CConstaterende datBerkelland
Koppel je AI →
Document · PDF

Verantwoordingsrapportage 2021

Raadsvergadering 28 juni 2022, gemeente BerkellandBij agendapunt: Verantwoordingsrapportage sociaal domein 20218.200 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

1

2

INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 INLEIDING ............................................................................................................5 HOOFDSTUK 2...................................................................................................................................6 FINANCIËN SOCIAAL DOMEIN .....................................................................................................6 2.1 JAAROVERZICHT 2021...........................................................................................................6 2.2 ONTWIKKELING VAN DE RIJKSMIDDELEN...................................................................13 2.3 RESULTAAT OVER 2021 TEN OPZICHTE VAN BESCHIKBARE MIDDELEN.............14 HOOFDSTUK 3.................................................................................................................................16 BEELD ZORGTOEWIJZINGEN......................................................................................................16 3.1 KOSTEN EN AANTALLEN WMO EN JEUGDHULP 2021 ................................................16 3.2 NADERE DETAILLERING EN ANALYSE KOSTEN EN AANTALLEN WMO EN JEUGDHULP 2021............................................................................................................................17 3.3 OVERZICHT TELEFONISCH CONTACT INWONERS MET VOORMEKAAR...............21 HOOFDSTUK

4.................................................................................................................................22 INZET VAN HET UITVOERINGSPROGRAMMA........................................................................22 4.1 EVALUATIE KNOOPPUNT MANTELZORG ......................................................................22 4.2 EVALUATIE VRIJWILLIGERSPLATFORM .......................................................................23 4.3 EVALUATIE DORPSKAMERS .............................................................................................24 4.4 EVALUATIE TOOL ‘CHECK WAAR JE RECHT OP HEBT’ .............................................25 4.5 FINANCIEEL OVERZICHT UITVOERINGSPROGRAMMA .............................................26

3

HOOFDSTUK 1 INLEIDING DE GEMEENTE BERKELLAND GEEFT UITVOERING AAN HET SOCIAAL DOMEIN DOOR ONDER ANDERE HET UITVOEREN VAN DE WET OP MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING EN DE JEUGDWET. WIJ WILLEN INWONERS DE ZORG GEVEN DIE ZIJ NODIG HEBBEN EN DAT BINNEN DE BESCHIKBARE MIDDELEN EN MET DE BESCHIKBARE MENSKRACHT.

Binnen het programma ‘Zorg voor wie dat nodig heeft’ werken we hard aan deze opgave. We zetten in op preventie en op zorg die zo licht is als mogelijk en zo zwaar als nodig. Wij willen zoveel mogelijk voorkomen dat een hulpvraag uitgroeit tot een zorgvraag. De verantwoording van het programma ‘Zorg voor wie dat nodig heeft’ vindt plaats binnen de reguliere verantwoording (P&C-cyclus). Naast deze reguliere cyclus geven wij jaarlijks een extra verantwoording waarin er meer ruimte is voor een toelichting op de volgende onderdelen: - Een financieel overzicht van de Wmo en Jeugdhulp; - Een cijfermatige terugblik op de uitvoering van Wmo en Jeugdhulp; - Een evaluatie van de resterende projecten uit het uitvoeringsprogramma ‘Samen Denken Samen Doen’ en de maatschappelijke effecten waar wij op sturen. Invloed van corona op zorg en ondersteuning Net als in 2020 had corona in 2021 een grote invloed op het welzijn en de gezondheid van onze inwoners en daarmee op het sociaal domein. In raadsbrieven bent u geïnformeerd over de gevolgen voor inwoners en welk beleid we hierop hebben uitgezet. In deze verantwoordingsrapportage beperken we ons tot de gevolgen op het zorggebruik en de uiteindelijke financiële gevolgen.

We volgen in deze verantwoordingsrapportage de volgende opzet: - Hoofdstuk 2: inzicht in de financiën in het sociaal domein; - Hoofdstuk 3: een beeld van de zorgtoewijzingen Jeugdhulp en Wmo; - Hoofdstuk 4: de inzet van het uitvoeringsprogramma en de maatschappelijke effecten die wij beogen; - Bijlage 1: een verdere monitoring in de beleidsindicatoren; - Bijlage 2, 3 en 4: aanvullende informatie bij de evaluatie van een aantal projecten uit het uitvoeringsprogramma ‘Samen Denken, Samen Doen’.

4

HOOFDSTUK 2 FINANCIËN SOCIAAL DOMEIN IN DIT HOOFDSTUK GAAN WE IN OP DE FINANCIËN BINNEN HET SOCIAAL DOMEIN. WE GEVEN EEN BEELD VAN 2021. DIT BEELD KOMT OOK TERUG IN DE JAARRAPPORTAGE BINNEN DE REGULIERE P&C-CYCLUS VAN DE GEMEENTE, MAAR IN DEZE VERANTWOORDINGSRAPPORTAGE KRIJGT U EEN UITGEBREIDE INHOUDELIJKE TOELICHTING. TENSLOTTE VOLGT EEN SAMENVATTING VAN DE FINANCIËN EN EEN MEERJARIG VOORUITZICHT.

2.1

JAAROVERZICHT 2021

Het programma ‘Zorg voor wie dat nodig heeft’ sluit 2021 af met een nadeel van €1.802.000,- (peildatum 17 maart 2022). Er vindt op dit moment nog volop afstemming plaats over de geleverde productie in 2021 met de zorgaanbieders. Het daadwerkelijke resultaat kan daardoor nog veranderen. We zien dat het afgelopen jaar meer hulp en ondersteuning is geleverd en dat heeft effect op onze financiële jaarcijfers met name op het gebied van de Jeugdhulp. In de volgende tabel geven we een cijfermatig overzicht van het resultaat van dit moment (voorlaatste kolom) en de afwijking ten opzichte van de begroting. Lasten en baten 2021 (x 1.000)

Realisatie Begroting Realisatie Afwijkin 2020 2021 2021 g 2021

Lasten A Maatschappelijke Ondersteuning

10.839

11.247

11.179

69

B PGB Jeugd

309

318

235

83

C PGB Wmo

493

467

490

-23

D Zorg In Natura Jeugd

11.015

11.050

12.629

-1.579

E Algemene voorzieningen

1.852

2.318

1.734

584

F Inburgering

395

673

424

249

G Uitvoeringsplan Samen Denken, Samen Doen

717

1.163

324

838

H Meerkostenregeling Covid-19

55

52

-52

4.606

432

248

-248

I

Overhead/loonkosten

4.124

5.037

J Reserves

267

K Taakstelling

0

-1.295

0

-1.295

Totaal lasten

30.066

30.978

31.921

-943

Eigen bijdrage

564

467

467

-

Incidentele baat beschermd wonen

611

692

-692

L Baten

Verevening

2

Inburgering 5

Uitvoeringsprogramma Samen Denken, Samen Doen

7

Overige baten

86

201

35

166

Reserves

2.778

2.919

1.533

1.386

Totaal baten

3.962

3.587

2.727

860

Saldo

26.104

27.391

29.193

-1.802

Hieronder volgt een toelichting op de verschillende activiteiten uit deze tabel die samen het programma ‘Zorg voor wie dat nodig heeft’ vormen. Er is voor gekozen om in de toelichting niet alleen de vergelijking tussen begroting en realisatie te maken. Er wordt ook een toelichting gegeven op de ontwikkeling van de lasten van 2021 ten opzichte van 2020. Elke titel begint met een hoofdletter, deze hoofdletter komt terug in bovenstaande tabel.

