CConstaterende datBerkelland
Koppel je AI →
Document · PDF

Programmabegroting 2022

Raadsvergadering 3 november 2021, gemeente BerkellandBij agendapunt: Besluitvorming over Programmabegroting 2022 en 1e Begrotingswijziging 202236.093 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 4

Zo moeten medewerkers periodiek een e-learning volgen waarin kennis wordt overgebracht over privacy en veiligheid zodat zij zich meer bewust zijn van de gevaren en risico’s.

Interne controle en rechtmatigheid Het is belangrijk dat onze taken op een zorgvuldige en rechtmatige manier worden uitgevoerd. Om onze dienstverlening als organisatie op peil te houden organiseren we jaarlijks interne en externe audits. Dit gebeurt vanuit de financiële invalshoek maar ook vanuit de invalshoeken van processen, juridische kwaliteit en privacybescherming en informatieveiligheid. Rechtmatigheidsverklaring Na uitstel met één jaar wordt 2022 het eerste jaar dat het college bij de jaarrekening een rechtmatigheidsverklaring aflegt. Dat betekent dat nu na het voorbereidingsjaar 2021 structureel wordt ingezet op de interne controle en op de rechtmatigheid die nodig is ter onderbouwing van de rechtmatigheidsverantwoording. Door herschikking van functies zijn de taken op het gebied van administratieve organisatie en interne controle meer toekomstbestendig neergezet. We werken met een intern controleplan gebaseerd op analyse van de belangrijkste risico’s. De in- en externe controle worden in samenwerking met de accountant zo goed mogelijk op elkaar afgestemd. Integrale kwaliteitszorg In 2022 zal vanuit de bovengenoemde expertises steeds meer samenwerking worden gezocht om invulling te geven aan integrale kwaliteitszorg.

Daarmee willen we een multidisciplinaire bijdrage leveren aan het optimaliseren van de inrichting van de organisatie en de processen zodat onze doelstellingen worden gerealiseerd en gevolgen van risico’s in beeld zijn en worden beperkt. Fiscale risico’s Het beperken van de fiscale risico’s blijft ook een punt van aandacht. De afgelopen jaren zijn stappen gezet om de risico’s te verkleinen. Voor 2022 gaan we ons richten op het verder optimaliseren van de beheersing van fiscale processen en risico’s. Dat doen we om fiscaal ‘in control’ te zijn en omdat we voor eind 2022 aan (landelijk) aangescherpte voorwaarden moeten voldoen als wij in aanmerking willen komen voor continuering van het horizontaal toezicht door de belastingdienst.

Trends en ontwikkelingen De wereld om ons heen verandert snel. Het afgelopen half jaar heeft ons geleerd dat sommige ontwikkelingen zo snel gaan, dat we ze niet kunnen voorzien en dat we daar flexibel naar kunnen handelen. Trends en ontwikkelingen vragen van ons dat we een open blik hebben en waar nodig 80

flexibel zijn in onze werkwijze. Daarom volgt de bedrijfsvoeringsorganisatie de trends en ontwikkelingen in het werkveld. Veel van deze veranderingen hebben gevolgen voor de ICT organisatie en middelen van de informatievoorziening. Vooral de eerstkomende jaren zal de transitie dubbele kosten met zich meebrengen. Hybride werken Een van de grootste ontwikkelingen van de afgelopen tijd is het hybride werken. Door de coronacrisis werd thuiswerken de norm. Als organisatie hebben we dit goed weten op te vangen en werken medewerkers met de middelen om dit goed en gezond vorm te kunnen geven. Tegelijkertijd zien we dat we anders zijn gaan kijken naar werk en het gebruik van het kantoor. Het hybride werken zal in de nabije toekomst centraal staan in onze manier van werken. Dit houdt in dat we vanuit verschillende locaties met elkaar kunnen vergaderen, samenwerken, overleggen en geconcentreerd kunnen werken. De functie van ons kantoor verandert en zal steeds meer worden ingezet als ontmoetingsplek: een plek om samen te werken, te co-creëren en creatief te werken. Daarbij moet het medewerkers uitdagen om de verbinding te zoeken met buiten en binnen. De komende periode wordt er gekeken hoe we het gebouw zo kunnen vormgeven dat medewerkers worden uitgedaagd om bovenstaande te doen. Ook is er aandacht voor hoe we het werken in deze nieuwe omstandigheden met elkaar vormgeven.

De ICT werkplek Door het hybride werken is de ICT-werkplek volop in beweging. Er is ook in Berkelland steeds meer behoefte aan flexibiliteit, mobiliteit en de integratie in het gebruik van ICT werkplek apparatuur. Waar we eerst voornamelijk gefocust waren op een centrale IT infrastructuur, groeien we nu toe naar een flexibele infrastructuur waarin het plaats- en tijdonafhankelijk samenwerken en online vergaderen ondersteund worden. En waarbij aandacht is voor privacy en informatieveiligheid. De cloud rukt op Alle applicatieleveranciers van de lokale overheid zijn bezig hun, vaak lokaal geïnstalleerde applicaties, om te zetten naar Software-as-a-Service. Daarmee worden de belangrijkste registraties en databases van gemeenten steeds meer verplaatst naar de datacenters van de leveranciers. Dat heeft impact op zowel de ICT-omgeving, vanwege de krimp van de lokale infrastructuur, als op de ICT-beheerorganisatie door de verschuiving van technisch beheer naar regievoering. Consequentie is ook dat ons datacenter de komende jaren daardoor steeds leger raakt. Bij (technische) vervangingen van apparatuur kunnen we die faciliteiten gaandeweg beter elders huren. Er worden namelijk hoge eisen gesteld aan de fysieke beveiliging (zoals dubbele uitvoering, uitwijk koeling, brandveiligheid en noodstroom) waardoor de kosten van aanschaf, beheer en onderhouden relatief duur zijn.

Gemeentelijke Gemeenschappelijke Infrastructuur (GGI) Doordat de cloud oprukt en datacenter (op termijn) buiten het gebouw worden geplaatst, hebben gemeenten hiervoor een betrouwbare, veilige en robuuste IT-infrastructuur nodig. Daar zijn we zelf verantwoordelijk voor en daarbij gelden er niet alleen steeds hogere eisen voor informatiebeveiliging en privacy, maar ook voor snelheid, aanpasbaarheid, volume en serviceniveaus. Deze verantwoordelijkheid leidt tot grote inspanningen voor gemeenten. In de Achterhoek zijn verbindingen relatief schaars. Door meer collectief in VNG verband te doen op die delen van de informatievoorziening, ontstaat meer ruimte voor gemeenten om zich te richten op hun primaire taakstellingen. Samen met VNG realiseren gemeenten een Gemeentelijke Gemeenschappelijke Infrastructuur (GGI). Het schept de voorwaarden om op een goede, veilige en flexibele wijze de overstap te maken naar de cloud. De GGI wordt tegelijkertijd ontwikkeld met het organiseren van meer gezamenlijke processen en dienstverlening bij gemeenten. Daarnaast staan we samen door de schaalgrootte van het collectief (gemeenten samen) sterker in de onderhandelingen met leveranciers. We bepalen zelf wat we doen en zijn samen veel beter in staat om er ook actief regie op te voeren. En de efficiency van gezamenlijkheid leidt dikwijls tot lagere meerkosten. 81

