Groene handhaving overzicht en resultaten 2017-2020
Tekst van het document
OVERZICHT EN RESULTATEN GROENE HANDHAVING VANAF 2017 t/m 2020
VOOR
NA
Inleiding Vanaf 2017 is de gemeente Berkelland actief begonnen met de groene handhaving in verband met de toename van o.a. illegale kap en aantasting van landschapselementen. Hieronderstaand een overzicht van de resulaten van de groene handhaving vanaf 2017. De resultaten worden weergegeven met behulp van tabellen en diagrammen. Bij sommige items is een korte beschrijving en/of een prognose beschreven. •
BERMEN
•
OPGAANDE LANDSCHAPSELEMENTEN
•
PROGNOSE “RODE STIPPENKAART”
•
HERPLANT
•
LANDSCHAPPELIJKE INPASSINGEN EN VEREVENINGEN
•
CONCLUSIE
•
Bijlage I Voorbeelden aantastingen landschapselementen
•
Bijlage II Bermherstel
• BERMEN
Lengte in km1 van herstelde bermen in periode van 2019 t/m 2020 25 20 15
23
10 5
7
0 Landschapselement berm van gemiddeld 3 Landschapselement berm van gemiddeld 3 meter breed hersteld meter breed wordt nog in februari 2021 uitgezet
•
Prognose is dat er in totaal 100-150 ha berm in agrarisch gebruik is genomen. Dit betreft ruim 330 km1, variërend in verschillende breedten. Procentueel is dit1525% van het totaal oppervlak landschapselement bermen in Berkelland. We zetten nu eerst de in gebruik genomen bermen uit vanaf 1 meter breedte en/of meer (zie voorbeelden in bijlage II)
• OPGAANDE LANDSCHAPSELEMENTEN
Hoeveelheid handhaafzaken; afgerond (groen) en in behandeling (rood) periode 2017-2020 100 80 60 40
86
85
Aantal afgeronde handhaafzaken betreffende herstel van landschapselementen (houtwallen, houtsingels, bomenrijen, steilrand etc)
Aantal in behandeling zijnde handhaafzaken betreffende aangetaste landschapselementen (houtwallen, houtsingels, bomenrijen, steilrand etc)
20 0
Lengte in km1 van herstelde (groen) en nog aangetaste opgaande landschapselementen (rood)
8 7 Lengte herstelde landschapselementen (houtwallen, houtsingels, bomenrijen, hakhout en steilranden)
•
Lengte lopende zaken aangetaste en/of verwijderde landschapselementen
Voorbeelden van aangetroffen aantastingen van landschapselementen: - Illegale kap van boom- en struikvormers / rooien van stobben - dempen van sloten en egaliseren van grondlichamen van houtwallen - vertrapping van wortelhalzen en – aanzetten en/of vraatschade door vee - gebruik van bestrijdingsmiddelen waardoor stobben niet meer uitlopen - agrarische bewerkingen zeer dicht langs landschapselementen (ploegen, frezen etc) waardoor essentiële boomwortels worden vernield. (zie enkele foto’s bijlage I)
Oppervlakte in m2 hersteld bos/natuur en nog niet hersteld bos/natuur in periode 2017-2020 16000 14000 12000 10000 8000 6000 4000 2000 0
14150
11117 Hersteld
Niet hersteld
% aantasting cultuurhistorie van alle handhaafzaken
29%
Cultuurhistorisch Niet cultuurhistorisch
71%
•
De hoeveelheid aangetaste cultuurhistorische landschapselementen (71%) bedraagt ruim 10 strekkende kilometer. Het betreft hier veelal locaties waarop al meer dan 100 jaar een landschapselement aanwezig is geweest.
• PROGNOSE RODE STIPPENKAART
Prognose extra aantal handhaafzaken landschapselementen vanuit de "Rode Stippenkaart" 2011-2019 Berkelland
Pilot deel gemeente Eibergen
0
•
50
100
150
200
250
De “rode stippenkaart” is een weergave van legale en illegale kap van landschapselementen in de gemeente Berkelland (2011-2019). Deze kaart is opgesteld door “NEO”, een specialistisch bedrijf uit Amersfoort op het gebied van geo-informatica. Middels rode stippen en rode vlakken worden gekapte solitaire bomen, bomenrijen en overige landschapselementen aangeduid. We hebben een pilotgebied geselecteerd om een beeld te krijgen hoeveel zaken er bijkomen aangaande illegale kap. Het pilotgebied betreft het gebied Rekken en omgeving. Er is gekeken naar grotere landschapselementen zoals houtwallen, singels en bosjes of een aaneengesloten bomenrij van 5 bomen of meer. Bij analyse van het pilotgebied van de “rode stippenkaart” zijn 35 nieuwe handhaafzaken aan het licht gekomen. Deze hoeveelheid zaken is geëxtrapoleerd naar het gehele grondgebied van de gemeente Berkelland. Hieruit komen circa 220 nieuwe individuele groene handhaafzaken bovenop de reeds 171 individuele zaken welke reeds afgerond of in behandeling zijn. In werkelijkheid zijn de hoeveelheid zaken groter als we ook naar de kleinere elementen gaan kijken welke illegaal zijn gekapt en/of aangetast. Als we een extra rode stippenkaart laten van de periode 2005 tot 2011 betekent dit nog eens een 100 handhaafzaken van aangetaste en/of verwijderde landschapselementen.
