Bijlage 5. Toelichting bij aanvraag - Stichting Berkelland Lokaal_geanonimiseerd
Tekst van het document
Stichting Berkelland Lokaal Hernieuwde zendtijdaanvraag
1-9-2025
Inhoud Hernieuwde zendtijdtoewijzing Stichting Berkelland Lokaal 2026 - 2028 .............................................. 2 Inleiding ................................................................................................................................................... 2 Publieke taak en maatschappelijke waarde ............................................................................................ 2 Continuïteit 2024..................................................................................................................................... 2 Conclusie en voorstel .............................................................................................................................. 2 Vooruitblik op de stelselwijziging in 2028 ............................................................................................... 2 Veranderingen door wetswijzing in het lokale medialandschap ............................................................ 3 Overzicht Contentproductie – 2024 ....................................................................................................... 3 Samenwerking en maatschappelijke impact ........................................................................................... 4 Lokale en regionale samenwerking in de journalistieke infrastructuur ..................................................
5 Regionale en landelijke verbinding ......................................................................................................... 5 regionale impact ...................................................................................................................................... 5 Digitale strategie én traditionele media versterken elkaar .................................................................... 6 Beleidsplan van REGIO8 .......................................................................................................................... 7 Financiering gemeente Berkelland .......................................................................................................... 8 Financiering vanuit het ministerie van OCW ........................................................................................... 9 Slotopmerking ......................................................................................................................................... 9 Kosten journalistieke taak Berkelland 2026 - 2027 ............................................................................... 10
Hernieuwde zendtijdtoewijzing Stichting Berkelland Lokaal 2026 - 2028 Inleiding De huidige zendtijdtoewijzing voor Stichting Berkelland Lokaal loopt af op 16 april 2026. In het kader van de voorgenomen stelselwijziging in de publieke lokale media, zoals vastgelegd in de nieuwe Mediawet die op 1 januari 2028 van kracht wordt, wordt voorgesteld de zendtijdtoewijzing te verlengen tot de start van de concessie van de streekomroep REGIO8. Stichting Berkelland Lokaal participeert in REGIO8, die de publieke mediataak in de gemeente Berkelland zal vervullen. Publieke taak en maatschappelijke waarde REGIO8 biedt via radio, televisie, online platforms en sociale media een betrouwbaar, toegankelijk en onafhankelijk nieuwsaanbod. Hiermee wordt invulling gegeven aan het Lokaal Toereikend Media-Aanbod (LTMA), dat gericht is op dagelijkse nieuwsvoorziening, multimediale dekking, samenwerking met lokale partners en versterking van de lokale identiteit. Continuïteit 2024 In 2024 heeft de gemeente Berkelland het extra budget voor de journalistieke taak niet uitgekeerd vanwege een bezuinigingsoperatie. Dit had directe gevolgen voor de continuïteit van de lokale nieuwsvoorziening: geplande producties moesten worden teruggeschroefd, de inzet van freelance journalisten werd beperkt en de redactionele capaciteit kwam onder druk te staan.
Hierdoor kon minder verslag worden gedaan van lokale ontwikkelingen, wat ten koste ging van de zichtbaarheid en betrokkenheid van de gemeenschap. Conclusie en voorstel Om de continuïteit van de lokale publieke omroep in Berkelland te waarborgen en een soepele overgang naar de beoogde streekomroep REGIO8 mogelijk te maken, stellen wij voor om de huidige zendtijdtoewijzing aan Stichting Berkelland Lokaal te verlengen tot het moment waarop de nieuwe concessie van de streekomroep ingaat. Met dit besluit onderstreept de gemeente haar betrokkenheid bij het versterken van lokale journalistiek en het verbinden van de gemeenschap. Daarnaast vragen wij u om voor het jaar 2027: • • •
Het geldende richtsnoerbedrag beschikbaar te stellen; De aanvullende gemeentelijke bijdrage te verlengen; Deze bijdrage te indexeren op basis van de prijsontwikkelingen sinds 2021.
Deze maatregelen zijn noodzakelijk om de publieke taak van de lokale omroep professioneel en toekomstbestendig te blijven uitvoeren in aanloop naar de nieuwe concessieperiode.