A Maatschappelijke ondersteuning Om meer duidelijkheid te kunnen geven over de kosten van post ‘Maatschappelijke ondersteuning’, maken we gebruik van onderstaande tabel met een verder uitgesplitst overzicht van de totale lasten per voorziening in 2020 en in 2021. Tabel Maatschappelijke ondersteuning. Lasten per voorziening 2020 en 2021 (peildatum 17 maart 2022)( x 1.000) Soort

Realisatie Begroting Realisatie Afwijking 2020 2021 2021 2021

Algemene voorzieningen

262

238

309

-71

Mantelzorgcompliment

61

46

35

11

Ondersteunende begeleiding

6

0

0

Vervoersvoorzieningen

925

752

921

-169

Woonvoorzieningen

227

290

465

-175

Rolstoelen

262

225

224

1

Onderhoud Wmo voorzieningen

20

196

99

97

Huishoudelijke verzorging

3.370

2.380

4.417

-2.037

Ondersteuning Thuis

1.570

2.416

342

2.074

11

190

0

190

4.029

4.354

4.277

77

Overige

95

160

88

72

Totaal

10.839

11.247

11.178

69

Huishoudelijke Hulp Toelage Begeleiding Individueel (inclusief dagbesteding)

Binnen de voorziening ‘Maatschappelijke ondersteuning’ is sprake van een nadeel van € 105.000. Naast een paar kleine afwijkingen is dit nadeel vooral te verklaren door een toename van de lasten van de zogenaamde ‘oude’ Wmo voorzieningen (woonvoorzieningen, vervoersvoorzieningen en rolstoelen, inclusief het onderhoud van voorzieningen) en dan met name de vervoersvoorzieningen. Ten opzichte van de begroting is er een voordeel zichtbaar op Huishoudelijke Hulp, Ondersteuning Thuis en de Huishoudelijke Hulp toelage. Het voordelig verschil ten opzichte van de begroting bedraagt € 227.000. Op begeleiding en dagbesteding is sprake van een klein voordeel van € 77.000. Zoals te zien is in de tabel, kent ‘Maatschappelijke ondersteuning’ in 2021 ten opzichte van de jaarrekening van 2020 een lastenstijging van € 513.000. In hoofdstuk 3 geven we een nadere toelichting op de 6

maatwerkvoorzieningen en de historische ontwikkeling daarvan. Vooralsnog is de constatering dat de voornaamste lastenstijging zichtbaar is op de ‘oude’ Wmo voorzieningen en begeleiding en dagbesteding.

B en C Persoonsgebonden Budget (PGB) Jeugd en Wmo De lasten op de onderdelen Persoonsgebonden budget (PGB) Jeugd en Wmo laten net als voorgaande jaren relatief weinig verschillen zien ten opzichte van de begroting en het vorige boekjaar. We kiezen er daarom voor om de toelichting voor de PGB Jeugd en Wmo samen te behandelen. Er is sprake van een klein voordeel. In Berkelland gaan we zorgvuldig om met het inzetten van een PGB. Inwoners die een PGB aanvragen, krijgen een bewustkeuzegesprek. Uit dit gesprek komt naar voren of de inwoner een PGB kan beheren. Vanaf 2015 is er sprake van een gestaag dalende lijn voor wat betreft de lasten, die nu tot stilstand lijkt te zijn gekomen. Waar de lasten in 2020 uitkwamen op € 802.000,- (waarop ook de begroting 2020 is gebaseerd) is er in 2021 sprake van iets lagere lasten tot een bedrag van € 725.000,-.

D Zorg in Natura Jeugd Om dieper op de kostenpost ‘Zorg in Natura Jeugd’ in te kunnen gaan, maken we gebruik van onderstaande tabel met een verder uitgesplitst overzicht van de totale lasten per voorziening binnen ‘Zorg en Natura Jeugd’ in 2020 en in 2021. Tabel Zorg in natura. Lasten per voorziening Jeugdhulp 2020 en 2021 (peildatum 17 maart 2022)( x 1.000) Soort

Subsidie jeugd aan zet in crisistijd

Realisatie 2020 9

Jongerenwerk Jimmy's

Begroting 2021 10 205

Perspectief met MDT

Realisatie 2021

Afwijking 2021 5

193 50

12 50

Landelijke zorg

83

GGz en Dyslexie

1.647

1.792

2.276

-485

Opvoedhulp, verblijf en Ambulante zorg

7.978

7.904

8.760

-856

-

-

-

Compensatie Continuïteitsregeling corona

95

19

5

7 8

Respijtzorg

47

Vervoer

36

Veilig Thuis Noord Oost Gelderland

289

301

301

-

Zorg van Gecertificeerde instellingen

926

669

934

-265

11.015

11.051

12.628

-1.578

Totaal

50 25

57

76

33

Ten opzichte van de begroting is er vrijwel op alle jeugdzorgvormen sprake van een nadeel ten opzichte van de opgenomen begrotingsbedragen. Dit past in het beeld dat landelijk te zien is van de kosten in de jeugdhulp. Verklaring van deze verschillen Op de toename van de lasten voor zorg van Gecertificeerde Instellingen (GI’s) zijn meerdere factoren van invloed (aangescherpte Meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling, een betere samenwerking tussen Veilig Thuis, Gecertificeerde Instellingen, lokale teams, de beschikbaarheid passende jeugdhulp). Er ligt een relatie tussen de toename van kosten van GI’s en de toename van kosten van jeugdhulp. Als GI’s namelijk betrokken 7

zijn, is er meestal ook sprake van zeer intensieve ambulante jeugdhulp of jeugdhulp met verblijf. Voor een groot deel gaat het hierbij om kosten voor kinderen met een voogdij-maatregel. Als de kosten hoger zijn dan het budget dat we hiervoor krijgen, kunnen we aanspraak maken op een separate compensatieregeling van het Rijk. In verband met aanpassing van het woonplaatsbeginsel is deze(?) compensatieregeling ook aangepast. In plaats van jaarlijks kan nu nog voor de jaren 2020 en 2021 samen een aanvraag worden ingediend. Rond de zomer van 2022 brengen we in beeld hoe de kosten van voogdij voor 2020 en 2021 zich verhouden tot het budget. Indien we -net als over 2019- weer aanspraak kunnen maken op een compensatie, dan wordt die toegekend voor het jaar 2023. In hoofdstuk 3 is een nadere toelichting opgenomen op de maatwerkvoorzieningen. Voor jeugdhulp gaat het om een totaalbedrag van € 11.814.461. Het verband tussen die kosten en de specificatie in bovenstaande tabel is als volgt: Soort Bedrag x 1.000 Toelichting

Betreft met name Jongerenwerk, Veilig Thuis, Dyslexie vanaf 1 september 814 2021 11.814 Opgenomen in hoofdstuk 3 12.628

Reguliere kosten (facturen, subsidies e.d.) Zorgkosten 2021 Totaal kosten jeugdzorg

Zoals uit dit overzicht blijkt, is de begroting 2021 grotendeels gebaseerd op de realisatie 2020. De toelichting die hierboven is gegeven, geldt daarom ook voor de afwijking ten opzichte van 2020. Daarnaast geven we in hoofdstuk 3 een nadere toelichting op de maatwerkvoorzieningen en de historische ontwikkeling daarvan.

E Algemene Voorzieningen Dit zijn de voorzieningen waar geen verwijzing voor nodig is. In de volgende tabel worden deze verder uitgesplitst. Tabel Lasten Algemene Voorzieningen 2020 en 2021 (peildatum 17 maart 2022) (x 1.000) Realisatie Begroting Realisatie Afwijking Soort 2020 2021 2021 2021 Subsidies Gemeenschappelijke regelingen Overige Totaal

1.112 691 48 1.852

1.245

912

332

722

727

-6

351

94

257

2.318

1.734

584

Onder ’Algemene Voorzieningen’ vallen met name subsidies aan verschillende instellingen. Het gaat dan bijvoorbeeld om de subsidies en gemeenschappelijke regelingen. We verstrekken deze subsidies, omdat deze instellingen uitvoering geven aan wettelijke taken en/of preventieve activiteiten in Berkelland. Op de begroting 2021 is een voordeel zichtbaar van bijna € 585.000,-. Dit komt met name door de afbouw van de subsidie aan Betula en de ruimte die daardoor gevormd is om succesvolle initiatieven uit het uitvoeringsplan ‘Samen Denken, Samen Doen’ een structureel vervolg te geven. Daarnaast is er sprake van een voordeel op de middelen voor de lokale inclusie agenda. Tot slot hebben we de huurdersverplichtingen van Betula aan ’t Twickel overgenomen. Een deel van de gereserveerde middelen is aangewend. De resterende middelen worden overgeheveld naar 2022 voor toekomstige verplichtingen. Voor het overige bestaat het resultaat uit verschillende kleine verschillen op subsidies.

