2026 03 27 Adviesnota Wijziging Gemeenschappelijke Regeling BSOB getekend
Tekst van het document
ADVIESNOTA Team: Bedrijfsvoering
Voorleggen aan: ☒ Dagelijks Bestuur ☒ Algemeen Bestuur Openbaar Intern vertrouwelijk Zeer vertrouwelijk
Onderwerp Wijziging Gemeenschappelijke Regeling BSOB Te besluiten om 1.
de 2e wijziging Gemeenschappelijke Regeling BSOB, betreffende formele aanpassingen, in behandeling te nemen en daarmee de colleges c.q. algemeen besturen van de deelnemers om een zienswijze te verzoeken als eerste stap in de procedure;
2.
de 3e wijziging Gemeenschappelijke Regeling BSOB, betreffende de toetreding van de Dommelvallei gemeenten Geldrop-Mierlo, Nuenen en Son en Breugel, in behandeling te nemen en daarmee de colleges c.q. algemeen besturen van de deelnemers om een zienswijze te verzoeken als eerste stap in de procedure, met dien verstande dat bij het uitblijven van de vereiste toestemming van de raden van de toetredende gemeenten voor de collegeverzoeken tot toetreding, de 3e Wijziging Gemeenschappelijke Regeling BSOB niet in stemming bij het Algemeen Bestuur zal komen.
Aanleiding/ Probleemstelling 1.
Op 24 november 2025, respectievelijk 04 december 2025 heeft besluitvorming plaatsgevonden in het Dagelijks Bestuur en het Algemeen Bestuur van BSOB terzake van de toekomstige vormgeving van het bestuur, waarbij is besloten: (1)
Het Dagelijks Bestuur uit te breiden tot vijf leden, waarvan twee afkomstig van de waterschappen en drie van de gemeenten. Binnen het Dagelijks Bestuur portefeuilles in te stellen, die als vervolgstap op dit besluit zullen worden toegedeeld.
(2) Het voorzitterschap te laten rouleren tussen de gemeenten en waterschappen, waarbij een benoemingsperiode drie jaar duurt. Bij staking van stemmen is de stem van de voorzitter doorslaggevend. (3) De bevoegdheden die door de deelnemende besturen worden overgedragen, toe te kennen aan het Dagelijks Bestuur.
(4) In het Algemeen Bestuur bij de besluitvorming te werken met het model waarbij ieder lid van het Algemeen Bestuur één stem heeft, maar waarbij als eis voor besluitvorming wordt gesteld dat er een meerderheid van stemmen moet zijn én dat er altijd ten minste één gemeente en één waterschap moet hebben ingestemd. (5) De hierboven genoemde vier voorgenomen besluiten te verwerken in een ontwerp-wijzigingsbesluit van de Gemeenschappelijke Regeling BSOB en deze uiterlijk 27 maart 2026 voor te leggen aan het Algemeen Bestuur. Deze besluitvorming noopt tot aanpassing van de Gemeenschappelijke Regeling Belastingsamenwerking Oost-Brabant 2024 (GR BSOB) ten aanzien van de volgende punten: a.
het in het Algemeen Bestuur bij de besluitvorming werken met het model waarbij ieder lid van het Algemeen Bestuur één stem heeft, maar waarbij als eis voor besluitvorming wordt gesteld dat er een meerderheid van stemmen moet zijn én dat er altijd ten minste één gemeente en één waterschap moet hebben ingestemd;
b.
de uitbreiding van het Dagelijks Bestuur van drie naar vijf leden, waarvan twee afkomstig van de waterschappen en drie van de gemeentelijke deelnemers;
c.
het laten rouleren van het voorzitterschap van het Dagelijks Bestuur tussen de deelnemende gemeenten en waterschappen, waarbij de benoemingsperiode drie jaar is en bij staking van stemmen de stem van de voorzitter doorslaggevend is. De ene periode komt de voorzitter uit een gemeente en de volgende periode uit een waterschap.
