Bijlage 2 Verkenning exploitatiemaatregelen door stichting 't Timpke
Tekst van het document
Versie 30-10-2023
Op verzoek van de gemeente Berkelland geven wij onderstaand een beschrijving van onze exploitatie en de mogelijkheden tot (financiële) verbetering c.q. verkleining van de begrote tekorten.
ALGEMEEN In 1975 werd ’t Timpke als instructiebad geopend; in 1992 werd het zwembad in huidige vorm gebouwd en in gebruik genomen. De huidige sporthal werd in 2001 toegevoegd ter vervanging van de oude sporthal aan de Haarloseweg, nadat deze in 1995 reeds aan de exploitatie werd toegevoegd. Bij de bouw van het huidige zwembad stond functionaliteit en gebruik door doelgroepen en verenigingen voorop. Slechts heel beperkt werd iets aan recreatie in het ondiepe bad toegevoegd, maar geen glijbaan en andere recreatie functies. Het recreatieve bezoek is daardoor beperkt. Algemene regel geldt dat in principe opbrengst van activiteiten de flexibele kosten (m.n. personeel) moet kunnen dekken. Bij de toevoeging van de sporthal werd een functioneel concept ontworpen waardoor de algemene functies receptie, horeca en toezicht centraal en dus efficiënt werden geplaatst en ingericht. De sporthal heeft een calamiteiten functie en is tevens voor de GGD een regionale inentingslocatie.
Verhouding met gemeente Sinds circa 25 jaar wordt de “formele” verhouding tussen de gemeente Berkelland (en eerder gemeente Borculo) vorm gegeven in 4-jaars contracten. Mede op basis van een meerjarenbegroting van de Stichting wordt daar in voor het eerste jaar de exploitatie-bijdrage van de gemeente aan de Stichting vastgelegd en de norm voor indexatie in de opvolgende jaren. Positiever of negatiever resultaat van de exploitatie
van enig jaar is voor rekening van de Stichting. Het bestuur en management van de Stichting sturen aldus gemiddeld op een 0-resultaat. De Stichting verhuurt de accommodatie aan diverse gebruikersgroepen uit de onderwijs- en sportomgeving. De gemeente betaalt geen aparte vergoeding voor het gebruik door het basisonderwijs. Daarnaast organiseert de Stichting een aantal activiteiten waar voor door de deelnemers individueel wordt betaald. In 2014 werd door de gemeente een bezuinigingsopdracht van structureel circa € 130.000,-- bij de Stichting neergelegd. De Stichting heeft middels bijstellingen circa 50% van deze bezuiniging met moeite en tegenzin verwerkt in de exploitatie. Na beoordeling en overleg met de gemeente is geconcludeerd dat circa 50% van deze bezuinigingsopdracht niet te realiseren valt in de directe exploitatie van de Stichting. Het draaien aan knoppen leidt dan mogelijk tot minder kosten, maar de inkomsten zullen ook terug lopen; de normen van veiligheid en hygiëne kunnen niet aangetast worden. Om toch te komen tot deze opbrengst is een deel van de financiering over een langere termijn uitgeschoven waardoor de jaarlijkse rente en aflossing naar een lager bedrag ging. Met ingang van 1 januari 2019 eindigde door Rijksbeleid de mogelijkheid om BTW te verrekenen. Als gedeeltelijke compensatie stelde het Rijk de BOSA-regeling op.
Echter een deel van onze kosten valt niet onder BOSA. Onze accountant heeft na afloop van 2019 berekend dat dit per saldo een lastenverzwaring voor de Stichting betekende van circa € 19.000,--. Ons bestuur heeft dit probleem met de betreffende wethouder besproken omdat dit als onomkoombaar effect van Rijksbeleid een negatief effect op het exploitatieresultaat heeft, en een niet verwachte ontwikkeling was bij het afsluiten van de lopende 4-jaars overeenkomst. De wethouder was niet bereid dit tussentijds mee te laten wegen en schoof dit door naar een opvolgend contract, dat er echter door corona etc. nog niet gekomen is (zie verder).
