CConstaterende datBerkelland
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 6 Rapport Beleidskader supermarktstructuur gemeente Berkelland

Raadsvergadering 23 november 2021, gemeente BerkellandBij agendapunt: Beleidsregels voorwaarden uitbreiding supermarkten in Berkelland6.847 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Beleidskader supermarktenstructuur Gemeente Berkelland

Adviseurs voor Ruimte en Strategie Graafseweg 109 6512 BS Nijmegen T 024 - 379 20 83 E info@dtnp.nl W www.dtnp.nl

Opdrachtgever: Contactpersoon:

Gemeente Berkelland Mevrouw M. Mellink

Projectteam DTNP: Projectnummer: Datum:

De heer R. Eijkelkamp Mevrouw F. Schneider 2182.0920 16 april 2021

Beleidskader supermarktenstructuur Gemeente Berkelland

1

Context

1

1.1

Inleiding

1

1.2

Lokale situatie

2

2

Trends en ontwikkelingen

5

2.3

Lokale ontwikkelingen

8

3

Uitgangspunten

9

3.1

Marktruimte supermarkten

9

3.2

Huidig beleid

10

3.3

Uitgangspunten en scenario’s

10

4

Advies beleidskader

12

Bijlage 1

Kaart per hoofdcentrum

14

Bijlage 2

Marktruimteberekening

18

Inhoudsopgave

1 Context 1.1

Inleiding

Doel Het doel is te komen tot een zorgvuldig gemotiveerd ruimtelijk beleidskader voor de supermarktstructuur in de gemeente Berkelland, aan de hand waarvan initiatieven kunnen worden

Aanleiding

beoordeeld.

In gemeente Berkelland spelen meer en minder concrete uitbreidingswensen bij supermarktves-

Onderzoeksvragen

tigingen. Om als gemeente objectief inzicht te

•

Met welke supermarktstructuur zijn de

krijgen in de behoefte aan uitbreiding van

inwoners van Berkelland en van de verschil-

supermarktaanbod heeft DTNP begin 2020 een

lende kernen het beste af?

distributie-planologisch onderzoek (DPO)

•

Heeft elk centrum dezelfde verzorgingsfunc-

uitgevoerd. Voor voorliggend rapport zijn de

tie en -positie en wat betekent dat voor het

meest recente beschikbare cijfers gehanteerd

supermarktenaanbod per kern/centrum?

(actualisatie). Hiermee is inzicht verkregen in de

•

Wat wordt voor de planologisch-juridische

kwantitatieve en kwalitatieve behoefte aan

onderbouwing van besluiten verlangd vanuit

supermarkten in de gemeente en de verschil-

de Ladder voor duurzame verstedelijking, de

lende kernen hierbinnen (Borculo, Ruurlo,

Dienstenrichtlijn en jurisprudentie?

Wat zijn de uitgangspunten...

Eibergen, Neede en Beltrum).

Leeswijzer De gemeente Berkelland heeft nu behoefte aan

Hoofdstuk 1 geeft een overzicht van de kernen

een beleids- en afwegingskader om eventuele

in de gemeente Berkelland, het inwonertal en het

uitbreidingen te beoordelen. Met een dergelijk

huidige aanbod. Hoofdstuk 2 gaat in op relevante

kader wordt vastgesteld vanuit welke beleids-

landelijke en lokale ontwikkelingen, met name in

ambities en -keuzes de gemeente ontwikkelin-

de boodschappensector. In hoofdstuk 3 worden

gen (en leegstands- en structuureffecten die

kwantitatieve en beleidsmatige uitgangspunten

hiermee gepaard gaan) beoordeelt. Marktinitia­

benoemd en mogelijke ontwikkelscenario’s voor

tieven kunnen daarmee consistent en zorgvul-

de supermarktstructuur verkend. Hoofdstuk 4

dig, en daarmee juridisch houdbaar, worden

betreft ons advies voor het beleidskader voor de

afgewogen.

supermarktstructuur.

2182.0920 Beleidskader supermarktstructuur gemeente Berkelland CONCEPT - 16 april 2021

... voor de gewenste supermarktstructuur?

1 van 23

1.2

Lokale situatie

Borculo: •

In Borculo en omliggend gebied

Lokale vraag- en aanbodstructuur

(o.a. Geesteren, Gelselaar, Haarlo) wonen

Gemeente Berkelland ligt in de Achterhoek, bij

circa 10.400 mensen.**

de Duitse grens, in het stroomgebied van de

•

In het centrum van Borculo zijn circa 30

rivier de Berkel. Berkelland is een plattelands-

winkels, van samen circa 6.200 m2 wvo*.

gemeente met een viertal grotere kernen

Hier staan circa 11 panden leeg (± 1.800 m2

(hoofdkernen) en veel kleine dorpen, verspreid

wvo; ± 23%). Er is een marktplein met o.a.

over een groot oppervlak. De hoofdkernen

verszaken en een Hema. Het is de thuisstad

hebben elk hun eigen lokaalverzorgend super-

van Schuurman Schoenen.

marktaanbod (eigen kern en omliggende kleine

•

kernen en buitengebied).

Eibergen-Centrum: sinds 2019 vier supermarkten

Ten noorden van het centrum ligt een zone met meer grootschalige winkels (circa 14, van samen 7.600 m2 wvo). De drie super-

Eibergen

markten*** liggen enigszins geclusterd aan

•

Eibergen en omliggend gebied (o.a. Hupsel,

de Lichtenhorst:

Rekken) heeft circa 12.500 inwoners.

•

Albert Heijn van circa 1.280 m2 wvo;

Het centrum van Eibergen is het grootste

•

Coop van circa 1.000 m² wvo;

centrum van de gemeente met ruim 50

•

Aldi van circa 1.000 m2 wvo.

•

win­kels van samen circa 14.300 m2 winkelvloeroppervlak (wvo)*. Hier staan circa 13

Neede

panden van samen circa 2.450 m2 wvo leeg

•

(± 15% leegstand). •

*

Supermarkten Borculo liggen buiten het centrum

Neede en directe omgeving (o.a. Noordijk, Rietmolen) telt circa 10.350 inwoners.

Alle vier de supermarkten, waarvan Lidl (in

•

Het centrum van Neede bestaat uit circa 40

2019) de recentste toevoeging was, zijn in

winkels, van samen circa 8.200 m2 wvo*. Er

het centrum gevestigd:

staan 12 panden leeg, van samen 2.680 m2

•

Jumbo van circa 1.380 m2 wvo;

wvo (25% leegstand). Leegstand in de

•

Plus van circa 1.125 m wvo;

lange winkelstraat wordt deels getransfor-

•

Lidl van circa 1.100 m2 wvo;

•

Albert Heijn van circa 960 m wvo.

2

meerd, o.a. naar wonen. 2

Locatus (2021), Online winkelgebiedenverkenner.

2 van 23

** CBS (2021), Kerncijfers wijken en Buurten 2020. *** Distrifood Dynamics - In Detail (2021) & Locatus (2021), Online winkelgebiedenverkenner.

