CConstaterende datBerkelland
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 2 - Uitvoeringsprogramma Verder met Cultuur en Erfgoed 2022-2026

Raadsvergadering 21 december 2021, gemeente BerkellandBij agendapunt: Visie 'Kijk op Cultuur- en Erfgoed Berkelland 2030'5.543 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

INWONERS, ORGANISATIES EN BETROKKENEN UIT HET CULTURELE- EN ERFGOED VELD

EEN UITGAVE VAN GEMEENTE BERKELLAND IN SAMENWERKING MET

Uitvoeringsprogramma

Cultuur & Erfgoed: de smeerolie van Berkelland

VERDER MET CULTUUR & ERFGOED

2022-2026

Colofon Dit uitvoeringsprogramma is gemaakt door gemeente Berkelland, november 2021 In samenwerking met Inwoners, organisaties en betrokkenen in het culturele veld en hoort bij visie ‘Kijk op Cultuur en Erfgoed 2030’ Foto cover De eigenaren in hun herbestemde voormalige kerk Haarlo tot woon-werkloft. Bron: R. Olthof en S. Suiker

3

Uitvoeringsprogramma 2022-2026 In de visie ‘Kijk op Cultuur en Erfgoed 2030’ hebben we per onderwerp geanalyseerd wat ons vertrekpunt is en wat we onderweg tegen komen. In dit uitvoeringsprogramma werken we uit waar we de komende vier jaar mee verder gaan. Het uitvoeringsprogramma ‘Verder met Cultuur en Erfgoed’ is opgesteld voor de periode 2022-2026. In de loop van 2025 evalueren we dit uitvoeringsprogramma aan de hand van de speerpunten en de geformuleerde acties. Deze evaluatie is de basis voor een nieuw uitvoeringsprogramma.

Van actielijst naar uitvoeringsprogramma

Een uitvoeringsprogramma geeft richting aan de uit te voeren taken, activiteiten en projecten over een bepaalde periode, uitgewerkt in tijd, geld en inzet. Daarbij moeten de doelstellingen eenvoudig en eenduidig opgesteld en te controleren zijn. Ook wel aangeduid als SMART; Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdsgebonden. Daarnaast zijn de aangekondigde bezuinigingen met 3 jaar uitgesteld tot 2026.

Hoe lees ik dit uitvoeringsprogramma? We staan eerst stil bij de verschillende partners die een rol spelen op het cultuur- en erfgoedspeelveld. Waarvoor staan zij aan de lat om de bestaande activiteiten voort te zetten, maar ook om het veld verder te ontwikkelen en toekomstbestendig te maken? Daarna worden aan de hand van de drie speerpunten uit de visie ‘Kijk op cultuur en erfgoed in Berkelland’ 2020-2030 verschillende acties benoemd met een prioriteit in tijd voor de uitvoering. Wanneer er in dit uitvoeringsprogramma gesproken wordt over ‘we’, bedoelen het cultuur- en erfgoedspeelveld.

Rollen van alle betrokkenen

De acties verschillen van elkaar. Sommige liggen bij de samenleving, anderen bij de gemeente. De geformuleerde acties variëren van aard. De een is verkennend of onderzoekend en de ander betekent een uitbreiding of beperking.

De energie en behoefte in de samenleving bepaalt voor een groot deel hoe de toekomstdroom in de praktijk vorm krijgt. De mate van eigenaarschap is een belangrijke voorwaarde. Hieronder lichten we de belangrijkste spelers toe.

Nu Covid-19 ons in de tweede helft van 2021 wat meer ruimte heeft gegeven, is de ‘actielijst’ uitgewerkt. De doelen zijn beter omschreven en kunnen aan het eind van de periode beter worden geëvalueerd.

Inwoners en gasten Zij geven door hun waardering en interesse de belangrijkste richting aan het cultuur- en erfgoedspeelveld. Dit doen zij in de rol van bezoeker, consument, deelnemer, organisator, vrijwilliger of bestuurslid. Verenigingen, organisaties en onderwijs Verenigingen, organisaties en onderwijs bieden een laagdrempelige toegang tot het brede aanbod, werken samen met andere aanbieders en delen kennis en ervaring. Dit varieert van een tekenclub, historische vereniging, zangkoor, monumentenstichting tot muzieklessen. Het aanbod zal steeds meer afgestemd worden op de wensen en behoeften (vraag) van de samenleving.