De exploitatieresultaten over de jaren vòòr 2014 gaven gemiddeld een 0resultaat. De feitelijke resultaten over meerdere jaren nà 2014 geven per saldo een negatief resultaat (zie bijgaand resultaatoverzicht) hetgeen leidt tot een negatief eigen vermogen op de balans. De laatste afgesloten subsidie- en exploitatieovereenkomst betrof de periode 20162020. Vanwege corona en later de energie en algemene kosten ontwikkeling is jaarlijks afgesproken deze overeenkomst te verlengen incl. het hanteren van de indexeringsnorm en de intentie gezamenlijk verantwoordelijkheid te dragen. De in onze begrotingsontwikkeling gehanteerde indexeringsnorm voor personeelskosten van 2% dekt de kostenverhoging (12%) door de nieuwe CAO bij lange niet. Daarnaast staan de inkomsten onder druk door de afname aan sportgebruik na de corona-periode. Geprognotiseerde inkomstenverhogingen kunnen aldus niet gerealiseerd worden; als voorbeeld moge dienen de enorme vermindering van gebruiksuren door de zwemvereniging met maar liefst 50%. Voor 2022 heeft de gemeente een voorschot subsidie met 10%indexering verleend; de feitelijke indexering via de afgesproken CBS-norm is echter 32%. 2
De gemeente gaf aan de exploitatie te willen volgen, en mee te werken aan het verkrijgen van diverse bijzondere corona en energie subsidies van het Rijk. Meerdere keren per jaar is er overleg geweest over de exploitatie resultaten. Van alle van toepassing zijnde subsidies is gebruik gemaakt met de uitkering van subsidiebedragen.
Sportontwikkeling In het ambtelijk en bestuurlijk overleg in deze jaren is ook steeds het belang van sportontwikkeling aan de orde geweest. Zowel het algemeen maatschappelijk sociaal en gezondheidsbelang is daar in van belang. Op basis van het College-akkoord 2018-2022 is met de toenmalig wethouder sport gesproken over een opdracht sportontwikkeling voor ’t Timpke. Deze taak hebben we aanvaard met de toezegging dat er uit Rijksbeleid incidentele middelen beschikbaar zouden komen. Hier hebben we echter nauwelijks iets van gezien. Sinds 2019 is gestart met een project open sportpark de Wildbaan met collegiale samenwerking en gezamenlijke belang van de deelnemers. Dit werd geïntensiveerd door het besluit om de nieuwbouw locatie van het Staring op de Wildbaan te plaatsen en de ontwikkeling de titel te geven Campus de Wildbaan. De Stichting en accommodatie ’t Timpke heeft in deze ontwikkeling een wezenlijke rol gespeeld en doet dit nog. Voor de inhoudelijke coördinatie is voor één dag per week een sportparkmanager aangetrokken. De financiële administratie wordt om niet door de Stichting verzorgd binnen haar exploitatie. Sportontwikkeling is intussen een wezenlijke functie van de professionele organisatie van ’t Timpke. Samengewerkt wordt met verenigingen op de Wildbaan, met organisaties in het zorglandschap en met de SFB. De kosten van deze ontwikkelingen gaan voor de baat uit.
Behalve een enkele incidentele situatie zijn deze kosten in de exploitatie van ’t Timpke verwerkt. De ontwikkelkosten met ook het creëren van een belangen netwerk in de (ruime) kern Borculo moet gezien worden als overhead. De directe uitvoeringskosten moeten na een introductieperiode gedekt kunnen worden uit de opbrengst van de deelname.
Verduurzaming Vanaf 2017 is jaarlijks binnen de eigen exploitatie geïnvesteerd in verduurzaming. De gasketel was toen reeds vervangen. In 2017 zijn op het dak 481 zonnepanelen geplaatst; sindsdien is de verlichting in stapjes geheel omgebouwd naar LED met bewegingsmelding. Bij andere investeringen wordt veel aandacht gegeven aan de energie-component. Het gebouw met bouwjaren 1992 zwembad en 2001 sporthal vraagt om intensieve aandacht, zowel te kenmerken als renovatie als verduurzaming. In 2022 is het technisch hart van het zwembad nagenoeg geheel vernieuwd waar voor de gemeente een investeringssubsidie van € 600.000,-- ter beschikking stelde. Voor de gewenste vervolgstappen in renovatie en verduurzaming is een aanvraag door de 3
Stichting bij de gemeente gedaan. Hopelijk zal de komende tijd duidelijkheid komen in de aanpak en financiering.
Personeelskosten Deze groep kosten heeft een direct verband met het in dienst hebben van onze medewerkers. Dit betreft zowel de salaris en daar aan gerelateerde kosten als kosten van bijscholing, werkkleding en reiskosten ww. Wij volgen de (goedkopere) CAO zwembaden zoals deze door de werkgeversvereniging Zwembaden met de bonden wordt afgesloten. We hebben een (grove) toewijzing van uren opgesteld naar de hoofdactiviteiten van onze medewerkers. Naast deze detaillering kan de volgende groepering ook een beeld geven : 1. Overhead, zijnde * management en administratie * techniek * activiteit ontwikkeling 2. Operatie A, planning en uitvoering van sport- en beweeg activiteiten 3. Operatie B, receptie met diverse registratie- en controle systemen, de horeca en schoonmaak. Toelichting Overhead : De bedrijfsleider van onze accommodatie heeft de algemene operationele verantwoordelijkheid voor functioneren en ontwikkelingen, met de personele verantwoordelijkheid voor de circa 20 (deeltijd) medewerkers. Voor het dagelijks beheer wordt een administratief systeem gevoerd zowel gericht op financiën als andere aspecten van de organisatie. Het bestuur van de Stichting wordt ondersteund met gegevens en ontwikkelingen. Voor diverse controles, inspecties en toetsingen is de bedrijfsleider de eerst aanspreekbare persoon en wordt daar in ondersteund door een technisch medewerker.