Moderne supermarkt (± 1.300 m2 wvo) om de hoek van winkelstraat Neede

2182.0920 Beleidskader supermarktstructuur gemeente Berkelland CONCEPT - 16 april 2021

Supermarktstructuur gemeente Berkelland en omgeving, incl. inwoners per kern

Neede 10.350 inw.

Lochem

Haaksbergen

Borculo 10.400 inw.

Barchem

Gemeente Berkelland 43.850 inw.

Eibergen 12.500 inw.

Ruurlo 7.680 inw. Beltrum 2.830 inw. Groenlo

Supermarkt (geschaald naar m2 wvo) Winkelgebied 0

1 km

Ondergrond: © OpenStreetMap Data: Distrifood Dynamics, 2020; CBS, 2021; Primos, 2021; Bewerking: DTNP

2182.0920 Beleidskader supermarktstructuur gemeente Berkelland CONCEPT - 16 april 2021

3 van 23

•

In Neede zijn de drie supermarkten in of

•

aan het centrum gevestigd:

Het centrum (Mariaplein-Kampstraat) bestaat uit circa 7 winkels, van samen

•

Albert Heijn van circa 1.300 m wvo;

•

Jumbo van circa 900 m2 wvo;

•

Lidl van circa 900 m2 wvo.

1.400 m2 wvo*.

2

•

In Beltrum is aan de Kampstraat een Coop van circa 600 m2 wvo gevestigd.

Ruurlo

In de overige kleine kernen is geen supermarkt

•

Ruurlo en directe omgeving (o.a. De Haar

en verder ook geen of een zeer beperkt dage-

en De Bruil) heeft circa 7.680 inwoners.

lijks winkelaanbod te vinden. Inwoners van deze

Het centrum van Ruurlo bestaat uit circa 30

kernen zijn gericht op het aanbod in de hoofd-

winkels, van samen circa 9.000 m2 wvo*. Er

kern of buurgemeente.

•

staan 7 panden leeg, van samen 1.370 m

•

2

wvo (± 13% leegstand). Vooral de toegeno-

Supermarktaanbod in de regio

men leegstand in De Smidse springt in het

In de omgeving hebben vooral Groenlo,

oog (voorheen Marskramer en Zeeman).

Haaksbergen en Lochem een flink winkelaan-

De drie supermarkten in Ruurlo zijn alle-

bod, waaronder een ruim supermarktenaanbod.

maal in het centrum gevestigd:

Met name in de grotere kern Haaksbergen is

•

Coop van circa 1.200 m² wvo;

het supermarktaanbod substantieel groter dan

•

Plus van circa 800 m wvo;

dat in de centra van Berkelland, zowel in aantal

•

Aldi van circa 700 m wvo.

als in de omvang van individuele aanbieders

2

2

Meeste supermarkten Berkelland rond 1.000 m² wvo...

(bijv. Jumbo van 2.500 m2 wvo en Plus van Beltrum •

1.900 m2 wvo).

Het dorp Beltrum en omgeving (o.a. Lint­ velde, Avest) telt circa 2.840 inwoners. Dit is de grootste kern na de vier hoofdkernen. Hier zijn enkele lokale winkelvoorzieningen, waaronder een supermarkt.

*

Locatus (2021), Online winkelgebiedenverkenner.

4 van 23

... passend bij een lokale verzorgingsfunctie 2182.0920 Beleidskader supermarktstructuur gemeente Berkelland CONCEPT - 16 april 2021

2 Trends en ontwikkelingen 2.1

Relevante landelijke trends

rend ruimtelijk aankoopgedrag. De positie van

lijkse aankopen (boodschappen in de directe

(lokale) boodschappencentra, waarbij dagelijks

woon-/leefomge­ving) of voor een dagje naar de

aanbod centraal staat, is minder gevoelig voor

grote binnenstad (groot aanbod, aantrekkelijke

deze ontwikkelingen: een laagdrempelige

sfeer en vermaak, in combinatie met horeca,

aankooplocatie voor de primaire behoeften is

cultuur, etc.). In kleinere centra met relatief veel

voor de consument nog interessant. In het KSO

niet-dagelijkse winkels staat de economische

Oost NL is het gemeten aandeel van de dage-

vitaliteit onder toenemende druk.

lijkse boodschappen dat online besteld wordt Behalve de huidige situatie omtrent de super-

nog maar 1 à 2%, maar het is wel groeiende.

marktstructuur in Berkelland dienen ook de

Invloed van corona Door de in 2020 en 2021 aanhoudende corona-

actuele ontwikkelingen in de detailhandel en de

Fysieke winkellocaties houden echter voorals-

maatregelen worden de beschreven trends

supermarktbranche en het veranderende

nog meerwaarde wanneer het gaat om dage-

versterkt. Landelijke lockdowns en het advies

consumentengedrag meege­nomen te worden in de effectenanalyse.

Veranderende rol van verschillende typen centra als gevolg van veranderd koopgedrag

Marktaandeel internet neemt toe Het online aankoopkanaal is het afgelopen decennium aanzienlijk gegroeid en zet het functioneren van steeds meer winkels onder druk. Het toenemende marktaandeel van online bestedingen in niet-dagelijkse artikelen heeft als gevolg dat het aantal niet-dagelijkse winkels al jaren afneemt. Ook uit het meest recente koopstromenonderzoek (KSO Oost NL 2019) blijkt dat het aandeel online bestedingen in de niet-dagelijkse sector inmiddels circa 21% is (16% in 2015). Boodschappenlocaties nemen echter een andere positie in op het gebied van verande2182.0920 Beleidskader supermarktstructuur gemeente Berkelland CONCEPT - 16 april 2021

5 van 23

om zoveel mogelijk thuis te blijven zorgen

van niet-dagelijks aanbod in kleinere centra

bezoekers. Nabijgelegen winkels kunnen van

ervoor dat steeds meer mensen vertrouwd

liggen er vooral als dit aanbod in het ver-

deze bezoekersstroom profiteren.

raken met online bestellen, zowel voor niet-

lengde ligt van het boodschappenaanbod

dagelijkse als voor dagelijkse aankopen.

(zoals huishoudelijk en bloemen).

Uit onderzoek van DTNP onder 3.000 respon-

Het teruggelopen aantal winkels in Neede

denten in 20 dorps- en wijkcentra blijkt dat de

breiden de service van bestellen, afhalen en

en inmiddels ook in Eibergen, waar voor-

meeste bezoekers lokaal zijn en meerdere

thuisbezorging verder uit.

heen het niet-dagelijkse aanbod meer

malen per week komen. Circa 44% van de

divers en de streekfunctie groter was, zijn

respondenten combineert supermarktbezoek

hier lokale voorbeelden van.

met een of meer voorzieningen in het centrum*.