De portefeuilleverdeling binnen het Dagelijks Bestuur van BSOB is een aangelegenheid die niet in de GR BSOB wordt geregeld, maar door het Dagelijks Bestuur van BSOB zelf kan worden geregeld, al dan niet door vastlegging in een Reglement van Orde van het Dagelijks Bestuur van BSOB. De GR BSOB kent in artikel 38 al een regeling voor het overdragen van bevoegdheden door het Algemeen Bestuur van BSOB aan het Dagelijks Bestuur van BSOB, zodat hiervoor geen aanpassingen aan de GR BSOB nodig zijn. Het Algemeen Bestuur van BSOB zal voor de wenselijk aan het Dagelijks Bestuur van BSOB over te dragen bevoegdheden een Mandaatregeling opstellen en vaststellen ten einde optimaal gebruik te kunnen maken van een wendbaar en flexibel bestuur. 2.
Na de 1e wijziging van de GR BSOB betreffende de toetreding van Waterschap De Dommel, behoeft de tekst van art 35, lid 2 van de GR BSOB voor de duidelijkheid aanvulling.
3.
De termijn van maximaal een kalenderkwartaal van lid 5 van artikel 54 van de GR BSOB brengt onnodige starheid en tijdsdruk aan in het proces van toetreding van een (nieuwe) deelnemer.
2
4.
De colleges van de Dommelvallei gemeenten, Geldrop-Mierlo, Nuenen en Son en Breugel hebben een verzoek tot toetreding tot de Gemeenschappelijke Regeling Belastingsamenwerking Oost-Brabant gedaan dat tot toetreding van deze gemeenten per 1 januari 2028 zou leiden.
Beoogd effect Door de voorstellen genoemd onder 1. worden de verschillende belangen binnen de belastingsamenwerking beter gewaarborgd en ontstaat er meer evenwicht tussen de deelnemers. Het voorstel genoemd onder 2. is een direct gevolg van de 1e wijziging die per 1 januari 2026 in werking is getreden en dient de duidelijkheid in de GR BSOB. Het voorstel genoemd onder 3. is gericht op het wegnemen van onnodige starheid en tijdsdruk voor de besturen van BSOB, de deelnemers en de toetreders in een procedure van toetreding tot de Gemeenschappelijke Regeling belastingsamenwerking Oost-Brabant. Indien het voorgestelde besluit van de 2e wijziging niet wordt genomen blijft de inrichting van de huidige governance ongewijzigd, blijft de onduidelijkheid in artikel 35, lid 2 GR BSOB bestaan én wordt de bestaande starheid en tijdsdruk in het proces van toetreding van een deelnemer niet weggenomen. Het voorstel genoemd onder 4. maakt de toetreding van de Dommelvallei gemeenten, Geldrop-Mierlo, Nuenen en Son en Breugel tot de Gemeenschappelijke Regeling Belastingsamenwerking Oost-Brabant mogelijk. Indien het voorgestelde besluit van de 3e wijziging niet wordt genomen, kunnen de Dommelvallei gemeenten niet toetreden tot de GR BSOB en stopt de DVO-dienstverlening per 1 januari 2028.
Argumenten Governance - vormgeving bestuur Het Waterschap De Dommel is per 1 januari 2026 toegetreden tot de Gemeenschappelijke regeling Belastingsamenwerking Oost-Brabant en de Dommelvallei gemeenten GeldropMierlo, Nuenen en Son en Breugel hebben het voornemen de huidige DVO-dienstverlening per 1 januari 2028 om te zetten naar formele deelname aan de GR BSOB door toetreding. Dan zijn er 14 deelnemers in de Gemeenschappelijke Regeling BSOB (GR BSOB) en veranderen de verhoudingen tussen waterschappen enerzijds en gemeenten anderzijds. Dat zou nog verder kunnen veranderen in de situatie wanneer op termijn meer gemeenten uit het werkgebied van de beide waterschappen toetreden. Om die reden is het wenselijk de governance van BSOB toekomstbestendig te maken door recht te doen aan enerzijds het vergrote belang van de waterschapen en anderzijds het belang van de gemeenten. De vernieuwde of geactualiseerde governance, moet ook de doelmatigheid en doeltreffendheid van de belastingsamenwerking vergroten. Hiertoe heeft door het Dagelijks Bestuur van BSOB op 24 november 2025 en door het Algemeen Bestuur van BSOB op 4 december 2025 besluitvorming plaatsgevonden. Voor de volledigheid en voorkoming van herhaling is die besluitvorming bijgevoegd als bijlage.