• HERPLANT
AANTALLEN UITGEVOERDE (GROEN) EN NIET UITGEVOERDE (ROOD) HERPLANT IN DE PERIODE VAN 2013 T/M 2018
71 UITGEVOERD
88 NIET UITGEVOERD MAAR WEL IN BEHANDELING
Ca. 30% van de opgelegde herplant wordt conform voorwaarden uitgevoerd. Van de resterende 70% zijn meerdere bezoeken (2 of meer) noodzakelijk aan hetzelfde adres om uiteindelijk de herplant gereed te krijgen. Er wordt veelal een afwachtende houding aangenomen. Ook na het uitvoeren van een herplant is hiervoor blijvende aandacht noodzakelijk. Indien de herplant namelijk afsterft dient men deze binnen een jaar na constatering te vervangen. Ook hierbij wordt veelal een afwachtende houding aangenomen.
• LANDSCHAPPELIJKE INPASSINGEN EN VEREVENINGEN
Aantallen uitgevoerde (groen) en niet uitgevoerde (rood) landschappelijke inpassingen en vereveningen in de periode 2011 t/m 2019 80 60 40 20
64
41
0 Uitgevoerd
•
Niet uitgevoerd maar wel in behandeling
Net als bij de herplant controle voert circa 30% van de opgelegde landschappelijke inpassingen en vereveningen deze conform voorwaarden uit. Van de resterende 70% zijn meerdere bezoeken (2 of meer) noodzakelijk aan het zelfde adres om uiteindelijk de landschappelijke inpassingen of vereveningen gereed te krijgen. Er wordt veelal een afwachtende houding aangenomen. Ook na het uitvoeren van de landschappelijke inpassingen of vereveningen is hiervoor blijvende aandacht noodzakelijk. Indien de beplanting namelijk afsterft dient men deze binnen een jaar na constatering te vervangen. Ook hierbij wordt veelal een afwachtende houding aangenomen.
Conclusie Deze cijfers en diagrammen laten zien hoe zeer het (cultuurhistorische) coulisselandschap van Berkelland is en wordt aangetast. Maar vooral hoe belangrijk en onmisbaar de groene handhaving is. De ingezette actieve groene handhaving draagt zeer sterk bij aan de volgende doelen: • • •
• •
Behoud van identiteit en kenmerken van de verschillende landschapstypen Behoud van cultuurhistorische landschapselementen, cultuurhistorisch erfgoed. Behoud van algemene biodiversiteit en kenmerkende soorten flora & fauna welke gebonden zijn aan de landschapselementen voor hun voortplanting, verspreiding, schuilmogelijkheden en voedsel. Voorbeelden zijn: boomkikker, patrijs, kamsalamander, geelgors en wilde bijen. Behoud van het coulisselandschap in Berkelland voor recreatie en toerisme Behoud van groen imago van Berkelland als vestigingsklimaat voor burgers en bedrijven Resultaten en prognose We hebben de afgelopen 4 jaar, 31 km1 aan landschapselementen hersteld of laten herstellen te weten opgaande groene landschapselementen en bermen. Ook hebben we 1,1 hectare bos weer laten herstellen. We zijn in 2021 nog actief bezig met het herstel van minimaal 15km1 berm, 7km1 aan opgaande landschapselementen en 1,5 hectare bosjes. We streven er naar dit jaar in totaal 53 km1 landschapselementen en 2,5 hectare bos hersteld te hebben van illegale aantasting en/of verwijdering. Daarnaast liggen er nu nog circa 200 groene handhaafzaken klaar vanuit de “rode stippenkaart 2011-2018” ten aanzien van de opgaande groene landschapselementen en vele tientallen km1 aan bermherstel (bijlage II).
Perspectief km1 aantasting en verwijdering versus km1 aanleg landschapselementen De Gemeente Berkelland maakt elke vier jaar gebruik van subsidie van de provincie Gelderland, de zogenaamde Landschapsregeling (voorheen PMJP). Deze Provinciale Landschapsregeling is bedoeld om o.a. de natuur, landschap en biodiversiteit in de gemeente Berkelland en in Provincie Gelderland te behouden en te versterken. De afgelopen periode van 4 jaar van de Landschapsregeling zijn 8 km1 aan landschapselementen aangelegd bij vooral burgers en buitenlui. Dit laat zien dat ondanks de goede inspanningen om nieuwe landschapselementen aan te leggen door de gemeente Berkelland en de Provincie Gelderland er een veelvoud aan landschapselementen nog steeds aangetast en verwijderd wordt. Met de verwachting dat wij eind 2021 (in 5 jaar tijd) maar liefst 53km1 aan landschapselementen hebben hersteld komt de 8km1 aangelegde landschapselementen vanuit de landschapsregeling hiermee wel in een zeer schril contrast te staan. Bijna alle inspanningen in het agrarisch cultuurlandschap om de natuur, landschap en biodiversiteit te versterken is feitelijk water naar de zee dragen als de illegaliteit niet stopt. Ondanks de gemeentelijke bomenverordening, bestemmingsplannen buitengebied, provinciale omgevingsverordening en landelijke Wet Natuurbescherming lukt het niet deze illegaliteit een halt toe te roepen.