Data-analyse In vervolg op de eindrapportage van Berenschot (2019) is datalab GO in 2021 gestart. Het doel van Datalab GO is de acht samenwerkende gemeenten te ondersteunen bij datagedreven werken; meer in het bijzonder beleidsontwikkeling met behulp van data. Door hierin als gemeenten samen te werken kunnen kennis en krachten worden gebundeld. Naar verwachting leidt dit tot effectiever beleid en zal er ook sprake zijn van een inverdieneffect. Naast de samenwerking met andere gemeenten wordt de organisatie zelf ook steeds meer databedreven. De vraag naar feiten en informatie gebaseerd op data stijgt. We groeien van een situatie waarin data informatie is naar een situatie waarin data ons kennis en wijsheid oplevert en helpt bij beleidsontwikkeling. Daarvoor zijn kennis en vaardigheden nodig. Veel data, dashboards, viewers zijn al beschikbaar. Maar welke data is er en waar kan ik die vinden? Met een dataportaal willen we gestructureerd data beschikbaar stellen. Eerst binnen de gemeentelijke organisatie en op den duur ook daarbuiten. Taakstelling bedrijfsvoering In de perspectiefnota van 2021 is de taakstelling op de ambtelijke organisatie geformuleerd van per saldo € 925.000. Deze bestaat uit twee onderdelen. Een deel omvat een bedrag van € 525.000 en is direct in de begroting van 2021 gerealiseerd.

Dit is gerealiseerd door onder andere realistischer te begroten en een aantal posten binnen de bedrijfsvoering te verlagen. Daarnaast dient een ombuiging van respectievelijk € 796.000 in 2023 en € 866.000 in de volgende jaren gerealiseerd te worden ten behoeve van de structurele financiering van urgente en noodzakelijke ontwikkelingen. De structurele middelen hiervoor moeten nog binnen de bestaande bedrijfsvoeringsbudgetten gevonden worden.

82

Ombuigingen/Bezuinigingen Inleiding Met het vaststellen van de begroting 2021 is een omvangrijk pakket van bezuinigingen in gang gezet. In deze paragraaf vindt u een tabel met de bezuinigingen en leest u hoe het met de voortgang is gesteld. Bij de begroting 2021 is voor de jaren 2021 en 2022 een budget beschikbaar gesteld van € 300.000 (per jaar) om investeringen te kunnen doen die leiden tot het (versneld) realiseren van de bezuinigingen. In 2021 is tot nu toe € 50.000 van dit bedrag gebruikt. De verwachting is dat dit budget in 2021 en 2022 toereikend zal zijn.

Overzicht bezuinigingen

Ombuiging

2021

2022

2023

2024

2025

Beleidsmatige onderzoeken

35.000 G

35.000 G

35.000 G

35.000 G

35.000 G

Demografische onderzoeken

15.000 G

15.000 G

15.000 G

15.000 G

15.000 G

G

G

G

G

G

Geen opwaardeer projecten in de openbare ruimte

76.800 G

76.800 G

76.800 G

76.800 G

76.800 G

Ecologisch bermbeheer

75.000 G

75.000 G

75.000 G

75.000 G

75.000 G

Verminderen budget onderhoud bruggen/kunstwerken

35.000 G

35.000 G

35.000 G

35.000 G

35.000 G

Verminderen budget kinderopvang

11.550 G

11.550 G

11.550 G

11.550 G

11.550 G

Plezierig Wonen

Fijn Leven

Omvormen groen met beperkt onderhoud

0 G

30.000 G

30.000 G

30.000 G

30.000 G

Verlaging budget verkeersplannen/maatregelen

20.000 G

20.000 G

20.000 G

20.000 G

20.000 G

Verlaging onderhoudsbudget waterkering/oeverbeschoeiing

30.000 G

30.000 G

30.000 G

30.000 G

30.000 G

Verlaging budget borden/schrikhekken

4.000 G

4.000 G

4.000 G

4.000 G

4.000 G

Minder uitgaven aan nieuwe speelvoorzieningen

20.000 G

20.000 G

20.000 G

20.000 G

20.000 G

Besparen op begraafplaatsen

14.000 G

14.000 G

14.000 G

14.000 G

14.000 G

Minder gladheidsbestrijding

20.000 G

20.000 G

20.000 G

20.000 G

20.000 G

Minder onkruidbestrijding

0 G

15.000 G

15.000 G

15.000 G

15.000 G

Besparen op onderhoud bomen

0 G

0 G

25.000 G

25.000 G

25.000 G

Besparing exploitatie (onderhoud) door versnelde verkoop gebouwen

0 G

65.000 G

65.000 G

65.000 G

65.000 G

Afschaffen budget kerstbomen

10.000 G

10.000 G

10.000 G

10.000 G

10.000 G

Verlagen onderhoudsbudget wegen en paden

130.000 G

130.000 G

130.000 G

130.000 R

130.000 R

0 G

10.000 G

10.000 G

10.000 G

10.000 G

G

G

G

G

G

Besparing natuur en landschapsbeheer

0 G

0 G

0 G

30.000 G

30.000 G

Verlagen budget Plattelandsvernieuwing

10.000 G

10.000 G

10.000 G

10.000 G

10.000 G

G

G

G

G

G

Minder ongediertebestrijding Vitaal Platteland

Zorg voor wie dat nodig heeft Projecten en acties

835.000 G 1.054.000 G 1.054.000 G 1.054.000 G 1.054.000 G

Actieve casusregie

750.000 G 1.500.000 G 1.500.000 G 1.500.000 G 1.500.000 G

83

Werken en ondernemen in een sterke regio Verlagen budget stimuleren van bestaande en nieuwe bedrijven Stoppen met regiocoördinator toerisme

G

G

G

G

G

50.000 G

50.000 G

50.000 G

50.000 G

50.000 G

0 G

0 G

53.000 G

53.000 G

53.000 G

Verlagen budget stimulering maakindustrie

15.000 G

15.000 G

15.000 G

15.000 G

15.000 G

Verlagen budget recreatie en toerisme

19.800 G

19.800 G

19.800 G

19.800 G

19.800 G

Stoppen met city-branding

0 G

0 G

35.000 G

35.000 G

35.000 G

Verminderen subsidieverlening kleinschalige evenementen

0 G

0 G

0 G

11.550 G

11.550 G

Stoppen bijdragen aan projecten in kader van samenwerking met Duitsland

12.000 G

12.000 G

12.000 G

12.000 G

12.000 G

Verlagen budget STAT

25.000 G

25.000 G

25.000 G

25.000 G

25.000 G

Afstoten openbaar toilet Eibergen

0 G

6.000 G

6.000 G

6.000 G

6.000 G

Besparing door vroeg signalering van schulden

0 G

50.000 G

100.000 G

100.000 G

100.000 G

Aan de slag met Duurzaamheid en energie

G

G

G

G

G

Zon op dak gemeentehuis en gemeentewerf

0 G

25.000 G

75.000 G

75.000 G

75.000 G

Besparing op energie gemeentelijk vastgoed

10.000 G

25.000 G

25.000 G

25.000 G

25.000 G

Vergroening met Scandinavische groencertificaten

25.000 G

25.000 G

25.000 G

25.000 G

25.000 G

G

G

G

G

G

Afstoten sportaccommodaties

0 G

0 G

0 G

60.000 G

60.000 G

Verminderen subsidie Sport federatie Berkelland

0 G

10.000 G

10.000 G

10.000 G

10.000 G

Verminderen subsidie zwembaden

0 G

0 G

0 G

121.440 O

121.440 G

Verminderen subsidie sportverenigingen

0 G

0 G

26.400 O

26.400 G

26.400 G

Versneld slopen en investeren (nieuwe) binnensportaccommodaties

0 G

0 G

0 G

50.000 G

50.000 G

Besparen op schoonmaak en onderhoud sporthallen en gymnastiekzalen

0 G

0 G

0 G

59.000 G

59.000 G

0 G

0 G

255.120 O

255.120 G

255.120 G

Verminderen subsidies eigenaren gemeentelijke monumenten

28.017 G

28.017 G

28.017 G

28.017 G

28.017 G

Verminderen monumentensubsidie ten behoeve van duurzaamheidsmaatregelen

20.000 G

20.000 G

20.000 G

20.000 G

20.000 G

Niet meer meedoen Cultuur- en erfgoedpact Achterhoek

15.000 G

15.000 G

15.000 G

15.000 G

15.000 G

Verminderen budget door efficiënter onderhoud kunstobjecten

8.000 G

8.000 G

8.000 G

8.000 G

8.000 G

Sport is meer!

