2025-09-05 Rapportage akoestisch onderzoek project Herhuisvesting De Misse 2 4 6

Rapport

Renovatie Cultureel Centrum De Pas te Heesch, inventarisatie geluidsisolatie, geluidsuitstraling en ruimteakoestiek

M+P.ICS-25285.2 | 5 september 2025

Colofon Opdrachtnemer

M+P raadgevende ingenieurs BV

Opdrachtgever

Gemeente Bernheze De Misse 6 5384 BZ HEESCH

Opdrachtnummer

-

Titel

Renovatie Cultureel Centrum De Pas te Heesch, inventarisatie geluidsisolatie, geluidsuitstraling en ruimteakoestiek

Rapportnummer

M+P.ICS-25285.2

Revisie

1

Datum

5 september 2025

Aantal pagina‘s

52

Auteur

ir. Tom Bouwhuis

Redacteur

ing. Hoi-Suen Batenburg-Choi

Contactpersoon

ir. Tom Bouwhuis | 0297-320651 | info@mp.nl

M+P

Visserstraat 50 | 1431 GJ Aalsmeer Wolfskamerweg 47 | 5262 ES Vught www.mp.nl | onderdeel van de Müller-BBM groep | Lid NLingenieurs | ISO 9001 gecertificeerd

Copyright

2

© M+P raadgevende ingenieurs BV | Niets van deze rapportage mag worden gebruikt voor andere doeleinden dan is overeengekomen tussen de opdrachtgever en M+P (DNR 2011 Artikel 46).

M+P.ICS-25285.2

Inhoud 1

Inleiding

5

2 2.1 2.2 2.3 2.4

Uitgangspunten Situatie Bouwkundig Gebruik Ontwerp

6 6 6 7 8

3 3.1 3.2 3.3

Beoordelingskader Geluiduitstraling richting omgeving Geluidoverdracht binnen het gebouw Ruimteakoestiek

9 9 9 10

4 4.1 4.2 4.3

Meet- en rekenmethode Metingen geluiduitstraling en geluidoverdracht Berekeningen geluiduitstraling Ruimteakoestiek

11 11 11 13

5 5.1 5.2 5.2.1 5.2.2 5.3 5.3.1 5.3.2 5.3.3

Resultaten geluiduitstraling richting omgeving Bestaande situatie Maatregelen bestaande situatie Maatregelen algemeen Maatregelen inclusief ontheffingen Maatregelen nieuwe situatie Uitgangspunten Scenario 1 Scenario 2

14 14 15 15 16 17 17 17 18

6 6.1 6.2 6.2.1 6.2.2 6.2.3 6.2.4 6.2.5 6.2.6

Resultaten geluidoverdracht binnen het gebouw Bestaande situatie Beoordeling ontwerp Algemeen Foyer Zaal A (multifunctionele ruimte) Balkon Ruimte ‘samen actief ontmoeten’ Spreekkamers en werkplekken begane grond

19 19 19 19 19 20 22 22 23

7

Resultaten ruimteakoestiek theaterzaal

25

8 8.1 8.2 8.3 8.4

Overige aandachtspunten Nieuwe kantoorruimten Beeldhouwruimte Muziekruimte Atrium

27 27 27 28 28

9 9.1 9.2 9.3

Conclusie Geluiduitstraling naar omliggende woningen Geluidoverdracht naar aangrenzende ruimten Ruimteakoestiek

30 30 31 32

M+P.ICS-25285.2 | 5 september 2025

9.4

Overige

32

10

Literatuur

33

bijlage A

Figuren

34

bijlage B

Rekenresultaten geluidbelasting muziekgeluid - bestaand

41

bijlage C

Rekenresultaten geluidbelasting muziekgeluid - bestaand incl. maatregelen

43

bijlage D

Rekenresultaten geluidbelasting muziekgeluid - bestaand incl. maatregelen en ontheffing

45

bijlage E

Rekenresultaten geluidbelasting muziekgeluid – nieuw (mobiele wanden open)

47

bijlage F

Rekenresultaten geluidbelasting muziekgeluid – nieuw (mobiele wanden gesloten)

50

4

M+P.ICS-25285.2

1

Inleiding In opdracht van de gemeente Bernheze is door M+P akoestisch onderzoek uitgevoerd voor cultureel centrum De Pas aan De Misse 4 te Heesch. Het onderzoek is uitgevoerd in het kader van een voorgenomen grootschalige verbouwing van het pand. In dit onderzoek wordt de bestaande kwaliteit in kaart gebracht en worden aandachtspunten en aanbevelingen geformuleerd voor het nieuwe ontwerp. De volgende aspecten zijn beoordeeld: ▪ Geluiduitstraling richting nabijgelegen woningen, vanuit:  de theaterzaal  een te realiseren multifunctionele ruimte (onder het huidige balkon) ▪ Geluidoverdracht vanuit de theaterzaal naar in het gebouw gelegen ruimten:  de foyer  een te realiseren multifunctionele ruimte (onder het huidige balkon)  het balkon (indien dit afgeschermd wordt)  kantoren op de begane grond  een ontmoetingsruimte op de 1e verdieping ▪ Ruimteakoestiek van de theaterzaal De geluiduitstraling naar omliggende woningen is getoetst op basis van de eisen uit het Omgevingsplan. De rapportage is bedoeld om mogelijkheden aan te geven, niet om een vergunning aan te vragen. Voor het verkrijgen van een Omgevingsvergunning zal de nieuwe situatie als totaal opnieuw beoordeeld moeten worden.

Daarbij moet onder andere aandacht besteed worden aan geluiduitstraling van de theaterzaal, geluid van (dak)installaties of gevelroosters richting de omgeving en de verkeersaantrekkende werking van het cultureel centrum. In deze revisie zijn opmerkingen verwerkt uit het digitaal overleg tussen ICS en M+P d.d. 2 september 2025.

M+P.ICS-25285.2 | 5 september 2025

2

Uitgangspunten

2.1

Situatie De ligging van cultureel centrum De Pas is weergegeven in figuur 1. Met het oog op de belangrijkste geluiduitstralende gevelelementen en de beoogde bouwkundige wijzigingen zijn met name de woningen aan de Pastoor Scheepenstraat en de Hoogstraat relevant.

figuur 1

Satellietfoto CC De Pas. De foto toont de oostgevel van het gebouw waarin de gebouwvolumes van de zaal (blauw omkaderd) en het podium (groen omkaderd) zichtbaar zijn. Op de voorgrond zijn de (voor de theaterzaal) belangrijkste omliggende geluidgevoelige functies (woningen) zichtbaar. Afbeelding ontleend aan Google satellite, geraadpleegd op 28 juli 2025. Een aanvullende satellietfoto is opgenomen als figuur 7 in Bijlage A. Plattegronden van de huidige situatie waarop de naamgeving van de ruimten zoals gebruikt in dit rapport is aangegeven, zijn opgenomen in figuur 8 en figuur 9 in Bijlage A.

2.2

Bouwkundig De constructie is beoordeeld op basis van tekeningen. Er is geen nader onderzoek uitgevoerd om de juistheid van de tekeningen te verifiëren. De gevels en de binnenwanden van de theaterzaal bestaan uit ankerloze spouwmuren (vergelijkbaar met een halve doos-in-doosconstructie). In beide gevallen is naar verwachting van een kalkzandsteen spouwmuur met een spouwblad van 214 mm en een spouwblad van 100 mm. In de gevel is een spouw van 120 mm aanwezig. De binnenwanden hebben een spouw van 50 mm. Richting de omgeving wordt de dubbele constructie onderbroken ter plaatse van de overheaddeur die vanuit het laaddock toegang biedt tot het podium. Er is daarom geen sprake van een werkelijke doos-in-doosconstructie. De ruimten zijn vooralsnog niet voorzien van raamopeningen. Het dak bestaat uit 200 mm cellenbeton (enkelschalig). De gevel bestaat naar verwachting uit een kalkzandsteen spouwmuur

6

M+P.ICS-25285.2

Richting naastgelegen ruimten is in de meeste gevallen een ankerloze spouwconstructie aanwezig. Een belangrijke uitzondering is de kantoorverdieping die grenst aan het balkon. De gangzone van de kantoren kan via een enkelvoudige deur (geen sluisconstructie) vanuit de theaterzaal betreden worden.