F Inburgering In 2021 is veel energie gestoken in de voorbereiding van de implementatie van de nieuwe inburgeringswet per 1 januari 2022. We hadden door de coronacrisis te maken met stagnatie in de huisvesting van statushouders. 8

Daardoor is de achterstand opgelopen en konden we niet aan onze taakstelling voldoen. Onze taakstelling is verdubbeld. De uitgaven liepen achter op de begroting. Dat heeft de volgende oorzaken: - Door corona is een aantal activiteiten vertraagd - We hebben door de coronacrisis en een tekort aan huurwoningen een achterstand opgelopen in de huisvesting van statushouders. Daardoor werd er minder geld besteed aan maatschappelijke begeleiding en trainingen. Voor 2021 zijn middelen toegevoegd aan de algemene uitkering die we niet volledig hebben benut. Voor 2022 en daarna zijn er echter verschillende ontwikkelingen waardoor we verwachten dat we niet uitkomen met de beschikbare middelen. Het gaat dan vooral over de inzet van de nieuwe leerroutes, de ondersteuning aan de ‘ondertussengroep’ (de huidige inburgeraars) en de grote stijging in het aantal te huisvesten statushouders. Daarnaast is er, met name door een tekort aan geschikte woningen en corona, een hiaat tussen onze opdracht en het tempo waarin we deze uit kunnen voeren. Daarom worden de resterende middelen voor deze activiteit overgeheveld naar 2022 (€248.000). We zetten de komende jaren in op een goede monitoring van kosten, zodat we inzichtelijk kunnen maken of deze middelen voldoende zijn.

Er zijn namelijk breed gedeelde zorgen of de door het Rijk beschikbaar gestelde middelen voldoende zijn om onze opdracht goed uit te voeren. Deze zorgen zijn via het samenwerkingsverband van de grootste plattelandsgemeenten P10 kenbaar gemaakt en als zodanig ook gehoord door de VNG.

G Uitvoeringsprogramma ‘Samen Denken, Samen Doen’ In hoofdstuk 4 van deze verantwoordingsrapportage gaan we inhoudelijk dieper in op het uitvoeringsprogramma en de effecten die we beogen. Er is een voordeel zichtbaar op deze activiteit. Dit komt vooral omdat hier projecten worden begroot die meerjarig kunnen zijn. In dat geval worden de totale lasten voor de gehele looptijd bij aanvang begroot, terwijl de daadwerkelijke realisatie verspreid wordt over meerdere boekjaren. Het resterende budget wordt dan overgeheveld naar het volgende boekjaar.

H Meerkostenregeling Covid-19 Naast de Compensatie Continuïteitsregeling corona konden zorgaanbieders in 2021 ook meerkosten indienen via de landelijke meerkostenregeling Covid-19. Het gaat dan om maatregelen die zorgaanbieders hebben getroffen om het aanbod van zorg op een veilige manier plaats te laten vinden. Aanvragen konden tot 1 februari 2021 ingediend worden en zijn in regionaal verband beoordeeld.

I Uitvoeringskosten (overhead/loonkosten) Vanaf 2018 is Voormekaar onderdeel van de gemeentelijke organisatie en daarmee ook technisch een team, net als alle andere teams van de gemeente Berkelland. Dit betekent dat de lasten worden verrekend volgens de gemeentelijke systematiek. De indirecte uitvoeringslasten (zoals huisvesting, ICT etc. ) worden toegeschreven aan bedrijfsvoering. Zoals u kunt lezen in de tabel ‘lasten en baten 2021’ op pagina 6/7, zijn er lagere lasten voor uitvoering doorbelast aan het programma ‘Zorg voor wie dat nodig heeft’ dan begroot. Ook in 2021 is extra geïnvesteerd in de uitvoeringsorganisatie van Voormekaar. Op het aanvullend budget dat hiervoor beschikbaar is gesteld, is een resultaat bereikt. Bij de jaarrekening stellen we voor dit resultaat over te hevelen naar 2022.

J Reserves Onder ‘Reserves’ in de tabel ‘Lasten en baten 2021’ zijn de middelen opgenomen die resteren voor de activiteit inburgering. De gemeente Berkelland heeft een “in de plaatsstelling” opgenomen, om de verplichtingen met ’t Twickel af te wikkelen aangaande de locatie ’t Hof. Het gaat dan om het doorlopende huurcontract dat Betula nog heeft met ’t Twickel. Deze verplichtingen moeten met de middelen uit de vrijval van de afgebouwde subsidie aan Betula afgerond worden.

K Taakstelling Op aangeven van de provincie hebben we eerdere jaren een bedrag als taakstelling in de begroting verwerkt, zonder dat deze was onderbouwd met daadwerkelijke maatregelen. Medio 2020 is een doorrekening van de plannen uit ‘Doorpakken sturen in het sociaal domein’ gemaakt. Het resultaat daarvan is opgenomen als taakstelling in de 9

begroting. We hebben de taakstelling in 2021 niet kunnen realiseren. Dit komt onder andere doordat de maatregelen zijn uitgesteld (regionale inkoop). Daarnaast zien we dat de vraag naar zorg in natura zowel op het gebied van Wmo als Jeugdhulp is toegenomen.

L Baten We noemen de belangrijkste afwijkingen: Eigen Bijdrage De daadwerkelijke ontvangen eigen bijdragen zijn lager dan verwacht. In het voorgaande jaar heeft het CAK meer eigen bijdragen geïnd en afgedragen uit de voorgaande boekjaren.. Incidentele Baat Beschermd Wonen Onder incidentele baat Beschermd Wonen staat in de tabel ‘lasten en baten 2021’ een incidentele, niet geraamde opbrengst vanuit de gemeente Doetinchem. Dit zijn middelen die uit de voorgaande jaren (2019-2020) resteren op de uitvoering van Beschermd Wonen door de Gemeente Doetinchem . Reserves Met ingang van de begroting 2021 maakt het beroep op de reserves onderdeel uit van het programma ‘Zorg voor wie dat nodig heeft’. Deze begrotingspost kent de volgende opbouw en realisatie: Beroep op reserve Begroot Realisatie Afwijking

Overheveling uit 2020

-22

-5

-17

Overheveling Betula

-267

-5

-262

Inburgering: Powervrouwen

-28

-28

0

Nieuwe inburgeringswet

-79

-79

-1

Uitvoeringsprogramma

-875

-282

-593

Investeren in Voormekaar

-645

-313

-332

Geraamde tekort uit reserve

-1.003

-821

-182

Totaal

-2.919

-1.533

-1.386

•

Inburgering Powervrouwen Dit betreft het overgehevelde budget uit 2020. Dit is met een begrotingswijziging aan het budget toegevoegd. Dit beroep op de reserve staat daar tegenover.

•

Uitvoeringsprogramma ‘Samen Denken Samen Doen’ Dit betreft het beroep op de reserve voor de middelen van het uitvoeringsplan. In de realisatie is de dekking van de daadwerkelijke lasten opgenomen.

•

Investeren in Voormekaar Tijdelijk worden er in 2020 en 2021 aanvullende middelen ingezet voor Voormekaar. Hier is voor 2021 een bedrag gemoeid van € 645.000. De niet bestede middelen zijn niet aan de reserve onttrokken.