Het aantal voorschriften en de externe aandacht daarvoor is in de laatste jaren enorm toegenomen. De inwerking stelling van de Omgevingswet zal een wijziging te weeg brengen van toetsing op basis van normen naar het beheer en voorkomen van risico’s. Dit vraagt een verandering in beheer en aansturing door het management en ook in de uitvoering en bewustzijn daarin van medewerkers. De natte omgeving brengt vele (potentiële) risico’s mee; maar daarnaast is met name in de technische aandacht voor gebouw, installaties en gebruik daarvan een 4
specifieke deskundigheid en aandacht nodig. Ook de ARBO-wet is een belangrijke richting gever voor de veiligheid van de medewerkers. Als Stichting en accommodatie ontwikkelen we eigen producten/activiteiten. Van oudsher de zwemlessen. Deze productontwikkeling moet leiden tot meer gebruik van zwembad en sporthal. Daarnaast ook de reactie op de behoefte aan individualisering dus (helaas) afstand nemen van verplichtingen van uit sportverenigingen. Onze inzet past bij het concept sportbeleid van de gemeente Berkelland en levert opbrengst in aanzien en financiële exploitatie. Operatie A : Het bestand aan medewerkers voor de groep Operatie A is afgestemd op de activiteiten die er in met name het zwembad zijn. Hiervoor hanteren we strakke normen op basis van wet- en regelgeving en risicobeheersing om de veiligheid voor onze gebruikers te waarborgen en de uitvoering op een kwalitatief hoog niveau te hebben. Voor de zwemtechnische kant volgen wij de normen en aanpak van de NRZ. De afgelopen jaren zijn er diverse discussies op landelijk (politiek) niveau geweest over de verschillende vormen die gevolgd (kunnen) worden. Uitgesproken is dat het model van de NRZ het na te streven model zou moeten zijn.
Binnen ’t Timpke bepaalt de geformuleerde NRZ-aanpak de norm voor het model van lesgeven, de begeleiding daar in door zwemonderwijzers, de groepsgrootte, de toetsingsmomenten en de kriteria voor het behalen van certificaten en diploma’s. Met regelmaat toetst de NRZ onaangekondigd onze aanpak. De zwemonderwijzers moeten verplicht jaarlijks bijscholing volgen; de toezichthouders moeten jaarlijks hun certificaat reddend zwemmen vernieuwen. Voor de hele organisatie geldt dat er jaarlijks een programma voor bijscholing is voor EHBO, reanimatie en BHV. De operationele verantwoordelijkheid tijdens de gebruiksuren van de trainingsavonden door de zwemvereniging is contractueel geheel neergelegd bij hun kader. Operatie B : De receptie van onze accommodatie is gedurende de openingsuren altijd bezet door één medewerk(st)er. Overdag ligt het speerpunt bij toezicht op in- en uitgaande personen, bewaken van de sociale veiligheid, het registreren in diverse klant- en administratieve systemen van gebruikers, het ontvangen en waar nodig begeleiden van gebruikers en verstrekken van horeca-producten. In de avond is er een gedeeltelijk verschuiving naar horeca en schoonmaak. De receptie heeft de centrale taak voor de gehele accommodatie, dus zowel zwembad, sporthal als squash. In een noodscenario ligt daar een coördinerende taak. Hygiëne in een sportaccommodatie is een groot goed.
Gebruikers komen tenslotte in aanraking met vele zaken die ook door mede-gebruikers worden aangeraakt. Daarnaast treedt bij gebruik een vervuiling op die tijdig verwijderd moet worden. 5
De schoonmaak van de sporthal en nevenruimtes is in de regel ’s-ochtends voordat het onderwijsgebruik begint en in de middag na onderwijsgebruik en voordat de verenigingen en andere gebruikers starten. Het zwembad en nevenruimten wordt na gebruik dagelijks schoongespoten. Eenmaal per week is er een intensieve schoonmaakbeurt. De squahsruimte wordt schoongemaakt op basis van het gebruik. De schoonmaak van de horeca is een combi-activiteit met de receptiefunctie en de uitgifte van producten. Aan het eind van elke avond vindt een reiniging plaats. Bij de regelmatige, dagelijkse schoonmaak wordt tevens geïnspecteerd op mankementen die daardoor snel aandacht kunnen krijgen. Minder personeelskosten Een eventuele vermindering in personeelskosten in de omschreven overhead is onmogelijk; in een risicovolle natte omgeving, met een enorme diversiteit van bezoekers en activiteiten, de personele en financiële verantwoordelijkheden, de handhaving e.d. van de regelgeving en ondersteuning van het vrijwillige bestuur is naar onze mening de omvang van het aantal betreffende uren al zeer krap. De technisch medewerker bewaakt en stuurt de installatietechniek en voert onderhoud activiteiten uit die voorgeschreven kunnen zijn door de fabrikant, genoemd worden in verschillende regelgevingen en vanuit risico-beheer.
