Bijlage 6 Rapport Beleidskader supermarktstructuur gemeente Berkelland
Tekst van het document
Beleidskader supermarktenstructuur Gemeente Berkelland
Adviseurs voor Ruimte en Strategie Graafseweg 109 6512 BS Nijmegen T 024 - 379 20 83 E info@dtnp.nl W www.dtnp.nl
Opdrachtgever: Contactpersoon:
Gemeente Berkelland Mevrouw M. Mellink
Projectteam DTNP: Projectnummer: Datum:
De heer R. Eijkelkamp Mevrouw F. Schneider 2182.0920 16 april 2021
Beleidskader supermarktenstructuur Gemeente Berkelland
1
Context
1
1.1
Inleiding
1
1.2
Lokale situatie
2
2
Trends en ontwikkelingen
5
2.3
Lokale ontwikkelingen
8
3
Uitgangspunten
9
3.1
Marktruimte supermarkten
9
3.2
Huidig beleid
10
3.3
Uitgangspunten en scenario’s
10
4
Advies beleidskader
12
Bijlage 1
Kaart per hoofdcentrum
14
Bijlage 2
Marktruimteberekening
18
Inhoudsopgave
1 Context 1.1
Inleiding
Doel Het doel is te komen tot een zorgvuldig gemotiveerd ruimtelijk beleidskader voor de supermarktstructuur in de gemeente Berkelland, aan de hand waarvan initiatieven kunnen worden
Aanleiding
beoordeeld.
In gemeente Berkelland spelen meer en minder concrete uitbreidingswensen bij supermarktves-
Onderzoeksvragen
tigingen. Om als gemeente objectief inzicht te
•
Met welke supermarktstructuur zijn de
krijgen in de behoefte aan uitbreiding van
inwoners van Berkelland en van de verschil-
supermarktaanbod heeft DTNP begin 2020 een
lende kernen het beste af?
distributie-planologisch onderzoek (DPO)
•
Heeft elk centrum dezelfde verzorgingsfunc-
uitgevoerd. Voor voorliggend rapport zijn de
tie en -positie en wat betekent dat voor het
meest recente beschikbare cijfers gehanteerd
supermarktenaanbod per kern/centrum?
(actualisatie). Hiermee is inzicht verkregen in de
•
Wat wordt voor de planologisch-juridische
kwantitatieve en kwalitatieve behoefte aan
onderbouwing van besluiten verlangd vanuit
supermarkten in de gemeente en de verschil-
de Ladder voor duurzame verstedelijking, de
lende kernen hierbinnen (Borculo, Ruurlo,
Dienstenrichtlijn en jurisprudentie?
Wat zijn de uitgangspunten...
Eibergen, Neede en Beltrum).
Leeswijzer De gemeente Berkelland heeft nu behoefte aan
Hoofdstuk 1 geeft een overzicht van de kernen
een beleids- en afwegingskader om eventuele
in de gemeente Berkelland, het inwonertal en het
uitbreidingen te beoordelen. Met een dergelijk
huidige aanbod. Hoofdstuk 2 gaat in op relevante
kader wordt vastgesteld vanuit welke beleids-
landelijke en lokale ontwikkelingen, met name in
ambities en -keuzes de gemeente ontwikkelin-
de boodschappensector. In hoofdstuk 3 worden
gen (en leegstands- en structuureffecten die
kwantitatieve en beleidsmatige uitgangspunten
hiermee gepaard gaan) beoordeelt. Marktinitia
benoemd en mogelijke ontwikkelscenario’s voor
tieven kunnen daarmee consistent en zorgvul-
de supermarktstructuur verkend. Hoofdstuk 4
dig, en daarmee juridisch houdbaar, worden
betreft ons advies voor het beleidskader voor de
afgewogen.
supermarktstructuur.
2182.0920 Beleidskader supermarktstructuur gemeente Berkelland CONCEPT - 16 april 2021
... voor de gewenste supermarktstructuur?
1 van 23
1.2
Lokale situatie
Borculo: •
In Borculo en omliggend gebied
Lokale vraag- en aanbodstructuur
(o.a. Geesteren, Gelselaar, Haarlo) wonen
Gemeente Berkelland ligt in de Achterhoek, bij
circa 10.400 mensen.**
de Duitse grens, in het stroomgebied van de
•
In het centrum van Borculo zijn circa 30
rivier de Berkel. Berkelland is een plattelands-
winkels, van samen circa 6.200 m2 wvo*.
gemeente met een viertal grotere kernen
Hier staan circa 11 panden leeg (± 1.800 m2
(hoofdkernen) en veel kleine dorpen, verspreid
wvo; ± 23%). Er is een marktplein met o.a.
over een groot oppervlak. De hoofdkernen
verszaken en een Hema. Het is de thuisstad
hebben elk hun eigen lokaalverzorgend super-
van Schuurman Schoenen.
marktaanbod (eigen kern en omliggende kleine
•
kernen en buitengebied).
Eibergen-Centrum: sinds 2019 vier supermarkten
Ten noorden van het centrum ligt een zone met meer grootschalige winkels (circa 14, van samen 7.600 m2 wvo). De drie super-
Eibergen
markten*** liggen enigszins geclusterd aan
•
Eibergen en omliggend gebied (o.a. Hupsel,
de Lichtenhorst:
Rekken) heeft circa 12.500 inwoners.
•
Albert Heijn van circa 1.280 m2 wvo;
Het centrum van Eibergen is het grootste
•
Coop van circa 1.000 m² wvo;
centrum van de gemeente met ruim 50
•
Aldi van circa 1.000 m2 wvo.
•
winkels van samen circa 14.300 m2 winkelvloeroppervlak (wvo)*. Hier staan circa 13
Neede
panden van samen circa 2.450 m2 wvo leeg
•
(± 15% leegstand). •
*
Supermarkten Borculo liggen buiten het centrum
Neede en directe omgeving (o.a. Noordijk, Rietmolen) telt circa 10.350 inwoners.
Alle vier de supermarkten, waarvan Lidl (in
•
Het centrum van Neede bestaat uit circa 40
2019) de recentste toevoeging was, zijn in
winkels, van samen circa 8.200 m2 wvo*. Er
het centrum gevestigd:
staan 12 panden leeg, van samen 2.680 m2
•
Jumbo van circa 1.380 m2 wvo;
wvo (25% leegstand). Leegstand in de
•
Plus van circa 1.125 m wvo;
lange winkelstraat wordt deels getransfor-
•
Lidl van circa 1.100 m2 wvo;
•
Albert Heijn van circa 960 m wvo.
2
meerd, o.a. naar wonen. 2
Locatus (2021), Online winkelgebiedenverkenner.
2 van 23
** CBS (2021), Kerncijfers wijken en Buurten 2020. *** Distrifood Dynamics - In Detail (2021) & Locatus (2021), Online winkelgebiedenverkenner.
Moderne supermarkt (± 1.300 m2 wvo) om de hoek van winkelstraat Neede
2182.0920 Beleidskader supermarktstructuur gemeente Berkelland CONCEPT - 16 april 2021
Supermarktstructuur gemeente Berkelland en omgeving, incl. inwoners per kern
Neede 10.350 inw.