2.3

Gebruik Momenteel wordt de theaterzaal voor een groot aantal activiteiten gebruikt. De voor geluid relevante activiteiten zijn samengevat in tabel I. Er zijn vanuit gebruikers van de zaal geen geluidgerelateerde klachten bekend over het gebruik van het theater.

tabel I

Overzicht huidig gebruik theaterzaal inclusief balkon Activiteit

Geluidniveau

Spectrum

Schoolfeest

95

Dance

Art-house film

85

Pop

Carnaval

103

House

(Hiphop) dansvoorstelling

85-90

Dance

Schoolmusical

85

Pop

Theater/cabaret

90

Pop

Concert versterkte muziek

95-100

Pop

Concert seniorenorkest

80-85

Pop

Bedrijfsevenement*

103

Dance

Na het treffen van de maatregelen moeten de huidige activiteiten zoveel mogelijk voortgezet kunnen worden. Aanvullend moet de zaal die momenteel het balkon is, ook kunnen worden gebruikt voor yoga/muziek. Daarvoor is een muziekgeluidniveau van circa 75 - 85 dB(A) popmuziek representatief, afhankelijk van het soort muziek dat gespeeld wordt. Voor zaal A is ook een multifunctioneel gebruik beoogd, maar dit zal van een rustiger karakter zijn. Op de eerste verdieping wordt een creatieve zone opgenomen waarin onder andere plaats is voor kleinschalig beeldhouwen en muziekles. Er zijn geen ruimten aanwezig in het gebouw die volgens de Omgevingswet als geluidgevoelig beschouwd moeten worden. Er zijn wel enkele ruimten aanwezig waarin het geluid vanuit de theaterzaal niet of slechts beperkt hoorbaar mag zijn. Het betreft met name kantoren en vergaderruimten.

M+P.ICS-25285.2 | 5 september 2025

2.4

Ontwerp Bij de beoordeling hebben wij ons gebaseerd op gesprekken met ICS adviseurs en de inpassingsstudie uit het ruimtelijk functioneel PvE [6]. De voor geluid relevante ingrepen die gepland/ontworpen zijn, zijn: 1 Tussen zaal A en B wordt een nieuwe wand geplaatst. Dit betreft een mobiele wand. 2 Er wordt doorzicht gecreëerd tussen zaal A en de foyer. Daarvoor wordt de toiletgroep (die als bufferruimte fungeert) verwijderd, dus is extra aandacht voor de geluidsisolatie van de wand nodig. 3 Het balkon wordt met een volledig verwijderbare mobiele wand dichtgezet en afgesloten van zaal B. 4 In zaal A wordt een daglichtopening in de gevel aangebracht. 5 In de gevel van het balkon wordt een daglichtopening aangebracht. Ingreep 1 t/m 3 hebben gevolgen voor geluidoverdracht naar aangrenzende ruimten. Ingreep 4 en 5 beïnvloeden de geluiduitstraling naar omwonenden.

8

M+P.ICS-25285.2

3

Beoordelingskader

3.1

Geluiduitstraling richting omgeving Voor de onderhavige situatie gelden buiten op de gevels van geluidgevoelige objecten van derden, zoals bijvoorbeeld woningen en scholen, de grenswaarden voor de equivalente geluidbelasting zoals weergegeven in tabel I. Dit zijn de eisen zoals gesteld in het Omgevingsplan van de gemeente Bernheze. In artikel 22.63 wordt gesteld dat, ter voorkoming of beperking van geluidhinder, het geluid dat door een activiteit op een geluidgevoelig gebouw wordt veroorzaakt, niet hoger mag zijn dan de waarde die is vastgelegd in tabel II. Het ten gehore brengen van onversterkte muziek hoeft conform artikel 22.70 niet getoetst te worden, tenzij bij gemeentelijke verordening anders is bepaald.

tabel II

Waarde voor geluid op een geluidgevoelig gebouw volgens artikel 22.63.

Langtijdgemiddelde beoordelingsniveau LAr,LT als gevolg van activiteiten – op de gevel Maximaal geluidniveau LA,max als gevolg van activiteiten – op de gevel

07:00 – 19:00

19:00 – 23:00

23:00 – 07:00

uur

uur

uur

50 dB(A)

45 dB(A)

40 dB(A)

70 dB(A)

65 dB(A)

60 dB(A)

De toelaatbare maximale geluidniveaus zijn 20 dB(A) hoger dan het toelaatbare langtijdgemiddeld beoordelingsniveau. De pieken liggen bij muziekgeluid in het algemeen circa 7 dB tot 10 dB hoger dan het langtijdgemiddelde beoordelingsniveau en zijn daarom niet maatgevend. Wanneer het te beoordelen geluid bij de ontvanger als muziekgeluid herkenbaar is dient, als straffactor, bij het gemeten of berekende equivalente geluidniveau eerst 10 dB te worden opgeteld, alvorens getoetst wordt aan de hiervoor genoemde grenswaarden. Verder mag bij muziekgeluid niet de bedrijfsduurcorrectie Cb worden toegepast. Voor buitenniveaus wordt, conform de Omgevingsregeling, het invallend geluidniveau beoordeeld. Het geluidniveau dat bij de omliggende geluidgevoelige gebouwen (langtijdgemiddeld beoordelingsniveau) getoetst wordt, betreft de geluidbelasting vanwege alle relevante bronnen. Het onderhavige onderzoek richt zich op de geluidbelasting vanwege muziekgeluid. Mogelijke overige bronnen zijn vooralsnog buiten beschouwing gelaten.

3.2

Geluidoverdracht binnen het gebouw Er zijn volgens de wet geen geluidgevoelige ruimten aanwezig in het cultureel centrum. Om ruimten die mogelijk hinder ondervinden van activiteiten in de theaterzaal te kunnen blijven gebruiken zijn streefwaarden geformuleerd voor het maximaal toelaatbare muziekgeluidniveau in de betreffende ruimten, afkomstig uit de theaterzaal. De streefwaarden zijn afhankelijk van het gebruik van de ruimte. De uitgangspunten zijn zwartgedrukt weergegeven. Ter informatie zijn, met het oog op mogelijk afwijkend gebruik in de toekomst, ook referentiewaarden voor afwijkend gebruik genoemd. Deze zijn grijs en cursief weergegeven.

M+P.ICS-25285.2 | 5 september 2025

De streefwaarden voor het toelaatbare muziekgeluidniveau vanuit de theaterzaal zijn als volgt: ▪ Foyer (stille activiteiten zonder muziek): 35 dB(A) ▪ Foyer (rumoerige activiteiten zonder muziek): 45 dB(A) ▪ Foyer (activiteiten met achtergrondmuziek, bijvoorbeeld bar): 50 dB(A) ▪ Kantoor (vrijwel onhoorbaar tot nauwelijks storend): 20-25 dB(A) ▪ Zaal A / balkon (activiteit zonder muziek, met spraak): 25-30 dB(A) ▪ Zaal A / balkon (activiteit met versterkte muziek en eventueel versterkte spraak): 40 dB(A) Het geluidniveau in de foyer geldt voor een zone van circa 5 meter rondom de toegangsdeur tot de theaterzaal. Het tijdstip op de dag speelt geen rol in de beoordeling.

3.3

Ruimteakoestiek De ruimteakoestiek wordt beoordeeld op basis van onze praktijkervaring met vergelijkbare situaties en diverse richtlijnen en handreikingen [1][3]. De akoestische criteria zijn sterk afhankelijk van het gebruik van de zaal en het ruimtevolume. Er zijn streefwaarden geformuleerd om de spraakverstaanbaarheid en de bruikbaarheid voor onversterkte muziek te toetsen. Het volume van de zaal bedraagt circa 5390 m3. Voor versterkte muziek is met name de nagalmtijd relevant, deze moet zo laag mogelijk zijn. Voor toneel en presentaties is een goede spraakverstaanbaarheid vereist. Om dat te bereiken moet de nagalmtijd kort zijn en moeten de vroege reflecties het geluid zo veel mogelijk versterken. De D50 is een grootheid waarmee de verhouding tussen vroege en late reflecties wordt uitgedrukt. Een hoge D50 geeft aanleiding om aan te nemen dat spraak (mits luid genoeg) goed verstaanbaar is. Voor het ten gehore brengen van onversterkte muziek is het van belang dat de ruimte de muzikant ondersteunt, door de muziek te versterken. Normaliter houdt dat in dat de late reflecties nog voldoende energie moeten bevatten. Voor de beoordeling van de helderheid van het muziekgeluid wordt de C80 gehanteerd. De benodigde energie in late reflecties vertaalt zich ook in langere nagalmtijden. De gewenste nagalmtijd is afhankelijk van het soort muziek.

Voor kamermuziek is de benodigde nagalmtijd bijvoorbeeld relatief kort, terwijl voor koorzang lange nagalmtijden gewenst zijn. Voor moderne klassieke muziek is doorgaans een kortere nagalmtijd nodig dan voor ‘oude’ klassieke muziek. Om de ruimteakoestiek van de huidige situatie te beoordelen zijn de volgende streefwaarden geformuleerd: ▪ Nagalmtijd T30 (spraak): 1,25 s ± 0,25 s ▪ Nagalmtijd T30 (onversterkte muziek): 1,75 s ± 0,35 s ▪ Nagalmtijd T30 (versterkte muziek): ≤ 1,0 s ▪ Deutlichkeit D50 (verstaanbaarheid spraak): 0,2 – 0,5 ▪ Clarity C80 (helderheid muziek): tussen -3 en +2 dB De bovenstaande streefwaarden gelden voor het gemiddelde tussen de octaafbanden met middenfrequenties 250 Hz t/m 2 kHz. Met name voor de nagalmtijd is het van belang dat de nagalmtijd in lage frequenties niet te sterk afwijkt: T125Hz ≤ Tgem,250-2000Hz x 1,3. Het is ook belangrijk dat het geluidniveau in de zaal niet teveel verschilt. Idealiter bedraagt het geluidniveauverschil in de zaal niet meer dan 3 dB. Voor muzikanten is het belangrijk dat hun instrument niet alleen in de zaal goed hoorbaar en te volgen is, maar dat ook medemuzikanten dit goed kunnen onderscheiden. Voor de ‘verstaanbaarheid’ van de instrumenten van andere muzikanten op het podium wordt een C80 = 6 dB aanbevolen.