Deze activiteiten zijn niet “vrijblijvend” maar zullen altijd uitgevoerd moeten worden. Dit kan deels door andere medewerkers er mee te belasten en een belangrijk deel uitbesteden aan externe firma’s. Vooral dat laatste zal leiden tot hogere kosten en toename van het risico op tijdelijke sluiting of andere invloed op het gebruik. Schoonmaak is belangrijk om de hygiëne in de accommodatie op een goed niveau te hebben. Hier in kan geen risico genomen worden. Wij volgen de normen van C-mark die ook vloermonsters neemt om deze te testen op vervuiling. Door goede schoonmaak i.c. met tijdig (preventief) onderhoud worden ook kosten voorkomen. Voorbeeld is de tegelvloer van de zwembadperrons die dateren van 1992; deze moeten voldoende aan een genormeerde stroefheid; twee jaar terug is de stroefheid getest en is het weer voor 10 jaar “vrijgegeven”. Indien de schoonmaak verminderd wordt slipt de stroefheid dicht en zal er snel een te gladde vloer ontstaan. Met risico’s van gladheid en schimmelgroei. De schoonmaak medewerkers volgen jaarlijks een bijscholing voor het gebruik van schoonmaakmiddelen en apparatuur. Bij vermindering van het operationeel personeelsbestand zal er direct effect zijn in de sport- en beweeg- activiteiten die uitgevoerd en begeleid worden. Dit betekent dus direct een vermindering van opbrengsten. 6
Individueel gebruik door de inwoners zal hierdoor naar minder momenten beperkt worden; dit betreft voor een belangrijk deel mensen uit de groep 50+. De inzet van zwemonderwijzers per les- of aqua-activiteit stellen wij niet ter discussie vrij, omdat dit direct effect zou hebben op kwaliteit en veiligheid. Het verminderen van lesgroepen (nu 398 kinderen zwemles) zou betekenen dat de wachtlijst (nu 148) zal groeien, hetgeen ongewenst is. Mogelijke beperking van de diverse vormen van activiteiten zoals bijvoorbeeld zwanger en zwemmen, baby- en peuterzwemmen, aquajogging, ouderen gym in water of in sporthal lijkt strijdig met het belang van sport en bewegen. Investeren in deze producten is een speerpunt in de (concept) gemeentelijke sport- en beweegvisie. De groep kinderen met een rugzakje is een speerpunt in onze aanpak. Ruimtelijk is er een beperking door ophoping van de diverse activiteiten na afloop van de schooltijden en tot begin van de avond. De waardering is groot maar onze investering daarin ook. Ontwikkeling van nieuwe activiteiten vraagt inzet, tijd en een investering in het in de markt zetten. Uitgangspunt bij onze activiteiten is dat de personeelskosten van de begeleiding gedekt worden door de direct behaalde inkomsten door deelname. Bij een nieuwe activiteit kan er een “risico-periode” zijn. Ook kan incidenteel het maatschappelijk belang een rol spelen.
Door de krapte op de arbeidsmarkt, zeker reeds meerdere jaren voor zwemtechnische medewerkers, is het noodzakelijk geweest om gekwalificeerde medewerkers “in te kopen” met het aanbod van goede salarissen, hoog in de CAOschalen. In overleg met het GraafschapCollege is intensivering van aandacht voor de inhoud van de zwemtechnische functies afgesproken. Als erkend opleidings- en stage-organisatie voor beroepsopleidingen hebben we nu enkele stageplaatsen bezet. De financiële personeelslast van onze medewerkers ligt globaal tussen € 25,00 en € 30,00 per uur.
Energie kosten Voor de leverings overeenkomsten voor gas en elektra is sinds 2016 een contract met PME gesloten voor de collectieve inkoop voor een aantal grootverbruikers. Tegen een geringe deelnemers-vergoeding ( € 175,-- per jaar) wordt door PME onderhandeld over de leveringstarieven, wordt per periode een leverancier vastgezet en worden de variabele of vaste tarieven vastgesteld, al of niet met click-momenten. Uitgangspunt 2024 bij gas is bijvoorbeeld de beursnotering voor dit product met een vast percentage opslag als opbrengst voor de potentiële leverancier. Een onderhandelingsgroep uit de deelnemende grootverbruikers begeleidt en stuurt deze keuze processen.