Lochem
Haaksbergen
Borculo 10.400 inw.
Barchem
Gemeente Berkelland 43.850 inw.
Eibergen 12.500 inw.
Ruurlo 7.680 inw. Beltrum 2.830 inw. Groenlo
Supermarkt (geschaald naar m2 wvo) Winkelgebied 0
1 km
Ondergrond: © OpenStreetMap Data: Distrifood Dynamics, 2020; CBS, 2021; Primos, 2021; Bewerking: DTNP
2182.0920 Beleidskader supermarktstructuur gemeente Berkelland CONCEPT - 16 april 2021
3 van 23
•
In Neede zijn de drie supermarkten in of
•
aan het centrum gevestigd:
Het centrum (Mariaplein-Kampstraat) bestaat uit circa 7 winkels, van samen
•
Albert Heijn van circa 1.300 m wvo;
•
Jumbo van circa 900 m2 wvo;
•
Lidl van circa 900 m2 wvo.
1.400 m2 wvo*.
2
•
In Beltrum is aan de Kampstraat een Coop van circa 600 m2 wvo gevestigd.
Ruurlo
In de overige kleine kernen is geen supermarkt
•
Ruurlo en directe omgeving (o.a. De Haar
en verder ook geen of een zeer beperkt dage-
en De Bruil) heeft circa 7.680 inwoners.
lijks winkelaanbod te vinden. Inwoners van deze
Het centrum van Ruurlo bestaat uit circa 30
kernen zijn gericht op het aanbod in de hoofd-
winkels, van samen circa 9.000 m2 wvo*. Er
kern of buurgemeente.
•
staan 7 panden leeg, van samen 1.370 m
•
2
wvo (± 13% leegstand). Vooral de toegeno-
Supermarktaanbod in de regio
men leegstand in De Smidse springt in het
In de omgeving hebben vooral Groenlo,
oog (voorheen Marskramer en Zeeman).
Haaksbergen en Lochem een flink winkelaan-
De drie supermarkten in Ruurlo zijn alle-
bod, waaronder een ruim supermarktenaanbod.
maal in het centrum gevestigd:
Met name in de grotere kern Haaksbergen is
•
Coop van circa 1.200 m² wvo;
het supermarktaanbod substantieel groter dan
•
Plus van circa 800 m wvo;
dat in de centra van Berkelland, zowel in aantal
•
Aldi van circa 700 m wvo.
als in de omvang van individuele aanbieders
2
2
Meeste supermarkten Berkelland rond 1.000 m² wvo...
(bijv. Jumbo van 2.500 m2 wvo en Plus van Beltrum •
1.900 m2 wvo).
Het dorp Beltrum en omgeving (o.a. Lint velde, Avest) telt circa 2.840 inwoners. Dit is de grootste kern na de vier hoofdkernen. Hier zijn enkele lokale winkelvoorzieningen, waaronder een supermarkt.
*
Locatus (2021), Online winkelgebiedenverkenner.
4 van 23
... passend bij een lokale verzorgingsfunctie 2182.0920 Beleidskader supermarktstructuur gemeente Berkelland CONCEPT - 16 april 2021
2 Trends en ontwikkelingen 2.1
Relevante landelijke trends
rend ruimtelijk aankoopgedrag. De positie van
lijkse aankopen (boodschappen in de directe
(lokale) boodschappencentra, waarbij dagelijks
woon-/leefomgeving) of voor een dagje naar de
aanbod centraal staat, is minder gevoelig voor
grote binnenstad (groot aanbod, aantrekkelijke
deze ontwikkelingen: een laagdrempelige
sfeer en vermaak, in combinatie met horeca,
aankooplocatie voor de primaire behoeften is
cultuur, etc.). In kleinere centra met relatief veel
voor de consument nog interessant. In het KSO
niet-dagelijkse winkels staat de economische
Oost NL is het gemeten aandeel van de dage-
vitaliteit onder toenemende druk.
lijkse boodschappen dat online besteld wordt Behalve de huidige situatie omtrent de super-
nog maar 1 à 2%, maar het is wel groeiende.
marktstructuur in Berkelland dienen ook de
Invloed van corona Door de in 2020 en 2021 aanhoudende corona-
actuele ontwikkelingen in de detailhandel en de
Fysieke winkellocaties houden echter voorals-
maatregelen worden de beschreven trends
supermarktbranche en het veranderende
nog meerwaarde wanneer het gaat om dage-
versterkt. Landelijke lockdowns en het advies
consumentengedrag meegenomen te worden in de effectenanalyse.
Veranderende rol van verschillende typen centra als gevolg van veranderd koopgedrag
Marktaandeel internet neemt toe Het online aankoopkanaal is het afgelopen decennium aanzienlijk gegroeid en zet het functioneren van steeds meer winkels onder druk. Het toenemende marktaandeel van online bestedingen in niet-dagelijkse artikelen heeft als gevolg dat het aantal niet-dagelijkse winkels al jaren afneemt. Ook uit het meest recente koopstromenonderzoek (KSO Oost NL 2019) blijkt dat het aandeel online bestedingen in de niet-dagelijkse sector inmiddels circa 21% is (16% in 2015). Boodschappenlocaties nemen echter een andere positie in op het gebied van verande2182.0920 Beleidskader supermarktstructuur gemeente Berkelland CONCEPT - 16 april 2021
5 van 23
om zoveel mogelijk thuis te blijven zorgen
van niet-dagelijks aanbod in kleinere centra
bezoekers. Nabijgelegen winkels kunnen van
ervoor dat steeds meer mensen vertrouwd
liggen er vooral als dit aanbod in het ver-
deze bezoekersstroom profiteren.
raken met online bestellen, zowel voor niet-
lengde ligt van het boodschappenaanbod
dagelijkse als voor dagelijkse aankopen.
(zoals huishoudelijk en bloemen).
Uit onderzoek van DTNP onder 3.000 respon-
Het teruggelopen aantal winkels in Neede
denten in 20 dorps- en wijkcentra blijkt dat de
breiden de service van bestellen, afhalen en
en inmiddels ook in Eibergen, waar voor-
meeste bezoekers lokaal zijn en meerdere
thuisbezorging verder uit.
heen het niet-dagelijkse aanbod meer
malen per week komen. Circa 44% van de
divers en de streekfunctie groter was, zijn
respondenten combineert supermarktbezoek
hier lokale voorbeelden van.
met een of meer voorzieningen in het centrum*.