Vooruitblik op de stelselwijziging in 2028 Binnen het Nederlandse medialandschap wordt gewerkt aan een stelselwijziging die gericht is op het versterken van de lokale publieke omroep. De huidige versnippering van ruim 230 lokale
omroepen maakt plaats voor een nieuw model waarin maximaal 80 streekomroepen worden gevormd. Deze wijziging is onderdeel van een bredere herziening van de nieuwe Mediawet 2028. Met de vorming van streekomroepen wordt beoogd: • • • •
De journalistieke kwaliteit en continuïteit te verbeteren De organisatiekracht en professionaliteit te vergroten De financiering structureel en toekomstbestendig te maken De samenwerking tussen gemeenten en omroepen te vereenvoudigen
De komende jaren staan in het teken van voorbereiding. Streekomroepen worden gevormd op basis van regionale samenwerking, gedragen door gemeenten en omroepen. Beleidsplannen, governance-structuren en redactionele kaders worden opgesteld en afgestemd. De overgang wordt gefaseerd ingevoerd, met ruimte voor maatwerk per regio.
Veranderingen door wetswijzing in het lokale medialandschap De landelijke overheid wil het lokale medialandschap versterken. Daarom komt er een nieuwe Mediawet, die zorgt voor een andere manier van werken en financieren. Voor gemeenten betekent dit het volgende: 1. Sterkere journalistiek Streekomroepen krijgen een belangrijke rol in het leveren van betrouwbare, onafhankelijke lokale nieuwsvoorziening. 2. Meer samenwerking Lokale omroepen gaan samenwerken binnen één regio. Zo ontstaat een krachtige streekomroep die beter kan voldoen aan de eisen van deze tijd. 3. Andere rol voor gemeenten Gemeenten blijven betrokken, maar zijn niet meer de enige financier. Ze houden wel toezicht op de kwaliteit van de lokale informatievoorziening. 4. Financiële bijdrage blijft nodig Gemeenten blijven een deel van de kosten betalen. Die bijdrage is nodig om goede journalistiek mogelijk te maken. De gemeente moet vooraf aangeven hoeveel zij voor de hele concessieperiode wil bijdragen. De gemeenten in de Achterhoek, waaronder Berkelland, zijn reeds gezamenlijk in gesprek over de financiering van de streekomroep vanaf de nieuwe concessieperiode in 2028, met als doel een solide en toekomstbestendige basis voor de journalistiek bij de publieke streekomroep.
Overzicht Contentproductie – 2024 REGIO8 vervult als streekomroep de publieke mediataak voor de Achterhoek en richt zich op betrouwbare, toegankelijke en onafhankelijke nieuwsvoorziening. In 2024 lag de focus van de contentproductie op de gemeenten Doetinchem, Montferland, Oude IJsselstreek, Lochem,
Berkelland en Bronckhorst. De gemeenten Aalten, Oost Gelre en Winterswijk kwamen incidenteel aan bod bij regionaal relevante nieuwsgebeurtenissen. Hoewel er op dit moment geen actieve samenwerking is met 1Achterhoek, staan wij als Berkelland Lokaal – samen met REGIO8 – open voor dialoog. Wel is het van belang dat toekomstige partners zich conformeren aan de uitgangspunten zoals vastgelegd in het visieplan van de streekomroep.
Onderstaand overzicht toont de gemiddelde en totale productie van nieuwscontent (nieuwsvideo’s, artikelen en overige berichtgeving) per gemeente in 2024. Dit geeft inzicht in de mate van journalistieke aandacht per gebied en vormt input voor toekomstige afstemming van het Lokaal Toereikend Media-Aanbod (LTMA). Gemeente
Doetinchem
Oude IJsselstreek Montferland Bronckhorst Berkelland Lochem
Oost Gelre
Winterswijk Aalten
Nieuwsvideo's
Nieuwscontent
Overige
Totaal
91
112
62
265
104 76 63 46 31 17 4 1
123 125 108 105 82 39 18 2
126 54 42 40 16 21 13 9
353 255 213 191 129 77 35 12
Samenwerking en maatschappelijke impact REGIO8 werkt intensief samen met lokale, regionale en landelijke mediapartners. Deze samenwerking draagt bij aan een breed en actueel journalistiek aanbod dat geworteld is in de gemeenschap en verbonden met de wereld daarbuiten. De productie is gericht op maatschappelijke impact, versterking van lokale identiteit en het informeren van inwoners.