3
Deze besluitvorming noopt tot aanpassing van de Gemeenschappelijke Regeling Belastingsamenwerking Oost-Brabant 2024 (GR BSOB) ten aanzien van de volgende punten: a.
het in het Algemeen Bestuur bij de besluitvorming werken met het model waarbij ieder lid van het Algemeen Bestuur één stem heeft, maar waarbij als eis voor besluitvorming wordt gesteld dat er een meerderheid van stemmen moet zijn én dat er altijd ten minste één gemeente en één waterschap moet hebben ingestemd;
b.
de uitbreiding van het Dagelijks Bestuur van drie naar vijf leden, waarvan twee afkomstig van de waterschappen en drie van de gemeentelijke deelnemers;
c.
het laten rouleren van het voorzitterschap van het Dagelijks Bestuur tussen de deelnemende gemeenten en waterschappen, waarbij de benoemingsperiode drie jaar is en bij staking van stemmen de stem van de voorzitter doorslaggevend is.
De portefeuilleverdeling binnen het Dagelijks Bestuur van BSOB is een aangelegenheid die niet in de GR BSOB wordt geregeld, maar door het Dagelijks Bestuur van BSOB zelf kan worden geregeld, al dan niet door vastlegging in een Reglement van Orde van het Dagelijks Bestuur van BSOB. Dat deel van de besluitvorming van 04 december 2025 blijft aldus buiten de voorstellen tot wijziging van de GR BSOB. De GR BSOB kent in artikel 38 al een regeling voor het overdragen van bevoegdheden door het Algemeen Bestuur van BSOB aan het Dagelijks Bestuur van BSOB, zodat hiervoor geen aanpassingen aan de GR BSOB nodig zijn. Het Algemeen Bestuur van BSOB zal voor de wenselijk aan het Dagelijks Bestuur van BSOB over te dragen bevoegdheden een Mandaatregeling opstellen en vaststellen ten einde optimaal gebruik te kunnen maken van een wendbaar en flexibel bestuur zonder daarmee buiten wet- en regelgeving en de aard van bevoegdheden te treden. Ook dit deel van de besluitvorming van 04 december 2025 blijft aldus buiten de voorstellen tot wijziging van de GR BSOB. Gelijk meenemen Aangezien het vorenstaande tot formele wijziging van de GR BSOB leidt, is gekeken of er nog meer zaken in formele zin gewijzigd dienen te worden, zodat een apart traject van wijziging daarvoor voorkomen wordt. De wijziging van een Gemeenschappelijke regeling is immers een complex en veeleisend proces.
In dit licht zijn er twee zaken geconstateerd die meegenomen dienen te worden. Na de 1e wijziging van de GR BSOB, wat de toetreding van Waterschap De Dommel regelde, behoeft de tekst van artikel 35, lid 2 van de GR BSOB voor de duidelijkheid aanvulling. Nu wordt daarin alleen de taakuitvoering voor Waterschap Aa en Maas vermeld. Met de toetreding droeg Waterschap De Dommel de taakuitvoering van de heffing en invordering van de waterschapsbelastingen over aan BSOB. De voorgenomen aanpassing in de tekst van artikel 35, lid 2 GR BSOB borgt dat ook tekstueel. Nu de GR BSOB vanwege de aanpassingen in de governance toch wijziging behoeft, kan deze tekstuele wijziging direct meegenomen worden.
4
Artikel 54 van de GR BSOB bevat de regeling voor toetreding van een deelnemer. In het vijfde lid van dit artikel is een bepaling opgenomen die ervoor zorgt dat het besluit tot toetreding in werking treedt op de eerste dag van het kwartaal volgend op het kwartaal waarin het besluit is genomen. Een besluit tot toetreding dat in december wordt genomen, leidt dan tot formele inwerkingtreding per 1 januari, maar als dat besluit op 30 september wordt genomen, is de inwerkingtreding per 1 oktober. Deze regeling brengt onnodige starheid en tijdsdruk aan in het proces van toetreding van een (nieuwe) deelnemer. Het verdient de voorkeur dat voor de formele toetreding ook een datum verder in de toekomst kan worden gekozen. Dat neemt onnodige druk op de procedure weg en geeft ruimte aan zorgvuldige besluitvorming en uitvoering van het besluit tot toetreding. De voorgenomen aanpassing aan het vijfde lid van artikel 54 van de GR BSOB geeft de mogelijkheid om de bestaande termijn te verlengen tot uiterlijk 1 januari van het tweede jaar volgend op het jaar waarin het besluit tot toetreding wordt genomen. Een besluit tot toetreding dat in augustus 2026 wordt genomen kan dan op z’n vroegst per 1 oktober 2026 in werking treden en op zijn laatst per 1 januari 2028.