Cultuur is van iedereen Verminderen budget uitvoerings- programma cultuur en erfgoedvisie

Samen Veilig Projectleiding ondermijning

G

G

G

G

G

0 G

0 G

15.000 G

15.000 G

15.000 G

G

G

G

G

G

Algemeen bestuur en bedrijfsvoering Taakstelling ambtelijke organisatie

525.000 G

525.000 G

525.000 G

525.000 G

525.000 G

Stoppen met kleine subsidies kleine burgerinitiatieven

0 G

25.000 G

25.000 G

25.000 G

25.000 G

Lagere afname diensten ODA en VNOG

0 G

25.000 O

25.000 G

25.000 G

25.000 G

G

G

G

G

G

Algemene dekkingsmiddelen OZB-verhoging

526.000 G 1.052.000 G 1.578.000 G 2.104.000 G 2.104.000 G

Leges verhogen

32.500 G

Treasury, herzien lening Totaal

425.000 G 3.827.667

55.000 G 425.000 G 5.621.167

77.500 G 425.000 G 6.679.187

100.000 G 425.000 G 7.559.677

100.000 G 425.000 G 7.559.677

84

Grondbeleid Wat speelt er? •

•

•

•

•

In 2019 zijn de regionale en lokale kwalitatieve toetsingscriteria voor de nieuwbouw van woningen vastgesteld. De criteria bieden meer ruimte voor woningbouwplannen die bijdragen aan het oplossen van de mismatch tussen vraag en aanbod in de bestaande woningvoorraad. Ook het financiële perspectief voor de ontwikkeling van enkele gemeentelijke grondexploitaties verbetert hierdoor. In de genoemde criteria ligt de prioriteit bij herstructurering en transformatie van bestaand (leegkomend) vastgoed. Transformatielocaties vergen soms additionele investeringen die de economische uitvoerbaarheid onder druk zetten. In die gevallen moet mogelijk een beroep gedaan worden op een gemeentelijke bijdrage vanuit de gevormde bestemmingsreserve herstructurering of een provinciale bijdrage vanuit bijvoorbeeld Steengoed Benutten. De herontwikkeling van transformatielocaties kent vaak een langere doorlooptijd. Om beter op de behoefte te kunnen inspelen is in 2021 gestart met een onderzoek naar de ontwikkelkansen van uitbreidingslocaties en de daarbij passende ontwikkelstrategie. Afhankelijk van de specifieke omstandigheden kan het wenselijk zijn om de gewenste gebiedsontwikkeling als gemeente te realiseren en daarvoor de benodigde grondposities te verwerven.

Een kwantitatieve en kwalitatieve analyse van het bestaande regionale en lokale aanbod van bedrijventerreinen en de verwachte toekomstige vraag heeft geleid tot een gezamenlijke visie op de verantwoorde ontwikkeling van nieuwe plannen. Dit is vertaald in het Regionaal Programma Werklocaties en is in 2019 door de gemeenten vastgesteld. Het vormt ook voor de provincie Gelderland het kader voor het toetsen van ruimtelijke plannen die in een uitbreiding van de bestaande plancapaciteit voorzien. De administratieve voorschriften voor begroting en verantwoording van gemeentelijke grondexploitaties zijn in 2019 geactualiseerd. Deze regels schrijven onder meer voor op welke wijze gedurende de looptijd van een grondexploitatie winst moet worden verantwoord. Daarnaast geldt vanaf 2016 voor economische activiteiten van de gemeente de vennootschapsbelasting. Over winsten van het grondbedrijf moeten we sindsdien belasting betalen. In het voorjaar van 2020 is voor het eerst een Meerjaren Perspectief Grondexploitaties [MPG] vastgesteld. Dit MPG is een extra instrument binnen de planning en controlcyclus en beoogt een beter inzicht te geven in de financiële uitgangspunten en de ontwikkeling van de gemeentelijke exploitaties van bouwgrond. Het MPG wordt jaarlijks in het 2e kwartaal aan de gemeenteraad aangeboden.

Wat zijn de kosten? Verwachte resultaten grondexploitaties In de begroting voor het jaar 2022 is het onderdeel grondexploitatie kostenneutraal opgenomen. Een verklaring daarvoor is dat de uitgaven en inkomsten tijdens de looptijd worden gemuteerd op de boekwaarde van de voorraden Bouwgrond in exploitatie. Winsten worden verantwoord naar rato van de voortgang volgens de ‘percentage of completion’ methodiek die door de commissie BBV is voorgeschreven. Verliezen worden genomen zodra deze voorzienbaar zijn. In de begroting is het uitgangspunt dat winsten en verliezen worden toegevoegd of onttrokken aan de bestemmingsreserve Grondexploitatie. Deze reserve dient tevens als weerstandsvermogen voor het opvangen van risico’s. Totaal verwachten we op basis van het MPG 2021 voor alle lopende grondexploitaties in 2022 circa € 315.000 uitgaven en € 1.020.000 opbrengsten. Volgens de huidige planningen wordt in 2022 een viertal complexen volledig afgerond. Dat betreffen de woningbouwplannen Olland Noord in Rietmolen en Hofrichter, Zwilbroekseweg en Op de Bleek in Eibergen. Volgens de “percentage of completion” methode bedraagt de verwachte tussentijdse winst op de bouwgronden in exploitatie in 2022 circa € 225.000. De daadwerkelijke exploitatieresultaten zijn sterk afhankelijk van de keuzes die in het kader van de demografische ontwikkelingen worden gemaakt.

Ook landelijke maatregelen om de 85

woningmarkt te stimuleren zullen bepalend zijn voor het tempo waarmee (nieuwe) plannen kunnen worden gerealiseerd. Voor de vestiging van nieuwe bedrijven zijn de economische conjunctuur, de fysieke en digitale bereikbaarheid en voldoende arbeidspotentieel belangrijke voorwaarden. Risico’s grondexploitaties De algemene reserve grondexploitaties moet eventuele toekomstige tegenvallers op kunnen vangen. Het is daarom belangrijk om een goede inschatting te maken van eventuele risico’s. De hoogte van de reserve grondexploitaties stemmen we daar op af. De gemeente werkt met een methode van risicomanagement om de kans op toekomstige tegenvallers en meevallers zo goed mogelijk te berekenen en in geld uit te drukken. In de analyse hanteren we scenario’s waarbij gerekend wordt met verschillende marktrisico’s en project-specifieke risico’s. De marktrisico’s omvatten kostenstijgingen (inflatie), daling van gronduitgifteprijzen en vertraging van het uitgiftetempo. Reserve grondexploitatie in relatie tot becijferde risico’s De algemene reserve bouwgrondexploitatie bedraagt op 1 januari 2021 € 5.113.000. Het berekende risico ligt, afhankelijk van het scenario, in de bandbreedte van € 1.200.000 tot € 1.600.000. Het beschikbare weerstandsvermogen kwalificeert als uitstekend.