•

Geraamde tekort Net als voorgaande jaren wordt het geraamde tekort in de begroting bij de jaarrekening onttrokken aan de reserve. Voor een toelichting op het werkelijke tekort verwijzen we u naar paragraaf 2.3.

2.2 ONTWIKKELING VAN DE RIJKSMIDDELEN Zoals vorig jaar ook is aangegeven, zijn de middelen die het Rijk beschikbaar stelt sinds 2019 niet meer als apart onderdeel van de algemene uitkering zichtbaar. Het is daarmee ook niet meer volledig te bepalen in hoeverre wij als gemeente gecompenseerd worden voor de uitvoering van de taken in het sociaal domein. Dat zou er toe kunnen leiden dat onder de invloed van autonome prijsontwikkelingen de taakstelling verder onder druk komt te 10

staan. Terwijl we daar eigenlijk, maar dus niet specifiek te herleiden, voor worden gecompenseerd in de algemene uitkering. Het college hanteert daarom de volgende uitgangspunten: - het aandeel van de algemene uitkering sociaal domein is gebaseerd op de oorspronkelijke integratieuitkering Sociaal Domein zoals die tot en met 2018 bestond (voor Jeugd en Wmo); - wanneer de algemene uitkering stijgt (acres), wordt deze naar rato toegerekend aan het programma ‘Zorg voor wie dat nodig heeft’; - wanneer het Rijk een specifieke vergoeding voor een beleidsmatige ontwikkeling voor Jeugd en Wmo toevoegt, wordt deze volledig ingezet ter dekking van het programma ‘Zorg voor wie dat nodig heeft’; - de feitelijke stand van zaken van het programma wordt in het boekjaar zelf vastgesteld tijdens de rapportages van de reguliere planning en control cyclus. In de volgende tabel ziet u het verloop van de rijksuitkering voor de uitvoering van de taken op het gebied van Wmo en Jeugd. Het bedrag onder ‘Wmo 1995’ is niet meer specifiek te herleiden uit de huidige opbouw van het rijksbudget en is daarom indicatief bedoeld en gebaseerd op wat we van oudsher ontvingen voor uitvoering van de zogenaamde klassieke Wmo voorzieningen, zoals rolstoelen, woningaanpassingen en woonvoorzieningen. Ontwikkeling middelen van het Rijk en overige dekkingsmiddelen Sociaal Domein (x1000) Realisatie 2019

Realisatie 2020

Begroot primitief 2021

Begroot na wijziging 2021

20.000

21.878

23.243

23.243

23.243

-

1.828

1.828

1.828

Septembercirculaire 2021

260

260

Decembercirculaire 2021

246

246

25.577

2.334

Algemene uitkering aandeel SD Meicirculaire 2021

Totaal

20.000

21.878

23.243

25.071

Realisatie Afwijking 2021 2021

De bijstelling in de meicirculaire 2021 komt voornamelijk door de uitkomst van de arbitragezaak rondom de extra jeugdzorgmiddelen. De aanpassing in de septembercirculaire 2021 betreft voornamelijk de toerekening aan het sociaal domein van een verhoging van allerlei algemene maatstaven. De bijstelling in de decembercirculaire bestaat vooral uit een toegekende compensatie continuïteit van zorg, hetgeen ook specifiek hoort bij het sociaal domein.

2.3 RESULTAAT OVER 2021 TEN OPZICHTE VAN BESCHIKBARE MIDDELEN Zoals in paragraaf 2.1 op pagina 10 en 11 bij de baten uit de reservemutaties is vermeld, wordt het geraamde tekort onttrokken aan de reserve. Het verschil met het werkelijke tekort ten opzichte van de rijksmiddelen is als saldo in de totale jaarrekening van de gemeente opgenomen. Om hier inzicht in te geven, volgt een overzicht van de stand van zaken over 2021 volgens deze werkwijze. Ter verduidelijking: dit is een pro forma overzicht en is niet de manier waarop het tekort in 2021 is verwerkt in de jaarrekening.

Soort

Begroot primitief 2021

Begroot na wijziging 2021

Realisatie 2021

Afwijking 2021

Wmo

10.453

10.645

11.179

-534

PGB

785

785

725

60

Jeugd

10.065

10.357

12.629

-2.272

Algemene voorzieningen

1.641

2.318

1.734

584

875

1.163

324

839

Stimuleren nieuwe vormen van zorg

11

Meerkostenregelingen Covid-19

0

0

52

-52

Inburgering

337

673

424

249

Loonkosten

4.159

5.033

4.602

431

4

4

4

0

248

-248

Rente en afschrijving Reserve Taakstelling sociaal domein

0

0

0

0

Subtotaal programma (baten en lasten)

28.319

30.978

31.921

-943

Af: Rijksbijdrage en reguliere eigen middelen

-26.473

-28.522

-29.554

1.032

Saldo baten en lasten (excl. reservemutaties)

1.847

2.456

2.367

89

Dekking reserve t.b.v. uitvoeringsprogr./projecten

-875

-1.809

-605

-1.204

0

-107

-107

-1

Dekking tekort t.l.v. reserve nadelen decentralis.

-821

-1.003

-821

-182

Dekking tekort ten laste van algemene middelen

-151

463

-834

1.297

Totaal dekking uit reserves

-1.847

-2.456

-2.367

-89

Saldo na reservemutaties

0

0

0

0

Dekking reserve t.b.v. inburgering

Ten opzichte van de tabel aan het begin van paragraaf 2.1 zijn de baten en lasten van het programma samengeteld en zijn de reservemutaties apart gezet, zoals we dat ook doen in de jaarrekening. Het totaal aan baten en lasten van het programma ‘Zorg voor wie dat nodig heeft’ geeft hierin een nadeel van € 2.367.000. Daarvan heeft een bedrag van € 605.000 te maken met het uitvoeringsprogramma en de afwikkeling van Betula. De mutatie daarvan is opgenomen in de “dekking reserve t.b.v. uitvoeringsprogramma/projecten”. Daarnaast heeft € 107.000 betrekking op inburgering, die separaat wordt gedekt uit de reserve. Daarmee resteert een “regulier” saldo op het programma van € 1.655.000 nadelig. Dat is in feite het werkelijke tekort dat wordt gedekt uit de reserves nadelen decentralisatie en de algemene middelen.

12

HOOFDSTUK 3 BEELD ZORGTOEWIJZINGEN DE GEMEENTE IS VANUIT DE JEUGDWET EN WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING (WMO) VERANTWOORDELIJK VOOR DE HULP EN ONDERSTEUNING. TOEWIJZINGEN NAAR MAATWERKVOORZIENINGEN WORDEN NIET ALLEEN GEDAAN DOOR VOORMEKAAR, MAAR OOK DOOR HUISARTSEN EN GECERTIFICEERDE INSTELLINGEN. IN DIT HOOFDSTUK VINDT U EEN OVERZICHT VAN HET AANTAL INWONERS EN DE KOSTEN PER MAATWERKVOORZIENINGEN. ER IS EEN OVERZICHT GEGEVEN VAN DE KOSTEN PER SOORT EN DAARNAAST EEN UITSPLITSING GEMAAKT OP KERNNIVEAU.

3.1

KOSTEN EN AANTALLEN WMO EN JEUGDHULP 2021

In onderstaande tabellen vindt u een overzicht van de kosten en aantal cliënten per soort van Wmo en Jeugdhulp in 2021, alsmede gemiddelde kosten per cliënt. Deze cijfers zijn gebaseerd op declaraties van zorgaanbieders die we tot medio maart 2022 hebben ontvangen over 2021. Deze cijfers zijn exclusief de betaalde bedragen aan zorgaanbieders uit hoofde van de landelijke continuïteitsregeling voor het compenseren van niet geleverde-zorg.