Supermarkten en winkels reageren hierop en

Gevolgen dorpscentra: lokaal en boodschappen Centra van kleinere dorpen of steden moeten het vooral nog van frequent bezoek door de

•

De onderlinge afstand en zichtrelatie spelen

2.2 Trends boodschappensector

hierbij een belangrijke rol.

lokale bevolking hebben. Voor inwoners kan een centrum een bredere functie vervullen dan

Positie supermarkt

Het onderzoek toont aan dat combina­tiebezoek

alleen als winkelgebied; bijvoorbeeld als (soci-

Supermarkten zijn structuurbepalend voor het

toeneemt naarmate de winkels dichter bij de

ale) ontmoe­tings­plek. Waar het niet-dagelijkse

functioneren van centrum- en winkelgebieden.

supermarkt liggen. Daarnaast blijkt het combi-

aanbod wegvalt, worden zowel het boodschap-

Een gemiddelde servicesupermarkt van om en

natiebezoek toe te nemen als er meer winkels

penaanbod als de andere publieksfuncties

nabij 1.200 m² wvo trekt wekelijks circa 10.000

*

(o.a. horeca, bibliotheek of medisch centrum) Kleinere centra, waaronder ook die in Berkelland, heb­ben een goede uitgangspositie als boodschappenlocatie en lokaal

Profiel gemiddelde bezoeker in Nederland

Voorwaarden combinatiebezoek overige winkels

supermarkt ± 10.000 bezoekers per week

en voldoende keuze belangrijk. •

Veel niet-dagelijkse winkels hebben hun vestigingsstrategie gewijzigd; er worden niet

30% 20%

korte loopafstand

supermarkt

0-40m

56% met de fiets of te voet 75% uit eigen dorp of wijk 80m

44% bezoekt ook andere winkels in het centrum

overige winkels bakkerij

bloemist

bioslager

warenhuis

supermarkt

80-120m

kapsalon

60% 50% 40% 30% 20% 10%

goede zichtrelatie Bron: DTNP (2016), Passantenonderzoek trekkersol supermarkten

40-80m

Afstand tot eerste 5 winkels

40 m

€ 22,- per bezoek

In (te) kleine verzorgingsgebieden worden

6 van 23

50% 40%

3x per week

tot nauwelijks nog nieuwe filialen geopend. zelfs filialen gesloten. Kansen voor behoud

60%

10%

ontmoe­tings­centrum. Voor het doen van dagelijkse boodschappen blijven nabijheid

Combinatiebezoek

•

Combinatiebezoek

belangrijker.

DTNP (2016), Passantenonderzoek trekkersrol supermarkten.

geen

1-9

> 10

Aantal winkels in het zicht

2182.0920 Beleidskader supermarktstructuur gemeente Berkelland CONCEPT - 16 april 2021

in het zicht van de ingang van de supermarkt

opzet en assortiment) vragen grotere super-

discount­assortiment aan. De verhouding tussen

liggen (zie figuur p. 6).

markten ook om een groter verzorgings­gebied.

service- en discountformules in een verzorgingsgebied is voor de aanbodstructuur interes-

Supermarkten hebben een steeds belangrijkere

Deze schaal­vergroting zet de houdbaarheid van

sant. In planologische zin (bestemmingsplan) is

trekkersrol voor centrumgebieden. Zij zorgen de

supermarkten in kleine dorpen verder onder

onderscheid in serviceniveau niet relevant.

hele week voor grote aantallen passanten. Een

druk. In grotere centra met meerdere aanbie-

goede ruimtelijke inpassing van supermarkten

ders leiden uitbreidingen uiteindelijk tot verdrin-

Voor de komende jaren biedt een supermarkt

draagt bij aan de economische vitaliteit van

ging (minder, gemiddeld grotere aanbieders).

van circa 1.000 à 2.000 m² wvo* in een (bood-

lokale centrumgebieden.

schappen)centrum een aantrekkelijke en Het aantal grootschalige supermarkten

volledige aankooplocatie in de nabijheid van de

Ontwikkelingen omvang supermarkt

(> 2.000 m² wvo) neemt echter niet of nauwe-

inwoner (gericht op gemak en menselijke maat).

Supermarkten zijn de afgelopen jaren gemid­

lijks toe (geen nieuwe XL-formules).

Deze maat is voldoende ruim voor het voeren

deld groter geworden. Met name het aantal

van een compleet assortiment en een aantrek-

supermarkten van 1.000 tot 1.600 m² wvo is

Het onderscheid tussen service- en discount-

kelijke winkellayout/presentatie. Ook met de

gegroeid, ten koste van kleinere aan­bieders

formules wordt steeds kleiner. Discountsuper-

ontwikkelingen van het online aankoopkanaal

(verdringing of uitbreiding). Hoewel deze maat

markten worden steeds com­pleter (bijv. bake-off

sluit deze supermarktmaat naar verwachting

aansluit op consumentenbehoeften (ruime

en uitbreiding assortiment met A-merken) en

aan bij de moderne consument. Het marktaan-

service­formules bieden ook een budget-/

deel van internet zal ook in de bood­schap­­pen­

Ontwikkeling schaalgrootte supermarkten in Nederland

sector stijgen (al dan niet gedistribueerd via de lokale supermarkt). Steeds meer consumenten, reeds toegenomen door de coronacrisis, combi­neren online en offline, waardoor de nabijheid van een supermarkt belangrijker wordt dan de fysieke aanwezigheid van grootschalige aanbieders (op afstand). *

2182.0920 Beleidskader supermarktstructuur gemeente Berkelland CONCEPT - 16 april 2021

Passende omvang afhankelijk van de omvang van het verzorgingsgebied (stedelijkheid en verzorgingsbereik). In grotere steden is een ruimere bandbreedte in omvang mogelijk, met bijv. ook kleinere mandjeswinkels en specialistische concepten (o.a. biologisch).

7 van 23

2.3

Lokale ontwikkelingen

gemiddelde. Bovenop de huidige leegstand is door lokale demografische ontwikkelingen

Bevolkingsontwikkeling

(vergrijzing) en autonome ontwikkelingen in de

Het aantal inwoners van Berkelland neemt de

winkelmarkt een verdere afname in de behoefte

komende jaren langzaam verder af. Het aandeel

aan fysieke winkelruimte te verwachten. Ook de

ouderen groeit (vergrijzing). De prognose is dat er

toename aan online boodschappen doen

in 2025 circa 42.400 mensen woonachtig zullen zijn

verlaagt de behoefte aan een fysieke winkel. De

in Berkelland en in 2030 nog circa 41.200*. Dit bete-

(aanhoudende) coronamaatregelen versterken

kent circa 6% minder inwoners. DTNP doet hierbij

deze trend nog eens.

de aanname dat deze daling zich evenredig verdeelt over de gemeente. De toekomstige ontwikke-

Uitbreidingswensen bij bestaande supermarkten

ling van het inwonertal per deelgebied kan anders

•

uitpakken (o.a. tempo woningbouwontwikkeling).

Meerdere supermarkten in Berkelland hebben een uitbreidingswens en zijn momenteel in gesprek met de gemeente. Voor

Ontwikkelingen winkelstructuur

de Plus in Ruurlo is een concreet plan om

Kijkend naar landelijke ontwikkelingen neemt ook in

met 400 m² uit te breiden (van circa 800 m²

gemeente Berkelland de behoefte aan fysieke

naar 1.200 m² wvo; omgevingsvergunning

winkelruimte af. Er ontstaat onderlinge concurrentie

verleend).

(verdringing) en een toename van leegstand.