Voorziening afwaardering bouwgrondexploitaties Bij de jaarrekening 2010 is een voorziening van € 5.000.000 gevormd om een gedeelte van onze bouwgrondexploitaties af te waarderen. Met kosten voor herinrichting van de openbare ruimte of schadeloosstelling van particuliere ontwikkelaars is daarbij nog geen rekening gehouden. De afgelopen jaren is een beperkt aantal complexen afgewaardeerd. De voorziening is medio 2021 nog ruim € 660.000 groot en is met name bedoeld om onverhoopt nadelige fiscale effecten rond het dossier Leusinkbrink Ruurlo op te vangen.

86

Lokale heffingen Lokale heffingen 'Lokale heffingen en lastendruk in beeld'

Inleiding Deze paragraaf geeft een overzicht van de diverse lokale heffingen en belastingen. Na de Algemene uitkering uit het gemeentefonds vormen de lokale heffingen (belastingen, leges en rechten) de belangrijkste inkomstenbronnen van de gemeente. Gemeenten zijn beperkt in de belastingen die ze mogen heffen. Deze zijn limitatief opgesomd in de wet. Naast belastingen heft de gemeente rechten (leges) voor individuele diensten aan haar inwoners. De tarieven van deze rechten dienen zo te worden gesteld dat de opbrengsten de kosten niet te boven gaan. De opbrengsten hebben een directe relatie met de kosten voor de dienstverlening (gebonden heffingen) en zijn daarmee maximaal 100% kostendekkend. In deze paragraaf wordt ingegaan op de kaders, de ontwikkelingen van de verschillende belastingen en heffingen en de consequenties daarvan voor onze inwoners. Verder wordt inzicht gegeven in de kostendekkendheid van een heffing en wordt het kwijtscheldingsbeleid kort toegelicht.

Beleid Voor 2022 hanteren we de volgende uitgangspunten voor het berekenen van de tarieven: • De lokale heffingen stijgen niet meer dan de inflatiecorrectie. Voor 2022 houden we rekening met een stijging van 1,6%. • Bij afvalstoffen- en rioolheffing streven wij naar 100% kostendekkendheid. Bij het berekenen van de kostendekkendheid houden we rekening met de directe kosten, de kosten van overhead en btw. Het streven naar 100% kostendekkendheid kan betekenen dat de tarieven met meer dan de inflatiecorrectie stijgen.

Geraamde opbrengsten uit lokale heffingen Onderstaand een overzicht van de lokale heffingen voor de begroting 2022 afgezet tegen de begrote bedragen in 2021 en de realisatie 2020. Opbrengsten lokale belastingen, heffingen realisatie begroot begroot Verschil 2022 en retributies (x € 1.000) 2020 2021 2022 - 2021 Onroerende zaakbelastingen 7.743 9.338 8.918 -420 Afvalstoffenheffingen 2.158 3.088 3.088 0 Rioolheffing 6.836 7.141 6.392 -749 Begraafrechten 264 270 270 0 Leges omgevingsvergunning 1.079 1.095 1.193 98 Reclamebelasting 195 170 170 0 Toeristenbelastingen 345 355 355 0 Secretarieleges 420 669 543 -126 Marktgelden 57 59 59 0 Overige heffingen 5 6 5 -1 Totaal 19.102 22.191 20.993 -1.198

Ontwikkeling lastendruk De belastingen en heffingen die inwoners betalen, verschillen per gemeenten. Toch bestaat de behoefte om gemeenten te vergelijken. Voor het vergelijk maken we gebruik van de gegevens van de provincie Gelderland. Hierbij wordt de belastingdruk per inwoner vergeleken met de gemiddelde woonlasten van de gemeenten in de provincie. Onder woonlasten wordt verstaan de OZB, riool- en afvalstoffenheffing. 87

2019

2020

2021

Gemiddelde provincie Gelderland

419

441

464

Gemiddelde gemeente Berkelland

384

375

447

2022

419

De woonlasten in 2022 dalen t.o.v. 2021 door de korting op de OZB en rioolheffing. Van het resultaat 2020 is conform resultaatbestemming € 1 miljoen bestemd voor een eenmalige korting op de begrote opbrengst OZB in 2022. De tarieven voor afval en riolering blijven gelijk in 2022. Op de rioolheffing wordt wel een eenmalige korting verleend van 35 euro omdat projecten later worden uitgevoerd dan waarmee in het watertakenplan is gerekend. De kortingen hebben een gunstig effect op de gemiddelde woonlasten.

Belastingen De opbrengsten van de algemene belastingen komen ten goede aan de algemene middelen van de gemeente. Dit betekent dat de opbrengsten vrij te besteden zijn. Het gaat om de onroerende zaakbelastingen, toeristenbelasting en reclamebelasting. De opbrengsten uit reclamebelasting worden overgedragen aan het ondernemersfonds. Onroerende zaakbelastingen. Onroerende zaakbelastingen (OZB) zijn de belastingen op de waarde van een woning of bedrijf. De hoogte van de OZB is afhankelijk van de waarde van de onroerende zaak. Voor de gemeente zijn het de belangrijkste vrij besteedbare gemeentelijke belastingen. Sinds 2009 zijn de tarieven van de OZB vastgesteld op een percentage van de waarde van de onroerende zaak. Dit betekent dat de tarieven mee moeten bewegen met de waarde ontwikkeling van de onroerende zaak. Stijgt de waarde dan moeten de tarieven neerwaarts worden bijgesteld om de opbrengst niet meer te laten stijgen dan de inflatiecorrectie. Dit voorkomt dat bij waardestijgingen de eigenaren onevenredig worden belast. Bij waardedaling geldt het omgekeerde. De komende jaren stijgen de onroerende zaakbelastingen fors. De komende 3 jaren worden de lasten jaarlijks met 6% verhoogd volgens de besluitvorming in de perspectiefnota 2021. Rekening houdend met de stijging van de woningwaarde leidt dit tot de volgende voorlopige tarieven voor 2022: Categorie

Tarief 2021

Tarief 2022

Eigenaar woning

0,1167%

0,1144%

Gebruiker niet woning

0,1712%

0,1711%

Eigenaar niet woning

0,2123%

0,2122%

De tarieven worden in december definitief vastgesteld op basis van gegevens van het Gemeentelijk Belastingkantoor Twente. Voor 2022 zijn de te verwachten opbrengsten uit onroerende zaakbelastingen begroot op € 8.918.000 (bedrag is inclusief 6% verhoging en areaaluitbreiding, minus korting € 1 miljoen). Toeristenbelasting Onder de naam ‘toeristenbelasting’ wordt een directe belasting geheven voor het houden van verblijf met overnachting binnen de gemeente tegen een vergoeding. Het tarief blijft ongewijzigd ten opzichte van 2020 en bedraagt € 1,25 per persoon per nacht. We verwachten een opbrengst in 2022 van € 355.000. Reclamebelasting Onder de naam ‘reclamebelasting’ wordt een directe belasting geheven over openbare aankondigingen zichtbaar vanaf de openbare weg. We heffen reclamebelasting als dienstverlening voor de ondernemers van Berkelland. De opbrengsten van de reclamebelasting worden na aftrek van onze kosten overgedragen aan het 88

ondernemersfonds. Vanuit dit fonds kunnen ondernemers activiteiten financieren. We verwachten in 2022 een bedrag van € 160.000 aan het ondernemersfonds te kunnen overdragen.