Supermarkten en winkels reageren hierop en
Gevolgen dorpscentra: lokaal en boodschappen Centra van kleinere dorpen of steden moeten het vooral nog van frequent bezoek door de
•
De onderlinge afstand en zichtrelatie spelen
2.2 Trends boodschappensector
hierbij een belangrijke rol.
lokale bevolking hebben. Voor inwoners kan een centrum een bredere functie vervullen dan
Positie supermarkt
Het onderzoek toont aan dat combinatiebezoek
alleen als winkelgebied; bijvoorbeeld als (soci-
Supermarkten zijn structuurbepalend voor het
toeneemt naarmate de winkels dichter bij de
ale) ontmoetingsplek. Waar het niet-dagelijkse
functioneren van centrum- en winkelgebieden.
supermarkt liggen. Daarnaast blijkt het combi-
aanbod wegvalt, worden zowel het boodschap-
Een gemiddelde servicesupermarkt van om en
natiebezoek toe te nemen als er meer winkels
penaanbod als de andere publieksfuncties
nabij 1.200 m² wvo trekt wekelijks circa 10.000
*
(o.a. horeca, bibliotheek of medisch centrum) Kleinere centra, waaronder ook die in Berkelland, hebben een goede uitgangspositie als boodschappenlocatie en lokaal
Profiel gemiddelde bezoeker in Nederland
Voorwaarden combinatiebezoek overige winkels
supermarkt ± 10.000 bezoekers per week
en voldoende keuze belangrijk. •
Veel niet-dagelijkse winkels hebben hun vestigingsstrategie gewijzigd; er worden niet
30% 20%
korte loopafstand
supermarkt
0-40m
56% met de fiets of te voet 75% uit eigen dorp of wijk 80m
44% bezoekt ook andere winkels in het centrum
overige winkels bakkerij
bloemist
bioslager
warenhuis
supermarkt
80-120m
kapsalon
60% 50% 40% 30% 20% 10%
goede zichtrelatie Bron: DTNP (2016), Passantenonderzoek trekkersol supermarkten
40-80m
Afstand tot eerste 5 winkels
40 m
€ 22,- per bezoek
In (te) kleine verzorgingsgebieden worden
6 van 23
50% 40%
3x per week
tot nauwelijks nog nieuwe filialen geopend. zelfs filialen gesloten. Kansen voor behoud
60%
10%
ontmoetingscentrum. Voor het doen van dagelijkse boodschappen blijven nabijheid
Combinatiebezoek
•
Combinatiebezoek
belangrijker.
DTNP (2016), Passantenonderzoek trekkersrol supermarkten.
geen
1-9
> 10
Aantal winkels in het zicht
2182.0920 Beleidskader supermarktstructuur gemeente Berkelland CONCEPT - 16 april 2021
in het zicht van de ingang van de supermarkt
opzet en assortiment) vragen grotere super-
discountassortiment aan. De verhouding tussen
liggen (zie figuur p. 6).
markten ook om een groter verzorgingsgebied.
service- en discountformules in een verzorgingsgebied is voor de aanbodstructuur interes-
Supermarkten hebben een steeds belangrijkere
Deze schaalvergroting zet de houdbaarheid van
sant. In planologische zin (bestemmingsplan) is
trekkersrol voor centrumgebieden. Zij zorgen de
supermarkten in kleine dorpen verder onder
onderscheid in serviceniveau niet relevant.
hele week voor grote aantallen passanten. Een
druk. In grotere centra met meerdere aanbie-
goede ruimtelijke inpassing van supermarkten
ders leiden uitbreidingen uiteindelijk tot verdrin-
Voor de komende jaren biedt een supermarkt
draagt bij aan de economische vitaliteit van
ging (minder, gemiddeld grotere aanbieders).
van circa 1.000 à 2.000 m² wvo* in een (bood-
lokale centrumgebieden.
schappen)centrum een aantrekkelijke en Het aantal grootschalige supermarkten
volledige aankooplocatie in de nabijheid van de
Ontwikkelingen omvang supermarkt
(> 2.000 m² wvo) neemt echter niet of nauwe-
inwoner (gericht op gemak en menselijke maat).
Supermarkten zijn de afgelopen jaren gemid
lijks toe (geen nieuwe XL-formules).
Deze maat is voldoende ruim voor het voeren
deld groter geworden. Met name het aantal
van een compleet assortiment en een aantrek-
supermarkten van 1.000 tot 1.600 m² wvo is
Het onderscheid tussen service- en discount-
kelijke winkellayout/presentatie. Ook met de
gegroeid, ten koste van kleinere aanbieders
formules wordt steeds kleiner. Discountsuper-
ontwikkelingen van het online aankoopkanaal
(verdringing of uitbreiding). Hoewel deze maat
markten worden steeds completer (bijv. bake-off
sluit deze supermarktmaat naar verwachting
aansluit op consumentenbehoeften (ruime
en uitbreiding assortiment met A-merken) en
aan bij de moderne consument. Het marktaan-
serviceformules bieden ook een budget-/
deel van internet zal ook in de boodschappen
Ontwikkeling schaalgrootte supermarkten in Nederland
sector stijgen (al dan niet gedistribueerd via de lokale supermarkt). Steeds meer consumenten, reeds toegenomen door de coronacrisis, combineren online en offline, waardoor de nabijheid van een supermarkt belangrijker wordt dan de fysieke aanwezigheid van grootschalige aanbieders (op afstand). *
2182.0920 Beleidskader supermarktstructuur gemeente Berkelland CONCEPT - 16 april 2021
Passende omvang afhankelijk van de omvang van het verzorgingsgebied (stedelijkheid en verzorgingsbereik). In grotere steden is een ruimere bandbreedte in omvang mogelijk, met bijv. ook kleinere mandjeswinkels en specialistische concepten (o.a. biologisch).
7 van 23
2.3
Lokale ontwikkelingen
gemiddelde. Bovenop de huidige leegstand is door lokale demografische ontwikkelingen
Bevolkingsontwikkeling
(vergrijzing) en autonome ontwikkelingen in de
Het aantal inwoners van Berkelland neemt de
winkelmarkt een verdere afname in de behoefte
komende jaren langzaam verder af. Het aandeel
aan fysieke winkelruimte te verwachten. Ook de
ouderen groeit (vergrijzing). De prognose is dat er
toename aan online boodschappen doen
in 2025 circa 42.400 mensen woonachtig zullen zijn
verlaagt de behoefte aan een fysieke winkel. De
in Berkelland en in 2030 nog circa 41.200*. Dit bete-
(aanhoudende) coronamaatregelen versterken
kent circa 6% minder inwoners. DTNP doet hierbij
deze trend nog eens.
de aanname dat deze daling zich evenredig verdeelt over de gemeente. De toekomstige ontwikke-
Uitbreidingswensen bij bestaande supermarkten
ling van het inwonertal per deelgebied kan anders
•
uitpakken (o.a. tempo woningbouwontwikkeling).
Meerdere supermarkten in Berkelland hebben een uitbreidingswens en zijn momenteel in gesprek met de gemeente. Voor
Ontwikkelingen winkelstructuur
de Plus in Ruurlo is een concreet plan om
Kijkend naar landelijke ontwikkelingen neemt ook in
met 400 m² uit te breiden (van circa 800 m²
gemeente Berkelland de behoefte aan fysieke
naar 1.200 m² wvo; omgevingsvergunning
winkelruimte af. Er ontstaat onderlinge concurrentie
verleend).
(verdringing) en een toename van leegstand.