•

De meeste supermarkten in de gemeente

Toename van verkoop via internet, versneld door de

zijn reeds van een eigentijdse omvang (rond

coronacrisis, is een belangrijke oorzaak voor de

de 1.000 m² wvo of iets groter).

afnemende behoefte aan winkels (21% marktaan-

•

Concreet uitbreidingsplan Plus Ruurlo

Vanuit de formulestrategie (o.a. modernise-

deel internet in 2019 ten opzichte van 16% in

ring winkellayout, ruimer assortiment en

2015)**.

versterken concurrentiepositie) is de behoefte aan uitbreiding te verklaren.

Toenemende leegstand

•

Vanuit beperkingen met betrekking tot het

De totale leegstand in de gemeente is met 15%

lokale draagvlak (lees: inwonertal) is een

circa anderhalf keer zo groot als het landelijk

uitbreiding niet vanzelfsprekend zonder

* Gemeente Berkelland (2020), Berkelland in Cijfers. ** Koopstromenonderzoek Oost NL (2019).

8 van 23

gevolgen. In alle kernen overaanbod supermarktmeters 2182.0920 Beleidskader supermarktstructuur gemeente Berkelland CONCEPT - 16 april 2021

3 Uitgangspunten

De analyse wijst op het volgende:

Op basis van de indicatieve marktruimtebereke-

•

Het supermarktaanbod in Berkelland

ning en de analyse kan de conclusie getrokken

functioneert in de huidige situatie naar

worden dat er in Berkelland geen kwantitatieve

verwachting ver onder het landelijk gemid-

marktbehoefte is voor toevoeging van super-

delde (-25% omzet/m²). Anders gezegd, er

marktaanbod. Goed beschouwd is er op termijn

Om inzicht in de huidige en toekomstige distribu-

is een aanzienlijk overaanbod in de super-

marktruimte voor circa 10 supermarkten in de

tieve marktruimte voor supermarkten te verkrijgen,

marktsector.

gemeente Berkelland. Welke afwegingen onder-

De afname in inwonertal en de verwachte

nemers en formules hierbij in de praktijk zullen

lokale gegevens het economisch functioneren

groei van online afvloeiing zorgen voor een

maken is echter nog de vraag. Om positie in het

van supermarkten in Berkelland benaderd. Hier­

kleiner omzetpotentieel in de toekomst.

marktgebied te houden kan besloten worden de

voor wordt naar de volgende variabelen gekeken:*

De omzetplus uit toeristische overnachtin-

vestiging te continueren (vergelijk de huidige

•

gen verandert daar weinig aan, zie bijlage.

situatie). Een beperkte teruggang in aantal

3.1

Marktruimte supermarkten

wordt op basis van bestaande kengetallen en

•

Variabelen vraag: de bestedingen per hoofd (in supermarkten), de omvang van het lokale

aanbieders lijkt echter een kwestie van tijd.

verzorgingsgebied (aantal inwoners), de mate waarin bestedingen van lokale inwoners plaatsvinden bij de lokale supermarkten (% koop­­

Indicatie marktsituatie supermarkten gemeente Berkelland

kracht­binding) en het omzetaandeel van deze

Gemeente Berkelland

supermarkten dat van buiten het verzorgings-

2021

2025

2030

gebied toevloeit (% koopkrachttoevloeiing).

A

Inwoners primair verzorgingsgebied

43.747

42.400

41.200

Variabelen aanbod: de omvang (m² wvo) en

B

Winkelomzet per hoofd (excl. btw)

€ 2.008

€ 1.927

€ 1.876

de vloerproductiviteit (benodigde bestedin­gen

C

Koopkrachtbinding

92%

90%

90%

per m² wvo) van supermarkten.

D

Omzet uit primair verzorgingsgebied (excl. btw) [A * B * C]

€ 80,8 mln

€ 73,5 mln

€ 69,6 mln

E

Koopkrachttoevloeiing (aandeel van totale omzet)

5%

5%

5%

Het berekenen van de toekomstige situatie met

F

Totale potentiële omzet (excl. btw) [D + waarde E]

€ 85 mln

€ 77,4 mln

€ 73,2 mln

kengetallen uit het recente verleden is in de

G

Totale potentiële omzet + toeristische omzet

€ 86,5 mln

€ 79,1 mln

€ 75,1 mln

dynamische winkelmarkt geen ‘waarheidsvinding’.

H

Gemiddelde omzet per m² NL (excl. btw)

€ 8.037

€ 8.037

€ 8.037

De uitkomsten zijn een indicatie van de marktsitu-

I

Potentieel aanbod (wvo) [G / H]

10.770 m²

9.840 m²

9.350 m²

atie.

J

Aanwezig aanbod (wvo)

14.400 m²

14.400 m²

14.400 m²

K

Gemiddelde omzet per m² lokaal (excl. btw) [G / J]

€ 6.095

€ 5.565

€ 5.285

L

Indicatie uitbreidingsruimte [I - J]

- 3.630

- 4.560

- 5.050

•

*

De volledige som en de berekening van de variabelen vindt u in de bijlage.

2182.0920 Beleidskader supermarktstructuur gemeente Berkelland CONCEPT - 16 april 2021

9 van 23

3.2 Huidig beleid

centrum het kernwinkelgebied (ook: winkelstimuleringsgebied) aangemerkt waar concentra-

Afsprakenkader Achterhoek (2015): focus behoud centra

tie en dynamiek in de detailhandelssector kan

Vitaal en aantrekkelijk houden van de centra

binnen de centrumbestemming. Hierbuiten

van de hoofdkernen in de regio is de centrale

wordt winkeluitbreiding niet nagestreefd.

doelstelling van het detailhandelsbeleid. Het beleid dient er op gericht te zijn de huidige

plaatsvinden. In alle centra valt dit gebied

3.3

Uitgangspunten en scenario’s

functie en verzorgingspositie van de hoofdcentra vast te houden, waardoor de winkelfunctie in

In gemeente Berkelland wordt ingezet op:

de centra zo min mogelijk terugloopt.

•

Inzetten op (verdere) concentratie aanbod

een detailhandelsstructuur bestaande uit vier lokaal functionerende centra, zijnde de

De gemeente Berkelland bestaat uit lokaal-

centra van de hoofdkernen Eibergen,

verzorgende centra met winkels voor de betref-

Borculo, Neede en Ruurlo, met ieder zijn

fende kern en de omliggende dorpen/kernen.

eigen verzorgingsgebied;

De winkelvoorzieningen in het centrum en de

•

behoud van een zo compleet mogelijk

lokale winkelstructuur leveren een zeer belang-

winkelaanbod in de centra voor de inwoners

rijke bijdrage aan de leefbaarheid in de kern.

van de vier hoofdkernen en directe omge-

Een aantrekkelijk ingevuld en levendig centrum

ving, en een basisvoorziening in Beltrum,

is het visitekaartje (imagodrager) van de kern.

passend bij het aanwezige draagvlak (lees:

De winkelfunctie draagt daaraan bij als publieke

inwonertal verzorgingsgebied);

ontmoetingsfunctie in het centrum. Voor dergelijke lokaalverzorgende centra zijn de dagelijkse

•

Goede zichtrelatie supermarkt

dynamiek binnen het compacte centrumgebied (kernwinkelgebied).

winkels, met name supermarkten, de grootste publiekstrekkers.

