ook, dat door de veranderende personeelsbehoefte en het beschikbare aanbod van personeel zowel intern binnen de gemeente Bernheze als extern op de arbeidsmarkt, het personeelsaanbod nu en in de komende jaren niet voorziet in de benodigde personeelsbehoefte. De personele bezetting van 1/3 inhuur en 2/3 vast maakt de situatie volgens 50PLUS kwetsbaar. Gelukkig staat de Strategische Personeelsplanning hoog op de agenda. Zelfstandigheid van de gemeente Bernheze is voor 50PLUS geen doel op zich. Het is wel belangrijk dat de gemeente de dienstverlening enerzijds zelf of samen met bijvoorbeeld buurgemeenten op een kwalitatief goed niveau kan brengen en anderzijds voldoende eigen strategische expertise in huis heeft om verantwoord werk te kunnen uitbesteden en toezicht te kunnen houden op de kwaliteit daarvan. Het is al langer en nog steeds vooral de uitvoering van en houding en gedrag binnen de dienstverlening die 50PLUS zorgen baart en wat ons betreft moet en kunnen beide echt beter: -

Volop inzetten digitaliseren om daarmee maatwerk voor inwoners mogelijk te houden moet wel waargemaakt worden. De praktijk is helaas nog anders want niet digitaal vaardigen worden nog steeds verwezen naar websites in plaats van geholpen.

-

50PLUS geeft graag deze aandachtspunten mee bij de verdere uitwerking van het programmaplan Kwaliteit Dienstverlening en de extra gelden die ook 50PLUS daarvoor beschikbaar heeft gesteld. Als 50PLUS zijn we recent nog akkoord gegaan met extra 600.000 zonder onderliggende concrete plannen. Mede gezien de toezegging van de

3

burgemeester dat inwoners goed geholpen worden welk dienstverleningskanaal men ook kiest oftewel ook aan balie, telefonisch of op papier. -

Zo blijkt uit onze contacten met inwoners maar ook uit onderzoek vorig jaar nog dat te veel inwoners niet tevreden zijn over de wijze waarop vragen en aanvragen worden afgedaan, klachten of verzoeken om informatie onbehandeld blijven. Dit baart 50PLUS zorgen.

-

Een dienstverlenende houding blijkt dus vooral uit daden in plaats van woorden. Hoe belangrijk wordt dienstverlening gevonden als de publieksbalie behalve in de ochtenden alleen ‘s woensdagmiddag tot 7 uur in de vooravond open is?

-

50PLUS pleit om te beginnen voor een publieksbalie waar inwoners alle werkdagen tussen 9 uur ‘s morgens en 5 uur ‘s middags kunnen binnenlopen zowel zonder als met afspraak. Dit moet binnen de bestaande bedrijfstijden van ambtenaren en het gebouw namelijk goed mogelijk zijn.

-

Wat daarbij zowel inwoners als de gemeente helpt, is een gemeentelijke ombudsman. Een onafhankelijke gemeentelijke ombudsman adviseert en houdt de gemeente een externe spiegel voor. Hierdoor bereiken kansen voor verbeteringen van de uitvoering het college rechtstreeks. Bovendien worden ook onnodige uitgaven bespaart door o.a. situaties niet te laten escaleren in bijvoorbeeld langjarige dure juridische procedures.

Financiën Wat 50PLUS betreft moeten we behoedzaam omgaan met de gemeentelijke reserves. Gezien het veelal jaarlijkse overschot wil 50PLUS onder normale omstandigheden, vanwege de meer dan solide financiële positie van Bernheze, te hoge reserves en te hoge belastingen teruggeven aan de burger. 50PLUS vindt woordgebruik als RAVIJNJAAR dan ook nogal fatalistisch en onnodige bangmakerij. Eerder bleek dit ook al mee te vallen. Vooruitlopend op het bekend worden van de meerjarige gemeentelijke effecten van kabinetsbeleid paniek zaaien is wat 50PLUS betreft dan ook niet nodig. Tenslotte, dank ik de 50PLUS burgercommissieleden Jan van der Biezen, Joop Neijs en Tom van Kleef voor de geleverde bijdrage aan deze beschouwingen. Ook dank ik de inwoners die ons weten te bereiken met vragen, zorgen of suggesties. Blijf dat doen want 50PLUS is dichtbij en betrokken. Tot zover voorzitter, met dank aan het college en de ambtelijke organisatie. Hans Bongers Fractievoorzitter 50PLUS Bernheze

4