10

M+P.ICS-25285.2

4

Meet- en rekenmethode

4.1

Metingen geluiduitstraling en geluidoverdracht Op 2 juli 2025 zijn geluiduitstralingsmetingen uitgevoerd met behulp van een ruisbron met hoog vermogen conform meetmethode II.7 uit Bijlage IVh van de Omgevingsregeling [4]. Het zendniveau is in de theaterzaal (op het podium, in de zaal en op het balkon) gemeten. Het ontvangniveau is bepaald op referentiepunten richting en op immissiepunten voor de gevel van nabijgelegen bestaande woningen (methode II.1), evenals in aangrenzende ruimten binnen het cultureel centrum. Aanvullend is van relevante geveldelen het bronvermogen bepaald conform methode II.3. De bepaalde bronvermogens en de gemeten immissieniveaus zijn gebruikt om een overdrachtsmodel in Geomilieu te valideren. Bij de metingen en de analyse van de meetresultaten is gebruik gemaakt van de volgende instrumenten: ▪ 2x real-time analysator/ precisie geluidniveaumeter: fabrikaat Rion, type NA-28  ½” condensatormicrofoon: fabrikaat Rion, type UC-59  ijkbron fabrikaat Rion, type NC-74 ▪ versterkers: fabrikaat QSC, type EX-4000 en type EX-8000 ▪ luidsprekerkasten: fabrikaat JBL, model P732 ▪ diversen zoals een haspel, een hengel en een windbol De meetapparatuur is voor en na de metingen gekalibreerd. Metingen zijn verricht met gesloten deuren, tenzij anders aangegeven.

4.2

Berekeningen geluiduitstraling De overdrachtsberekeningen zijn uitgevoerd volgens methode II.8 van de meet- en rekenmethode geluid industrie, teneinde het langtijdgemiddeld beoordelingsniveau te bepalen. Hierbij is als basisformule gehanteerd:

(1)

Li = LWR − LWR = D = Li =

 D , waarin: immissierelevante bronsterkte; verzamelterm van alle verzwakkingen; gestandaardiseerde immissieniveau bij de ontvanger.

Als overdrachtstermen zijn de volgende termen in rekening gebracht: (2)

D = Dgeo + Dlucht + Drefl + Dscherm + Dveg + Dterrein + Dbodem + Dhuis , waarin:

Dgeo = Dlucht = Drefl = Dscherm = Dveg = Dterrein =

M+P.ICS-25285.2 | 5 september 2025

afname van het geluidsniveau door geometrische uitbreiding; afname van het geluidsniveau door absorptie in lucht; afname door reflecties tegen obstakels (deze term is negatief); afname ten gevolge van afscherming door akoestisch goed isolerende obstakels (dijken, wallen, gebouwen); afname vanwege geluidsverstrooiing aan en absorptie door vegetatie; afname door verstrooiing en absorptie door installaties op het industrieterrein voor zover deze niet in de overige termen is inbegrepen;

Dbodem = Dhuis =

afname ten gevolge van reflectie tegen, verstrooiing aan, en absorptie door de bodem (deze term kan ook negatief zijn); afname door reflecties tegen bebouwing in de buurt van het immissiepunt. Ook de invloed van geluidsvoortplanting door de bebouwing (reflectie, buiging, verstrooiing) wordt in deze term betrokken.

Ter bepaling van het langtijdgemiddeld deelgeluidsniveau is de volgende formule toegepast: (3)

LAeqi,LT = Li − Cb − Cm − Cg , waarin LAeqi, = Cb = Cm = Cg =

langtijdgemiddeld deelgeluidsniveau; tijdsduurcorrectie per deelbron in verband met het gedeeltelijk in bedrijf zijn tijdens de beoordelingsperiode; meteo-correctieterm in verband met meteogemiddelde geluidsoverdracht; gevelcorrectieterm welke het immissieniveau corrigeert voor reflecties tegen achterliggende gevels;

Dit geluidsniveau wordt eventueel gecorrigeerd voor het geluidskarakter (tonaal-, impulsachtig of muziekgeluid) middels: (4)

LAri,LT = LAeqi,LT + K x , waarin: LAri,LT = Kx =

langtijdgemiddeld deelbeoordelingsniveau; toeslagen voor geluidskarakter.

Het langtijdgemiddeld beoordelingsniveau wordt uiteindelijk bepaald uit de energetische sommatie van de bijdragen van de verschillende geluidsbronnen volgens de volgende formule: (5)

LAr ,LT = 10  log LAr,LT =

( 10

LAri ,LT 10

) , waarin:

langtijdgemiddeld beoordelingsniveau

In figuur 10 t/m figuur 12 in Bijlage A is het rekenmodel grafisch weergegeven. Het bronvermogen van de overheaddeur is in het model verlaagd met 6 dB in de octaafband met middenfrequentie 63 Hz, zodat de berekende geluidbelastingen beter overeenstemmen met de immissiemetingen. Er zijn geen metingen op het dak verricht. In plaats daarvan is de geluidisolatie op basis van tekeningen berekend in INSUL v9.0 en rechtstreeks toegepast in de modelberekeningen in Geomilieu.

12

M+P.ICS-25285.2

4.3

Ruimteakoestiek Op 2 juli 2025 zijn in de bestaande theaterzaal impulsresponsmetingen (IR) verricht met behulp van Dirac software van Bruell & Kjaer om de nagalmtijd (RT) en andere zaal-akoestische parameters te bepalen. De onderstaande parameters volgens [5] zijn onderzocht: ▪ ▪

▪

▪

D-50, karakteriseert spraakhelderheid en is de verhouding tussen de bruikbare energie (de eerste 50 ms) en de totale energie en bedraagt doorgaans 30-70%; C-80 lijkt sterk op D-50, het enige verschil is dat het de helderheid van muziek karakteriseert in plaats van spraak en dat het in plaats van 50 ms een limiet van 80 ms gebruikt. Voor de verhouding wordt deze in decibel uitgedrukt en het varieert van -5 dB tot +5 dB; T20 is een meetmethode voor de nagalmtijd en afhankelijk van de hoeveelheid absorptie die in een ruimte aanwezig is en wordt gemeten in seconden. Dat betekent dat hoe langer deze is, des te minder absorptie de ruimte heeft en omgekeerd. In dit specifieke geval is de huidige T20 lager dan 1 s en moet deze worden verhoogd naar circa 1,2 s om een betere akoestiek voor muziek mogelijk te maken; Spraaktransmissie-index (STI) is een grootheid die wordt gebruikt om de spraakverstaanbaarheid in een bepaalde ruimte uit te drukken. Het varieert van 0,00 tot 1,00, waarbij dit laatste een uitstekende spraakverstaanbaarheid betekent.

De tribune in zaal B wordt regelmatig in- of uitgeklapt. Op het balkon is dat ook mogelijk, maar dit gebeurt zelden. De metingen zijn zowel met een ingeklapte als een uitgeklapte tribune in zaal B uitgevoerd.

M+P.ICS-25285.2 | 5 september 2025

5

Resultaten geluiduitstraling richting omgeving

5.1

Bestaande situatie Muziekgeluid is bepalend voor de activiteiten die mogelijk zijn in de theaterzaal. De geluiduitstraling door de gevel is bepaald zoals omschreven in hoofdstuk 4. Het toelaatbare muziekgeluidniveau in de theaterzaal is bepaald voor diverse spectra en samengevat in tabel III.

tabel III

Maximaal toelaatbaar equivalent muziekgeluidniveau [dB(A)] in de theaterzaal dag

avond

nacht

pop

89

84

79

dance

88

83

78

house

86

81

76

ultrabas

83

78

73

Het invallend geluidniveau op de gevel van de adressen Hoogstraat 42-52 is maatgevend. De maximaal toelaatbare geluidniveaus voor bepaalde spectra worden in tabel IV vergeleken met de voor de diverse activiteiten gewenste niveaus. Bij vrijwel alle activiteiten treedt in de huidige situatie een overschrijding op. De betreffende activiteiten zijn dikgedrukt en onderstreept weergegeven. Activiteiten waarvoor een overschrijding van de standaardwaarden uit het Omgevingsplan verwacht wordt, zijn momenteel alleen mogelijk als daarvoor een ontheffing verleend is. tabel IV

Beoordeling gewenste muziekgeluidniveaus [dB(A)] in de theaterzaal op basis van resultaten uit tabel III. Eventuele overschrijdingen [dB(A)] zijn per etmaalperiode in de laatste kolom weergegeven. Overschrijding

Activiteit

Verwacht geluidniveau

Verwacht spectrum

Schoolfeest

95

Dance

7/12/17

Art-house film

85

Pop

-/1/6

Carnaval

103

House

17/22/27

(Hiphop) dansvoorstelling

85-90

Dance

-/5/10

Schoolmusical

85

Pop

-/1/6

Theater/cabaret

90

Pop

-/6/11

Concert versterkte muziek *

95-100

Pop

11/16/21

Concert onversterkte muziek **

80-85

Pop

n.v.t.