•
De meeste supermarkten in de gemeente
Toename van verkoop via internet, versneld door de
zijn reeds van een eigentijdse omvang (rond
coronacrisis, is een belangrijke oorzaak voor de
de 1.000 m² wvo of iets groter).
afnemende behoefte aan winkels (21% marktaan-
•
Concreet uitbreidingsplan Plus Ruurlo
Vanuit de formulestrategie (o.a. modernise-
deel internet in 2019 ten opzichte van 16% in
ring winkellayout, ruimer assortiment en
2015)**.
versterken concurrentiepositie) is de behoefte aan uitbreiding te verklaren.
Toenemende leegstand
•
Vanuit beperkingen met betrekking tot het
De totale leegstand in de gemeente is met 15%
lokale draagvlak (lees: inwonertal) is een
circa anderhalf keer zo groot als het landelijk
uitbreiding niet vanzelfsprekend zonder
* Gemeente Berkelland (2020), Berkelland in Cijfers. ** Koopstromenonderzoek Oost NL (2019).
8 van 23
gevolgen. In alle kernen overaanbod supermarktmeters 2182.0920 Beleidskader supermarktstructuur gemeente Berkelland CONCEPT - 16 april 2021
3 Uitgangspunten
De analyse wijst op het volgende:
Op basis van de indicatieve marktruimtebereke-
•
Het supermarktaanbod in Berkelland
ning en de analyse kan de conclusie getrokken
functioneert in de huidige situatie naar
worden dat er in Berkelland geen kwantitatieve
verwachting ver onder het landelijk gemid-
marktbehoefte is voor toevoeging van super-
delde (-25% omzet/m²). Anders gezegd, er
marktaanbod. Goed beschouwd is er op termijn
Om inzicht in de huidige en toekomstige distribu-
is een aanzienlijk overaanbod in de super-
marktruimte voor circa 10 supermarkten in de
tieve marktruimte voor supermarkten te verkrijgen,
marktsector.
gemeente Berkelland. Welke afwegingen onder-
De afname in inwonertal en de verwachte
nemers en formules hierbij in de praktijk zullen
lokale gegevens het economisch functioneren
groei van online afvloeiing zorgen voor een
maken is echter nog de vraag. Om positie in het
van supermarkten in Berkelland benaderd. Hier
kleiner omzetpotentieel in de toekomst.
marktgebied te houden kan besloten worden de
voor wordt naar de volgende variabelen gekeken:*
De omzetplus uit toeristische overnachtin-
vestiging te continueren (vergelijk de huidige
•
gen verandert daar weinig aan, zie bijlage.
situatie). Een beperkte teruggang in aantal
3.1
Marktruimte supermarkten
wordt op basis van bestaande kengetallen en
•
Variabelen vraag: de bestedingen per hoofd (in supermarkten), de omvang van het lokale
aanbieders lijkt echter een kwestie van tijd.
verzorgingsgebied (aantal inwoners), de mate waarin bestedingen van lokale inwoners plaatsvinden bij de lokale supermarkten (% koop
Indicatie marktsituatie supermarkten gemeente Berkelland
krachtbinding) en het omzetaandeel van deze
Gemeente Berkelland
supermarkten dat van buiten het verzorgings-
2021
2025
2030
gebied toevloeit (% koopkrachttoevloeiing).
A
Inwoners primair verzorgingsgebied
43.747
42.400
41.200
Variabelen aanbod: de omvang (m² wvo) en
B
Winkelomzet per hoofd (excl. btw)
€ 2.008
€ 1.927
€ 1.876
de vloerproductiviteit (benodigde bestedingen
C
Koopkrachtbinding
92%
90%
90%
per m² wvo) van supermarkten.
D
Omzet uit primair verzorgingsgebied (excl. btw) [A * B * C]
€ 80,8 mln
€ 73,5 mln
€ 69,6 mln
E
Koopkrachttoevloeiing (aandeel van totale omzet)
5%
5%
5%
Het berekenen van de toekomstige situatie met
F
Totale potentiële omzet (excl. btw) [D + waarde E]
€ 85 mln
€ 77,4 mln
€ 73,2 mln
kengetallen uit het recente verleden is in de
G
Totale potentiële omzet + toeristische omzet
€ 86,5 mln
€ 79,1 mln
€ 75,1 mln
dynamische winkelmarkt geen ‘waarheidsvinding’.
H
Gemiddelde omzet per m² NL (excl. btw)
€ 8.037
€ 8.037
€ 8.037
De uitkomsten zijn een indicatie van de marktsitu-
I
Potentieel aanbod (wvo) [G / H]
10.770 m²
9.840 m²
9.350 m²
atie.
J
Aanwezig aanbod (wvo)
14.400 m²
14.400 m²
14.400 m²
K
Gemiddelde omzet per m² lokaal (excl. btw) [G / J]
€ 6.095
€ 5.565
€ 5.285
L
Indicatie uitbreidingsruimte [I - J]
- 3.630
- 4.560
- 5.050
•
*
De volledige som en de berekening van de variabelen vindt u in de bijlage.
2182.0920 Beleidskader supermarktstructuur gemeente Berkelland CONCEPT - 16 april 2021
9 van 23
3.2 Huidig beleid
centrum het kernwinkelgebied (ook: winkelstimuleringsgebied) aangemerkt waar concentra-
Afsprakenkader Achterhoek (2015): focus behoud centra
tie en dynamiek in de detailhandelssector kan
Vitaal en aantrekkelijk houden van de centra
binnen de centrumbestemming. Hierbuiten
van de hoofdkernen in de regio is de centrale
wordt winkeluitbreiding niet nagestreefd.
doelstelling van het detailhandelsbeleid. Het beleid dient er op gericht te zijn de huidige
plaatsvinden. In alle centra valt dit gebied
3.3
Uitgangspunten en scenario’s
functie en verzorgingspositie van de hoofdcentra vast te houden, waardoor de winkelfunctie in
In gemeente Berkelland wordt ingezet op:
de centra zo min mogelijk terugloopt.
•
Inzetten op (verdere) concentratie aanbod
een detailhandelsstructuur bestaande uit vier lokaal functionerende centra, zijnde de
De gemeente Berkelland bestaat uit lokaal-
centra van de hoofdkernen Eibergen,
verzorgende centra met winkels voor de betref-
Borculo, Neede en Ruurlo, met ieder zijn
fende kern en de omliggende dorpen/kernen.
eigen verzorgingsgebied;
De winkelvoorzieningen in het centrum en de
•
behoud van een zo compleet mogelijk
lokale winkelstructuur leveren een zeer belang-
winkelaanbod in de centra voor de inwoners
rijke bijdrage aan de leefbaarheid in de kern.
van de vier hoofdkernen en directe omge-
Een aantrekkelijk ingevuld en levendig centrum
ving, en een basisvoorziening in Beltrum,
is het visitekaartje (imagodrager) van de kern.
passend bij het aanwezige draagvlak (lees:
De winkelfunctie draagt daaraan bij als publieke
inwonertal verzorgingsgebied);
ontmoetingsfunctie in het centrum. Voor dergelijke lokaalverzorgende centra zijn de dagelijkse
•
Goede zichtrelatie supermarkt
dynamiek binnen het compacte centrumgebied (kernwinkelgebied).
winkels, met name supermarkten, de grootste publiekstrekkers.