Bestemmingsplannen centra: concentratie In de periode 2011 - 2013 zijn de bestemmingsplannen voor de centrumgebieden van de vier hoofdkernen vastgesteld. Hierin is voor elk

10 van 23

Toenemende leegstand 2182.0920 Beleidskader supermarktstructuur gemeente Berkelland CONCEPT - 16 april 2021

Uitgangssituatie supermarkten Berkelland

Scenario’s

Bij het bepalen van het gewenste beleidskader

Kwantitatief is er geen uitbreidingsbehoefte. Vanuit kwalitatieve argumenten is uitbreiding mogelijk toch

voor de supermarktstructuur in Berkelland is het

gewenst. Een en ander is afhankelijk van de effecten die dit heeft op het lokale voorzieningenniveau en op

van belang mee te nemen dat:

de leegstandsrisico’s. Om een afweging te kunnen maken zijn vier scenario’s op een rij gezet.

•

supermarkten als basis voor het doen van

Scenario 1: Op slot

Scenario 2: Alles vrij / extra aanbieders

boodschappen structuurbepalende elemen-

Aan uitbreidingsverzoeken wordt niet meege-

Onvoorwaardelijk meewerken aan initiatieven.

ten binnen de detailhandelsstructuur zijn;

werkt.

supermarkten winkels met regulier aanbod

Effecten:

Effecten:

zijn en vanuit dezelfde basisuitgangspunten

Indicatie 11 à 13 aanbieders over in 2025

Indicatie 8 à 10 aanbieders over in 2025

als andere reguliere winkels beoordeeld

- Deel aanbieders geen eigentijdse omvang:

+ Moderne aanbieders voor inwoners;

kunnen worden;

minder complete aanbieders voor inwoners;

- Minder/geen keuzemogelijkheid binnen hoofdkern;

supermarkten met een goede ruimtelijke

- Afname lokale binding (grote super elders);

- Verdringing tussen centra; onzekerheid voorzienin-

inpassing binnen centrumgebieden* de

+ Behoud keuzemogelijkheid binnen hoofdkern.

genniveau per centrum hoofdkern.

van passantenstromen voor andere voorzie-

Geen dynamiek (versterking trekkers) in centra

Veel dynamiek, maar mogelijk structuurverstorend;

ningen in het centrum;

mogelijk;

Groot leegstandsrisico: bouwen voor leegstand,

een supermarkt kleiner dan 1.000 m² wvo te

Beperkt leegstandsrisico: transformatie enkele

transformatie meerdere leegkomende supermarkten

klein is om consumenten een complete en

leegkomende supermarkten nodig.

(en overige detailhandelsruimte) nodig.

comfortabele winkel te bieden;

Scenario 3: Uitbreiding onder voorwaarden

Scenario 4: Uitbreiding onder voorwaarden + fonds

een supermarkt groter dan 1.500 m² wvo in

Tot max. 1.500 m² wvo en goed ingepast.

Tot max. 1.500 m² wvo, goed ingepast en bijdrage.

een niet-stedelijk gebied een bovenlokale

Effecten:

Effecten:

aantrekkingskracht genereert;

Indicatie 11 à 13 aanbieders over in 2025

Indicatie 11 à 13 aanbieders over in 2025

er in alle kernen sprake is van een (toene-

+ Voldoende complete aanbieders voor inwo-

+ Modernisatie aanbieders voldoende complete

mend) overschot aan supermarktmeters;

ners door modernisatie supermarkten;

aanbieders voor inwoners; investering minder zeker

het voor inwoners prettig is dat per hoofd-

+ Behoud keuzemogelijkheid binnen hoofdkern.

bij (forse) bijdrage aan sloopfonds;

•

•

grootste meerwaarde hebben als generator

•

•

• •

*

kern keuzemogelijkheid in aanbieders blijft

+ Behoud keuzemogelijkheid binnen hoofdkern.

bestaan.

- Juridische haken en ogen, zie pagina 13.

Supermarkt valt binnen of grenst aan het aangewezen compacte winkelgebied (winkelstimuleringsgebied) met oriëntatie van de entree op (winkel)voorzieningen in het kernwinkelgebied. In Borculo geldt het gebied Lichtenhorst als supermarktenlocatie.

Behoud attractieve supermarkten en centra;

Behoud attractieve supermarkten en centra;

Beperkt leegstandsrisico: transformatie enkele

Beperkt leegstandsrisico: transformatie enkele

leegkomende supermarkten nodig.

leegkomende supermarkten nodig.

2182.0920 Beleidskader supermarktstructuur gemeente Berkelland CONCEPT - 16 april 2021

11 van 23

4 Advies beleidskader

Een scenario waarbij de (eigenaar van de)

•

bij uitbreiding wordt door de initiatiefnemer

supermarkt die een uitbreidingsplan heeft,

voorzien in voldoende parkeergelegenheid

wordt verplicht bij te dragen aan een sloopfonds

en behoud van een goede verkeersafwikke-

bij toekomstig leegkomend supermarktvastgoed

ling.

heeft planologisch-juridisch meerdere haken en

Voorkeursscenario supermarktenstructuur

ogen, zie hiervoor het kader op pagina 13.

Op basis van voorgaande analyse en scenario-

Tot slot Supermarkten in Berkelland zijn met een

verkenning komt scenario 3 als voorkeurssce-

Voorwaarden aan initiatieven

aanduiding gespecificeerd in de bestemmings-

nario naar voren. Dit biedt elke in Berkelland

Alleen supermarktontwikkelingen die bijdragen

plannen. Op detailhandelslocaties zonder deze

gevestigde supermarktvestiging de mogelijk-

aan het economisch functioneren van de

aanduiding is vestiging door een supermarkt

heid desgewenst te investeren en beperkt uit te

compacte centrumgebieden in Berkelland zijn

niet mogelijk zonder buitenplanse afwijking/

breiden, zonder dat deze modernisatie direct

onder de volgende voorwaarden gewenst:

aanpassing van het bestemmingsplan. Deze

grote gevolgen heeft voor de afname van het

•

de supermarkt behoudt primair een lokale

situatie stelt de gemeente in de gelegenheid

aantal supermarkten en de toename van de

functie en is daarom niet groter dan

initiatieven te kunnen toetsen (en weigeren of

leegstand in de gemeente. Zonder deze moge-

1.500 m² wvo en het totale oppervlak

toestaan).

lijkheid zullen naar verwachting vroeg of laat

maximaal 2.000 m² bvo *;

ook één of enkele aanbieders stoppen.

•

de supermarktontwikkeling vindt plaats binnen het compacte winkelgebied

De sector planologisch op slot zetten of, als

(stimuleringsgebied)** of grenst hier direct

variant op scenario 1, de supermarkten onder-

aan met een oriëntatie van de entree

ling elkaar laten uitruilen/-kopen als voorwaarde

richting de (winkel)voorzieningen in het

voor uitbreiding leidt naar verwachting vooral tot

kernwinkelgebied/winkelstimuleringsgebied;

stilstand. Dat is een situatie waar de inwoner minder bij gebaat is. Het toestaan van grote uitbreidingen of zelfs nieuwe toetreders (scenario 2) is niet aan te bevelen vanwege het grote risico op structuurverstorende effecten binnen en tussen centra en vanwege de gevolgen die dit kan hebben op het voorzieningenniveau en de leegstand in de hoofdkernen.