Bedrijfsevenement ***

103

Dance

15/20/25

(dag/avond/nacht)

* Bijvoorbeeld Hisse Helden. Wij wijzen erop dat het spectrum essentieel is voor de beoordeling. ** Bijvoorbeeld Maaslands seniorenconcert / Fanfare Aurora *** Bijvoorbeeld Qmusic foute feestje

14

M+P.ICS-25285.2

Voor art-housefilms en de schoolmusicals is sprake van een overschrijding van 1 dB mits de activiteit in de avondperiode (19.00 – 23.00 uur) plaatsvindt. Dit is zo gering dat het geluidniveau eenvoudig afgestemd kan worden op het toelaatbare niveau zonder dat dit de uitvoering van de activiteit beperkt. Hetzelfde geldt voor onversterkte concerten (op voorwaarde dat deze niet tussen 23.00 – 07.00 uur plaatsvinden), waarbij bovendien geldt dat onversterkte muziek niet getoetst hoeft te worden aan de waarden uit het Omgevingsplan. Een overzicht van de berekende geluidniveaus bij de woningen en een bijdrage-analyse voor het maatgevende toetspunt zijn weergegeven in Bijlage B. Alle waarden zijn berekend uitgaand van een muziekgeluidniveau van 95 dB(A) met een housespectrum in elke etmaalperiode. Uit deze berekende spectrale waarden zijn de toelaatbare geluidniveaus voor het housespectrum en overige spectra berekend.

5.2

Maatregelen bestaande situatie

5.2.1

Maatregelen algemeen In de bestaande situatie zijn maatregelen nodig om de geluiduitstraling van muziekgeluid te beperken. Maatregelen om de overdracht buiten het gebouw te beperken (bijvoorbeeld geluidschermen) zijn niet mogelijk vanwege de hoogte van de bronnen en omdat het aangrenzende terrein vrij gebruikt moet kunnen blijven als parkeerterrein. De geluiduitstraling door de maatgevende onderdelen zal beperkt moeten worden. De overheaddeur is de maatgevende bron. Ook de nooddeuren in zaal B stralen een relevante hoeveelheid geluid uit. Ook het dak draagt naar verwachting bij aan het geluidniveau op de ontvangpunten. De nooddeuren in zaal A zorgen vooralsnog niet voor een overschrijding. Carnaval is de maatgevende activiteit. De benodigde reductie per gevelelement is voor deze activiteit weergegeven in tabel V.

tabel V

Overzicht benodigde reductie [dB] in huidige situatie (maatgevend: housemuziek 103 dB(A)) bron id.

gevelelement

63

125

250

500

1000

2000

4000

1

overheaddeur podium

34

33

33

28

23

18

18

2

branddeur zaal B

18

18

18

10

10

10

10

3

branddeur zaal A

10

10

10

0

0

0

0

4

dak podium

18

18

18

10

10

10

10

5

dak zaal + balkon

23

23

23

15

15

15

15

De bovenstaande maatregelen zijn zeer ingrijpend. Alle nooddeuren zullen moeten worden vervangen door beter isolerende deuren. De overheaddeur zal moeten worden voorzien van een sluisconstructie, waarbij een speciaal ontworpen tweede overheaddeur nodig is om ook in de octaafband met middenfrequentie 63 Hz voldoende reductie te behalen. Dergelijk deuren worden bijvoorbeeld geleverd door Protec Industrial Doors. Het dak zal moeten worden voorzien van een laagfrequent afgeveerd (of vrijdragend, maar dit zal technisch lastig uitvoerbaar zijn) gipsplafond op grote spouw. Alle maatregelen moeten verder uitgewerkt worden wanneer het ontwerp bekend is. Het is essentieel dat alle deuren gesloten zijn tijdens het gebruik van de theaterzaal. Als een deur opengezet wordt, bijvoorbeeld om de ruimte beter te kunnen ventileren, dan zijn er geen M+P.ICS-25285.2 | 5 september 2025

maatregelen mogelijk om de geluiduitstraling voldoende te beperken. Wij adviseren bovendien om een limiter te installeren (als deze niet al aanwezig is) en zodanig in te regelen dat een overschrijding van de toelaatbare binnenniveaus niet mogelijk is. Dit vergemakkelijkt handhaving en voorkomt discussie met omwonenden. Rekenresultaten voor de verwachte geluidbelasting inclusief maatregelen zijn opgenomen in Bijlage C. 5.2.2

Maatregelen inclusief ontheffingen Om in de bestaande situatie alle activiteiten mogelijk te maken die nu worden uitgevoerd, zonder daarbij overschrijdingen te veroorzaken, zijn zeer zware maatregelen nodig. De overschrijdingen worden bepaald door enkele activiteiten die naar verwachting slechts incidenteel voorkomen. Het is daarom ook mogelijk om hiervoor een ontheffing aan te vragen. Mits deze verleend wordt, zijn minder zware maatregelen mogelijk. Er wordt in deze paragraaf uitgegaan van een ontheffing voor de volgende activiteiten: ▪ Carnaval ▪ Bedrijfsevenementen Als voor deze activiteiten geen toetsing aan de standaard grenswaarden meer nodig is, zijn de volgende activiteiten maatgevend: ▪ schoolfeest (95 dB(A) dancemuziek) ▪ concert met versterkte muziek (100 dB(A) popmuziek) Als maatregelen getroffen worden waarbij de reducties zoals samengevat in tabel VI, treedt nog een overschrijding op van circa 4 dB(A), afhankelijk van het spectrum. Dit kan opgelost worden door de gehele zaal te voorzien van een verlaagd gipsplafond. Gezien de daarmee gepaard gaande kosten en praktische bezwaren (o.a. het verleggen van installaties) verwachten wij dat het praktischer is om een geluidscherm met een hoogte van 0,5 meter op het dak van het podium, zaal B en het balkon te plaatsen. De hoogte wordt gemeten vanaf de dakrand.

De positie van het scherm is weergegeven in de modelweergave in figuur 13 in Bijlage A. Voor het geluidscherm geldt dat dit zonder open naden uitgevoerd moet worden en een oppervlaktemassa van minimaal 20 kg/m2 moet hebben.

tabel VI

Overzicht benodigde reductie [dB] in huidige situatie inclusief ontheffingen voor carnaval en bedrijfsevenementen (maatgevend: dancemuziek 95 dB(A)). Aanvullend is een scherm op het dak nodig. bron id.

gevelelement

63

125

250

500

1000

2000

4000

1

overheaddeur podium

20

25

25

25

25

25

25

2

branddeur zaal B

6

6

6

6

6

6

6

3

branddeur zaal A

0

0

0

0

0

0

0

4

dak podium

0

0

0

0

0

0

0

5

dak zaal + balkon

0

0

0

0

0

0

0

Om de benodigde reducties te behalen zullen de nooddeuren in zaal B aan de binnenzijde of de buitenzijde vervangen moeten worden door beter isolerende deuren. De overheaddeur zal moeten worden voorzien van een sluisconstructie, waarbij een goed geluidsisolerende overheaddeur toegevoegd wordt. Dergelijk deuren worden bijvoorbeeld geleverd door Protec Industrial Doors. Het 16

M+P.ICS-25285.2

is naar verwachting technisch lastig uitvoerbaar om de bestaande deur te vervangen voor een alternatief dat zo geluidsisolerend is dat een sluisconstructie vermeden kan worden. tabel VII

Geluidsisolatie R [dB] bestaande overheaddeur

geluidsisolatie R overheaddeur

63

125

250

500

1000

2000

4000

8000

11,2

12,9

13,4

16,7

18,7

21

17,6

28,3

Alle maatregelen moeten verder uitgewerkt worden wanneer het ontwerp bekend is. Ook in dit geval adviseren wij het installeren van een limiter. Rekenresultaten voor de verwachte geluidbelasting inclusief maatregelen en ontheffingen voor de meest geluidbelastende activiteiten zijn opgenomen in Bijlage D.