Samenvatting Deze aanpassingen zijn opgenomen in de 2e wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling Belastingsamenwerking Oost-Brabant 2024 en betreffen specifiek: een aanvulling in artikel 14, lid 1, van de Gemeenschappelijk Regeling BSOB; een wijziging in artikel 21, lid 1, van de Gemeenschappelijk Regeling BSOB; een aanvulling in artikel 24, lid 2, van de Gemeenschappelijk Regeling BSOB; de toevoeging van de leden 3 en 4 aan artikel 24 van de Gemeenschappelijk Regeling BSOB; een aanvulling in artikel 35, lid 2 van de Gemeenschappelijke Regeling BSOB. De volledige tekst van de voorgenomen 2e wijziging is als bijlage bijgevoegd. Tevens is een geconsolideerde tekst van de GR BSOB bijgevoegd, zodat overzichtelijk is welk beluit tot wijziging tot welke tekstuele wijziging in de totale regeling leidt. Procedure Het wijzigen van de GR BSOB gaat met toepassing van artikel 56 van de GR BSOB. In dat licht doet het Dagelijks Bestuur van BSOB een voorstel aan het Algemeen Bestuur van BSOB tot wijziging van de GR BSOB. Het Algemeen Bestuur van BSOB zal het wijzigingsvoorstel vervolgens aan de colleges van de deelnemende gemeenten sturen én aan de dagelijks besturen van de deelnemende waterschappen. Deze dienen instemming aan hun lid in het Algemeen Bestuur van BSOB te verlenen, maar kunnen dat alleen met toestemming van hun raad c.q. algemeen bestuur.
Voorafgaand aan de formele procedure vraagt het Algemeen Bestuur van BSOB aan de colleges en dagelijks besturen van de deelnemers om een zienswijze.
5
In beginsel kan een wijziging van de GR BSOB plaatsvinden met een drievierde meerderheid, maar nu artikel 14, eerste lid en artikel 35 bij de wijziging betrokken zijn, is het zevende lid van artikel 56 van de GR BSOB van toepassing en is een unaniem besluit van het Algemeen Bestuur van BSOB vereist voor de wijzigingen. Toetreding Dommelvallei gemeenten In 2023 werd besloten tot het met ingang van 1 januari 2024 op basis van een dienstverleningsovereenkomst (DVO) verlenen van diensten ten aanzien van de heffing en invordering van belastingen en de uitvoering van de Wet WOZ door BSOB voor de Dommelvallei gemeenten Geldrop-Mierlo, Nuenen en Son en Breugel. Daartoe werd wel de voorwaarde gesteld dat de DVO-constructie niet langer dan vier jaren mocht voorduren en de DVO-deelnemer dan of als GR-deelnemer moet toetreden, of een andere oplossing moet vinden. De colleges van de Dommelvallei gemeenten hebben te kennen gegeven de deelname aan BSOB met een DVO-constructie per 1 januari 2028 te willen omzetten naar een formele toetreding tot de GR BSOB. Dat is conform het voornemen als destijds uitgesproken bij het sluiten van de DVO met de Dommelvallei gemeenten. Voor de teams van BSOB heeft de omzetting van de dienstverlening via een DVO of via GRdeelname geen invloed.