De gemeente Berkelland onderstreept met haar deelname aan REGIO8 het belang van een toekomstgerichte en kwalitatieve nieuwsvoorziening. Dit overzicht biedt inzicht in de spreiding van journalistieke aandacht en vormt een basis voor verdere beleidsmatige en financiële afstemming richting de stelselwijziging in 2028.
Lokale en regionale samenwerking in de journalistieke infrastructuur Als onderdeel van de streekomroep REGIO8 werkt Berkelland Lokaal dagelijks aan een krachtig, betrouwbaar en toekomstgericht journalistiek aanbod. Onze kracht ligt in de verbinding met de inwoners van Berkelland en de samenwerking met lokale, regionale en landelijke mediapartners. Deze notitie geeft inzicht in de samenwerkingsverbanden en de rol van Berkelland Lokaal binnen het bredere medialandschap. Berkelland Lokaal is stevig verankerd in de gemeenschap en werkt intensief samen met lokale mediapartners: • • • •
112 Achterhoek-nieuws: levert actuele informatie en beeldmateriaal bij incidenten. Nieuws uit Berkelland: partner in het delen van nieuws en verhalen uit de regio. Achterhoek Nieuws: met diverse titels van de huis aan huiskrant werken we samen. Omroep Gelderland in bureau lokaal.
Deze samenwerking stelt ons in staat om journalistiek te bedrijven die relevant is voor onze dorpen, buurtschappen en gemeenschappen. Daarnaast participeren wij in een bredere streekomroep samenwerking met lokale omroepen uit de gemeenten Bronckhorst, Lochem en Winterswijk, waaronder Radio Ideaal, RTV Slingeland en REGIO8 zelf. Samen bouwen we aan een sterke streekjournalistiek waarin de lokale identiteit behouden blijft en de kwaliteit wordt versterkt.
Regionale en landelijke verbinding Binnen het samenwerkingsverband Bureau Lokaal Gelderland werken wij met Omroep Gelderland en de NOS aan een geïntegreerde journalistieke infrastructuur. Dit initiatief maakt het mogelijk om lokaal nieuws te verbinden met regionale en landelijke thema’s. Het biedt ruimte voor gezamenlijke productie, opleiding en talentontwikkeling. Ook zijn wij betrokken bij gesprekken over het Publiek Journalistiek Huis, en werken samen met Omroep Gelderland en andere streekomroepen in de provincie Gelderland met als doel om de drie lagen van de publieke journalistiek – lokaal, regionaal en landelijk – duurzaam met elkaar te verbinden.
regionale impact REGIO8, de streekomroep voor de Achterhoek en Liemers, laat zien dat regionale journalistiek springlevend is. Uit recente cijfers blijkt dat het gemiddeld maandelijks bereik via de verschillende digitale kanalen én via radio indrukwekkend is. Met een sterke aanwezigheid op sociale media,
een goed bezochte website en een groot radiopubliek weet REGIO8 een breed publiek te bereiken in de regio én daarbuiten.
Sociale media als motor van bereik De cijfers spreken voor zich: • • • • • •
TikTok: 94.128 weergaven per maand Facebook: 93.000 weergaven per maand Twitter/X: 92.400 weergaven per maand Instagram: 83.532 weergaven per maand YouTube: 71.350 unieke kijkers per maand Website: 92.083 bezoeken per maand
Radiobereik: een stabiele pijler Naast de digitale kanalen bereikt REGIO8 ook via de radio een groot publiek. Volgens het wekelijkse NMO-luisteronderzoek, uitgevoerd door een onafhankelijk onderzoeksbureau, ligt het gemiddelde maandelijkse radiobereik in 2024 op 182.833 luisteraars. Dit onderzoek meet het luistergedrag van Nederlanders op representatieve wijze en vormt de standaard voor bereikcijfers in de radiowereld.