Bestemmingsplannen centra: concentratie In de periode 2011 - 2013 zijn de bestemmingsplannen voor de centrumgebieden van de vier hoofdkernen vastgesteld. Hierin is voor elk
10 van 23
Toenemende leegstand 2182.0920 Beleidskader supermarktstructuur gemeente Berkelland CONCEPT - 16 april 2021
Uitgangssituatie supermarkten Berkelland
Scenario’s
Bij het bepalen van het gewenste beleidskader
Kwantitatief is er geen uitbreidingsbehoefte. Vanuit kwalitatieve argumenten is uitbreiding mogelijk toch
voor de supermarktstructuur in Berkelland is het
gewenst. Een en ander is afhankelijk van de effecten die dit heeft op het lokale voorzieningenniveau en op
van belang mee te nemen dat:
de leegstandsrisico’s. Om een afweging te kunnen maken zijn vier scenario’s op een rij gezet.
•
supermarkten als basis voor het doen van
Scenario 1: Op slot
Scenario 2: Alles vrij / extra aanbieders
boodschappen structuurbepalende elemen-
Aan uitbreidingsverzoeken wordt niet meege-
Onvoorwaardelijk meewerken aan initiatieven.
ten binnen de detailhandelsstructuur zijn;
werkt.
supermarkten winkels met regulier aanbod
Effecten:
Effecten:
zijn en vanuit dezelfde basisuitgangspunten
Indicatie 11 à 13 aanbieders over in 2025
Indicatie 8 à 10 aanbieders over in 2025
als andere reguliere winkels beoordeeld
- Deel aanbieders geen eigentijdse omvang:
+ Moderne aanbieders voor inwoners;
kunnen worden;
minder complete aanbieders voor inwoners;
- Minder/geen keuzemogelijkheid binnen hoofdkern;
supermarkten met een goede ruimtelijke
- Afname lokale binding (grote super elders);
- Verdringing tussen centra; onzekerheid voorzienin-
inpassing binnen centrumgebieden* de
+ Behoud keuzemogelijkheid binnen hoofdkern.
genniveau per centrum hoofdkern.
van passantenstromen voor andere voorzie-
Geen dynamiek (versterking trekkers) in centra
Veel dynamiek, maar mogelijk structuurverstorend;
ningen in het centrum;
mogelijk;
Groot leegstandsrisico: bouwen voor leegstand,
een supermarkt kleiner dan 1.000 m² wvo te
Beperkt leegstandsrisico: transformatie enkele
transformatie meerdere leegkomende supermarkten
klein is om consumenten een complete en
leegkomende supermarkten nodig.
(en overige detailhandelsruimte) nodig.
comfortabele winkel te bieden;
Scenario 3: Uitbreiding onder voorwaarden
Scenario 4: Uitbreiding onder voorwaarden + fonds
een supermarkt groter dan 1.500 m² wvo in
Tot max. 1.500 m² wvo en goed ingepast.
Tot max. 1.500 m² wvo, goed ingepast en bijdrage.
een niet-stedelijk gebied een bovenlokale
Effecten:
Effecten:
aantrekkingskracht genereert;
Indicatie 11 à 13 aanbieders over in 2025
Indicatie 11 à 13 aanbieders over in 2025
er in alle kernen sprake is van een (toene-
+ Voldoende complete aanbieders voor inwo-
+ Modernisatie aanbieders voldoende complete
mend) overschot aan supermarktmeters;
ners door modernisatie supermarkten;
aanbieders voor inwoners; investering minder zeker
het voor inwoners prettig is dat per hoofd-
+ Behoud keuzemogelijkheid binnen hoofdkern.
bij (forse) bijdrage aan sloopfonds;
•
•
grootste meerwaarde hebben als generator
•
•
• •
*
kern keuzemogelijkheid in aanbieders blijft
+ Behoud keuzemogelijkheid binnen hoofdkern.
bestaan.
- Juridische haken en ogen, zie pagina 13.
Supermarkt valt binnen of grenst aan het aangewezen compacte winkelgebied (winkelstimuleringsgebied) met oriëntatie van de entree op (winkel)voorzieningen in het kernwinkelgebied. In Borculo geldt het gebied Lichtenhorst als supermarktenlocatie.
Behoud attractieve supermarkten en centra;
Behoud attractieve supermarkten en centra;
Beperkt leegstandsrisico: transformatie enkele
Beperkt leegstandsrisico: transformatie enkele
leegkomende supermarkten nodig.
leegkomende supermarkten nodig.
2182.0920 Beleidskader supermarktstructuur gemeente Berkelland CONCEPT - 16 april 2021
11 van 23
4 Advies beleidskader
Een scenario waarbij de (eigenaar van de)
•
bij uitbreiding wordt door de initiatiefnemer
supermarkt die een uitbreidingsplan heeft,
voorzien in voldoende parkeergelegenheid
wordt verplicht bij te dragen aan een sloopfonds
en behoud van een goede verkeersafwikke-
bij toekomstig leegkomend supermarktvastgoed
ling.
heeft planologisch-juridisch meerdere haken en
Voorkeursscenario supermarktenstructuur
ogen, zie hiervoor het kader op pagina 13.
Op basis van voorgaande analyse en scenario-
Tot slot Supermarkten in Berkelland zijn met een
verkenning komt scenario 3 als voorkeurssce-
Voorwaarden aan initiatieven
aanduiding gespecificeerd in de bestemmings-
nario naar voren. Dit biedt elke in Berkelland
Alleen supermarktontwikkelingen die bijdragen
plannen. Op detailhandelslocaties zonder deze
gevestigde supermarktvestiging de mogelijk-
aan het economisch functioneren van de
aanduiding is vestiging door een supermarkt
heid desgewenst te investeren en beperkt uit te
compacte centrumgebieden in Berkelland zijn
niet mogelijk zonder buitenplanse afwijking/
breiden, zonder dat deze modernisatie direct
onder de volgende voorwaarden gewenst:
aanpassing van het bestemmingsplan. Deze
grote gevolgen heeft voor de afname van het
•
de supermarkt behoudt primair een lokale
situatie stelt de gemeente in de gelegenheid
aantal supermarkten en de toename van de
functie en is daarom niet groter dan
initiatieven te kunnen toetsen (en weigeren of
leegstand in de gemeente. Zonder deze moge-
1.500 m² wvo en het totale oppervlak
toestaan).
lijkheid zullen naar verwachting vroeg of laat
maximaal 2.000 m² bvo *;
ook één of enkele aanbieders stoppen.
•
de supermarktontwikkeling vindt plaats binnen het compacte winkelgebied
De sector planologisch op slot zetten of, als
(stimuleringsgebied)** of grenst hier direct
variant op scenario 1, de supermarkten onder-
aan met een oriëntatie van de entree
ling elkaar laten uitruilen/-kopen als voorwaarde
richting de (winkel)voorzieningen in het
voor uitbreiding leidt naar verwachting vooral tot
kernwinkelgebied/winkelstimuleringsgebied;
stilstand. Dat is een situatie waar de inwoner minder bij gebaat is. Het toestaan van grote uitbreidingen of zelfs nieuwe toetreders (scenario 2) is niet aan te bevelen vanwege het grote risico op structuurverstorende effecten binnen en tussen centra en vanwege de gevolgen die dit kan hebben op het voorzieningenniveau en de leegstand in de hoofdkernen.