Bestemmingsheffingen Bestemmingsheffingen zijn belastingen waarvan de opbrengsten zijn bestemd voor specifiek voorzieningen. Onder deze categorie vallen de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Deze heffingen mogen op begrotingsbasis maximaal kostendekkend zijn. Afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing is bedoeld om de kosten van afvalinzameling en afvalverwijdering te dekken. Wij streven naar 100% kostendekking bij de afvalstoffenheffing. De totale te dekken kosten van de afvalstoffenheffing zijn als volgt opgebouwd: 2021 primitief

2021 gewijzigd

2022

2.976.872

2.705.061

3.039.710

459.200

459.200

420.700

Nettolasten taakveld afval

2.517.672

2.245.861

2.619.010

Toe te rekenen lasten

70.000

70.000

70.000

Taakveld overhead

177.435

177.435

120.217

Btw (compensabel)

540.642

422.195

489.028

Mutatie egalisatiereserve

-57.779

172.479

-210.285

Totaal lasten

3.247.970

3.087.970

3.087.970

Opbrengsten heffing

3.247.790

3.087.970

3.087.970

Dekkingspercentage

100%

100%

100%

Taakveld afval lasten Taakveld afval opbrengsten

Voor 2022 zijn de begrote opbrengsten lager dan de begrote lasten. Het kostendekkingspercentage is 93%. Het verschil wordt onttrokken aan de egalisatiereserve afval. Daarmee is dekking weer 100%. De tarieven 2022 blijven onveranderd ten opzichte van 2021. De komende jaren wordt bij de bepaling van de tarieven rekening gehouden met een afbouw van de reserve afval tot onder het plafond. Het plafond is vastgesteld op € 1 miljoen. Bij de huidige tarieven en gelijkblijvend kostenniveau zal dat naar verwachting in 2025 het geval zijn. Maatstaven basispakket 140 grijs

2020

2021

2022

136,90

135,00

135,00

89

basispakket 240 grijs

187,60

185,00

185,00

verzamelcontainers

136,90

135,00

135,00

Rioolheffingen De gemeente heeft de zorg voor het stedelijk afvalwater, hemelwater en de structurele nadelige gevolgen van de grondwaterstand. De kosten hiervan worden betaald uit de rioolheffing. Er is een bewuste keuze gemaakt om de heffing te splitsen in een gebruikersdeel en een eigenarendeel. De gebruiker betaalt, omdat hij/zij afvalwater op het riool loost. De eigenaar omdat de aansluiting op de riolering de gebruikswaarde van zijn pand verhoogt. Het uitgangspunt voor de rioolheffing is 100% kostendekkende tarieven op termijn. Op basis van het watertakenplan 2019-2023 is de inschatting gemaakt dat de tarieven de komende jaren, naast de inflatiecorrectie, met 2% extra moeten stijgen om op een kostendekkend niveau te komen. Tekorten of overschotten op het taakveld riolering worden verrekend met de voorziening riolering. Deze voorziening dient om tegenvallers op te vangen en voorkomt grote schommelingen in de tarieven. De komende jaren is het tarief niet kostendekkend en gebruiken we ook de rioolvoorziening om de noodzakelijke investeringen en onderhoud aan het riool te kunnen financieren. We hebben berekend dat we op deze manier in 2030 op een kostendekkend tarief zitten. We hebben toegezegd dat als er omstandigheden zijn die maken dat de rioolheffing (eenmalig) minder of niet hoeft te stijgen, we de tariefstijging zullen heroverwegen.

Deze omstandigheden doen zich nu voor. In 2019 en 2020 was er namelijk een positief saldo op riolering. Dit komt o.a. doordat investeringen later worden gerealiseerd dan waarmee in het watertakenplan gerekend is. Het positieve saldo is toegevoegd aan de voorziening riolering. De voorziening is daardoor op dit moment ruim hoger dan waarmee in het watertakenplan gerekend is. Dat maakt dat we het, hoewel we nog niet op het berekende kostendekkende tarief voor de planperiode zitten, het toch redelijk vinden om voor 2022 eenmalig af te zien van een verhoging van het riooltarief. Omdat de investeringen wat later worden uitgevoerd dan gepland, drukken ook de bijbehorende kapitaalslasten later op de begroting. Op basis van de meest recente cijfers (Berap 2021) blijkt dat we in 2021 naar verwachting niet alle geplande projecten (investeringen) kunnen uitvoeren. Als we dit doorrekenen naar 2022 kunnen we daardoor ook in 2022 een toevoeging aan de voorziening verwachten. Daarom stellen we voor om, naast de eenmalige tariefstabilisatie, ook per aansluiting een bedrag van 35 euro terug te geven. Dit betekent dus in feite per aansluiting een korting van 35 euro op het tarief dat per aansluiting in 2021 betaald moest worden. Uiteraard blijft buiten kijf staan dat gelden vanuit de rioolheffing alleen voor rioleringsinvesteringen gebruikt worden en strikt doelmatig ingezet worden.

We zullen vóór 2023 het Watertakenplan herijken. Ook zullen we dan op basis van deze actualisatie een (her)berekening maken van benodigde rioolheffing op de (middel)lange termijn om de doelstellingen in het Watertakenplan te kunnen realiseren. De totale te dekken kosten van de rioolheffing zijn als volgt opgebouwd:

Taakveld riolering lasten Taakveld riolering opbrengsten Nettolasten taakveld riolering

2021 primitief

2021 gewijzigd

2022

5.390.410

5.189.319

4.706.444

36.000

36.000

30.000

5.354.410

5.153.319

4.676.444

90

Toe te rekenen lasten

312.909

53.000

88.000

Taakveld overhead

612.370

612.370

485.058

Btw (compensabel)

1.175.000

1.175.000

1.175.000

Mutatie egalisatievoorziening

-313.249

147.751

-32.062

Totaal lasten

7.141.440

7.141.440

6.392.440

Opbrengsten heffing

7.141.440

7.141.440

6.392.440

Dekkingspercentage

100%

100%

100%

De uitvoering van projecten loopt achter ten opzichte van de planning in het watertakenplan. Hierdoor zijn de kapitaalslasten behoorlijk lager. Verschillen tussen de lasten en de rioolheffingen worden normaal verrekend met de egalisatievoorziening riolering. Deze voorziening echter al ruim hoger is dan de raming in het watertakenplan. Omdat we de voorziening niet verder willen laten stijgen gaan we in 2022 eenmalig een korting verlenen op de heffing. Met deze korting zijn de baten en lasten weer in evenwicht. De tarieven 2022 blijven gelijk aan de tarieven voor 2021: Maatstaven

2020

2021

2022

Eigenarendeel

198,50

206,04

206,04

0 m³ - 1000 m³ bedrag per m³

1,20

1,25

1,25

1001 m³ - 2500 m³ bedrag per m³

1,15

1,19

1,19

2501 m³ - 5000 m³ bedrag per m³

1,04

1,08

1,08

2501 m³ - 5000 m³ bedrag per m³

0,61

0,63

0,63

60.000

60.000

60.000

Maximum

Retributies/rechten Een retributie kan alleen worden geheven voor het gebruik van bezittingen, werken of inrichtingen van de gemeente, bv. begraafrechten en marktgelden, en het verlenen van diensten. 91

De verwachte opbrengst mag niet hoger zijn dan de kosten die met het gebruik of de dienstverlening verbonden zijn. Begraafrechten Begraafrechten worden geheven voor het gebruik van de begraafplaats en voor het door de gemeente verlenen van diensten in verband met de begraafplaats. De rechten worden geheven van degene op wiens aanvraag dan wel voor wie de dienst wordt verricht of van degene die van de bezittingen, werken of inrichtingen gebruik maakt. De tarieven voor 2022 worden verhoogd met de inflatiecorrectie van 1,6%. 2021