Zorg in natura Wmo Soort zorg

Jeugdhulp Aantal cliënten

Kosten

Kosten/ client

01 Vervoersvoorzieningen

410

402.633

982

02 Woonvoorzieningen

109

435.708

3.997

Soort zorg

Aantal cliënten

Kosten

Kosten/ client

3

25.125

8.375

41 Dagbehandeling

113

673.131

5.957

40 Persoonlijke verzorging

03 Rolstoelen

250

272.144

1.089

42 Vervoerdiensten

31

23.813

768

04 Huishoudelijke Verzorging

1652

4.392.045

2.659

43 Jeugdhulp verblijf (incl.)

80

3.641.515

45.519

07 Dagbesteding

285

1.524.254

5.348

84

712.858

8.486

10 Begeleiding Individueel

598

2.747.090

4.594

44 Jeugdhulp verblijf (excl. beh) 45 Jeugdhulp ambulant

650

3.575.137

5.500

12 Persoonlijke Verzorging

11

18.781

1.707

46 Jeugdhulp crisis

26

187.022

7.193

13 Verblijf Tijdelijk

3

2.172

724

47 Jeugdreclassering

15

55.882

3.725

152

338.720

2.228

48 Jeugdbescherming

127

779.727

6.140

53 Kindergeneeskunde

24

10.096

421

54 Jeugd-ggz

494

2.098.021

4.247

9

32.134

3.570

1.098

11.814.461

10.760

20 Ondersteuning Thuis

55 Landelijk ingekochte zorg Totaal

2.630

10.133.545

3.853

Totaal

Wmo Kern Borculo/Geesteren/Gelselaar/Haarlo/Beltrum

Jeugdhulp

Aantal cliënten

Kosten

Kosten/ client

Aantal cliënten

Kosten

Kosten/ client

609

2.038.293

3.347

283

2.964.539

10.475 13

Eibergen/Rekken

835

3.362.203

4.027

337

3.181.261

9.440

Neede/Rietmolen/Noordijk

660

2.667.550

4.042

273

3.078.775

11.278

Ruurlo

452

1.814.100

4.013

172

1.142.007

6.640

Buiten Berkelland

74

251.399

3.397

70

1.447.879

20.684

2.630

10.133.545

3.853

1.098

11.814.461

10.760

Totaal

PGB’s Bestedingen PGB budget 2021 via SVB

Aantal cliënten

Bedrag in €

Wmo (HH)

62

92.739

Wmo (Begeleiding)

60

333.559

Jeugdwet

39

215.474

Totaal

154

641.773

WMO BG

Jeugdwet

PGB’s 2021

Wmo HH

Kern

Aantal Kosten Aantal cliënten Kosten /client cliënten Kosten

Kosten Aantal /client cliënten Kosten

Kosten /client

Borculo/Geest./Gelsel./Haarlo/Beltr.

19

22.217

1.169

9

35.440

3.938

6

60.864

10.144

Eibergen/Rekken

14

21.728

1.552

27

154.405

5.719

13

39.567

3.044

Neede/Rietmolen/Noordijk

25

42.374

1.695

15

112.131

7.475

16

85.972

5.373

Ruurlo

3

6.421

2.140

8

27.887

3.486

3

5.466

1.822

Buiten Berkelland

1

0

0

1

3.695

3.695

1

23.605

23.605

Totaal

62

92.739

1.496

60

333.559

5.559

39

215.474

5.525

3.2 NADERE DETAILLERING EN ANALYSE KOSTEN EN AANTALLEN WMO EN JEUGDHULP 2021 Wmo De grootste posten binnen de Wmo bestaan naast Huishoudelijke Verzorging en Ondersteuning Thuis uit de nieuwe taken die de gemeente sinds 2015 uitvoert als dagbesteding, begeleiding, persoonlijke verzorging en kort verblijf. Wmo Soort zorg (in natura)

2019

2020

Aantal unieke cliënten

Kosten

04 Huishoudelijke Verzorging

796

20 Ondersteuning Thuis

735

Totaal

1461

2021 Kosten

Aantal unieke cliënten

Kosten

2.182.509

Aantal unieke cliënten 1353

3.303.426

1652

4.392.045

2.450.780

553

1.530.595

152

338.720

4.633.289

1608

4.834.021

1711

4.730.765

Het verloop van Huishoudelijke Verzorging en Ondersteuning Thuis laat vanaf 2018 een stijging van het aantal cliënten zien. De belangrijkste reden hiervoor is de invoering van het abonnementstarief. Tegelijkertijd dalen de gemiddelde kosten per cliënt licht. Daarbij moet in ogenschouw genomen worden dat in verband met een nieuw

14

administratieprotocol het aantal perioden in 2021 twaalf is, waar dat in eerdere jaren nog dertien was.

450.000 400.000 350.000 300.000 250.000 200.000 150.000 100.000 50.000 0

1400 1200 1000 800 600 400 200

kosten per periode

aantal unieke clienten

Wmo

2019

Soort zorg (in natura)

Aantal unieke cliënten 286

10 Begeleiding Individueel

472

12 Persoonlijke Verzorging

4

07 Dagbesteding

13 Verblijf Tijdelijk Totaal

2021-1 2021-2 2021-3 2021-4 2021-5 2021-6 2021-7 2021-8 2021-9 2021-10 2021-11 2021-12

2020-1 2020-2 2020-3 2020-4 2020-5 2020-6 2020-7 2020-8 2020-9 2020-10 2020-11 2020-12 2020-13

0

gemiddelde kosten per client

2020 Kosten

Kosten per periode in euro

1600

2019-1 2019-2 2019-3 2019-4 2019-5 2019-6 2019-7 2019-8 2019-9 2019-10 2019-11 2019-12 2019-13

Aantal clienten (blauwe lijn) en gemiddelde kosten/client in euro (oranje lijn)

Huishoudelijke verzorging en Ondersteuning thuis samen

1.750.343

Aantal unieke cliënten 263

2.267.375

545

10.002

13

2021 Kosten

1.288.203

Aantal unieke cliënten 285

Kosten

1.524.254

2.408.526

598

2.747.090

33.686

11

18.781

6

19.814

1

973

3

2.172

6741

4.047.534

7313

3.731.388

7903

4.292.295

De totale kosten voor deze nieuwe Wmo-taken zijn in 2021 gestegen ten opzichte van 2020. Voor een deel komt dit door de lockdown in het voorjaar, waardoor bepaalde zorg in 2020 niet geleverd kon worden. Daardoor zien we een daling op de kosten van de geleverde zorg in 2020, maar aanbieders zijn hier wel voor gecompenseerd. Die kosten komen voor onze rekening, maar zijn niet opgenomen in dit hoofdstuk, omdat deze kosten niet tot individuele cliënten terug te voeren zijn. Het aantal cliënten voor de nieuwe zorgtaken binnen de Wmo stijgt al geruime tijd licht, terwijl de gemiddelde kosten over een aantal jaar bezien redelijk stabiel blijven.

800

450000

700

400000

600

350000 300000

500

250000

400

200000

300

150000

200

100000

100

50000

0

Kosten per periode in euro

Aantal clienten (blauwe lijn) en gemiddelde kosten/client in euro (oranje lijn)

Begeleiding, dagbesteding, persoonlijke verzorging en kort verblijf

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13

kosten per periode

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13

aantal unieke clienten

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

gemiddelde kosten per client

1 Doordat cliënten meerdere voorzieningen kunnen hebben is het totaal aantal lager dan de telling van de individuele

onderdelen. 15

Het verloop van de gemiddelde maandelijkse kosten van de 4 grootste Wmo-zorgsoorten is sinds 2017 als volgt:

Gemiddelde maandelijkse kosten 4 grootste WMO-zorgsoorten 400.000 300.000 200.000 100.000 0 Huishoudelijke hulp

Ondersteuning thuis 2018

2019

Dagbesteding 2020

Begeleiding

2021

De stijging van de Huishoudelijke Hulp in 2021 valt redelijk weg tegen de daling op Ondersteuning Thuis. De stijging van de kosten van dagbesteding in 2021 komt voor een deel door de eerste corona-lockdown in 2020. De stijging van individuele begeleiding wordt voor een belangrijk deel veroorzaakt door een toename van het aantal cliënten.