12 van 23
*
Bvo: brutovloeroppervlak. zichtbare en toegankelijke winkelruimte (wvo) + magazijn en kantoor/personeelsruimte. ** Dit hoeft niet per sé op de huidige locatie te zijn, maar kan ook het gevolg zijn van een uitruil en herontwikkeling, zolang de bijdrage aan de economische vitaliteit in het centrumgebied vergelijkbaar blijft of, liever nog, verbeterd wordt. In Borculo geldt het gebied Lichtenhorst als supermarktenlocatie.
2182.0920 Beleidskader supermarktstructuur gemeente Berkelland CONCEPT - 16 april 2021
Risico’s eventuele leegsand en mogelijk sloopfonds De ambtelijke organisatie van gemeente Berkelland heeft de mogelijkheid/condities verkend voor het kunnen instellen van een sloop-/transformatiefonds: “In het voortraject hebben wij ons afgevraagd hoe we eventuele leegstand in de toekomst kunnen voorkomen. De vraag die hierbij speelt is of het mogelijk is om van initiatiefnemers een financiële bijdrage te vragen als voorwaarde om wel of niet mee te werken. Die bijdrage wordt vervolgens in een fonds gestopt om daarmee eventuele toekomstige leegstand op te ruimen. Een handelwijze die neerkomt op betaalplanologie is in strijd met het wettelijk stelsel van de Wro. Uw college mag planologische medewerking slechts weigeren wegens niet-betaling van een bijdrage indien het project in combinatie met de niet-betaling een verslechtering van de ruimtelijke en planologische kwaliteit tot gevolg kan hebben. Er moet een ruimtelijk verband bestaan tussen de gewenste uitbreiding die met een afwijkingsbesluit of een bestemmingsplanherziening mogelijk wordt gemaakt en de sloop van opstellen elders. Dit dient in ruimtelijk verband op grond van artikel 6.24 van de Wro in een structuurvisie tot uitdrukking te worden gebracht. Wij verwachten niet dat dit ruimtelijk goed onderbouwd kan worden.
Zoals eerder beschreven is hierbij van belang dat de huidige structuur (met de theoretische overcapaciteit) al meerdere jaren op deze wijze functioneert. Tot nu heeft het niet tot leegstand geleid of het vertrekken van supermarkten. Als we willen ingrijpen in de bestaande structuur en medewerking willen weigeren moet vaststaan dat de uitbreiding in strijd is met een goede ruimtelijke ordening. Momenteel liggen alle supermarkten in het centrum en is mede daardoor juist sprake van een versterking van het centrum. Vaststaat namelijk dat supermarkten een goede trekker van centra zijn. Het bieden van toekomstperspectief aan (te kleine) supermarkten draagt daarmee juist bij aan het behouden van deze structuur en het versterken van je centrum.”
2182.0920 Beleidskader supermarktstructuur gemeente Berkelland CONCEPT - 16 april 2021
13 van 23
Bijlage 1
Kaart per hoofdcentrum
Kaart Eibergen-Centrum
Overzichtskaarten van de vier hoofdcentra in de gemeente Berkelland. Hierop staan de gebiedsafbakeningen conform vigerend bestemmingsplan en de locatie van de supermarkten.
14 van 23
2182.0920 Beleidskader supermarktstructuur gemeente Berkelland CONCEPT - 16 april 2021
Kaart Borculo-Centrum
2182.0920 Beleidskader supermarktstructuur gemeente Berkelland CONCEPT - 16 april 2021
15 van 23
Kaart Neede-Centrum
16 van 23
2182.0920 Beleidskader supermarktstructuur gemeente Berkelland CONCEPT - 16 april 2021
Kaart Ruurlo-Centrum
2182.0920 Beleidskader supermarktstructuur gemeente Berkelland CONCEPT - 16 april 2021
17 van 23
Bijlage 2 Marktruimteberekening
mensniveau***). Omdat het gemiddelde inkomen verschilt per deel van de gemeente, worden de bestedingen per inwoner per jaar in de fysieke supermarktsector gecorrigeerd voor de betreffende kern.
Toelichting berekening Om inzicht in de huidige en toekomstige distributieve marktruimte voor super-
•
De gemiddelde vloerproductiviteit per m² per jaar in supermarkten ligt in
markten te verkrijgen, wordt op basis van bestaande kengetallen en lokale
Nederland op € 8.037,- (exclusief btw). Ook de supermarkten in
gegevens het economisch functioneren van supermarkten in Berkelland
Berkelland hebben een vergelijkbare vloerproductiviteit nodig om econo-
benaderd. Hiervoor wordt naar de volgende variabelen gekeken:
misch gezond te kunnen functioneren. Door onderlinge concurrentie
•
Variabelen vraag: de bestedingen per hoofd (in supermarkten), de omvang
staan omzetmarges onder druk, is een groot omzetvolume vereist en is
van het lokale verzorgingsgebied (aantal inwoners), de mate waarin beste-
een langdurige situatie met een veel lagere omzet per meter economisch
dingen van lokale inwoners plaatsvinden bij de lokale supermarkten (%
niet houdbaar.
koopkrachtbinding) en het omzetaandeel van deze supermarkten dat van •
buiten het verzorgingsgebied toevloeit (% koopkrachttoevloeiing).
Effect ontwikkeling online afvloeiing
Variabelen aanbod: de omvang (m² wvo) en de vloerproductiviteit (beno-
De gemeten online afvloeiing in de dagelijkse sector in Berkelland is nog
digde bestedingen per m² wvo) van supermarkten.
klein (1% in 2019)**** en ligt onder het gemiddelde van Oost-Nederland (2%) en de Randstad (3% in 2018). Dat is verklaarbaar doordat online-aanbieders,
Het berekenen van de toekomstige situatie met kengetallen uit het recente
zoals Picnic, nog niet in de regio actief zijn.
verleden is in de dynamische winkelmarkt geen ‘waarheidsvinding’. De uitkomsten zijn een indicatie van de marktsituatie.
Het is aannemelijk dat de online bestedingen in de dagelijkse sector voornamelijk supermarktbestedingen zijn. Het online aandeel neemt ook in
Variabelen
Berkelland toe. De mate waarin is nog onzeker, maar door corona zeker
Om de huidige en toekomstige situatie in te schatten, wordt er een indicatieve
groeiende. Voor deze berekening wordt uitgegaan van een beperkte, maar
berekening gemaakt voor 2020, 2025 en 2030. Voor die distributieve markt-
consistente groei van online supermarktbestedingen naar een marktaandeel
ruimteberekening worden de volgende cijfers en aannames gebruikt.
van 5% in 2025 en 7,5% in 2030.