2022

234.493

295.962

Taakveld begraafplaatsen opbrengsten

4.843

4.843

Nettolasten taakveld begraafplaatsen

229.650

291.119

20

20

Taakveld overhead

76.324

89.380

Btw (compensabel)

29.170

27.050

Totaal lasten

335.164

407.569

Opbrengsten begraafrechten

270.000

270.000

81%

66%

Taakveld begraafplaatsen lasten

Toe te rekenen lasten

Dekkingspercentage

Marktgelden Marktgelden worden geheven voor het ter beschikking stellen van een standplaats op een markt als bedoeld in de marktverordening gemeente Berkelland en voor het genot van de diensten die in verband daarmee worden verleend. 2021

2022

92

Markten lasten

57.170

58.802

Markten opbrengsten

4.250

450

Nettolasten markten

52.920

58.352

Toe te rekenen lasten

1.285

1.285

Taakveld overhead

29.197

24.300

Btw (compensabel)

3.070

3.867

Totaal lasten

86.472

87.804

Opbrengsten marktgelden

58.800

58.800

68%

67%

Dekkingspercentage

Leges De gemeente heft leges voor het verlenen van diensten die in het individuele belang van de aanvrager van de dienst zijn. Voor bepaalde diensten zijn door het Rijk maximumtarieven vastgesteld, bijvoorbeeld rijbewijzen en reisdocumenten. Toe te Hoofdstu Totaal Dekkin Onderwerp Taakveld rekenen Overhead Baten k lasten g in % lasten Algemene Titel 1 dienstverlening Burgerzake 1 Burgerlijke stand 47.878 14.273 62.151 40.000 64% n Burgerzake 2 Reisdocumenten 345.330 148.609 493.940 219.000 44% n Burgerzake 3 Rijbewijzen 216.876 96.441 313.317 212.000 68% n Verstrekkingen uit Burgerzake 4 basisregistratie 22.096 12.634 34.730 30.000 86% n personen 5 t/m 19 Diversen Diversen 26.739 14.421 41.160 42.000 102% Subtotaal 658.919 286.379 945.297 543.000 57% Titel 2

Omgevingsvergunnin Wonen en g bouwen

Titel 3

Dienstverlening

Openbare orde en veiligheid

2.071.96 1.338.96 3.410.92 1.400.44 3 3 6 0

4.842

3.288

8.130

5.000

41%

61%

93

Totaal

2.735.72 4.364.35 1.948.44 1.628.630 4 4 0

45%

Kwijtscheldingsbeleid Voor mensen met een minimuminkomen bestaat de mogelijkheid gehele of gedeeltelijke kwijtschelding te krijgen voor de volgende gemeentelijke belastingen: a. OZB; b. Reinigingsheffingen; c. Rioolheffing. Wij verlenen gehele kwijtschelding als er aan alle voorwaarden voor kwijtschelding is voldaan. In onze gemeente hanteren wij de zogenaamde 100% kwijtscheldingsnorm. Dit betekent dat mensen met een inkomen op bijstandsniveau, zonder vermogen, altijd in aanmerking komen voor kwijtschelding.

94

Weerstandsvermogen Weerstandsvermogen 'Berkelland kan een stootje hebben'.

Wat speelt er? De wereld om ons heen verandert snel. Dat betekent dat er altijd ontwikkelingen zijn waar geen rekening mee is gehouden. Deze ontwikkelingen kunnen de gemeente geld kosten. Het is daarom verstandig om geld te reserveren voor eventuele tegenvallers. Hoeveel geld we moeten reserveren hangt af van de risico’s die we lopen. In Berkelland is een raadsbesluit genomen waarin staat dat we proberen € 5.000.000 te reserveren om risico’s af te dekken. Overigens merken we dat het benoemen van de risico’s al helpt bij het beperken van de gevolgen. We letten meer op de mogelijke risico’s en proberen eerder in te grijpen.

Wettelijk kader De gemeente moet zich houden aan wetten en regelgeving. Deze zijn: • Besluit Begroting en Verantwoording. Het BBV schrijft voor dat er een paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing is opgenomen in de begroting en jaarrekening. In deze paragraaf moet in ieder geval staan: o Het beleid met betrekking tot de weerstandscapaciteit en de risico’s. o Een inventarisatie van de risico’s. o Een inventarisatie van de weerstandscapaciteit. o Een aantal verplichte kengetallen en beoordeling van hun onderlinge verhouding. De raad van de gemeente Berkelland heeft geen nadere kaders vastgesteld. Wij volgen dus de wettelijke vereisten.

Inventarisatie risico's Als we ons verdiepen in risico's kunnen we eindeloze lijsten maken van alle mogelijke risico's. Dat is natuurlijk niet de bedoeling. We moeten ons beperken. Welke risico's nemen we niet mee: • Alle risico's met een uiterst kleine kans. • Alle risico's met een kleine kans en tegelijk ook kleine financiële gevolgen. • Alle risico's die we als gemeentelijke organisatie onderkennen en waarvoor we afdoende interne beheersmaatregelen hebben genomen. • Alle risico's die via verzekeringen voldoende afgedekt zijn. Vooraf nog de volgende toelichting: • We pretenderen niet volledig te zijn. Er zijn vast risico’s die we nog niet onderkennen. • Geschatte omvang: hoe groot is het financieel gevolg als dit risico zich op enig moment voordoet. • Geschatte kans: hoe groot is de kans dat dit risico zich in dit begrotingsjaar voordoet. Als we inschatten dat een risico zich hooguit eens in de tien jaar voordoet, rekenen we met een kans van 1/10 = 10%. • De genoemde omvang en kans zijn inschattingen van de organisatie. Meerdere mensen binnen de organisatie hebben meegedaan aan deze schattingen. • We hebben geen feitenmateriaal waarmee we deze keuzes kunnen onderbouwen. We vinden dat deze schatting voldoende is voor het doel van deze paragraaf: het bepalen van het weerstandsvermogen.

95

Risico

Geschatte omvang in Geschatte kans in Financieel effect van het risico € % in €

Samenwerkingspartijen (GR'en/DVO's)

20.000.000

10

2.000.000

Sociaal domein Jeugdweg

10.000.000

10

1.000.000

Sociaal domein WMO

10.000.000

10

1.000.000

Klimaatveranderingen

6.000.000

10

600.000

Privacy/Datalek

820.000

10

82.000

Uitval ICT

300.000

20

60.000

Garantiestelling Laarberg

12.500.000

1.5

1.875.000

Overige Garanties

7.350.000

1.5

1.102.500

Stimuleringsfonds Volshuisvesting (SVN) Uitstaande gelden Organisatorische risico's Beheer voormalige vuilstortplaats Langenberg Planschadeclaims Totaal

745.000

40

298.000

25.000.000

1

250.000

250.000

10

25.000

1.000.000

2

20.000

100.000

10

10.000

94.065.000

8.322.500

Inventarisatie weerstandscapaciteit Onze weerstandscapaciteit bestaat uit de algemene reserve. De gehele algemene reserve van € 21.156.000 is beschikbaar als weerstandscapaciteit en er zijn geen claims op de algemene reserve. Daarnaast is in de begroting € 200.000 opgenomen voor onvoorzien. Dit komt overeen met het bedrag dat is opgenomen in de financiële verordening.