Jeugdhulp De kosten van Jeugdhulp blijven stijgen, terwijl het aantal cliënten op lange termijn redelijk stabiel blijft. In 2020 en 2021 komt dit voor een groot deel door de kosten van jeugdhulp met verblijf en jeugdbescherming. Dit hangt samen met de komst van nieuwe verblijfplekken in Berkelland wat een aanzuigende werking lijkt te hebben op plaatsing van voogdijkinderen van buiten Berkelland. Jeugd Soort zorg (in natura)

2019

2020

Aantal unieke cliënten 8

Kosten

41 Dagbehandeling 42 Vervoerdiensten

2021 Kosten

19.223

Aantal unieke cliënten 5

Kosten

23.492

Aantal unieke cliënten 3

100

591.446

28

24.546

88

513.223

113

673.131

24

27.677

31

23.813

43 Jeugdhulp verblijf (incl.)

67

44 Jeugdhulp verblijf (excl. beh)

86

3.154.553

70

3.618.284

80

3.641.515

681.333

79

654.873

84

712.858

45 Jeugdhulp ambulant

608

2.955.631

594

3.065.349

650

3.575.137

46 Jeugdhulp crisis

9

44.356

9

99.016

26

187.022

47 Jeugdreclassering

16

73.287

22

123.213

15

55.882

48 Jeugdbescherming

97

579.255

113

710.815

127

779.727

40 Persoonlijke verzorging

25.125

53 Kindergeneeskunde

65

28.409

61

24.194

24

10.096

54 Jeugd-ggz

495

1.719.236

457

1.526.468

494

2.098.021

55 Landelijk ingekochte zorg

11

96.021

9

81.833

9

32.134

9.967.297

1.0634

10.468.437

1.0984

11.814.461

Totaal

1.0902

Sinds 2018 is het aantal cliënten redelijk stabiel, maar stijgen de kosten per cliënt licht. Voor een deel komt dit door reguliere indexeringen van tarieven, maar ook doordat meer zorg is geleverd. De zorgzwaarte is vooral in 2021 behoorlijk toegenomen en dan vooral in de jeugd ggz en in de ambulante zorg. Dit kan samenhangen met de impact van de coronamaatregelen op kinderen en gezinnen. De scholensluiting gaf extra reden om aandacht te hebben voor kinderen in kwetsbare gezinnen. Van professionals horen we terug dat latente problemen (zoals armoede, psychische problemen, schooluitval) door corona zichtbaar zijn geworden.

2 Doordat cliënten meerdere voorzieningen kunnen hebben is het totaal aantal lager dan de telling van de individuele

onderdelen. 16

1.200.000 1.000.000 800.000 600.000 400.000 200.000

Kosten per periode in euro

1800 1600 1400 1200 1000 800 600 400 200 0

kosten per periode

2021-1 2021-2 2021-3 2021-4 2021-5 2021-6 2021-7 2021-8 2021-9 2021-10 2021-11 2021-12

2020-1 2020-2 2020-3 2020-4 2020-5 2020-6 2020-7 2020-8 2020-9 2020-10 2020-11 2020-12 2020-13

0 2019-1 2019-2 2019-3 2019-4 2019-5 2019-6 2019-7 2019-8 2019-9 2019-10 2019-11 2019-12 2019-13

Aantal clienten (blauwe lijn) en gemiddelde kosten/client in euro (oranje lijn)

Jeugdzorg totaal

aantal unieke clienten

gemiddelde kosten per client

Het verloop van de gemiddelde maandelijkse kosten van de 6 grootste jeugdzorgsoorten is sinds 2018 als volgt:

Gemiddelde maandelijkse kosten 6 grootste Jeugdzorgsoorten 400.000 300.000 200.000 100.000 0 Dagbehandeling

Jeugdhulp verblijf Jeugdhulp verblijf (incl.) (excl. beh) 2018

3.3

2019

2020

Jeugdhulp ambulant

Jeugdbescherming

Jeugd-ggz

2021

OVERZICHT TELEFONISCH CONTACT INWONERS MET VOORMEKAAR aantal gesprekken

Aantal meldingen

Wel gesprek geen melding

2018

7086

1854

5232

2019

7719

1792

5927

2020

7837

2082

5755

2021

7078

1826

5252

(EXCLUSIEF DIRECT CONTACT MET VMK REGISSEUR)

In bovenstaande tabel is het aantal telefonische contactmomenten met inwoners weergegeven. Als een telefoongesprek leidt tot een melding, volgt er een keukentafelgesprek. Wanneer er geen melding volgt, betekent dit dat door het telefonisch contact de inwoner ondersteund is in, of begeleid naar, het vinden van de juiste voorliggende voorziening, gebruik van een algemene voorziening of is verwezen naar een andere organisatie.

17

HOOFDSTUK 4 INZET VAN HET UITVOERINGSPROGRAMMA IN 2018 ZIJN WIJ GESTART MET HET UITVOERINGSPROGRAMMA ‘SAMEN DENKEN, SAMEN DOEN’. DIT UITVOERINGSPROGRAMMA IS TOT STAND GEKOMEN VANUIT DE BEHOEFTE VAN INWONERS EN PROFESSIONALS. HET VALT ONDER HET PROGRAMMA ‘ZORG VOOR WIE DAT NODIG HEEFT’, MAAR OMVAT, OM ONZE INTEGRALE AANPAK TE STIMULEREN, OOK PROJECTEN VANUIT DE PARTICIPATIEWET. HET UITVOERINGSPROGRAMMA ZET IN OP HET REALISEREN VAN MAATSCHAPPELIJKE EFFECTEN IN HET SOCIAAL DOMEIN. HIERMEE WILLEN WE EEN STRUCTURELE BIJDRAGE LEVEREN AAN BETERE EN PASSENDE(?) DIENSTVERLENING VOOR INWONERS EN KIJKEN WE OOK NAAR KOSTENVERLAGING. IN DIT HOOFDSTUK EVALUEREN WIJ DE PROJECTEN BINNEN HET UITVOERINGSPROGRAMMA DIE IN DE EERDERE VERANTWOORDINGSRAPPORTAGES NIET ZIJN GEËVALUEERD.

Met het uitvoeringsprogramma beogen we maatschappelijke effecten te sorteren. Deze maatschappelijke effecten zijn op onderdelen meetbaar gemaakt met indicatoren. Deze worden jaarlijks bijgehouden en vindt u in de bijlage. Inmiddels zijn deze indicatoren aangevuld met indicatoren vanuit de beleidsdoelstellingen jeugd en het beleidskader preventie. Hiermee beogen we ook op langere termijn dat de verantwoordingsrapportage het medium is om ons beleid sociaal domein te monitoren. In de verantwoordingsrapportage 2020 is de evaluatie over bijna alle projecten uit het uitvoeringsprogramma afgerond. Hiermee is het uitvoeringsprogramma als totaal geëvalueerd en daarmee maakt dit vanaf nu geen onderdeel meer uit van deze verantwoordingsrapportage. Van een aantal projecten was de conclusie dat deze nog tijdelijk gecontinueerd werden met middelen uit het uitvoeringsprogramma. Deze projecten worden in deze verantwoordingsrapportage wél geëvalueerd. We maken aan de hand van deze evaluatie een afweging wat het vervolg van deze projecten wordt. Ten slotte volgt onder 4.5 een actueel financieel overzicht van het uitvoeringsprogramma.