5.3

Maatregelen nieuwe situatie

5.3.1

Uitgangspunten In de gevel van zowel zaal A als het huidige balkon wordt een daglichtopening geïntroduceerd. De geluiduitstraling via deze nieuwe ramen wordt voor twee scenario’s beoordeeld: 1 Beide mobiele wanden zijn geopend. Het uitgangspunt in dat geval is dat in de af te sluiten ruimten hetzelfde geluidniveau heerst als in de theaterzaal. Als alleen de bestaande luidsprekers boven het podium gebruikt worden, wordt het geluidniveau in zaal A en het balkon naar verwachting overschat. 2 Beide mobiele wanden zijn gesloten. In dat geval is het geluidniveau in zaal A en het balkon lager dan in de theaterzaal. Voor zaal A zijn ook opties met een dichte wand gegeven in paragraaf 6.2.3. Deze zijn voor de beoordeling van geluiduitstraling naar de omgeving buiten beschouwing gelaten. De berekeningen zijn uitgevoerd voor een raamopening van 2x2 meter in zaal A en een raamopening van 2x2 meter in het balkon. Andere afmetingen zijn mogelijk, mits de geluidisolatie van de beglazing daarop afgestemd wordt. Deze oppervlakte kan ook opgedeeld worden in bijvoorbeeld twee ramen van 1x2 meter per ruimte. In de bestaande situatie worden de wettelijke eisen overschreden. Maatregelen zijn ook nodig zonder de aan te brengen raamopeningen. De raamopeningen zijn beoordeeld op basis van het scenario inclusief ontheffingen, zoals beschreven in paragraaf 5.2.2.

Er is in dat scenario vrijwel geen marge ten opzichte van de geluidsnormen. Om nieuwe gevelopeningen te introduceren zullen sommige maatregelen bij bestaande gevelonderdelen verzwaard moeten worden. Dit is hieronder aangegeven. In zaal A en het balkon wordt geen relevante geluidproductie verwacht. Wel kan een verhoogd geluidniveau aanwezig zijn vanwege activiteiten in de theaterzaal.

5.3.2

Scenario 1 In scenario 1, met beide mobiele wanden open, zal de beglazing minimaal de geluidsisolatie zoals omschreven in tabel VIII moeten behalen. Dit kan gerealiseerd worden met bijvoorbeeld de opbouw 44.A1 – 280 66.A1 dubbel akoestisch gelaagd glas Saint Gobain Stadip Silence (RA,dance = 43 dB, totale dikte 301 mm). Bij het selecteren van een alternatieve beglazing moet minimaal 1,5 dB veiligheidsmarge ten opzichte van de in het laboratorium bepaalde waarden gehanteerd worden.

M+P.ICS-25285.2 | 5 september 2025

Wij adviseren om alternatieven aan M+P ter beoordeling voor te leggen. De beglazing moet worden aangebracht in een goed geluidsisolerend kozijn dat qua geluidsisolatie vergelijkbaar is met de beglazing. Dit kan onder meer bereikt worden door een massief hardhouten kozijn toe te passen, dat in de spouw gedilateerd is. De profielen moeten een zo slank mogelijk aanzicht hebben. In aanvulling op de goed geluidsisolerende beglazing moet het scherm op het dak verhoogd worden van 0,5 meter hoogte naar 0,75 meter hoogte. tabel VIII

Minimaal benodigde geluidisolatie R [dB] nieuwe beglazing per octaafband [Hz], praktijkwaarde 63

125

250

500

1000

2000

4000

26

37

46

52

56

58

67

Rekenresultaten voor de verwachte geluidbelasting in scenario 1 zijn opgenomen in Bijlage E. 5.3.3

Scenario 2 Als de mobiele wanden zowel geopend als gesloten kunnen zijn, dan is scenario 1 maatgevend. De maatregelen uit paragraaf 5.3.2 moeten worden getroffen. Deze paragraaf behandelt de te treffen maatregelen voor een scenario waarin de mobiele wanden altijd gesloten zijn tijdens luidruchtige activiteiten in de theaterzaal. Als de mobiele wanden gesloten zijn, volstaat standaard dubbele beglazing (bijvoorbeeld opbouw 4-16-6 mm) in een standaard kozijn. Wij wijzen erop dat de geluidsisolatie van standaard triple glas (bijvoorbeeld opbouw 4-12-4-12-4 mm) lager is dan van standaard dubbelglas. Rekenresultaten voor de verwachte geluidbelasting in scenario 1 zijn opgenomen in Bijlage F.

18

M+P.ICS-25285.2

6

Resultaten geluidoverdracht binnen het gebouw

6.1

Bestaande situatie Op basis van de overdrachtsmetingen is het verwachte ontvangniveau in diverse omliggende ruimten bepaald voor verschillende spectra. De resultaten zijn samengevat in tabel IX.

tabel IX

Verwacht ontvangniveau [dB(A)] in diverse ruimten om de theaterzaal, voor vier muziekspectra. De niveaus zijn bepaald op basis van een geluidniveau in de theaterzaal van 95 dB(A). zendruimte

ontvangruimte

pop

dance

house

ultrabas

zaal B

foyer

58

59

61

65

zaal B

zaal A

69

71

73

78

balkon

gang kantoor (bij vergadertafel)

69

70

73

77

balkon

kantoorruimte De Geut

50

53

57

62

In de foyer zijn geluiden uit de theaterzaal niet storend hoorbaar, zo lang er in de foyer achtergrondmuziek aanstaat en het geluidniveau in de theaterzaal niet hoger is dan 85 dB(A) pop-/dancemuziek. Dat is het geval bij de schoolmusicals, concerten met onversterkte muziek en vertoning van films. Ook toneel en cabaret zijn naar verwachting niet storend voor het gebruik van de foyer, al zullen deze activiteiten regelmatiger hoorbaar zijn. Bij overige activiteiten is het geluidniveau in de theaterzaal dusdanig hoog dat de foyer momenteel niet gelijktijdig gebruikt kan worden voor een andere activiteit. Richting zaal A, kantoor De Geut en de gangzone met vergadertafel bij de kantoren op de 1e verdieping is de geluidoverdracht dusdanig dat hier geen activiteiten kunnen plaatsvinden als de theaterzaal voor een van de activiteiten uit tabel I in gebruik is.

6.2

Beoordeling ontwerp

6.2.1

Algemeen Het verdient de voorkeur om activiteiten in ruimten die grenzen aan de theaterzaal niet gelijktijdig in te plannen met luidruchtige activiteiten in de theaterzaal. Dat zal niet altijd mogelijk zijn. Bij de beoordeling is het uitgangspunt dat de huidige zaal A en het balkon met een mobiele wand van de theaterzaal gescheiden kunnen worden. In de onderstaande paragrafen wordt beoordeeld welke mogelijkheden er zijn voor gelijktijdig gebruik van de ruimten.

6.2.2

Foyer Stille activiteiten in de foyer zijn niet mogelijk terwijl in de theaterzaal hoge geluidniveaus optreden. De daarvoor benodigde verbetering van de geluidsisolatie van 24 dB is niet realistisch. Activiteiten met achtergrondmuziek zijn wel mogelijk. Zoals in paragraaf 6.1 toegelicht zijn activiteiten tot 85 dB(A) popmuziek al mogelijk zonder verdere aanpassingen. Om hogere geluidniveaus mogelijk te maken moeten twee maatregelen getroffen worden: ▪ De toegang tot de theaterzaal vanuit de foyer geschiedt via een sluisconstructie met twee sets dubbele deuren achter elkaar. Eén van deze sets zal moeten worden vervangen door zeer goed isolerende deuren, bijvoorbeeld Merford M56L of gelijkwaardig.

M+P.ICS-25285.2 | 5 september 2025

▪

Geluidsisolatie via de uitgiftebalie moet worden verbeterd.

In theorie is het ook mogelijk om de benodigde geluidsisolatie te behalen met één set dubbele deuren, maar wij adviseren de dubbele set te handhaven. Doordat zo steeds één set deuren gesloten is, is de kans op overlast in beide richtingen kleiner (wanneer bijvoorbeeld bezoekers na het begin van een voorstelling nog naar binnen gaan). Maatregelen om de geluidsisolatie via de uitgiftebalie te verbeteren zijn alleen mogelijk bij de deur, omdat het luik soms geopend zal zijn. De geluidsisolatie van de aanwezige deur is onbekend. De geluidsisolatie via de uitgiftebalie zal moeten worden verbeterd met 5 dB in de 63 Hz octaafband en met 10 dB in alle octaafbanden van 125 Hz t/m 1 kHz. Dit betreft een situatie waarbij het luik van de uitgiftebalie gesloten is. Als dit luik geopend is nemen de benodigde reducties met zeker 10 dB toe. Naar verwachting zal een zeer geluidsisolerende, zware deur toegepast moeten worden met een geluidsisolatiewaarde van circa RW,p = 48 dB. Dit betreft de geluidsisolatie van de deur inclusief deurbeslag, kierdichting etc. Dergelijke deuren worden bijvoorbeeld door Van Vuuren of Merford geleverd. 6.2.3

Zaal A (multifunctionele ruimte) Zaal A wordt ingezet als multifunctionele ruimte. De wand tussen zaal A en B heeft in de huidige toestand een geluidsisolatie van circa RW = 31 dB. De geluidsisolatie van de wand is zeer laag en wordt verder verlaagd door gebreken, zoals geïllustreerd in figuur 2. De wand wordt vervangen door een mobiele wand.

figuur 2

Open naad in de wand tussen zaal A en B Verwacht gebruik Als een zeer goede mobiele wand, bijvoorbeeld fabricaat Espero type Sonico 110 (56 dB) toegepast wordt, zal het geluidniveau in zaal A circa 66 dB(A) bedragen als in zaal B een