7
Sinds onze deelname en de realisatie van vele energiebesparende maatregelen zijn onze kosten teruggelopen en ook in deze moeilijke tijd redelijk beheersbaar gebleken. Vitens is de leverancier van water; de belangrijkste waterverbruiker is het zwembad. De suppletie van het badwater is vastgelegd in de WHVBZ in een norm per zwemmende bezoeker. Het aantal zwemmende bezoekers wordt geregistreerd in een systeem bij de receptie. Sinds de omschakeling medio 2022 naar zoutelectrolyse is het gebruik van chloorbleekloog en zwavelzuur beëindigd (opslag zou sowieso vervangen moeten worden en de plek van de opslag verplaatst vanwege nieuwbouw). Daartegenover is het gebruik van zout begonnen en vraagt het electrolyseproces veel stroom. De gebruikerservaringen van zwemmers zijn zeer positief. Minder energiekosten Gas dient met name voor de verwarming van gebouw, van zwemwater en van douchewater. De temperatuur van het douchewater is enkele graden teruggebracht bij de aanvang van de energieproblemen. De temperatuur van het zwemwater kan teruggebracht worden. Het ondiepe bad heeft nu 32 graden vanwege de vormen van gebruik. Verlaging van de temperatuur zal direct negatieve invloed hebben op met name gebruik door zwangeren, baby en peuter, leszwemmen en ouderen. De watertemperatuur in het wedstrijdbad is rond 27 -28 graden; hoger mag niet vanwege het zwemmen van waterpolowedstrijden.
Maar kouder zal “geen waardering” krijgen van de overige zwemmers met het effect van minder bezoekers. De waterbakken zijn in het plenum door een schuimlaag geïsoleerd. De temperatuur in het gebouw, en dan met name in het zwembaddeel, wordt mede beïnvloed door de luchtvochtigheid. Dit wordt gestuurd door een LuchtBehandelingsKast, met een beperkte warmteterugwinning, die op het dak staat. Optimalisering van deze warmteterugwinning vraagt een investering. Het verminderen van de warmte, met daardoor minder stookkosten, in het zwembaddeel zal leiden tot meer condensvorming en daarmee risico’s voor het gebouw. Een “project van het gas af” is haalbaar, maar daar zijn investeringen mee gemoeid. Een combinatie met het gasloos-bouwen van eventuele nieuwe sportzaal-ruimte kan dit zinvol maken. Synarchis heeft dit onderzocht en kan dit verder uitwerken. Electra wordt met name ingezet voor de verlichting in de vele ruimtes en voor het draaien van de installaties. Het verminderen van gebruik is ook gerealiseerd door nagenoeg volledige ombouw van de verlichting naar LED en het op vele plaatsen 8
aanbrengen van bewegingsmelders. Daarnaast heeft energieverbruik bij de vervangingen in de installaties een belangrijke rol gespeeld. Voor het basisverbruik zijn in 2017 bijna 500 zonnepanelen op de daken aangebracht. Water is het basis ingrediënt van een zwembad. Het verbruik van water of wel de vervanging van gebruikt water voor vers water is in een norm per zwemmende bezoeker vastgelegd. Meerdere keren per dag dient de waterkwaliteit gecontroleerd te worden door een meting en vervolgens vastgelegd te worden in een registratie, welke wordt gecontroleerd door de provincie Gelderland. Hergebruik van water is een mogelijkheid maar de installatie van zo’n systeem zal onevenredig veel geld kosten; installateurs raden het af vanwege vele negatieve ervaringen. Zout wordt grootschalig gebruikt ten behoeve van de zoutelectrolyse. In wet- en regelgeving is nauwkeurig aangegeven wat de kwaliteit van zwemwater moet zijn. Deze normen mogen niet genegeerd worden. Het proces van zoutelectrolyse is volledig geautomatiseerd; echter de gevoeligheid van de apparatuur en het ingestelde proces vragen dagelijkse technische aandacht.