Bestedingen per hoofd en omzet per m2
Een toename van het marktaandeel van internet resulteert in een lagere
•
Het aantal inwoners van Berkelland is begin 2021 43.747*. De bestedingen
omzet per hoofd in fysieke supermarkten in de gemeente:
per inwoner per jaar in de fysieke supermarktsector (in winkels) is gesteld
•
in 2025: € 1.927
((2.008/(1-0,01))*(1-0,05));
op € 2.008 (landelijk gemiddelde € 2.075** gecorrigeerd met lokaal inko-
•
in 2030: € 1.876
((2.008/(1-0,01))*(1-0,075)).
CBS Statline (2021). Detailhandel.info/Panteia (2020), Omzetkengetallen 2019.
*** CBS Statline (2020): Inkomensafwijking is -8%.Elasticiteit van 0,4 op basis van Retail Insiders, Memo december 2018. Som: 2.075-((0,08*0,4)*2.075) = 2.008. **** I&O Research (2020), Koopstromenonderzoek Oost-Nederland 2019.
* **
18 van 23
2182.0920 Beleidskader supermarktstructuur gemeente Berkelland CONCEPT - 16 april 2021
Situatie gemeente
Bevolkingsprognose Voor de indicatieve berekening voor 2025 en 2030 wordt gebruik gemaakt
Koopstromen
van de volgende bevolkingsprognose voor de gemeente Berkelland**:
•
Op het niveau van de gemeente is een koopkrachtbinding in de dage-
•
in 2025: 42.400 inwoners
lijkse sector gemeten van 92%*.
•
in 2030: 41.200 inwoners
•
•
De binding is ruim 5%-punt hoger dan gemiddeld in andere gemeenten in Oost-Nederland van eenzelfde grootteklasse en vergelijkbare mate
Toeristische overnachtingen
van verstedelijking.
Naast de inwoners van Berkelland en omliggende gemeenten zijn er ook
Deze binding is zeer hoog, ook rekening houdend met het feit dat inwo-
toeristen die geld besteden in supermarkten.
ners van Berkelland:
•
• • • • •
•
*
Van het aantal toeristische overnachtingen in de Achterhoek in 2017
aan de randen van de gemeente ook snel/sneller bij een super-
wordt 11% in Berkelland gedaan (circa 334.000).*** Het aantal toeristische
markt in de buurgemeente zijn;
overnachtingen in de Achterhoek neemt sinds 2013 elke twee jaar met
incidenteel (bulk)aankopen doen in Duitsland, vanwege de gunstige
circa 5% toe. Ervan uitgaande dat dit doorzet en het aandeel van
prijsstelling van specifieke producten;
Berkelland in het totaal gelijk blijft, zijn er naar schatting in 2020 circa
indien werkzaam in een andere gemeente ook daar soms een
350.000, in 2025 circa 400.000 en in 2030 circa 450.000 toeristische
boodschap doen.
overnachtingen in de gemeente.
Voor 2025 en 2030 wordt desondanks een hoge binding van 90%
•
Deze toeristische overnachtingen kunnen naar ‘standaardconsumenten’
aangehouden (maximaal realistisch).
worden verrekend door te delen door het aantal dagen per jaar. De
De gemeten toevloeiing van 5% is relatief beperkt, maar logisch te
aanname is dat deze overnachters circa 75% van de supermarktbeste-
verklaren gezien het gelijke, dan wel grotere omliggende aanbod in
dingen van een standaardconsument binnen de gemeente zullen doen
Haaksbergen, Groenlo en Lochem (weinig aanleiding naar een
(deels uit eten en eten in hotel/B&B). Zo kan een omzetpotentieel vanuit
Berkellandse supermarkt te gaan).
toeristen worden becijferd van circa:
Voor de toekomstige situatie wordt dit aandeel aan toevloeiing aange-
•
€ 1,5 mln. in 2021;
houden.
•
€ 1,7 mln. in 2025;
•
€ 1,9 mln. in 2030.
Voor deze som wordt gewerkt met de bestedingen in fysieke winkels. Daarom wordt online afvloeiing buiten beschouwing gelaten in de bindingscijfers. Dat kan in (iets) hogere bindingspercentages resulteren dan op de factsheets van het KSO OostNederland zijn weergegeven.
2182.0920 Beleidskader supermarktstructuur gemeente Berkelland CONCEPT - 16 april 2021
** Gemeente Berkelland (2020), Berkelland in Cijfers. *** Stichting Achterhoek Toerisme (2017), ECHT - Kerncijfers ’17 Achterhoeks toerisme.
19 van 23
Conclusie marktruimte op gemeenteniveau
ders per hoofdkern), de koopstromengegevens per kern en ervaringscijfers
•
Het supermarktaanbod in Berkelland functioneert in de huidige situatie
wordt voor de verzorgingsgebieden een bruikbare aanname gedaan voor de
naar verwachting ver onder het landelijk gemiddelde (-25% lagere
lokale koopstromen.
omzet/m²). Anders gezegd, er is een aanzienlijk overaanbod in de supermarktsector.
Ontwikkeling inwonertal en lokale koopstromen
De krimpende bevolking en de verwachte groei van online afvloeiing
De verwachting is dat de krimp van de bevolking om en nabij gelijk verdeeld
zorgen voor een kleiner omzetpotentieel in de toekomst. De omzetplus
zal plaatsvinden over het grondgebied. Dit is een aanname van DTNP en
uit toeristische overnachtingen verandert daar weinig aan.
niet gebaseerd op een statistische berekening. Daarmee zijn de verwachtte
In Berkelland is er op basis van deze analyse geen marktbehoefte voor
inwonertallen per verzorgingsgebied:
toevoeging van supermarktaanbod. Uit deze cijfers spreekt een ver-
•
Eibergen: 12.010 (2025) en 11.670 (2030)
wachting dat er op termijn verdringing zal optreden en mogelijk aanbod
•
Borculo: 10.100 (2025) en 9.815 (2030)
zal wegvallen.
•
Neede: 10.055 (2025) en 9.775 (2030)
•
Ruurlo: 7.495 (2025) en 7.280 (2030)
Uitwerking verzorgingsgebieden
•
Beltrum 2.735 (2025) en 2.660 (2030).
Vertaling KSO-data van kern naar deelgebieden
Eibergen
Om meer inzicht te krijgen in de potenties voor supermarktaanbod in ver-
Eibergen-Centrum heeft een zeer compleet boodschappenaanbod met een
schillende delen van de gemeente worden berekeningen gemaakt voor de
ruim supermarktaanbod, maar de kern ligt ook relatief nabij Groenlo en
gebieden zoals beschreven in hoofdstuk 1*. Zo wordt voor de vijf deelgebie-
Haaksbergen. Inwoners van Beltrum zijn meer georiënteerd op het super-
den Borculo, Neede, Ruurlo, Eibergen en Beltrum de marktsituatie inzichte-
marktaanbod van Groenlo. Veel toevloeiing van buiten het verzorgingsge-
lijk.
bied is dan ook niet te verwachten.