20

M+P.ICS-25285.2

geluidniveau van 95 dB(A) dancemuziek heerst. Gelijktijdig gebruik van beide ruimten is dan niet mogelijk. Als daarentegen rekening met elkaar gehouden wordt (bijvoorbeeld door tijdens een repetitie een lager geluidniveau te hanteren), dan kunnen beide zalen wel gelijktijdig gebruikt worden. Bij 75 dB(A) popmuziek in de theaterzaal bedraagt het ontvangniveau in zaal A nog circa 43 dB(A). Dat is duidelijk hoorbaar in een verder stille ruimte, maar zal worden overstemd door geroezemoes of achtergrondmuziek in zaal A. Wij adviseren om geen loopdeur in de mobiele wand op te nemen. Als er stille activiteiten plaatsvinden die in beperkte mate ook geluidgevoelig zijn, bijvoorbeeld als de ruimte wordt afgehuurd voor een training of presentatie, dan is een dichte wand nodig. Hetzelfde geldt als zaal A gelijktijdig met de theaterzaal gebruikt moet kunnen worden voor activiteiten waarbij het geluidniveau niet verlaagd kan worden. Wij adviseren in dat geval om een 100 mm kalkzandsteen wand met een vrijstaande voorzetwand toe te passen. De voorzetwand bestaat uit 2x 12,5 mm gipsvezelplaten op 100 mm spouw waarin minimaal 80 mm glaswol (≥ 50 kg/m3) is aangebracht. Dit resulteert bij een muziekgeluidniveau in de theaterzaal van 75 dB(A) met een popmuziekspectrum tot een geluidniveau van 22 dB(A) in zaal A.

De geluidpieken in de muziek zullen nog net hoorbaar zijn in zaal A, maar afgezien daarvan kunnen cursisten ook geconcentreerd een opgave maken of kan een presentatie zonder hinderlijke bijgeluiden gegeven worden. Bij een 10 dB(A) hoger niveau in de theaterzaal is zaal A niet meer bruikbaar voor dergelijke geluidgevoelige doeleinden, maar kan er wel bijvoorbeeld in zaal A een bingo georganiseerd worden gelijktijdig met een musical, theatervoorstelling, optreden met onversterkte muziek of een filmvertoning in de theaterzaal. Als een dichte wand toegepast wordt zijn deuren tussen zaal A en de theaterzaal mogelijk, mits deze zeer goed geluidsisolerend en in een sluisconstructie toegepast worden. De benodigde geluidsisolatie van die deuren is afhankelijk van de grootte van de deuren en toe te passen wandconstructie. Intensief gebruik Het is mogelijk om zaal A te gebruiken als in de theaterzaal hoge geluidniveaus geproduceerd worden. Daarvoor is een dichte, niet-mobiele wand nodig. Hieronder worden enkele opties voor regulier (niet specifiek geluidgevoelig) gebruik van zaal A uitgewerkt. De huidige geluidsisolatie moet met 31 dB(A) verbeterd worden om informele activiteiten met versterkte muziek+spraak mogelijk te maken. Bij 95 dB(A) dancemuziek in de theaterzaal mag nog circa 40 dB(A) resteren in zaal A.

Dat is haalbaar met een metalstudwand met de volgende opbouw: ▪ 2x 12,5 mm gipsvezelplaat (bijv. van Fermacell of Knauf) ▪ 300 mm luchtspouw met gescheiden metalstudprofielen en glaswolvulling (≥ 50 kg/m3) ▪ 2x 12,5 mm gipsvezelplaat Ook een 214 mm kalkzandsteenwand met een vrijstaande voorzetwand bestaand uit 2x 12,5 mm gipsvezelplaat op 100 mm spouw gevuld met minimaal 80 mm glaswol (≥ 50 kg/m3) volstaat. Voor geluidgevoeliger gebruik, zoals stille activiteiten of formele presentaties, moet de geluidsisolatie verbeterd worden met minimaal 41 dB(A) en bij voorkeur 46 dB(A). Dit is niet meer praktisch uitvoerbaar in een gipsmontagewand. Een ankerloze spouwmuur bestaand uit 214 + 100 mm kalkzandsteen en een spouw van 100 mm gevuld met minimaal 75 mm glaswol (≥ 50 kg/m3) is wel toereikend. Deuren kunnen het beste vermeden worden.

M+P.ICS-25285.2 | 5 september 2025

6.2.4

Balkon Het balkon wordt aanvullend ingezet als yogaruimte. De wand tussen zaal B en het balkon betreft een volledig verwijderbare mobiele wand, bijvoorbeeld Espero Sonico 110 (56 dB). Dat is een vrij goed isolerende mobiele wand. Bij een geluidniveau van 95 dB(A) housemuziek in zaal B zal het geluidniveau in het balkon ongeveer 60-65 dB(A) bedragen. Dat is te luid voor andere activiteiten. Als in zaal B versterkte spraak met een beperkte luidheid (circa 75 dB(A)) wordt geproduceerd, dan bedraagt het geluidniveau in het balkon bij de bovengenoemde wand naar verwachting circa 35-40 dB(A). Dat houdt in dat het geluid uit zaal B hoorbaar en mogelijk in beperkte mate ook hinderlijk zal zijn bij stille activiteiten. Yogalessen waarbij rust en concentratie centraal staan (bijvoorbeeld Yin yoga) worden waarschijnlijk verstoord door muziek uit de theaterzaal. Minder geluidgevoelige activiteiten (zoals sommige vormen van Vinyasa yoga) kunnen zonder problemen gelijktijdig uitgevoerd worden.

6.2.5

Ruimte ‘samen actief ontmoeten’ Op de eerste verdieping wordt een ruimte ontwikkeld voor ontmoeting, bijvoorbeeld in de vorm van biljart of dagbesteding. Dit gaat naar verwachting gepaard met achtergrondmuziek of geroezemoes. Luidruchtige activiteiten (95 dB(A) dancemuziek) in de theaterzaal zullen hoorbaar blijven. Voor stillere activiteiten (75 dB(A) popmuziek of minder) verwachten wij geen overlast. Dat is voldoende voor bijvoorbeeld dansrepetities in de theaterzaal. De enkele deur in de scheidingswand tussen de ontmoetingsruimte en het balkon van de theaterzaal is bepalend voor de geluidsoverdracht. Als in de toekomst blijkt dat hogere geluidniveaus in de theaterzaal wenselijk zijn, dan zal deze deur moeten worden vervangen door een deur met een hoge geluidsisolatie om gelijktijdig gebruik van de ontmoetingsruimte mogelijk te maken. Als de deur niet per se nodig is kan deze ook dichtgemetseld worden. Als de mobiele wand van de yogaruimte (het balkon) gesloten is, zal ook een geluidniveau van 95 dB(A) dancemuziek in de theaterzaal geen probleem opleveren voor gelijktijdig gebruik van de ontmoetingsruimte.

figuur 3 22

Uitsnede inpassingsplan 1e verdieping met daarop de ontmoetingsruimte

M+P.ICS-25285.2

6.2.6

Spreekkamers en werkplekken begane grond Op de begane grond zijn, grenzend aan de multifunctionele ruimte, enkele spreekkamers en werkplekken ontworpen. De geluidsisolatie richting deze ruimten is niet gemeten en wordt daarom beoordeeld in de veronderstelling dat de geluidoverdracht vergelijkbaar is met de overdracht richting de huidige overleg- en vergaderruimten op de 1e verdieping. De verwachte geluidniveaus zijn samengevat in tabel X. De geluidoverdracht via de deuren (RW,p indicatief bepaald op 23 dB) die rechtstreeks in verbinding met de theaterzaal (zaal A, de toekomstige multifunctionele ruimte) staan is maatgevend.

tabel X

Verwachte ontvangniveaus [dB(A)] in kantoorruimten als gevolg van muziekgeluid in de theaterzaal (95 dB(A) dancemuziek of 75 dB(A) popmuziek), bij een geopende dan wel gesloten mobiele wand in de multifunctionele ruimte ruimte Mobiele wand open

Mobiele wand dicht

95 dB(A) dance

75 dB(A) pop

Open kantoor

70

49

Spreekkamer

53

30

Open kantoor

50

26

Spreekkamer

33

7

In de kantoorruimten en de spreekkamers is overlast te verwachten als de mobiele wand van de multifunctionele ruimte geopend is en in de theaterzaal muziek afgespeeld wordt. De kantoorruimten kunnen niet gelijktijdig met de theaterzaal gebruikt worden, als de mobiele wand geopend is. Als de mobiele wand gesloten is, dan zijn de ontvangniveaus in de spreekkamers en kantoorruimten te hoog wanneer in de theaterzaal luidruchtige activiteiten (95 dB(A) dance) plaatsvinden. Deze activiteiten zijn niet gelijktijdig mogelijk zonder aanvullende maatregelen. De benodigde maatregelen bestaan in elk geval uit het dichtmetselen van de bestaande deuropening, zodat de wand overal dezelfde dikte en massa heeft. Als de deuropening behouden moet blijven dan zal deze moeten worden voorzien van een tweede, goed geluidsisolerende deur (RW,p ≥ 45 dB) om een sluisconstructie te maken. Mogelijk moet ook een vrijstaande voorzetwand aangebracht worden in de ruimten die grenzen aan de multifunctionele ruimte. Als de mobiele wand gesloten is en de activiteiten in de theaterzaal rekening kunnen houden met overige activiteiten (maximaal 75 dB(A) popmuziek) dan kunnen de spreekruimten zonder verdere maatregelen gebruikt worden.