12 van 23

*

Bvo: brutovloeroppervlak. zichtbare en toegankelijke winkelruimte (wvo) + magazijn en kantoor/personeelsruimte. ** Dit hoeft niet per sé op de huidige locatie te zijn, maar kan ook het gevolg zijn van een uitruil en herontwikkeling, zolang de bijdrage aan de economische vitaliteit in het centrumgebied vergelijkbaar blijft of, liever nog, verbeterd wordt. In Borculo geldt het gebied Lichtenhorst als supermarktenlocatie.

2182.0920 Beleidskader supermarktstructuur gemeente Berkelland CONCEPT - 16 april 2021

Risico’s eventuele leegsand en mogelijk sloopfonds De ambtelijke organisatie van gemeente Berkelland heeft de mogelijkheid/condities verkend voor het kunnen instellen van een sloop-/transformatiefonds: “In het voortraject hebben wij ons afgevraagd hoe we eventuele leegstand in de toekomst kunnen voorkomen. De vraag die hierbij speelt is of het mogelijk is om van initiatiefnemers een financiële bijdrage te vragen als voorwaarde om wel of niet mee te werken. Die bijdrage wordt vervolgens in een fonds gestopt om daarmee eventuele toekomstige leegstand op te ruimen. Een handelwijze die neerkomt op betaalplanologie is in strijd met het wettelijk stelsel van de Wro. Uw college mag planologische medewerking slechts weigeren wegens niet-betaling van een bijdrage indien het project in combinatie met de niet-betaling een verslechtering van de ruimtelijke en planologische kwaliteit tot gevolg kan hebben. Er moet een ruimtelijk verband bestaan tussen de gewenste uitbreiding die met een afwijkingsbesluit of een bestemmingsplanherziening mogelijk wordt gemaakt en de sloop van opstellen elders. Dit dient in ruimtelijk verband op grond van artikel 6.24 van de Wro in een structuurvisie tot uitdrukking te worden gebracht. Wij verwachten niet dat dit ruimtelijk goed onderbouwd kan worden.

Zoals eerder beschreven is hierbij van belang dat de huidige structuur (met de theoretische overcapaciteit) al meerdere jaren op deze wijze functioneert. Tot nu heeft het niet tot leegstand geleid of het vertrekken van supermarkten. Als we willen ingrijpen in de bestaande structuur en medewerking willen weigeren moet vaststaan dat de uitbreiding in strijd is met een goede ruimtelijke ordening. Momenteel liggen alle supermarkten in het centrum en is mede daardoor juist sprake van een versterking van het centrum. Vaststaat namelijk dat supermarkten een goede trekker van centra zijn. Het bieden van toekomstperspectief aan (te kleine) supermarkten draagt daarmee juist bij aan het behouden van deze structuur en het versterken van je centrum.”

2182.0920 Beleidskader supermarktstructuur gemeente Berkelland CONCEPT - 16 april 2021

13 van 23

Bijlage 1

Kaart per hoofdcentrum

Kaart Eibergen-Centrum

Overzichtskaarten van de vier hoofdcentra in de gemeente Berkelland. Hierop staan de gebiedsafbakeningen conform vigerend bestemmingsplan en de locatie van de supermarkten.

14 van 23

2182.0920 Beleidskader supermarktstructuur gemeente Berkelland CONCEPT - 16 april 2021

Kaart Borculo-Centrum

2182.0920 Beleidskader supermarktstructuur gemeente Berkelland CONCEPT - 16 april 2021

15 van 23

Kaart Neede-Centrum

16 van 23

2182.0920 Beleidskader supermarktstructuur gemeente Berkelland CONCEPT - 16 april 2021

Kaart Ruurlo-Centrum

2182.0920 Beleidskader supermarktstructuur gemeente Berkelland CONCEPT - 16 april 2021

17 van 23

Bijlage 2 Marktruimteberekening

mensniveau***). Omdat het gemiddelde inkomen verschilt per deel van de gemeente, worden de bestedingen per inwoner per jaar in de fysieke supermarktsector gecorrigeerd voor de betreffende kern.

Toelichting berekening Om inzicht in de huidige en toekomstige distributieve marktruimte voor super-

•

De gemiddelde vloerproductiviteit per m² per jaar in supermarkten ligt in

markten te verkrijgen, wordt op basis van bestaande kengetallen en lokale

Nederland op € 8.037,- (exclusief btw). Ook de supermarkten in

gegevens het economisch functioneren van supermarkten in Berkelland

Berkelland hebben een vergelijkbare vloerproductiviteit nodig om econo-

benaderd. Hiervoor wordt naar de volgende variabelen gekeken:

misch gezond te kunnen functioneren. Door onderlinge concurrentie

•

Variabelen vraag: de bestedingen per hoofd (in supermarkten), de omvang

staan omzetmarges onder druk, is een groot omzetvolume vereist en is

van het lokale verzorgingsgebied (aantal inwoners), de mate waarin beste-

een langdurige situatie met een veel lagere omzet per meter economisch

dingen van lokale inwoners plaatsvinden bij de lokale supermarkten (%

niet houdbaar.

koop­­kracht­binding) en het omzetaandeel van deze supermarkten dat van •

buiten het verzorgingsgebied toevloeit (% koopkrachttoevloeiing).

Effect ontwikkeling online afvloeiing

Variabelen aanbod: de omvang (m² wvo) en de vloerproductiviteit (beno-

De gemeten online afvloeiing in de dagelijkse sector in Berkelland is nog

digde bestedin­gen per m² wvo) van supermarkten.

klein (1% in 2019)**** en ligt onder het gemiddelde van Oost-Nederland (2%) en de Randstad (3% in 2018). Dat is verklaarbaar doordat online-aanbieders,

Het berekenen van de toekomstige situatie met kengetallen uit het recente

zoals Picnic, nog niet in de regio actief zijn.

verleden is in de dynamische winkelmarkt geen ‘waarheidsvinding’. De uitkomsten zijn een indicatie van de marktsituatie.

Het is aannemelijk dat de online bestedingen in de dagelijkse sector voornamelijk supermarktbestedingen zijn. Het online aandeel neemt ook in

Variabelen

Berkelland toe. De mate waarin is nog onzeker, maar door corona zeker

Om de huidige en toekomstige situatie in te schatten, wordt er een indicatieve

groeiende. Voor deze berekening wordt uitgegaan van een beperkte, maar

berekening gemaakt voor 2020, 2025 en 2030. Voor die distributieve markt-

consistente groei van online supermarktbestedingen naar een marktaandeel

ruimteberekening worden de volgende cijfers en aannames gebruikt.

van 5% in 2025 en 7,5% in 2030.