De conversie en migratie van data en inrichting in de belastingadministratie/-applicatie heeft reeds plaatsgevonden voor de uitvoering van de DVO. Op de toetreding tot de Gemeenschappelijke Regeling van een deelnemer is artikel 54 van de GR BSOB van toepassing. In dat licht dient het college van de toetreder een verzoek tot toetreding in te dienen bij het Dagelijks Bestuur van BSOB. Dat verzoek dient onder geleide van een toestemmingsbesluit van de raad van de toetreder te gaan. Het toetredingsverzoek wordt door het Dagelijks Bestuur van BSOB vervolgens met advies aan het Algemeen Bestuur van BSOB voorgelegd Het Algemeen Bestuur van BSOB zal het wijzigingsvoorstel vervolgens aan de colleges van de deelnemende gemeenten sturen én aan de dagelijks besturen van de deelnemende waterschappen. Deze dienen instemming aan hun lid in het Algemeen Bestuur van BSOB te verlenen, maar kunnen dat alleen met toestemming van hun raad c.q. algemeen bestuur. Voorafgaand aan de formele procedure vraagt het Algemeen Bestuur van BSOB aan de colleges en dagelijks besturen van de deelnemers om een zienswijze. Toetreding kan plaatsvinden als in het Algemeen Bestuur van BSOB een drievierde meerderheid voor de toetreding bestaat.
Bij een stemming met deze meerderheid in het derde of vierde kwartaal van 2026, kan de formele toetreding van de Dommelvallei gemeenten tot de GR BSOB per 1 januari 2028 geëffectueerd worden. Dat is wel in afwijking van het vijfde lid van art. 54 GR BSOB, maar in lijn met de voorgenomen wijziging van deze bepaling.
6
Ontbindende voorwaarde Als gevolg van de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026 is het voor de colleges van de Dommelvallei gemeenten ondoenlijk om in deze fase de vereiste formele toestemming van de raad die bij het toetredingsverzoek dient te worden gevoegd te verkrijgen. De colleges doen het verzoek dan ook, in afwijking van artikel 54, lid 1 van de GR BSOB, onder het expliciete voorbehoud van verkrijging van de bedoelde toestemming van de raden. De toestemming kan naar verwachting in juni 2026 worden verleend en alsdan worden toegevoegd aan de in procedure zijnde collegeverzoeken tot toetreding. Teneinde het in 2026 gecombineerde wijzigingsproces van de toetreding van de Dommelvallei gemeenten per 1 januari 2028 niet hierdoor te laten blokkeren, wordt de procedure tot toetreding, in afwijking van artikel 54, lid 1 GR BSOB, toch alvast gestart. Vooral omdat de Dommelvallei gemeenten eerder reeds instemden met de DVO-constructie in de wetenschap dat die constructie binnen vier jaren naar een formele GR-deelname diende te worden omgezet als de wens is de dienstverlening door BSOB te laten continueren. Verlengen van de DVO behoort immers niet tot de mogelijkheden. De verkrijging van de toestemming van de raden, ook al is dat later in de procedure, is daarmee wel een harde ontbindende voorwaarde voor de besluitvorming op dit onderwerp.
Voor de toetreding is een besluit tot aanpassing van de GR BSOB noodzakelijk. Dat is na de per 1 januari 2026 in werking getreden 1e wijziging (toetreding Waterschap De Dommel) en de hiervoor beschreven 2e wijziging (formele aspecten) dan de 3e wijziging van de GR BSOB. De volledige tekst van de voorgenomen 3e wijziging is als bijlage bijgevoegd. Tevens is een geconsolideerde tekst van de GR BSOB bijgevoegd, zodat overzichtelijk is welk beluit tot wijziging tot welke tekstuele wijziging in de totale regeling leidt. Financiën Eventuele geringe kosten voor juridische aanpassing van de GR BSOB worden binnen de bestaande begroting opgevangen. Communicatie Er wordt een tekst voor een ‘raadsinformatiebrief’ geschreven, waarin de voorgenomen wijzigingen in de Gemeenschappelijke Regeling worden toegelicht. Ook kan desgewenst de directeur van BSOB, samen met het betreffende lid van het Algemeen Bestuur een toelichting geven aan de gemeenteraad of het Algemeen Bestuur van het waterschap. Privacy De te nemen besluiten hebben geen gevolgen voor de privacy. Vervolg Voor de 2e wijziging is de procedure als beschreven in art. 56 GR BSOB van toepassing. Voor de 3e wijziging is de procedure als beschreven in art. 54 GR BSOB van toepassing, met inachtneming van de procedurele afwijkingen van de leden 1 en 5 als genoemd.
Voor de volledigheid is in de bijlagen een planning van de stappen in de tijd om te komen tot de 2e en de 3e wijziging opgenomen.