Om geluidoverlast op de kantoorvloer te voorkomen adviseren wij wel om de deur tussen de open kantoorvloer en de toekomstige multifunctionele ruimte dicht te metselen of te vervangen door een geluidsisolerende deur (RW,p ≥ 45 dB). Daarbij is rekening gehouden met het beperken van overlast vanwege stemmen en muziek uit de multifunctionele ruimte. De bovengenoemde RW,p waarden zijn geluidsisolatiewaarden van de deur inclusief deurbeslag, kierdichting etc. In algemene zin zullen de deuren met een valdorpel en driezijdige kierdichting uitgevoerd moeten worden.

M+P.ICS-25285.2 | 5 september 2025

figuur 4

24

Uitsnede inpassingsplan begane grond met daarop de spreekkamers en werkplekken

M+P.ICS-25285.2

7

Resultaten ruimteakoestiek theaterzaal Het achtergrondgeluidniveau in de theaterzaal is bepaald op 38 dB(A) in zaal B (drie posities op de tribune) en 32 dB(A) op het balkon. De resultaten van de impulsresponsmetingen om de ruimteakoestiek in de theaterzaal te inventariseren zijn samengevat in tabel XI t/m tabel XIV. De metingen zijn uitgevoerd met een ingeklapte en uitgeklapte tribune in zaal B.

tabel XI

tabel XII

tabel XIII

tabel XIV

Meetresultaat nagalmtijd T30 [s] per octaafband [Hz] 63

125

250

500

1000

2000

4000

8000

gem. 250-2000 Hz

tribune uitgeklapt

1,78

1,84

1,34

1,01

0,91

0,86

0,80

0,65

1,03

tribune ingeklapt

2,07

1,87

1,42

1,13

1,05

1,00

0,93

0,75

1,15

Meetresultaat clarity C80 [dB] in de theaterzaal per octaafband [Hz] 63

125

250

500

1000

2000

4000

8000

gem. 250-2000 Hz

tribune uitgeklapt

-4,81

-1,1

2,64

4,81

5,94

5,77

6,07

8,04

4,79

tribune ingeklapt

-4,32

-1,22

1,12

3,22

4,92

4,3

4,83

6,22

3,39

Meetresultaat clarity C80 [dB] op het podium per octaafband [Hz] 63

125

250

500

1000

2000

4000

8000

gem. 250-2000 Hz

tribune uitgeklapt

3,83

1,42

2,43

5,58

8,06

8,26

8,35

10,87

6,08

tribune ingeklapt

3,79

1,45

2,47

5,34

7,96

8,26

8,22

9,71

6,01

Meetresultaat Deutlichkeit D50 [-] per octaafband [Hz] 63

125

250

500

1000

2000

4000

8000

gem. 250-2000 Hz

tribune uitgeklapt

0,18

0,31

0,51

0,6

0,64

0,64

0,65

0,73

0,60

tribune ingeklapt

0,18

0,32

0,42

0,53

0,61

0,57

0,59

0,65

0,53

De nagalmtijd bedraagt gemiddeld 1,0 seconde met een uitgeklapte tribune. Als de tribune ingeklapt wordt, stijgt de nagalmtijd tot 1,2 seconden. Voor (dans)evenementen met versterkte muziek- en theatervoorstellingen zijn deze waarden goed geschikt. De ruimte dempt onversterkte muziek echter sterk en is daarvoor niet goed geschikt. Het is opvallend dat de nagalmtijd in de lage frequenties significant hoger is dan in de lage frequenties. Dit kan als oncomfortabel ervaren worden. Dit beeld wordt versterkt door de gemeten D50, waaruit blijkt dat de spraakverstaanbaarheid naar verwachting goed is. Er is relatief weinig energie aanwezig in late reflecties, waaruit volgt dat reflecties het spraaksignaal vooral versterken en niet verstoren. Uit de C80 volgt eveneens dat de ruimte niet goed geschikt is voor onversterkte muziek: een hoge C80 duidt erop dat geluidenergie snel wegsterft en instrumenten onvoldoende versterkt/ondersteund worden.

M+P.ICS-25285.2 | 5 september 2025

Uit indicatieve metingen om met een B&K type 4720 ECHO speech source de Speech Transmission Index te bepalen volgt dat een spreker met luide stem achterin de zaal nog goed verstaanbaar is (STI = 0,63). Daarbij wordt uitgegaan van een achtergrondgeluidniveau van circa 32 dB(A) zoals dat aanwezig was tijdens de metingen. In algemene zin is de zaal in de huidige staat geschikt voor (on)versterkte spraak en versterkte muziek, maar niet voor onversterkte muziek. Naar verwachting sluit dit goed aan bij het meest voorkomende gebruik van het cultureel centrum in de huidige situatie. Voor een multifunctioneler gebruik is het noodzakelijk om bestaande permanente absorptie uit de ruimte te verwijderen en te vervangen door flexibele absorptie, bijvoorbeeld gordijnen die in- en uitgeschoven kunnen worden of panelen die afgeschermd of weggedraaid kunnen worden.

26

M+P.ICS-25285.2

8

Overige aandachtspunten

8.1

Nieuwe kantoorruimten Op de begane grond worden nieuwe kantoor- en spreekkamers ontwikkeld. De geluidsoverdracht vanuit de theaterzaal wordt besproken in paragraaf 6.2.6. Voor spreekruimten is een goede spraakprivacy belangrijk. Wij adviseren om goede geluidsisolerende deuren (minimaal RW,p = 37 dB) met een valdorpel en kierdichting rondom toe te passen. Eventueel toe te passen glazen wanden moeten bestaan uit dubbele beglazing op grote spouw. Ventilatiekanalen en andere installaties (bijvoorbeeld kabelgoten) mogen niet over wanden geleid worden die de scheiding tussen (spreek)kamers vormen. In plaats daarvan moeten de ventilatie en overige installaties boven de deur van elke ruimte afgetakt worden van een hoofdtracé. Er is een café/pauzeruimte op korte afstand van de kantoorruimten gelegen. De geluidsisolatie van de wanden van de aangrenzende spreekkamers moeten op de relatief hoge geluidbelasting afgestemd worden. Geluidoverlast op de werkplekken in de open werkzone moet voorkomen worden. Het is belangrijk dat de werkplekken zo goed mogelijk afgeschermd worden en dat waar mogelijk wandabsorptie toegepast wordt. Wij adviseren om de kantoorruimten in de SO/VO-fase door een akoestisch adviseur te laten beoordelen.

8.2

Beeldhouwruimte Er is een beeldhouwruimte ontworpen in de creatieve zone op de 2e verdieping. Beeldhouwen produceert mogelijk geluidsoverlast vanwege de trillingen die bij het houwen in de constructie gebracht worden. Het betreft waarschijnlijk kleinschalige activiteiten zonder professionele apparatuur. Het risico op geluidsoverlast richting de onderliggende verdieping is klein. Richting de naastgelegen muziekruimte is wel mogelijk sprake van geluidsoverlast. Dit wordt nader besproken in paragraaf 8.3. Wij adviseren om de situatie aanvankelijk aan te zien, omdat het werkelijke gebruik op voorhand lastig in te schatten is. Als blijkt dat trillingen in de constructie voor geluidsoverlast in aangrenzende/onderliggende ruimten zorgen, dan kan dit naar verwachting achteraf met een trillingsdempende mat worden verholpen.

figuur 5

Uitsnede inpassingsplan 2e verdieping met daarop de beeldhouwruimte, keramiekruimte, muziekruimte en cursusruimte ‘vies en nat’.

M+P.ICS-25285.2 | 5 september 2025

8.3

Muziekruimte In de muziekruimte wordt hooguit een kleinschalige muziekles gegeven. De ruimteakoestiek moet afgestemd worden op het werkelijke gebruik. Voor zangles is een lange nagalmtijd wenselijk. Voor versterkte muziek (bijvoorbeeld elektrische gitaar) of drumles is juist een korte nagalmtijd nodig. De geluidsisolatie van de ruimte moet hoog (DnT,A ≥ 50 dB) zijn om verstoring van de les en overlast in aangrenzende ruimten te beperken. De wand moet als metalstud-wand of massieve steenachtige wand opgebouwd worden. Er kunnen glasopeningen in de wand aanwezig zijn, mits deze beperkte omvang hebben en bestaan uit dubbel glas op grote spouw. De deur moet zo goed mogelijk geluid isoleren (RW,p ≥ 45 dB). Dergelijke deuren worden bijvoorbeeld geleverd door Van Vuuren. Daarmee blijft de deur de zwakke plek in de geluidsisolatie en zal DnT,A = 50 dB in de praktijk niet haalbaar zijn. Dit kan alleen voorkomen worden door een voorportaal in de ruimte toe te passen of een speciaal ontworpen deur (bijvoorbeeld geleverd door Merford) toe te passen. De wand van de muziekruimte moet aansluiten op een massief gedeelte van de gevel om flankering zoveel mogelijk te beperken. De ruimte moet worden voorzien van een plafond dat zowel goed isoleert als absorbeert, bijvoorbeeld OWA Sinfonia Privacy of Ecophon Combison.