4.1

EVALUATIE KNOOPPUNT MANTELZORG

De rol van mantelzorgers is onmisbaar in de maatschappij. Door de taken die zij vervullen dragen ze bij aan de betaalbaarheid en kwaliteit van zorg. Uitval van mantelzorgers leidt al snel tot hoge maatschappelijke kosten. Het blijft dan ook van belang om mantelzorgers te ondersteunen in het langer en beter kunnen volhouden van hun zorgtaken. Op basis van deze evaluatie zien wij de volgende uitgangspunten voor de toekomst: -

We streven naar een verbetering van de toegang tot mantelzorgregelingen; We blijven inzetten op de groep jonge mantelzorgers; We behouden en verstevigen de verbinding met bedrijven, scholen, vrijwilligersorganisaties en zorginstellingen en denken met hen mee over hoe zij vanuit de werkwijze van het Knooppunt Mantelzorg dat iedereen iets kan betekenen voor de mantelzorger, zelf de mantelzorgers kunnen ondersteunen; We blijven mantelzorgers met complexe mantelzorgvragen laagdrempelig ondersteunen; We gaan samen met ketenpartners op zoek naar passend aanbod om mantelzorgproblemen op te lossen (voorbeeld project respijtvrijwilligers). Om deze uitgangspunten waar te maken, stellen wij voor om de rol van mantelzorgcoach voort te zetten. Zij zullen mantelzorgers met mantelzorgvragen laagdrempelig ondersteunen. Deze rol blijft dan onderdeel van het brede takenpakket van de welzijnsmedewerkers. Om te voorkomen dat mantelzorg een onderbelicht thema wordt, stellen wij daarnaast voor om structureel iemand naast de mantelzorgcoaches te zetten. De huidige rol van kwartiermaker zal daarmee vervangen worden door een netwerkcoördinator. De inzet van de kwartiermaker richtte zich op het samenbrengen van partijen en het vormgeven van het project Knooppunt Mantelzorg. Nu de contouren staan, is het tijd om dit project te borgen met de rol van een netwerkcoördinator. De netwerkcoördinator 18

stimuleert, motiveert en faciliteert de mantelzorgcoaches om hun rol op te pakken. Daarnaast zien wij deze persoon als initiatiefnemer om de mantelzorgondersteuning in gemeente Berkelland verder te verbeteren, met in de komende periode specifieke aandacht voor de toegang tot mantelzorgregelingen. De netwerkcoördinator gaat ook op pad om het al opgebouwde netwerk te verstevigen en uit te breiden, met als doel om samen met ketenpartners op zoek te gaan naar passend aanbod om mantelzorgproblemen op te lossen. Voor de netwerkcoördinatie gaan we uit van 18 uur per week (€55.000,-). Daarnaast begroten we kosten voor het project respijtvrijwilligers en activiteiten/cursussen voor (jonge) mantelzorgers met bijbehorende PR (€10.000,-). In totaal is er jaarlijks €65.000,- nodig voor het structureel borgen en verder stimuleren van de werkwijze van het Knooppunt Mantelzorg.

4.2

EVALUATIE VRIJWILLIGERSPLATFORM

De coronacrisis heeft in de afgelopen jaren grote invloed gehad op het vrijwilligerswerk. Enerzijds was er een grote bereidheid om elkaar (vaak kortdurend en incidenteel) te helpen. Anderzijds heeft veel vrijwilligerswerk door de maatregelen langere tijd stil gelegen en was dit voor een groep vrijwilligers het moment om te stoppen met vrijwilligerswerk. Dit betekent dat de uitdagingen voor organisaties en verenigingen om vrijwilligers te vinden en binden wellicht nog groter zijn geworden en dat in veel gevallen een andere kijk op vrijwilligerswerk nodig is om nieuwe groepen vrijwilligers aan te trekken. Vrijwilligerswerk heeft een maatschappelijke waarde: voor de vrijwilliger, de ontvanger van vrijwilligerswerk maar ook voor de leefbaarheid in de kernen. In 2020 zijn we samen met 15 organisaties gestart met het Platform Vrijwilligers Berkelland. Een plek en platform waar kennis, kunde en ervaring op het gebied van vrijwilligerswerk gedeeld kan worden. Met het Platform beoogden we het vrijwilligerswerk een stimulans te geven en wilden we de (lokale) vrijwillige inzet behouden en vergroten. We streefden daarbij naar een besparingspotentieel voor de kosten in het sociaal domein. We constateren echter dat het Platform Vrijwilligers niet werkt als sturingsmaatregel.

We kunnen niet aantonen dat de komst van het Platform Vrijwilligers leidt tot meer vrijwilligers, die een deel van de kosten in het sociaal domein ondervangen. Wel zien we dat een aantal concrete resultaten succesvol zijn. Met het digitale platform Berkelland Doet! is het gelukt om vraag en aanbod overzichtelijker in beeld te krijgen. Een diversiteit aan organisaties en verenigingen maakt onderdeel uit van dit platform, waardoor er minder versnippering is en capaciteiten beter benut worden. Dit onderdeel van het Platform Vrijwilligers willen we dan ook voortzetten. Hier is vanuit de gemeente weinig inzet voor nodig. Daarnaast blijkt dat een grote groep (ruim 100) organisaties en verenigingen zich hebben aangesloten bij het Platform. Zij ontvangen de nieuwsbrief en nemen neem aan de bijeenkomsten waar kennis en ervaringen uitgewisseld worden. Deze bijeenkomsten worden goed gewaardeerd. Vanuit deze bijeenkomsten komen vragen naar voren die leven bij organisaties en verenigingen. Er blijft een behoefte vanuit deze partijen om antwoord te krijgen op deze vragen. Wij vinden het logischer om de functie van vraagbaak te beleggen op een ‘natuurlijke vindplaats’, zoals bijvoorbeeld de Sport Federatie Berkelland. Er zijn al combinatiefunctionarissen werkzaam die deze rol deels vervullen. Wij onderzoeken of deze rol bij hen uitgebreid/versterkt kan worden.

De georganiseerde bijeenkomsten hebben een duidelijke meerwaarde. Wij stellen voor om ook dit onderdeel voort te zetten. Naast deze behaalde resultaten zien we aanvullende vragen waar we als gemeente op willen inspelen: - Organisaties en verenigingen gaan verschillend om met vrijwilligers, bijvoorbeeld als het gaat om waardering en het wel/niet aanbieden van een vrijwilligersovereenkomst. Ook zijn er vragen over beleid rondom ongewenst gedrag. Dit vraagt om meer uniformiteit in de vorm van vrijwilligersbeleid. Vanuit de gemeente nemen wij het initiatief om tot dit beleid te komen. - We zien een mogelijkheid om cliëntondersteuning lokaal anders vorm te geven met de inzet van vrijwilligers en ervaringsdeskundigen. Dit vraagt om een aanspreekpunt voor onder andere afstemming, coördinatie en deskundigheidsbevordering. Voor genoemde onderdelen zien wij een rol weggelegd voor de netwerkcoördinator die ook werkzaam is om de werkwijze van het Knooppunt Mantelzorg te stimuleren. Voor de te behouden onderdelen van het Platform Vrijwilligers en de aanvullende taken (vrijwilligersbeleid en cliëntondersteuning) gaan we uit van 8 uur per week (€25.000,-). Aanvullend vragen we een budget voor het organiseren van de bijeenkomsten en activiteiten (€2.500,-). In totaal komen we op een structureel budget van €27.500,-. 19

4.3

EVALUATIE DORPSKAMERS

In het afgelopen half jaar hebben ruim 100 inwoners zich gemeld bij de dorpskamers in Eibergen en Neede. Een groot deel van deze inwoners komt regelmatig op bezoek, zo’n 10% komt meerdere dagdelen per week. We schatten in dat er nog een groter bereik mogelijk is. We concluderen dat de komst van de dorpskamers een positief effect heeft op onze inwoners. Het biedt hen een zinvolle daginvulling, het vergroot het sociale netwerk en het biedt kansen om stappen te zetten op de participatieladder. We zien de potentie om de dorpskamers in de toekomst vaker in te zetten als middel voor inwoners om stappen te zetten op de participatieladder. Hoewel we nog niet concreet kunnen aantonen dat we met de komst van de dorpskamers ook kosten besparen binnen de Wmo, verwachten we wel dat de dorpskamers voorliggend kunnen zijn op een maatwerkvoorziening. We schatten in dat de dorpskamers kunnen bijdragen aan een succesvolle ‘landing in de wijk’ voor mensen die van een beschermde woonvorm uitstromen naar reguliere huisvesting in de wijk. We zien daarnaast dat de dorpskamers een natuurlijke vindplek zijn voor mensen uit de (O)GGZ doelgroep. Deze doelgroep is daarmee steeds beter in beeld, waardoor mensen (indien nodig) makkelijker richting passende ondersteuning begeleid kunnen worden.