Kosten externe administratie en interne systeemkosten Digitalisering van processen en informatiebeheer zijn belangrijk om te kunnen sturen, snel te reageren waar nodig en in de verantwoording naar “buiten”. De fase dat digitalisering leidt tot kostenbesparing is reeds lang voorbij. De interne administratie processen zijn allen gedigitaliseerd, van financiën tot een leerlingvolgsysteem waar ouders de gegevens en ontwikkeling van hun leszwemmende kinderen thuis kunnen oproepen. Ook het technisch beheer is zodanig ingericht dat het functioneren van de installatie techniek via Priva gebouwbeheersysteem, ook op afstand, bewaakt en zo nodig ingegrepen kan worden. Eventueel kunnen de betreffende installateurs bijgeschakeld worden. Op deze wijze kan er efficiënt en snel worden gereageerd bij storingen. Voor de vele inspecties en onderhoudsbeurten is een digitale inspectieplanner een belangrijke ondersteuner in activiteiten, maar ook een registratie voor het afleggen van verantwoording aan controlerende instanties. Dit belang neemt met het inwerking treden van de Omgevingswet enorm toe in het kader van voorgeschreven risicobeheer. Vanwege de benodigde specifieke kennis wordt met een extern salarisbureau gewerkt.
Alle gegevens in relatie tot uren, contract en persoonlijke gegevens worden maandelijks aangeleverd aan het bureau waarna de gegevens voor salarisbetaling aan ons ter beschikking komen. De post accountantskosten is de laatste jaren door corona- en energie subsidiëring met de voorgeschreven accountantsbeoordeling toegenomen. De basis van deze 9
inzet ligt echter in de gemeentelijke voorwaarden voor de aanlevering van jaarcijfers en de afrekening van bij voorschot toegekende subsidie. Verzekeringen zijn in elke functionerende organisatie noodzakelijk. Een sportaccommodatie en zeker een zwembad kennen verhoogde risico’s, zowel in WA als ook voor management, medewerkers en bestuur. Hierin bieden verzekeringen een basis van risico-voorziening. Op dit moment wordt de gehele portefeuille tegen het licht gehouden, zowel inhoudelijk als kosten.
Kosten van onderhoud Het dagelijks klein onderhoud aan gebouw, voorzieningen en installaties is noodzakelijk om het juiste niveau te behouden opdat de exploitatie ongestoord kan worden uitgevoerd. Voorschriften, onderhoudsplannen en technische ingewikkeldheid nemen toe, waardoor ook de te maken kosten voor in te huren professionals zullen stijgen. Gestegen materiaalkosten en personeelskosten bij in te huren bedrijven brengen hogere lasten met zich mee. Het groot onderhoud, vervangingen met technische afschrijvingen tot circa 20 jaar, staan gepland in het meerjarenplan. Uit de exploitatie wordt jaarlijks een bedrag naar de reservering groot onderhoud overgeboekt. De vervangingen met een langere technische afschrijving en het intensievere aandeel in het op orde houden van het gebouw vangen wij in de term renovatie. Hiervoor zijn aanvragen ingediend bij de gemeente voor eenmalig geld om dit, samen met verduurzaming maatregelen, uit te voeren.
Kapitaalkosten Afschrijvingen op investeringen volgen de aanvaardbare financiële regels. De aflossingen op financieringen zijn gepland volgens de gesloten contracten evenals de rentebetalingen. Indien de uitstaande leningen (RABO-bank en BNG) direct afgelost worden is dit een verlichting in de exploitatie van de Stichting door het wegvallen van de rentelast; daarnaast zou er het voordeel zijn van de druk van de aflossingsplicht.
Inkomsten De tarieven voor gebruik van de diverse sport- en beweegfaciliteiten in onze accommodatie worden jaarlijks beoordeeld en in principe ook geïndexeerd. Richting gevend is de indexering die de gemeente voor ons toepast; daarbij wordt (zo mogelijk) ook betrokken wat de tarieven bij collega-accommodaties zijn.
10
Per 1 januari 2023 zijn de tarieven fors verhoogd (globaal tussen 7 en 10%) vanwege de invloed van kostenontwikkelingen in energie, personeel en andere inkoop. Dit heeft geleid tot verweer vanuit sportverenigingen en de ervaring bij het wisselen van het seizoen is dat er meer gelet wordt op kostenbeheersing van de vereniging. Merkbaar is het effect dat zich voordoet door/na corona; de deelname aan sport is minder geworden. Echter zijn er nieuwe groepen bijgekomen door de hier verblijvende Oekraïners en (in minder actieve mate) vluchtelingen. Echter stabiliteit in inkomsten is sterk verminderd. Gezien deze forse verhoging, de reactie uit de verenigingen en de stabilisatie in kosten zijn wij in principe voornemens om de tarieven per 1 januari 2024 nauwelijks tot niet te verhogen. Daarmee raken we de verenigingen minder in hun financieel beheer en indirect de sportgebruiker doordat dit geen reden is voor een contributie stijging. Ook geldt dit argument voor de individuele gebruiker. Sport- en bewegen moet betaalbaar blijven. Maar ook moet het in het gewoonte-patroon van ieder inwoner zitten om ergens iets aan sport- of bewegen te doen. Door kostenverhoging in deze voor velen financieel al moeilijke tijd, zullen er keuzes gemaakt worden. De kosten voor sport- en bewegen en de beschikbaarheid van de faciliteiten moeten overzichtelijk en aanvaardbaar zijn.