•
•
In het koopstromenonderzoek Oost-Nederland 2019 is voor de dagelijkse
•
Maximaal realistische binding: 92%
•
Verwacht aandeel toevloeiing: 10%
sector in Berkelland de koopkrachtbinding en -toevloeiing gemeten op kernniveau (vier hoofdkernen). Deze ‘kernen’ (bebouwde kom) komen niet
Borculo
overeen met de verzorgingsgebieden zoals hiernaast weergegeven. Op
Borculo biedt het grootste winkelaanbod in de directe omgeving. Uitgebrei
basis van de analyse van de huidige en toekomstige lokale situatie (uit-
der aanbod ligt op afstand. Toevloeiing komt o.a. uit Barchem en de deelge-
gangspunt: behoud meerdere en voldoende complete supermarktaanbie-
bieden Neede en Ruurlo (beperkte onderlinge uitwisseling).
*
CBS Wijkindeling (voormalige gemeentegrenzen, waarbij Eibergen is opgedeeld in Eibergen en Beltrum).
20 van 23
•
Maximaal realistische binding: 90%
•
Verwacht aandeel toevloeiing: 15%
2182.0920 Beleidskader supermarktstructuur gemeente Berkelland CONCEPT - 16 april 2021
Neede
economisch ongezond. De becijferde lokale vloerproductiviteit* is echter
Neede ligt dicht bij het grotere aanbod in Haaksbergen (o.a. voor inwoners
dusdanig laag dat er gesteld moet worden dat er structureel overaanbod is,
Rietmolen nabij). Toevloeiing van buiten het gebied is naar verwachting
zeker voor de toekomst (afnemend omzetpotentieel door minder inwoners en
beperkt.
meer online).
•
Maximaal realistische binding: 85%
•
Verwacht aandeel toevloeiing: 5%
De disbalans in vraag en aanbod is in Borculo minder groot dan elders in de gemeente. Maar kwantitatief gezien is er op termijn in elk deelgebied een
Ruurlo
supermarkt te veel. Het draagvlak in Ruurlo schiet momenteel al tekort voor
Om Ruurlo heen ligt een groot landelijk gebied (veel km² zonder aanbod,
drie aanbieders van een hedendaagse omvang.
maar ook beperkt aantal inwoners). Een deel daarvan valt reeds binnen het eigen verzorgingsgebied. Het centrum heeft drie supermarkten, maar is kleiner dan bijvoorbeeld de centra van Borculo, Lochem en Hengelo (G). •
Maximaal realistische binding: 85%
•
Verwacht aandeel toevloeiing: 10%
Beltrum Beltrum heeft een lokale dorpssupermarkt voor de dagelijkse en vergeten boodschappen. Voor weekboodschappen zijn inwoners vooral op Groenlo en ook op Eibergen gericht. Omzet van elders is beperkt. •
Maximaal realistische binding: 50%
•
Verwacht aandeel toevloeiing: 5%
Conclusie De tabellen op pagina 20 geven de indicatie van de huidige en verwachte marktruimte voor supermarkten per deelgebied. Gelijk aan de uitkomsten voor de gehele gemeente is in alle deelgebieden het aanwezige supermarktaanbod ruimer dan waar kwantitatief behoefte aan bestaat (ondergemiddeld functioneren). Enige afwijking van landelijke normcijfers is niet abnormaal of *
2182.0920 Beleidskader supermarktstructuur gemeente Berkelland CONCEPT - 16 april 2021
Onderste rij van elke tabel.
21 van 23
Indicatie marktsituatie supermarkten Eibergen, Borculo en Neede gemeente Berkelland Eibergen
Borculo
Neede
2021
2025
2030
2021
2025
2030
2021
2025
2030
Inwoners primair verzorgingsgebied
12.495
12.010
11.670
10.395
10.100
9.815
10.350
10.055
9.775
Winkelomzet per hoofd (excl. btw)
€ 1.995
€ 1.915
€ 1.864
€ 2.011
€ 1.930
€ 1.879
€ 1.989
€ 1.908
€ 1.858
Koopkrachtbinding
92%
92%
92%
90%
90%
90%
85%
85%
85%
Omzet uit primair verzorgingsgebied (excl. btw)
€ 22,9 mln
€ 21,2 mln
€ 20 mln
Koopkrachttoevloeiing (aandeel van totale omzet)
10%
10%
10%
Totale potentiële omzet (excl. BTW)
€ 25,5 mln
€ 23,5 mln
€ 22,2 mln
€ 22,1 mln € 20,6 mln € 19,5 mln
€ 18,4 mln € 17,2 mln € 16,3 mln
Gemiddelde omzet per m² NL (excl. btw)
€ 8.037
€ 8.037
€ 8.037
€ 8.037
€ 8.037
€ 8.037
€ 8.037
€ 8.037
€ 8.037
Potentieel aanbod (wvo)
3.171 m²
2.925 m²
2.767 m²
2.754 m²
2.568 m²
2.430 m²
2.292 m²
2.136 m²
2.022 m²
Aanwezig aanbod (wvo)
4.600 m²
4.600 m²
4.600 m²
3.280 m²
3.280 m²
3.280 m²
3.100 m²
3.100 m²
3.100 m²
Gemiddelde omzet per m² lokaal (excl. btw)
€ 5.540
€ 5.110
€ 4.834
€ 6.749
€ 6.292
€ 5.954
€ 5.941
€ 5.539
€ 5.243
€ 18,8 mln € 17,5 mln € 16,6 mln 15%
15%
15%
€ 17,5 mln € 16,3 mln € 15,4 mln 5%
5%
Indicatie marktsituatie supermarkten Ruurlo en Beltrum gemeente Berkelland Ruurlo
Beltrum
2021
2025
2030
2021
2025
2030
Inwoners primair verzorgingsgebied
7.680
7.495
7.280
2.835
2.735
2.660
Winkelomzet per hoofd (excl. btw)
€ 2.040
€ 1.957
€ 1.906
€ 2.037
€ 1.954
€ 1.903
Koopkrachtbinding
85%
85%
85%
50%
50%
50%
€ 2,9 mln
€ 2,7 mln
€ 2,5 mln
5%
5%
5%
Omzet uit primair verzorgingsgebied (excl. btw)
€ 13,3 mln
Koopkrachttoevloeiing (aandeel van totale omzet)
10%
€ 12,5 mln € 11,8 mln 10%
10%
Totale potentiële omzet (excl. BTW)
€ 14,8 mln
€ 13,8 mln € 13,1 mln
€ 3 mln
€ 2,8 mln
€ 2,7 mln
Gemiddelde omzet per m² NL (excl. btw)
€ 8.037
€ 8.037
€ 8.037
€ 8.037
€ 8.037
€ 8.037
Potentieel aanbod (wvo)
1.841 m²
1.724 m²
1.631 m²
378 m²
350 m²
330 m²
Aanwezig aanbod (wvo)
2.800 m²
2.800 m²
2.800 m²
600 m²
600 m²
600 m²
Gemiddelde omzet per m² lokaal (excl. btw)
€ 5.284
€ 4.949
€ 4.680
€ 5.065
€ 4.689
€ 4.440
22 van 23
2182.0920 Beleidskader supermarktstructuur gemeente Berkelland CONCEPT - 16 april 2021
5%
Droogh Trommelen en Partners (DTNP) - Adviseurs voor Ruimte en Strategie Graafseweg 109, 6512 BS Nijmegen | T 024 - 379 20 83 | E info@dtnp.nl | W www.dtnp.nl