Bestedingen per hoofd en omzet per m2

Een toename van het marktaandeel van internet resulteert in een lagere

•

Het aantal inwoners van Berkelland is begin 2021 43.747*. De bestedingen

omzet per hoofd in fysieke supermarkten in de gemeente:

per inwoner per jaar in de fysieke supermarktsector (in winkels) is gesteld

•

in 2025: € 1.927

((2.008/(1-0,01))*(1-0,05));

op € 2.008 (landelijk gemiddelde € 2.075** gecorrigeerd met lokaal inko-

•

in 2030: € 1.876

((2.008/(1-0,01))*(1-0,075)).

CBS Statline (2021). Detailhandel.info/Panteia (2020), Omzetkengetallen 2019.

*** CBS Statline (2020): Inkomensafwijking is -8%.Elasticiteit van 0,4 op basis van Retail Insiders, Memo december 2018. Som: 2.075-((0,08*0,4)*2.075) = 2.008. **** I&O Research (2020), Koopstromenonderzoek Oost-Nederland 2019.

* **

18 van 23

2182.0920 Beleidskader supermarktstructuur gemeente Berkelland CONCEPT - 16 april 2021

Situatie gemeente

Bevolkingsprognose Voor de indicatieve berekening voor 2025 en 2030 wordt gebruik gemaakt

Koopstromen

van de volgende bevolkingsprognose voor de gemeente Berkelland**:

•

Op het niveau van de gemeente is een koopkrachtbinding in de dage-

•

in 2025: 42.400 inwoners

lijkse sector gemeten van 92%*.

•

in 2030: 41.200 inwoners

•

•

De binding is ruim 5%-punt hoger dan gemiddeld in andere gemeenten in Oost-Nederland van eenzelfde grootteklasse en vergelijkbare mate

Toeristische overnachtingen

van verstedelijking.

Naast de inwoners van Berkelland en omliggende gemeenten zijn er ook

Deze binding is zeer hoog, ook rekening houdend met het feit dat inwo-

toeristen die geld besteden in supermarkten.

ners van Berkelland:

•

• • • • •

•

*

Van het aantal toeristische overnachtingen in de Achterhoek in 2017

aan de randen van de gemeente ook snel/sneller bij een super-

wordt 11% in Berkelland gedaan (circa 334.000).*** Het aantal toeristische

markt in de buurgemeente zijn;

overnachtingen in de Achterhoek neemt sinds 2013 elke twee jaar met

incidenteel (bulk)aankopen doen in Duitsland, vanwege de gunstige

circa 5% toe. Ervan uitgaande dat dit doorzet en het aandeel van

prijsstelling van specifieke producten;

Berkelland in het totaal gelijk blijft, zijn er naar schatting in 2020 circa

indien werkzaam in een andere gemeente ook daar soms een

350.000, in 2025 circa 400.000 en in 2030 circa 450.000 toeristische

boodschap doen.

overnachtingen in de gemeente.

Voor 2025 en 2030 wordt desondanks een hoge binding van 90%

•

Deze toeristische overnachtingen kunnen naar ‘standaardconsumenten’

aangehouden (maximaal realistisch).

worden verrekend door te delen door het aantal dagen per jaar. De

De gemeten toevloeiing van 5% is relatief beperkt, maar logisch te

aanname is dat deze overnachters circa 75% van de supermarktbeste-

verklaren gezien het gelijke, dan wel grotere omliggende aanbod in

dingen van een standaardconsument binnen de gemeente zullen doen

Haaksbergen, Groenlo en Lochem (weinig aanleiding naar een

(deels uit eten en eten in hotel/B&B). Zo kan een omzetpotentieel vanuit

Berkellandse supermarkt te gaan).

toeristen worden becijferd van circa:

Voor de toekomstige situatie wordt dit aandeel aan toevloeiing aange-

•

€ 1,5 mln. in 2021;

houden.

•

€ 1,7 mln. in 2025;

•

€ 1,9 mln. in 2030.

Voor deze som wordt gewerkt met de bestedingen in fysieke winkels. Daarom wordt online afvloeiing buiten beschouwing gelaten in de bindingscijfers. Dat kan in (iets) hogere bindingspercentages resulteren dan op de factsheets van het KSO OostNederland zijn weergegeven.

2182.0920 Beleidskader supermarktstructuur gemeente Berkelland CONCEPT - 16 april 2021

** Gemeente Berkelland (2020), Berkelland in Cijfers. *** Stichting Achterhoek Toerisme (2017), ECHT - Kerncijfers ’17 Achterhoeks toerisme.

19 van 23

Conclusie marktruimte op gemeenteniveau

ders per hoofdkern), de koopstromengegevens per kern en ervaringscijfers

•

Het supermarktaanbod in Berkelland functioneert in de huidige situatie

wordt voor de verzorgingsgebieden een bruikbare aanname gedaan voor de

naar verwachting ver onder het landelijk gemiddelde (-25% lagere

lokale koopstromen.

omzet/m²). Anders gezegd, er is een aanzienlijk overaanbod in de supermarktsector.

Ontwikkeling inwonertal en lokale koopstromen

De krimpende bevolking en de verwachte groei van online afvloeiing

De verwachting is dat de krimp van de bevolking om en nabij gelijk verdeeld

zorgen voor een kleiner omzetpotentieel in de toekomst. De omzetplus

zal plaatsvinden over het grondgebied. Dit is een aanname van DTNP en

uit toeristische overnachtingen verandert daar weinig aan.

niet gebaseerd op een statistische berekening. Daarmee zijn de verwachtte

In Berkelland is er op basis van deze analyse geen marktbehoefte voor

inwonertallen per verzorgingsgebied:

toevoeging van supermarktaanbod. Uit deze cijfers spreekt een ver-

•

Eibergen: 12.010 (2025) en 11.670 (2030)

wachting dat er op termijn verdringing zal optreden en mogelijk aanbod

•

Borculo: 10.100 (2025) en 9.815 (2030)

zal wegvallen.

•

Neede: 10.055 (2025) en 9.775 (2030)

•

Ruurlo: 7.495 (2025) en 7.280 (2030)

Uitwerking verzorgingsgebieden

•

Beltrum 2.735 (2025) en 2.660 (2030).

Vertaling KSO-data van kern naar deelgebieden

Eibergen

Om meer inzicht te krijgen in de potenties voor supermarktaanbod in ver-

Eibergen-Centrum heeft een zeer compleet boodschappenaanbod met een

schillende delen van de gemeente worden berekeningen gemaakt voor de

ruim supermarktaanbod, maar de kern ligt ook relatief nabij Groenlo en

gebieden zoals beschreven in hoofdstuk 1*. Zo wordt voor de vijf deelgebie-

Haaks­bergen. Inwoners van Beltrum zijn meer georiënteerd op het super-

den Borculo, Neede, Ruurlo, Eibergen en Beltrum de marktsituatie inzichte-

marktaanbod van Groenlo. Veel toevloeiing van buiten het verzorgingsge-

lijk.

bied is dan ook niet te verwachten.

•

•

In het koopstromenonderzoek Oost-Nederland 2019 is voor de dagelijkse

•

Maximaal realistische binding: 92%

•

Verwacht aandeel toevloeiing: 10%

sector in Berkelland de koopkrachtbinding en -toevloeiing gemeten op kernniveau (vier hoofdkernen). Deze ‘kernen’ (bebouwde kom) komen niet

Borculo

overeen met de verzorgingsgebieden zoals hiernaast weergegeven. Op

Borculo biedt het grootste winkelaanbod in de directe omgeving. Uitgebrei­

basis van de analyse van de huidige en toekomstige lokale situatie (uit-

der aanbod ligt op afstand. Toevloeiing komt o.a. uit Barchem en de deelge-

gangspunt: behoud meerdere en voldoende complete supermarktaanbie-

bieden Neede en Ruurlo (beperkte onderlinge uitwisseling).