De BOSA subsidiëring van de zijde van het Rijk is in 2023 volgeboekt met aanvragen hetgeen er toe leidt dat onze Stichting in onze aanvraag/aanvragen niet meer gehonoreerd zal worden. Voor 2024 en verder (2029 ?) is een nieuwe regeling in de maak maar in een concepttekst staan voorwaarden waaraan wij niet kunnen voldoen. Wij hebben gereageerd via een internet-consultatie en hopen dat hierin bijgestuurd wordt. Indien niet zal er structureel vanaf 2024 tienduizenden euro’s per jaar extra aan lasten in onze exploitatie blijven hangen.
Nieuwe bijdragen aan inkomsten Sinds korte tijd zijn diverse nieuwe activiteiten voor bijzondere doelgroepen in voorbereiding in het zwembad. Er wordt contact gelegd met patiënten- en belangengroepen. Getracht wordt om geldgevende organisaties te vinden die eenmalige of meer structurele bijdragen kunnen geven in de kosten van een maatschappelijke activiteit. In de sporthal is een hoge bezettingsgraad (87% vlgs. Synarchis) tijdens de onderwijsuren. Daarbuiten is er heel beperkte ruimte. Heel concreet zijn de vakantie activiteiten voor de jeugd in de sporthal; de eerste deelname geeft voldoende aanleiding om dit door te zetten. De disco-avond in de herfstvakantie in het zwembad is een succes; in andere vakanties heeft het onvoldoende deelname. 11
Werving voor een nieuwe groep gym voor ouderen op de dinsdagochtend zal binnenkort starten. Met kinderopvang organisaties (Partout en Avonturijn) worden contacten gelegd om spel- en beweegvormen voor 2 – 4 jarigen te ontwikkelen en in te vullen in de sporthal. De samenwerking of netwerkvorming tussen zorginstellingen, zorgverzekeraars, onderwijsvormen, cultuur en sport wordt in vele beleidsrichtingen aangemerkt als van groot belang. Samenwerking, uitnodiging en prikkeling tot sport- en beweegmomenten is een bijdrage aan algemeen welzijn, gezondheid en sociale cohesie. Binnen dit beeld past de mogelijkheid om bij de mogelijke nieuwbouw aan ’t Timpke ook ruimte te bieden aan werkruimte voor een medisch georiënteerde praktijk. Reeds geruime tijd is er sprake van enige samenwerking tussen ’t Timpke en deze praktijk voor de opzet en uitvoering van hydro-therapie (voorbeeld Velp). Hoewel nu nog bescheiden zou dit met intensivering van de samenwerking en directe nabijheid kunnen uitgroeien. Andere activiteiten voor bepaalde patiënt groepen (hart, long, oncologie) zouden dan de kans krijgen om zich te ontwikkelen.
Bereidheid van de gemeente om mee te werken aan de ruimtelijke integratie voor een fysiotherapie praktijk is daarom van groot belang; de praktijk kan de ruimte huren voor marktconforme tarieven om de investering te dekken; daarnaast zal het geld opleveren vanwege de organisatie van activiteiten. Naast patiëntgroepen is het ook van belang om uit preventieve overwegingen aandacht te geven aan werkenden en hun werkgevers. Met de grotere werkgevers kan gesprek ingezet worden voor te organiseren bewegingsvormen. Dit kan leiden tot minder werkuitval en grotere arbeidstevredenheid. Sinds kort openen we het zwembad op drie weekdagen om 07.00 uur omdat de deelname op de ene dag toenemende deelname kreeg; de eerste reacties op de uitbreiding zijn positief. De nieuwbouw van het Staring op de Wildbaan leidde ook tot een besluit om ’t Timpke met een sportzaal uit te breiden ten behoeve van het beweegonderwijs van het Staring. Er is in 2021 discussie ontstaan tussen de gemeente en de Stichting over de noodzakelijke omvang van de uitbreiding en over de bekostiging hiervan incl. het belang van het Zone-college. Zodra (en indien ?) deze uitbreiding is gerealiseerd kan de Stichting de gebruikskosten declareren; door een efficiënte integratie van het gebruik van de nieuwbouw in de al bestaande accommodatie kan dit in de exploitatie van de Stichting mogelijk een voordeel van € 25-30K opleveren.
Het eerste jaar zal mogelijk 2026 zijn.