Relatie benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit Als we de algemene reserve van € 21.156.000 relateren aan de risico's die we voor 2022 hebben geïnventariseerd van €8.322.500 dan komt het weerstandsvermogen uit op 2,5. Dit is uitstekend. De algemene reserve is ook buffer voor nadelen in algemene zin die op ons afkomen zoals de langetermijngevolgen van de coronacrisis, de herijking van het gemeentefonds, en eventuele Rijksbezuinigingen.

Risicobeheersing Risicomanagement bestaat niet alleen uit het inventariseren van risico’s. Het gaat juist ook om het in kaart brengen van maatregelen die leiden tot het voorkomen en/of beter beheersen van risico’s. In 2021 willen we het risicomanagement in onze organisatie doorontwikkelen door te werken aan bewustwording, methodieken en monitoring.

Kengetallen financiële positie Vanaf de begroting 2016 moeten we ook financiële kengetallen opnemen in de begroting en jaarrekening. Het gaat om 6 kengetallen die we hierna kort toelichten. 1. Netto schuldenquote De netto schuldenquote geeft aan of de gemeente haar schulden kan betalen met de inkomsten die ze heeft. De richtlijn van de provincie Gelderland is dat bij een netto schuldenquote van 90% een risico ontstaat. Bij een schuldenquote boven de 130% is de gemeente nauwelijks nog in staat de schulden te betalen. 2. Netto schuldenquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Als we geld uitlenen levert dat inkomsten op. Die inkomsten dekken een gedeelte van de schuld. Daarmee zijn we in ieder geval al in staat een gedeelte van de schuld te betalen. Er zit natuurlijk wel een risico aan het uitlenen van geld. Degene die het geld leent kan misschien het geld niet terugbetalen. De provincie Gelderland hanteert dezelfde percentages voor de risicobepaling als bij de Netto Schuldenquote. 96

3. Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio geeft aan of de gemeente haar schulden kan betalen. Het gaat er hier dus niet om of de schulden betaald kunnen worden uit de inkomsten maar ook uit het bestaande bezit. De provincie Gelderland vindt een solvabiliteit van minder dan 50% al risicovol en een solvabiliteit van minder dan 20% erg risicovol. In het beleid bestemming overschotten hebben wij de grens gesteld dat we bij een solvabiliteit van minder dan 35% eerst de algemene reserve aanvullen. 4. Structurele exploitatieruimte Met dit kengetal kunnen we zien of we structureel in staat zijn de lasten die we als gemeente hebben ook te kunnen betalen. Dit kengetal is uiteindelijk het belangrijkst voor de vorm van toezicht waar de provincie Gelderland ons onder plaatst. Voor het repressief toezicht is het van belang dat of de begroting of de meerjarenraming een kengetal laat zien dat groter is dan 0%. Wij streven naar een situatie waarbij de begroting en de meerjarenraming een percentage groter dan 0 laten zien. 5. Grondexploitatie Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe de waarde van de gronden zich verhoudt tot de inkomsten van de gemeente. De provincie Gelderland vindt een percentage minder dan 20 weinig risicovol. Een percentage van meer dan 35 is volgens de provincie Gelderland erg risicovol. 6.

Belastingcapaciteit Dit kengetal laat zien hoe de belastingdruk in de gemeente zich verhoudt tot het landelijk gemiddelde. Het cijfer is er alleen op gericht om gemeenten te kunnen vergelijken op dit gebied. In het cijfer zijn alle gemeentelijke woonlasten meegenomen. Als het percentage onder de 100 ligt heffen we minder belasting dan gemiddeld in Nederland. Is het percentage hoger dan 100 dan heffen we meer belasting dan gemiddeld in Nederland. Er wordt geen rekening gehouden met de verschillen die er tussen gemeenten bestaan. De provincie Gelderland vindt een percentage van meer dan 105 erg risicovol. We zien dat de investeringswensen voor de komende jaren leiden tot een verslechtering van de financiële positie. Het doen van investeringen vraagt dat we meer geld lenen. Dit gaat ten koste van de solvabiliteit. De voorgenomen verhoging van de OZB leidt tot een stijging van de belastingcapaciteit. Kengetallen

Jaarrekening Jaarrekening Jaarrekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025

Netto schuldenquote

42,31%

41,12%

41.18%

63.37%

96,63%

93,68%

96.61%

103,58%

Netto schuldenquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

0,50%

3,68%

16,35%

54,19%

62.30%

60.45%

61.89%

68,98%

Solvabiliteitsratio

54,39%

53,20%

53,87%

40,59%

29.92%

31.48%

31.78%

25,33%

Structurele exploitatieruimte

-0,02%

6,73%

-0,11%

-0,56%

8.32%

-1.39

-1,56%

-1,41%

Grondexploitatie

4,66%

5,35%

1,21%

1,21%

0,58%

0,56%

0,59%

0,58%

Belastingcapaciteit

107,20%

125,21%

100,29%

108,99%

118,513%

118,47%

121,02%

123,71%

97

Verbonden partijen Samenwerkingspartijen 'Partijen waarmee we samenwerken en hun kernactiviteiten'.

Inleiding Deze paragraaf geeft inzicht in de verbonden partijen. Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk én een financieel belang heeft. Onder bestuurlijk belang wordt verstaan dat de gemeente zeggenschap heeft, hetzij uit hoofde van vertegenwoordiging in het bestuur, hetzij uit hoofde van stemrecht. Het financiële belang is het bedrag dat ter beschikking is gesteld en dat niet verhaalbaar is, dan wel het bedrag waarvoor aansprakelijkheid bestaat, indien de verbonden partij failliet gaat of haar verplichtingen niet nakomt. Bij verbonden partijen gaat het om publiekrechtelijke en privaatrechtelijke organisaties. Publiekrechtelijke organisaties zijn gemeenschappelijke regelingen op basis van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). Privaatrechtelijke organisaties zijn bv. een NV, BV of stichting. De gemeente heeft de volgende verbonden partijen: Bedragen x € 1.000

Eigen Vermogen 1-1

Eigen Vermogen 3112

Vreemd Vreemd Bijdrage Resultaat Vermogen 1-1 Vermogen 31-12

Erfgoedcentrum Achterhoek Liemers

123

176

572

532

GGD Noord-Oost Gelderland

2.903

2.500

2.600

Omgevingsdienst Achterhoek

106

150

1.076

Crematoria Twente

1.578

1.578

0

8terhoek Ambassadeurs

6.401

5.954

22.724

Fijnder

2.827

2.774

10.187

9.770

Gemeenschappelijke regelingen

Stadsbank Oost Nederland

-55

2.500

743

0

1.060

1.361

0

0

0

360

22.728

303

0

16.829

0

14.829

260

0

9.119

8.776

46.053

48.954

2.707

0

BNG NV (2020)

4.887.000

5.097.000

144.802.000

155.262.000

0

221.000

Alliander NV (2020)

4.328.000

4.224.000

4.567.000

5.094.000

0

224.000

Vitens NV (2020)

553.300

557.100

1.826.300

1.340.100

0

23.900

Twence Holding BV (2020)

140.078

142.825

146.396

132.267

0

8.800

Gebiedsonderneming Laarberg BV

18.440

18.485

31.003

35.149

0

45

24.038

24.738

0

1.390

1.669

0

Veiligheidsregio Noord-Oost Gelderland

1.088

259

Vennootschap/Coöperaties

Gebiedsonderneming Laarberg CV AGEM coöperatie

212

230

Leisurelands BV

0

De Marke

0

9

Gemeenschappelijke regelingen De samenwerking tussen gemeenten in publiekrechtelijke constructies is geregeld in de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). De gemeente kan voor taken waarvoor zij verantwoordelijk is deelnemen in een samenwerkingsverband vanwege efficiency-voordelen bij de uitvoering en verminderde kwetsbaarheid óf bij regionale opgaven. Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers (ECAL) Doelstelling en belang: 98