Tot slot zien we voor de toekomst ook de mogelijkheid om de dorpskamers in te zetten als locatie waar mensen zonder een vaste woon- of verblijfplaats hun post kunnen halen (briefadres). Indien er meer aan de hand is, kunnen ook deze mensen (indien nodig) begeleid worden naar passende ondersteuning.

Aandachtspunten De locatie in Eibergen behoeft aandacht. De ruimte in de bibliotheek wordt op dit moment als minder passend ervaren vanwege de grootte, maar met name vanwege de beperking om bepaalde activiteiten te ontplooien. Een alternatieve locatie is nog moeilijk te vinden. Een ander aandachtspunt richt zich op de andere inwonersinitiatieven op het gebied van ontmoeten, zoals de Weggeefwinkel in Eibergen en het Burgerlokaal in Borculo. Een groot deel van deze initiatieven subsidiëren we op dit moment niet. Dit vraagt een nadere uitwerking op de vraag welk initiatief wel of niet in aanmerking komt voor een subsidie. We kunnen concluderen dat er in een half jaar tijd al mooie resultaten zijn bereikt, maar dat we nog te weinig beeld hebben om de keuze te maken voor een structurele investering in de dorpskamers. De komst van de dorpskamers heeft een lange aanloop gehad. Afbouwen van een dergelijke voorziening is relatief eenvoudig, het opnieuw opbouwen ervan niet. Het stopzetten van één dorpskamer brengt het risico met zich mee dat inwoners de afstand tot de overgebleven dorpskamer te groot vinden en er daardoor geen gebruik van maken. Dit zien we bijvoorbeeld terug in de lage animo voor de dorpskamers door inwoners van Ruurlo.

Om tot een zorgvuldige afweging te komen of de dorpskamers echt een meerwaarde hebben, stellen wij voor om de subsidie na september 2022 met een half jaar te verlengen. In het najaar 2022 kunnen we dan een goede afweging maken. Daarna verwachten we meer zicht te hebben op de groei van het aantal bezoekers, hebben we meer zicht op het effect van de dorpskamers en kunnen we beter inschatten wat de meerwaarde van een dorpskamer is als voorliggende voorziening op duurdere geïndiceerde zorg. De keuze voor een eventuele structurele investering leggen wij dan opnieuw voor.

4.4

EVALUATIE TOOL ‘CHECK WAAR JE RECHT OP HEBT’

Inwoners met een laag inkomen of schulden hebben minder te besteden. De gemeente Berkelland kent daarom meerdere regelingen die onze inwoners kunnen aanvragen en ertoe leiden dat volwassenen en kinderen mee kunnen doen aan de samenleving. Hierbij valt te denken aan de minimaregelingen en bijzondere bijstand. Steeds weer blijkt dat deze doelgroep het bestaan van en de toegang tot deze regelingen niet goed weet te vinden. Inwoners die deze ondersteuning nodig hebben, ploeteren onnodig lang voort of trekken pas aan de bel als het te laat is. Omdat wij het belangrijk vinden dat inwoners gebruik kunnen maken van onze regelingen, is er vanuit het uitvoeringsprogramma extra geïnvesteerd in de informatievoorziening op het gebied van armoede. De online tool ‘Check waar je recht op hebt’ vervult hierin een essentiële rol. Via de online tool ‘Check waar je recht op hebt’ op Berkellandwijzer kunnen inwoners met behulp van enkele vragen inzicht krijgen in regelingen waar deze mogelijkerwijs recht op heeft. De tool geeft overzichtelijk weer 20

welke regelingen er bestaan en waarvoor je in aanmerking komt. Ook worden de betreffende links en/of aanvraagformulieren aan de betrokkene getoond. We zien dat de Berkellandwijzer goed wordt gevonden de afgelopen jaren. Zo is het aantal sessies meer dan verdubbeld; van 5.515 in 2020 naar 12.111 in 2021. Ook het aantal bezoekers is meer dan verdubbeld; van 3.027 in 2020 naar 7.736 in 2021. Deze toename zien we ook terug in het gebruik van de tool ‘Check waar je recht op hebt’. Het aantal gebruikers ligt voor 2021 op 561. Daarnaast wordt samen met het communicatiebureau Hollandsch Welvaren verder gebouwd aan de online aanwezigheid en bereikbaarheid van onze gemeente via de Berkellandwijzer. Aangezien de tool prominent op de Berkellandwijzer aanwezig is, verwachten we dat het bezoek en gebruik alleen maar zal toenemen. In de informatievoorziening over onze minimaregelingen en bijzondere bijstand is de online tool ‘Check waar je recht op hebt’ een belangrijke pijler. Periodieke wijzigingen van bijstandsnormen, beleidswijzigingen en of toevoegingen aan ons minimabeleid kunnen eenvoudig worden verwerkt in de tool. Dit in tegenstelling tot papieren ‘sociale kaarten’. Het is duidelijk dat de tool goed bezocht en gebruikt wordt en de verwachting is dat dit de komende jaren verder toeneemt.

Daarom willen we de tool structureel borgen in ons beleid, waarvoor een budget van €3.500 per jaar nodig is.

4.5

FINANCIEEL OVERZICHT UITVOERINGSPROGRAMMA

21

Financieel overzicht projecten uitvoeringsprogramma Samen Denken Samen Doen Totale inzet middelen vanuit het Project uitvoeringsprogramma A. Werken vanuit de bedoeling; Eén Verordening sociaal € 33.000 domein B.

Bestaande netwerk sociaal domein herijken

C. Berkellandwijzer (inclusief nieuw te ontwikkelen platform voor vrijwilligers en verenigingen)

€0 € 50.000

D.

Eén gezin, één plan, één regisseur

€0

E.

Onafhankelijke cliëntondersteuning

€0

F.

Multifunctionele Ontmoetingsplekken

€ 228.000

G.

Platform Vrijwilligers

€ 86.000

H.

Dementievriendelijke samenleving

€ 134.000

I.

Ondersteuning thuis

J.

Meedoenapplicatie en meedoenarrangement

€ 201.000

K.

Jongerenwerk en Jimmy’s

€ 607.000

L.

Sterk netwerk gericht op preventie

€0

€0

M. Pilot steungezinnen

€ 43.000

N.

POH-jeugd

€ 256.000

O.

Heerlijk thuis in huis

€ 76.000

P.

Meldpunt niet acute zorg

€ 5.000

Q.

Vroegsignalering

R.

Platform Financieel Gezond Berkelland

S.

Tool Check waar je recht op hebt

€ 17.000

T.

Toegang tot schuldhulpverlening

€0

U.

Stimuleren van een rookvrije sportomgeving

€0

V.

Clubkadercoach

€ 110.000

W. Welzijn op recept

€ 10.000

X.

Preventie Platform Jeugd

€ 104.000

Y.

Knooppunt Mantelzorg

€ 283.000

Z.

Kleine prjecten en onvoorzien

€ 80.000

Totaal kosten uitvoeringsprogramma

€ 2.435.000

€ 112.000 €0

22

23

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Berkelland&id=0a4520a6-bf41-43fd-9ca6-5bc402c36f2f