Digitale strategie én traditionele media versterken elkaar De combinatie van moderne distributiekanalen en traditionele media zorgt voor een krachtig bereik. REGIO8 weet met visuele storytelling, korte videoformats en actuele berichtgeving aansluiting te vinden bij diverse doelgroepen, terwijl de radio een vertrouwd kanaal blijft voor nieuws en achtergronden.
Beleidsplan van REGIO8 REGIO8 heeft in haar beleidsplan de ambitie uitgesproken om als streekomroep een verbindende rol te spelen in de Achterhoek. De focus ligt op betrouwbare, multimediale nieuwsvoorziening, versterking van de lokale identiteit en samenwerking met lokale en regionale partners. Berkelland Lokaal draagt hier actief aan bij en onderschrijft de uitgangspunten zoals verwoord in het visieplan van REGIO8, waaronder journalistieke onafhankelijkheid, maatschappelijke relevantie en regionale samenwerking.
Onderbouwing van het belang van een goed gefinancierde lokale omroep 1. Lokale journalistiek versterkt de democratie Onafhankelijke verslaggeving op lokaal niveau draagt bij aan transparantie, controle van de macht en betrokkenheid van inwoners bij besluitvorming. Lokale media zijn vaak de enige journalistieke waakhond op gemeentelijk niveau. 2. Lokale media zijn het geheugen van de gemeenschap Ze leggen gebeurtenissen vast, geven aandacht aan tradities, streektaal en lokale cultuur, en dragen bij aan sociale cohesie. Dit versterkt de identiteit van dorpen en buurtschappen. 3. Multimediale verspreiding vergroot het bereik Door inzet van radio, televisie, online platforms en sociale media bereikt de lokale omroep een breed publiek, inclusief jongeren en digitaal actieve doelgroepen. Dit maakt het nieuws toegankelijk voor iedereen. 4. Samenwerking binnen streken verhoogt kwaliteit en efficiëntie Streekomroepen bundelen krachten, delen redacties en techniek, en zorgen voor continuïteit en professionalisering van het aanbod. Dit leidt tot een robuustere infrastructuur en betere journalistieke prestaties. 5. Lokale omroepen zijn 24/7 bereikbaar bij calamiteiten De omroep is voor ieder gratis toegangkelijk en zit niet achter de betaalmuur Ze zijn snel inzetbaar bij rampen, storingen of andere urgente situaties.
De korte lijnen met gemeenten en hulpdiensten maken hen tot een betrouwbare informatiebron voor iedere Achterhoeker. 6. Gemeentelijke financiering moet aansluiten bij verwachtingen Wanneer gemeenten eisen stellen aan bereik, inhoud en samenwerking, moet daar ook een passende financiële bijdrage tegenover staan. Structurele en realistische financiering is noodzakelijk voor duurzame kwaliteit.
Financiering gemeente Berkelland De gemeente Berkelland stelt niet alleen inhoudelijke eisen aan het Lokale Toereikend MediaAanbod (LTMA), maar levert ook een financiële bijdrage. Jaarlijks ontvangt de gemeente hiervoor middelen via het Gemeentefonds, die automatisch worden geïndexeerd. Daarnaast stelt de gemeente een aanvullend bedrag beschikbaar om de kwaliteit en continuïteit van het lokale media-aanbod te waarborgen. Dit aanvullende bedrag is echter sinds 2021 niet meegegroeid met de loon- en prijsontwikkelingen, terwijl de kosten voor journalistiek personeel in diezelfde periode aanzienlijk zijn gestegen. De inzet van deze middelen wordt jaarlijks afgestemd en transparant verantwoord aan het Commissariaat voor de Media. Het uitblijven van indexatie heeft directe gevolgen voor het kunnen naleven van de Fair Practice Code voor de journalistiek. Deze code stelt eisen aan eerlijke beloning, veilige werkomstandigheden en professionele ontwikkeling. Zonder een passende financiële basis komt niet alleen de inhoudelijke kwaliteit van de berichtgeving onder druk te staan, maar ook de duurzame inzetbaarheid van journalistiek personeel én de positie van Berkelland binnen het toekomstige streekomroepmodel.