•

Het beheer en aan publiek openstellen van de historische archieven van de deelnemende gemeenten op basis van Archiefwet 1995. • Uitvoering taken en activiteiten Stichting Staring Instituut. • Het beheren, verzamelen, ordenen en ontsluiten van historische informatie (gebaseerd op de Archiefwet en het Archiefbesluit). • Een groter en breder publiek voor erfgoed en streekcultuur aanspreken. Zeggenschap/vertegenwoordiging: Wethouder A. Bosman: Algemeen Bestuur Deelnemers: Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Lochem, Montferland, Oost Gelre, Oude IJsselstreek en Winterswijk Programma: Het ECAL levert een bijdrage aan het programma “Cultuur is van iedereen”. Ontwikkelingen: Het ECAL heeft een E-depot gerealiseerd. Dit is een digitale bewaarplaats voor permanent te bewaren digitale archiefstukken. Het doel is toekomstige waarborging van duurzaamheid en toegankelijkheid van digitale archieven. In de komende periode wordt het E-depot verder doorontwikkeld. Risico’s: De financiële risico’s zijn beperkt, de weerstandscapaciteit is voldoende. GGD Noord Oost Gelderland (GGD NOG) Doelstelling en belang: GGD NOG voert de Wet publieke gezondheid uit namens 22 colleges van B&W. Publieke gezondheid gaat over het beschermen en bevorderen van de gezondheid van de bevolking. Zeggenschap/vertegenwoordiging: Wethouder G. ter Denge: Algemeen Bestuur Burgemeester J.

van Oostrum: voorzitter Algemeen Bestuur en Dagelijks Bestuur Deelnemers: Aalten, Apeldoorn, Berkelland, Bronckhorst, Brummen, Doetinchem, Elburg, Epe, Ermelo, Hattem, Harderwijk, Heerde, Lochem, Montferland, Nunspeet, Oldebroek, Oost Gelre, Oude IJsselstreek, Putten, Voorst, Winterswijk en Zutphen. Programma: De GGD NOG levert een bijdrage aan de programma’s 'Zorg voor wie dat nodig heeft' en 'Sport is meer'. Ontwikkelingen: De GGD levert een zeer grote inzet op de bestrijding van het coronavirus. Dit gaat met veel extra kosten gepaard. De inzet en de verwachting van de GGD is dat dit de gemeenten geen extra geld kost en dat alle kosten vergoed worden door het rijk. Het algemeen bestuur (AB) heeft een Bestuursagenda voor de periode 2019–2023 vastgesteld. Hierin staan de belangrijkste uitgangspunten en prioriteiten voor de GGD in de jaren 2019-2023. De GGD werkt met gemeenten aan een uitwerking hiervan. Risico’s: De financiële risico’s zijn beperkt, de weerstandscapaciteit is voldoende. Omgevingsdienst Achterhoek Doelstelling en belang: De Omgevingsdienst Achterhoek heeft als taak het verstrekken van omgevingsvergunningen en zien erop toe dat bedrijven voldoen aan actuele wet- en regelgeving op het gebied van milieu(veiligheid). Daarnaast adviseert de Omgevingsdienst Achterhoek over verschillende (milieu)onderwerpen zoals bodem, geluid en externe veiligheid.

Het belang van de partners van de Omgevingsdienst Achterhoek is tevens een goede samenwerking tussen de omgevingsdiensten in Gelderland (Gelders Stelsel). Zeggenschap/vertegenwoordiging: Burgemeester J. van Oostrum: voorzitter Algemeen Bestuur en Dagelijks Bestuur

99

Deelnemers: De gemeente Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Lochem, Montferland, Oost Gelre, Oude IJsselstreek, Winterswijk en Zutphen en de provincie Gelderland. Programma: De Omgevingsdienst Achterhoek is één van de samenwerkingspartijen en draagt bij aan een veilige, duurzame en gezonde leefomgeving. Ontwikkelingen: Voor 2021 wordt door de Omgevingsdienst Achterhoek gewerkt aan zeven nieuwe thema’s. Voorbeelden zijn de implementatie van de Omgevingswet, beleid voor Zeer Zorgwekkende Stoffen (kortweg ZZS) en toezicht op complexe bedrijven. In hoeverre corona invloed heeft op de ontwikkelingen van de Omgevingsdienst Achterhoek is nog niet te bepalen. Risico’s: De beperkte weerstandscapaciteit om tegenvallers op te vangen. Gemeenschappelijke regeling Openbaar Lichaam Crematoria Twente (OLCT) Doelstelling en belang: Het zorgdragen voor de continuïteit van crematoriavoorzieningen in de regio Twente en aangrenzende gebieden door het bezitten van aandelen in Crematoria Twente B.V.. Zeggenschap/vertegenwoordiging: Wethouder A. Bosman: Algemeen Bestuur Deelnemers: Berkelland, Almelo, Borne, Dinkelland, Enschede, Haaksbergen, Hengelo (O.), Hof van Twente, Losser, Oldenzaal, Tubbergen en Wierden Programma: OLCT draagt bij aan het programma 'Fijn leven'.

Ontwikkelingen: Onder meer door de komst van het crematorium in Haarlo, is het percentage crematies vanuit Berkelland bij de crematoria Twente gedaald naar minder dan 1% van het totaal aantal crematies van crematoria Twente. In 2020 is gestart met het opstellen van een kadernotitie door het OLCT. De kadernotitie biedt de bouwstenen en de afwegingsinstrumenten voor een eigen gemeentelijke beoordeling over deelname aan het OLCT en Crematoria Twente b.v. Als deelnemende gemeente krijgen we in 2021 de keuze of we willen blijven deelnemen, of uit de OLCT treden, op basis van die kadernotitie. Risico’s: De financiële risico’s zijn nihil. Recreatieschap Achterhoek en Liemers (in liquidatie) Doelstelling en belang: Het recreatieschap had binnen de grenzen van zijn gebied tot doel het behartigen van de gemeenschappelijke belangen van de deelnemers op het terrein van de openluchtrecreatie en het toerisme, met daarbij de bescherming van de natuur en het landschappelijk karakter. De Gemeenschappelijke Regeling Recreatieschap Achterhoek-Liemers (GR) wordt ontmanteld. De procedure is grotendeels afgerond maar de GR blijft nog in stand vanwege de financiële afwikkeling. Zeggenschap/vertegenwoordiging: We zijn vertegenwoordigd in de Gemeenschappelijke Regeling (GR) via wethouder G. ter Denge.

Deelnemers: Het Recreatieschap Achterhoek-Liemers was een samenwerkingsverband van 13 gemeenten in de Achterhoek en de Liemers. Ontwikkelingen: Gemeente Doetinchem is aandeelhouder van Leisurelands B.V. namens de deelnemende gemeenten in het Recreatieschap Achterhoek en Liemers in liquidatie (RAL). Na afronding van de liquidatie wordt Berkelland aandeelhouder in Leisurelands B.V. Berkelland zal 1570 aandelen in het kapitaal van Leisurelands B.V. ontvangen. Berkelland heeft ingestemd met de toetreding tot Leisurelands en de bestaande aandeelhoudersovereenkomst. De 100

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Berkelland&id=d3456d08-e5f3-4a02-8b48-c52d20928fee