Er zal naar verwachting minimaal één wand geheel moeten worden bedekt met geluidsabsorberend materiaal (αW ≥ 0,80). Veelgebruikte wandabsorptie bestaat uit PET-vilt zonder spouw. Dat is voor dit doeleinde niet geschikt. Wij adviseren om het ontwerp van de muziekruimte in overleg met een akoestisch adviseur te ontwikkelen, zodra het beoogde gebruik van de ruimte bekend is en het SO/VO-ontwerp gereed is.

8.4

Atrium Het atrium betreft een nieuw te ontwikkelen ruimte die een koppeling vormt tussen het cultureel centrum en het gemeentehuis. Er zijn loopbruggen tussen beide hoofdbouwvolumes aanwezig die het atrium doorkruisen. De werkplekken in het kantoor van de gemeente bevinden zich achter gesloten deuren. Werkplekken van maatschappelijk partners bevinden zich wel in het atrium. De geschiktheid van het atrium als vaste werkplek is afhankelijk van de werkzaamheden. Wij adviseren om dit te onderzoeken bij de uitwerking van het atrium, zodat de betreffende werkplekken eventueel alsnog van het atrium afgeschermd kunnen worden. Aan de zijde van het cultureel centrum is het atrium echter zoveel mogelijk open. Op de begane grond gaat het om het café en in het verlengde daarvan een kantoorgedeelte. Bovendien zijn op de begane grond onder andere de bibliotheek en de receptie in het atrium gelegen. Op de eerste verdieping staat het atrium in open verbinding met flexwerkplekken en de ontmoetingsruimte. Op de tweede verdieping is er een open verbinding tussen het atrium en de creatieve zone. Het is noodzakelijk om de inpassing van deze functies in de open ruimte nader uit te werken.

Er zijn diverse rumoerige functies ontworpen die zich in dezelfde ruimte bevinden als de werkplekken van mensen voor wie privacy, spraakverstaanbaarheid en rust belangrijk zijn om hun werk goed en comfortabel uit te kunnen voeren. Voor de receptie zullen bijvoorbeeld afschermende maatregelen getroffen moeten worden om de baliemedewerkers een ergonomisch verantwoorden werkplek te kunnen bieden.

28

M+P.ICS-25285.2

figuur 6

Uitsnede inpassingsplan begane grond met daarop het atrium als schakel tussen het cultureel centrum en het gemeentehuis

M+P.ICS-25285.2 | 5 september 2025

9

Conclusie Cultureel centrum De Pas te Heesch wordt gerenoveerd. In opdracht van de gemeente Bernheze is door M+P met metingen en berekeningen onderzocht welke implicaties het inpassingsplan van ICS Adviseurs heeft voor het cultureel centrum op het gebied van geluid en akoestiek. Er zijn drie hoofdthema’s onderzocht: 1 Geluiduitstraling vanuit de theaterzaal naar omliggende woningen 2 Geluidoverdracht vanuit de theaterzaal richting aangrenzende ruimten 3 Ruimteakoestiek van de theaterzaal Aanvullend zijn enkele voor geluid relevante ruimten in het ontwerp beoordeeld. De conclusies voor deze onderwerpen worden hieronder samengevat.

9.1

Geluiduitstraling naar omliggende woningen Bestaande situatie In de huidige situatie treden bij de meeste activiteiten die in het cultureel centrum plaatsvinden (ruime) overschrijdingen op van de geluidwaarden uit het Omgevingsplan. Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door de overheaddeur die toegang biedt tot het podium. Dit wordt verder toegelicht in paragraaf 5.1. Er zijn maatregelen nodig om in de huidige situatie te kunnen voldoen aan de wettelijke geluideisen. Als de maatregelen afgestemd worden op de zwaarst mogelijke activiteiten, dan zijn ook de benodigde maatregelen zeer zwaar. Alle deuren moeten worden vervangen, de overheaddeur moet worden aangevuld met een zeer goed geluidsisolerende, op maat ontworpen overheaddeur en er moet een verlaagd plafond aangebracht worden in de gehele theaterzaal inclusief het podium. Dit wordt toegelicht in paragraaf 5.2.1. Wij adviseren daarom om een ontheffing aan te vragen voor activiteiten waarbij muziek luider dan 95 dB(A) dancemuziek of 100 dB(A) popmuziek in de nachtperiode (23.00 – 07.00 uur) verwacht worden. Dit is doorgaans tot 12 keer per jaar mogelijk. De overige maatregelen worden vervolgens afgestemd op de activiteiten die vervolgens maatgevend zijn. In dat geval moeten de nooddeuren in zaal B (theaterzaal) aan de binnen- of buitenzijde worden vervangen.

Voor de overheaddeur is nog steeds een sluisconstructie met een goed isolerende tweede deur nodig, maar hiervoor volstaat waarschijnlijk een standaard leverbare deur. Op het dak zal een geluidsscherm aangebracht moeten worden met een hoogte van 0,5 meter ten opzichte van de dakrand. De maatregelen worden toegelicht in paragraaf 5.2.2. In het algemeen adviseren wij om het theater uit te rusten met een limiter om overschrijdingen en discussie daarover te voorkomen. De limiter moet door een onafhankelijke partij worden ingeregeld en verzegeld. Nieuwe situatie Bij de beoordeling van de nieuwe situatie wordt ervan uitgegaan dat maatregelen getroffen worden om de bestaande situatie te laten voldoen aan de wettelijke eisen. Daarbij gaan wij ervan uit dat ontheffingen aangevraagd worden voor de luidste activiteiten, zoals hierboven omschreven. In de nieuwe situatie wordt in de multifunctionele ruimte (momenteel zaal A, onder het balkon) en in de yogaruimte (het balkon) een raamopening toegevoegd. Wanneer deze ruimten afgeschermd zijn van zaal B, zullen er geen luidruchtige activiteiten plaatsvinden. Het geluidniveau in zaal A en op het balkon is daarom het hoogst als de mobiele wanden geopend zijn. Het geluidniveau wordt in dat

30

M+P.ICS-25285.2

geval gelijk verondersteld aan het niveau in zaal B. Deze situatie is, vanwege het hoge geluidniveau binnen, maatgevend voor de geluiduitstraling via de raamopeningen. Het introduceren van beglazing betekent het introduceren van een nieuwe ‘bron’ waar geluid uitgestraald wordt richting de woningen. Om dit mogelijk te maken zal de geluidsoverdracht via de andere overdrachtswegen verlaagd moeten worden. Dat is mogelijk door het scherm op het dak te verhogen van 0,5 meter tot 0,75 meter. Voor de beglazing wordt uitgegaan van een glasoppervlakte van 4 m2 uitgevoerd als dubbel gelamineerd glas op grote spouw (RA,dance ≥ 43 dB). Onder deze voorwaarden voldoet het langtijdgemiddeld beoordelingsniveau bij de gevel van de woningen aan de eisen uit het omgevingsplan. Andere glasafmetingen zijn ook mogelijk, mits de geluidsisolatie van het glas daarop afgestemd is. Wij adviseren het ontwerp ter beoordeling aan M+P voor te leggen. Het kozijn moet geluidsisolerend en zo slank mogelijk uitgevoerd zijn. Dit wordt verder uitgewerkt in paragraaf 5.3.

9.2

Geluidoverdracht naar aangrenzende ruimten Er zijn diverse ruimten die aan de theaterzaal grenzen, die gelijktijdig met de theaterzaal gebruikt moeten kunnen worden. Het is daarbij van belang of in de theaterzaal luidruchtige activiteiten (95 dB(A) dancemuziek) of rustigere activiteiten (maximaal 75 dB(A) popmuziek) plaatsvinden. Voor luidruchtige activiteiten (bijvoorbeeld een dansoptreden, waarbij 90 dB(A) dancemuziek gewenst is) wijzen wij erop dat het geluidniveau tijdens repetities verlaagd kan worden, zodat het karakter van de muziek vergelijkbaar is met dat van rustige activiteiten. Foyer De theaterzaal grenst via een sluisconstructie met dubbele deuren aan de foyer. Eén van deze sets deuren zal moeten worden vervangen door goed geluidsisolerende deuren. Bovendien moet de deur van de uitgiftebalie worden vervangen door een beter isolerende deur. Dit geldt beide alleen als het aannemelijk is dat de foyer gelijktijdig gebruikt wordt (voor relatief rumoerige activiteiten met achtergrondmuziek) terwijl de theaterzaal voor luidruchtige activiteiten gebruikt wordt. Tot een muziekgeluidniveau van 85 dB(A) popmuziek in de theaterzaal kunnen de activiteiten zonder maatregelen gelijktijdig plaatsvinden. Dit is verder uitgewerkt in paragraaf 6.2.2.