BIJLAGE I; VOORBEELDEN AANTASTINGEN VAN LANDSCHAPSELEMENTEN
Vergraven houtwal, wortels van grove den liggen bloot
Illegaal gevelde en gerooide cultuurhistorische bomen
Illegaal gevelde zomereik in cultuurhistorisch bos en stobbe afgedekt met grond
Ingerotte eik door aantasting van wortelhalzen door agrarische bewerking en vraat
Aantasting van wortelhalzen door agrarische bewerking en/of vraat door slecht uitrasteren
Langzaam jaar na jaar afgraven van cultuurhistorische houtwal inclusief kruid en struiklaag
Dumpplek in bosje
Dumplek van afval in houtsingel
Houtsingel gedegradeerd tot bomenrij
Houtwal is deels vergraven tot landbouwgrond
Bos gedegradeerd tot weiland
Gerooide en vergraven bomen
Cultuurhistorische hakhoutes wordt weggefreesd
Graven van sloot waarbij wortels van bomen zwaar beschadigd worden
Cultuurhistorische zwarte elzenstoof gerooid
Cultuurhistorische hakhouteik veel te laag afgezet
Houtwal grotendeels afgegraven en gerooid
Grond afgegraven rond eik waarbij rondom wortels blootliggen
Rooien van hakhout van wilgen
Bomen geveld en boomstobben gerooid en gedumpt
Doorgang in cultuurhistorische houtwal gegraven
Hoofdwortels van eik kapot getrokken
Zomereiken ingerot door niet uitrasteren en zware aantasting van vraat en/of agrarische bewerkingen
Cultuurhistorische zwarte elzenstoof afgezet en ingesmeerd met round-up (blauwverkleuring) waardoor deze is doodgegaan
Illegaal vergraven van wallichaam van houtwal waardoor wortels van grove dennen compleet kapot getrokken zijn en bloot liggen
Illegaal gevelde overstaanders van zomereiken juist bedoeld om te blijven staan
Aangetaste houtsingel waarbij bomen en struiken zijn geveld en stobben zijn omgedraaid met wortels omhoog waardoor deze sterven.
Illegaal zwaar ontsierde cultuurhistorische en monumentale solitaire eik tot paal
Deel van cultuurhistorisch bos is weiland van gemaakt
Illegale velling cultuurhistorische zomereik
Houtwal afgegraven en gedegradeerd tot weiland met wat bomen.
Houtwal gedregradeerd tot bomenrij door beweiding vee, sterk overmatig snoeien en maaien van kruiden, struiken en uitlopers.
Afgraven en versmallen van cultuurhistorische houtwal
Illegale velling en later ook de rooiing van een cultuurhistorische hakhoutes
Illegaal rooien van cultuurhistorische hakhoutstoven
Illegale velling van zeven bomen in een houtsingel en stobben afgedekt met grond om ze bewust niet meer te laten uitlopen
Illegale velling van cultuurhistorische Amerikaanse eik en stobbe afgedekt met bladeren en takken om illegale kap te verdoezelen
Aangetaste knotbomen door vraat doordat knotbomen niet zijn uitgerasterd.
Cultuurhistorisch essenhakhoutstoof is veel te laag afgezet, de es is niet meer uitgelopen en is gestorven.
Cultuurhistorische elzenstoof, na het afzetten ingesmeerd met round-up (blauwverkleuring). Hierdoor is de stoof niet meer uitgelopen en is de boom gestorven.
Bodembewerking van eg/diepwoeler tegen de stam van een berk aan waardoor wortels worden doorgesneden en de boom sterk vatbaar wordt voor oa. Doodbloeden en door Inrotten en uiteindelijk sterft
BIJLAGE II BERMHERSTEL RIJKENBARGSEWEG RUURLO
VOOR
NA
EPPINKWEG EIBERGEN
VOOR
NA
ABBINKSWEG BELTRUM
VOOR
NA
BOKSVEENWEG EIBERGEN
VOOR
NaZWILBROEKSEWEG EIBERGEN
Voor
Na
GROENLOSEWEG EIBERGEN
VOOR
NA
STILLEWEG EIBERGEN
Voor
Na
ROELVINKWEG EIBERGEN
Voor
Na
Beukenbosweg Neede
Voor
Na
MOLENWEG EIBERGEN
Voor
Na
Nieuwenhuishoekweg
VOOR
NA
Kraaienboom
VOOR
NA
Huurnerweg Rekken
VOOR
NA
Hoonesweg
VOOR
NA
Kooiersdijk
VOOR
NA