7
Bijlagen 1.
2025 12 04 Adviesnota ‘Wijziging Gemeenschappelijke Regeling BSOB – toekomstige vormgeving bestuur’ met DB en AB besluiten en bijlagen: o
2025 12 04 Bijlage 1 Toelichting op de voorgestelde termijn van de roulerende rol van voorzitter.
o 2.
2025 12 04 Bijlage 2 Planning besluitvorming wijziging GR BSOB
2026 03 27 Conceptbesluit 2e Wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling Belastingsamenwerking Oost-Brabant 2024
3.
2026 03 27 Conceptbesluit 3e Wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling Belastingsamenwerking Oost-Brabant 2024
4.
2026 03 27 Gemeenschappelijke Regeling BSOB 2024 - geconsolideerd tm 3e wijziging
5.
2026 03 27 WAS-WORDT 2e en 3e wijziging GR BSOB
6. 2026 03 27 Aanb. brf Planning Wijzigingsvoorstellen GR BSOB 7.
2026 03 27 Planning besluitvorming wijziging GR BSOB
8. 2026 03 27 Tekst (raads)informatiebrief inzake aanpassing GR BSOB BESLUIT DAGELIJKS BESTUUR VOORSTEL Het Dagelijks Bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling Belastingsamenwerking OostBrabant; gelet op,
de Wet Gemeenschappelijke Regelingen;
de bepalingen in de Gemeenschappelijke Regeling BSOB;
BESLUIT: 1.
de 2e wijziging Gemeenschappelijke Regeling BSOB, betreffende formele aanpassingen, ter goedkeuring aan het Algemeen Bestuur aan te bieden en daarbij aan het Algemeen Bestuur te verzoeken de colleges c.q. algemeen besturen van de deelnemers om een zienswijze te verzoeken als eerste stap in de procedure;
2.
de 3e wijziging Gemeenschappelijke Regeling BSOB, betreffende te toetreding van de Dommelvallei gemeenten Geldrop-Mierlo, Nuenen en Son en Breugel, ter goedkeuring aan het Algemeen Bestuur aan te bieden en daarbij aan het Algemeen Bestuur te verzoeken de colleges c.q. algemeen besturen van de deelnemers om een zienswijze te verzoeken als eerste stap in de procedure, met dien verstande dat bij het uitblijven van de vereiste toestemming van de raden van de toetredende gemeenten voor de collegeverzoeken tot toetreding, de 3e Wijziging Gemeenschappelijke Regeling BSOB niet in stemming bij het Algemeen Bestuur zal komen.
8
Aldus vastgesteld in de vergadering van het Dagelijks Bestuur van BSOB van 16 maart 2026. De voorzitter Dagelijks Bestuur
De secretaris
G.T. Buter
E.M. van der Reijden
BESLUIT ALGEMEEN BESTUUR Het Algemeen Bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling Belastingsamenwerking OostBrabant; gelezen het voorstel van het Dagelijks Bestuur d.d. 16 maart 2026 gelet op,
de Wet Gemeenschappelijke Regelingen;
de bepalingen in de Gemeenschappelijke Regeling BSOB;
BESLUIT: 1.
de 2e wijziging Gemeenschappelijke Regeling BSOB, betreffende formele aanpassingen, in behandeling te nemen en daarmee de colleges c.q. algemeen besturen van de deelnemers om een zienswijze te verzoeken als eerste stap in de procedure;
2.
de 3e wijziging Gemeenschappelijke Regeling BSOB, betreffende te toetreding van de Dommelvallei gemeenten Geldrop-Mierlo, Nuenen en Son en Breugel, in behandeling te nemen en daarmee de colleges c.q. algemeen besturen van de deelnemers om een zienswijze te verzoeken als eerste stap in de procedure, met dien verstande dat bij het uitblijven van de vereiste toestemming van de raden van de toetredende gemeenten voor de collegeverzoeken tot toetreding, de 3e Wijziging Gemeenschappelijke Regeling BSOB niet in stemming bij het Algemeen Bestuur zal komen.
Aldus vastgesteld in de vergadering van het Algemeen Bestuur van BSOB van 27 maart 2026. De voorzitter Algemeen Bestuur
De secretaris
G.T. Buter
E.M. van der Reijden
9