Wij vragen de raad daarom om vanaf 2027 het aanvullende bedrag vanaf 2021 alsnog te indexeren, zodat de gemeente haar rol als betrouwbare partner in de versterking van lokale journalistiek kan blijven vervullen. In de onderstaande berekening gaan we uit van 19.200 huishouden en 43.917 inwoners in de gemeente Berkelland Bekostigingstype in euro’s
2025
2026
2027
Gemeentefonds Richtsnoerbedrag via rijksgelden met index
31.104
32.289
33.408
Additioneel Berkelland
30.000
30.000
34.000
Absolute bekostiging vanuit de gemeente Berkelland
61.104
62.289
67.408
25.000
26.000
27.000
Totale bekostiging
86.104
88.289
94.408
Financiering vanuit het ministerie van OCW
Financiering vanuit het ministerie van OCW De middelen voor professionalisering stellen REGIO8 in staat om haar publieke taak als streekomroep kwalitatief, onafhankelijk en toekomstbestendig uit te voeren. De inzet richt zich op drie hoofdgebieden:
1. Versterking van de redactie • • •
Aantrekken van professionele journalisten met regionale kennis Scholing en begeleiding van redacteuren en lokale correspondenten Uitbouw van een netwerk van verslaggevers in kleinere kernen
2. Regionale samenwerking • • •
Afstemming met gemeenten over de invulling van de publieke taak Samenwerking met bestaande lokale omroepen binnen het verzorgingsgebied Ontwikkeling van gezamenlijke redactionele kaders en kwaliteitsstandaarden
3. Organisatieontwikkeling • • •
Inrichting van een stabiele governance-structuur met toezicht en verantwoording Versterking van de interne organisatie, inclusief planning en administratie Opbouw van duurzame samenwerkingen met lokale media en maatschappelijke partners
Slotopmerking Een goed gefinancierde lokale omroep is geen luxe, maar een publieke voorziening die bijdraagt aan democratie, veiligheid, identiteit en verbondenheid. De gemeente Berkelland onderstreept haar betrokkenheid bij de streekomroep REGIO8 en blijft zich inzetten voor een sterke lokale journalistiek die de gemeenschap informeert, verbindt en versterkt. De gemeenteraad van Berkelland wordt verzocht in te stemmen met de verlenging van de zendtijdtoewijzing voor Stichting Berkelland Lokaal tot het moment waarop de concessie van de streekomroep formeel van start gaat. Hiermee wordt de continuïteit van het lokale media-aanbod in de gemeente Berkelland gewaarborgd in aanloop naar de invoering van de nieuwe Mediawet. Daarnaast wordt de raad gevraagd een positief advies uit te brengen over de samenstelling van de programmaraad en het verzoek aan het Commissariaat voor de Media om eveneens positief te adviseren over de verlengde aanwijzing. Voorgesteld wordt tevens om de additionele gemeentelijke bekostiging voor 2027 te verhogen zoals voorgesteld in de bekostigingstabel, zodat deze beter aansluit bij de inhoudelijke verwachtingen die de gemeente stelt aan de uitvoering van de publieke mediaopdracht. Tot slot wordt de raad verzocht zich actief voor te bereiden op de invoering van de nieuwe Mediawet per 1 januari 2028.
Dit houdt onder meer in: het inzichtelijk maken van de structurele financiering per inwoner, het anticiperen op de rol van REGIO8 als streekomroep voor de Achterhoek, en het blijven investeren in samenwerking, kwaliteit en bereik van het lokale mediaaanbod.
Kosten journalistieke taak Berkelland 2026 - 2027
Inzet per gemeente Personele inzet Functie
Uren per week
Redacteur
20
29.992,00
Eindredacteur
6
12.987,00
Hoofdredacteur
4
8.850,00
Community redacteur / montage
8
11.408,00
Cameraman/vrouw
8
12.542,00
Pensioenen Subtotaal personele inzet
Kosten per jaar (€)
11.440,00 46
87.219,00
Mobiliteit
2.187,00
ICT
2.567,00
Newsroom & Platform
8.149,00
Prorata-regeling
5.672,00
Overige kosten
2.250,00
Subtotaal kosten
20.825,00 108.044,00