*

CBS Wijkindeling (voormalige gemeentegrenzen, waarbij Eibergen is opgedeeld in Eibergen en Beltrum).

20 van 23

•

Maximaal realistische binding: 90%

•

Verwacht aandeel toevloeiing: 15%

2182.0920 Beleidskader supermarktstructuur gemeente Berkelland CONCEPT - 16 april 2021

Neede

economisch ongezond. De becijferde lokale vloerproductiviteit* is echter

Neede ligt dicht bij het grotere aanbod in Haaksbergen (o.a. voor inwoners

dusdanig laag dat er gesteld moet worden dat er structureel overaanbod is,

Rietmolen nabij). Toevloeiing van buiten het gebied is naar verwachting

zeker voor de toekomst (afnemend omzetpotentieel door minder inwoners en

beperkt.

meer online).

•

Maximaal realistische binding: 85%

•

Verwacht aandeel toevloeiing: 5%

De disbalans in vraag en aanbod is in Borculo minder groot dan elders in de gemeente. Maar kwantitatief gezien is er op termijn in elk deelgebied een

Ruurlo

supermarkt te veel. Het draagvlak in Ruurlo schiet momenteel al tekort voor

Om Ruurlo heen ligt een groot landelijk gebied (veel km² zonder aanbod,

drie aanbieders van een hedendaagse omvang.

maar ook beperkt aantal inwoners). Een deel daarvan valt reeds binnen het eigen verzorgingsgebied. Het centrum heeft drie supermarkten, maar is kleiner dan bijvoorbeeld de centra van Borculo, Lochem en Hengelo (G). •

Maximaal realistische binding: 85%

•

Verwacht aandeel toevloeiing: 10%

Beltrum Beltrum heeft een lokale dorpssupermarkt voor de dagelijkse en vergeten boodschappen. Voor weekboodschappen zijn inwoners vooral op Groenlo en ook op Eibergen gericht. Omzet van elders is beperkt. •

Maximaal realistische binding: 50%

•

Verwacht aandeel toevloeiing: 5%

Conclusie De tabellen op pagina 20 geven de indicatie van de huidige en verwachte marktruimte voor supermarkten per deelgebied. Gelijk aan de uitkomsten voor de gehele gemeente is in alle deelgebieden het aanwezige supermarktaanbod ruimer dan waar kwantitatief behoefte aan bestaat (ondergemiddeld functioneren). Enige afwijking van landelijke norm­cijfers is niet abnormaal of *

2182.0920 Beleidskader supermarktstructuur gemeente Berkelland CONCEPT - 16 april 2021

Onderste rij van elke tabel.

21 van 23

Indicatie marktsituatie supermarkten Eibergen, Borculo en Neede gemeente Berkelland Eibergen

Borculo

Neede

2021

2025

2030

2021

2025

2030

2021

2025

2030

Inwoners primair verzorgingsgebied

12.495

12.010

11.670

10.395

10.100

9.815

10.350

10.055

9.775

Winkelomzet per hoofd (excl. btw)

€ 1.995

€ 1.915

€ 1.864

€ 2.011

€ 1.930

€ 1.879

€ 1.989

€ 1.908

€ 1.858

Koopkrachtbinding

92%

92%

92%

90%

90%

90%

85%

85%

85%

Omzet uit primair verzorgingsgebied (excl. btw)

€ 22,9 mln

€ 21,2 mln

€ 20 mln

Koopkrachttoevloeiing (aandeel van totale omzet)

10%

10%

10%

Totale potentiële omzet (excl. BTW)

€ 25,5 mln

€ 23,5 mln

€ 22,2 mln

€ 22,1 mln € 20,6 mln € 19,5 mln

€ 18,4 mln € 17,2 mln € 16,3 mln

Gemiddelde omzet per m² NL (excl. btw)

€ 8.037

€ 8.037

€ 8.037

€ 8.037

€ 8.037

€ 8.037

€ 8.037

€ 8.037

€ 8.037

Potentieel aanbod (wvo)

3.171 m²

2.925 m²

2.767 m²

2.754 m²

2.568 m²

2.430 m²

2.292 m²

2.136 m²

2.022 m²

Aanwezig aanbod (wvo)

4.600 m²

4.600 m²

4.600 m²

3.280 m²

3.280 m²

3.280 m²

3.100 m²

3.100 m²

3.100 m²

Gemiddelde omzet per m² lokaal (excl. btw)

€ 5.540

€ 5.110

€ 4.834

€ 6.749

€ 6.292

€ 5.954

€ 5.941

€ 5.539

€ 5.243

€ 18,8 mln € 17,5 mln € 16,6 mln 15%

15%

15%

€ 17,5 mln € 16,3 mln € 15,4 mln 5%

5%

Indicatie marktsituatie supermarkten Ruurlo en Beltrum gemeente Berkelland Ruurlo

Beltrum

2021

2025

2030

2021

2025

2030

Inwoners primair verzorgingsgebied

7.680

7.495

7.280

2.835

2.735

2.660

Winkelomzet per hoofd (excl. btw)

€ 2.040

€ 1.957

€ 1.906

€ 2.037

€ 1.954

€ 1.903

Koopkrachtbinding

85%

85%

85%

50%

50%

50%

€ 2,9 mln

€ 2,7 mln

€ 2,5 mln

5%

5%

5%

Omzet uit primair verzorgingsgebied (excl. btw)

€ 13,3 mln

Koopkrachttoevloeiing (aandeel van totale omzet)

10%

€ 12,5 mln € 11,8 mln 10%

10%

Totale potentiële omzet (excl. BTW)

€ 14,8 mln

€ 13,8 mln € 13,1 mln

€ 3 mln

€ 2,8 mln

€ 2,7 mln

Gemiddelde omzet per m² NL (excl. btw)

€ 8.037

€ 8.037

€ 8.037

€ 8.037

€ 8.037

€ 8.037

Potentieel aanbod (wvo)

1.841 m²

1.724 m²

1.631 m²

378 m²

350 m²

330 m²

Aanwezig aanbod (wvo)

2.800 m²

2.800 m²

2.800 m²

600 m²

600 m²

600 m²

Gemiddelde omzet per m² lokaal (excl. btw)

€ 5.284

€ 4.949

€ 4.680

€ 5.065

€ 4.689

€ 4.440

22 van 23

2182.0920 Beleidskader supermarktstructuur gemeente Berkelland CONCEPT - 16 april 2021

5%

Droogh Trommelen en Partners (DTNP) - Adviseurs voor Ruimte en Strategie Graafseweg 109, 6512 BS Nijmegen | T 024 - 379 20 83 | E info@dtnp.nl | W www.dtnp.nl

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Berkelland&id=9843e867-e86a-4462-bbe2-326dee9f9acb