12
Bedreigingen Er is een aantal bedreigingen waar onzekerheden mee verbonden zijn; een aantal kunnen we benoemen. 1. Einde alcoholgebruik in sportkantines : via onze vergunning is geregeld dat wij binnen bepaalde tijden licht alcoholische dranken kunnen schenken; daarbij is ook geregeld dat er zorgvuldig met de verstrekking hiervan moet worden omgegaan. Beëindiging van de verstrekking van licht-alcoholhoudende drank zal een aanmerkelijke invloed hebben op het gebruik van onze horeca voorziening, dus leiden tot minder inkomsten. 2. De Omgevingswet : de nieuwe wetgeving gaat uit van andere regelgevingen en normeringen. Risicobeheer is het middelpunt. Aansprakelijkheden zullen toenemen; processen en toezicht zullen daardoor geïntensiveerd moeten worden. Ook onduidelijk is hoe de controle instanties dit in de praktijk zullen uitvoeren en beoordelen. 3. De ARBO-wet wordt strakker wat betreft de veiligheid van medewerkers; voor de nachtelijke signalering bij afgaan van een intern alarm hebben we intussen een beveiligingsbedrijf moeten inhuren in plaats van de medewerker die even polshoogte gaat nemen. Daarnaast is er het vraagstuk van het ’s-avonds afsluiten; nu nog door één medewerkster, maar dit is niet meer toegestaan. We moeten daar een voorziening (meer kosten) voor gaan treffen, ook vanwege hangjongeren en drugsgebruik. 4.
Voor de daken moet een vorm van preventie tegen val-ongelukken gerealiseerd worden; op bestaande daken is dat een kostbare zaak. 5. Sociale veiligheid : voor onze medewerkers moeten we een externe klachtenprocedure / vertrouwenspersoon hiervoor in de arm nemen; deze organiseren ook (verplicht ?) bewustwording bijeenkomsten (in werktijd). 6. Bij “uitkleding” van onze organisatie zal de waardering door gebruikers dalen met het risico van een effect met negatieve spiraal. 7. Negatieve aandacht vanwege situatie ’t Timpke en ontwikkelingen gemeente; door de discussie over het voortbestaan van het zwembad ontstaat er negatieve aandacht die niet in ons voordeel zal werken. 8. Vermindering van georganiseerd sporten via verenigingen: we hopen dat deze trend na corona stopt. De huur door verenigingen is op dit moment geen stabiele inkomstenfactor voor onze Stichting. 9. Personeelstekort : waardering voor en door onze medewerkers intern is een belangrijke factor voor een stabiel personeelsbestand, dat we, na nare jaren, zorgvuldig opgebouwd hebben. Ook van belang is dat de medewerkers waardering en positiviteit van extern ervaren, zoals van gebruikers en verenigingen maar ook vanuit gemeente en politieke bestuur. Overigens geldt dit ook voor de vrijwillige bestuurders van de Stichting.
13
10. Renovatie en verduurzaming : de onduidelijkheid rond de mogelijkheden om hier aandacht aan te geven en tot uitvoering te komen is een niet motiverende aangelegenheid voor management en bestuur. Het behoud van het gebouw en de duurzaamheid leiden hier onder en op een enkele plaats is ook veiligheid in het geding. 11. In de tekst is reeds aandacht besteed aan de onzekerheid over de BOSA-regeling 2024 en verder. In onze begroting is geen rekening gehouden met het verminderen of wegvallen van in die regeling te declareren bedragen. 12. Incidentele financieringen op basis van projectplannen of te behalen / behaalde resultaten maken de exploitatie minder stabiel. 13. Zoals ook in de toelichtende teksten vermeld neemt sinds enkele jaren de spanning tussen de toename enerzijds van regelgeving, veiligheids- en hygiëne normen met het efficiënt kunnen exploiteren van een sportaccommodatie enorm toe en staat anderzijds niet in verhouding met de financiële druk en de redelijke aansprakelijkheden van medewerkers en bestuur. Het in werking treden van de nieuwe Omgevingswet zal dit nog verzwaren.
Het overleg over de exploitatie van de Stichting met de gemeente moet, op basis van de uitgesproken intenties, leiden tot de oplossing van de financiële situatie van de jaren 2022 en 2023. Daarnaast wordt beoogd om een exploitatieovereenkomst 2024-2027 te realiseren waarin alle aspecten worden vastgelegd, de wederzijdse verwachtingen, effecten en ontwikkelingen vanuit het sport- en beweegbeleid en de uitgangspunten van de accommodatie visie. Overwogen kan worden om de nog aanwezige financieringen door RABO-bank en BNG door eenmalige middelen af te lossen waardoor een vermindering van de rentelast van circa € 8.500,-- wordt gerealiseerd en de aflossingsverplichting vervalt.
14