4

Belangrijke organisaties die in Berkelland een maatschappelijke rol en functie hebben en die op dit moment ook een aanzienlijk deel van de cultuurbegroting invullen zijn (in willekeurige volgorde):

• Stichting Bibliotheek Oost-Achterhoek (BOA) De BOA opereert in Berkelland vanuit vier vestigingen in de grote kernen en ondersteunt de Dorpsböke in de kleine kernen. Leesbevordering, bestrijding laaggeletterdheid en ondersteuning digitale vaardigheden zijn de belangrijkste taken die in de toekomst verder zullen toenemen. Dit staat in het huidige beleidsplan “Samen Vaardig 2020-2023”. Voor een nieuw beleidsplan vanaf 2024 blijven de gemeente en BOA in gesprek over de veranderende behoefte en de taken, rollen en prestaties in de periode vanaf 2024. Daarbij hoort ook de voorgenomen ombuigingsopgave vanaf 2026.

• Stichting Culturije (voorheen Muziek- en KunstWijs) Culturije is de spil in het Berkellandse netwerk van kunst- en cultuuronderwijs. Ze biedt programma’s aan, bemiddelt in lesaanbod, ontzorgt scholen en voert projecten uit. Daarnaast is zij sinds 2021 coalitiepartner in het Achterhoekse Cultuur- en Erfgoedpact en profileert ze zich met haar aanbod steeds meer in andere Achterhoekse gemeenten. Samen met Culturije wil de gemeente in 2022 vorm geven aan het evalueren van het huidige beleidskader uit 2018 en de toekomstige ombuigingsopgave.

• Vereniging Berkelland Muziekverenigingen Overleg (BeMO) Naast het verdelen van de lesgeldsubsidies is de BeMO een overlegorgaan tussen veel muziekverenigingen en de gemeente. In 2022 wordt het huidige beleidskader geëvalueerd en begonnen aan een nieuw beleidskader met nieuwe doelen. Daarbij worden ook de niet-BeMO verenigingen betrokken. Dit kader moet gelden vanaf 2023.

Combinatiefuncties De gemeente heeft combinatie-functionarissen op basis van Brede Regeling Combinatiefuncties voor scholen, sport en cultuur. Het gaat momenteel in Berkelland om 11,7 fte (externe arbeidsplaatsen) die voor een deel worden gefinancierd door het Rijk. De huidige combinatiefunctionarissen werken bij de Sport Federatie Berkelland (SFB), Beweeg Wijs, BOA en Culturije. Hun doelen zijn het voor iedereen mogelijk maken om een leven lang te sporten, bewegen en deelnemen aan cultuur, aan het duurzaam innoveren van sport-, beweeg- en cultuuraanbieders en vrijwilligersorganisaties en tot slot om lokale verbindingen tot stand brengen en uitbouwen. In 2022 vindt een nieuwe aanbesteding plaats. Cultuur- & ErfgoedMakelaar (NIEUW) Wat er uit de samenleving is opgehaald, is opgeschreven in de visie. Dit is het vertrekpunt voor de nieuwe cultuur- en erfgoedmakelaar. Deze makelaar verbindt vraag en aanbod, inspireert partijen tot actie, bemiddelt tussen betrokkenen, adviseert gemeente en organisaties en bouwt aan het netwerk. De makelaar helpt hiermee organisaties, verenigingen en ondernemers uit de cultuur- en erfgoedsector zich klaar te stomen voor de toekomst. We denken dat deze functie een tijdelijk karakter heeft, omdat het transformatieproces ook een tijdelijke opgave is.

Deze makelaar wordt gefinancierd uit de Brede Regeling Combinatiefuncties en meegenomen in de aanbesteding in 2022 Gemeente De gemeente ondersteunt de cultuur- en erfgoedsector met subsidies, informatie en adviezen. Maatschappelijke meerwaarde is een belangrijk thema voor de mate van ondersteuning. Daarnaast voert de gemeente belangrijke wettelijke overheidstaken uit, zoals het beschermen van erfgoedwaarden via wetgeving, het beheer van (monumentale) buitenkunst en het bewaken van de ruimtelijke kwaliteit voor inwoners en bezoekers. De gemeente overweegt te stoppen met het structurele karakter van ondersteuning en zal haar bijdragen steeds meer baseren op (tijdelijke) processen, projecten en activiteiten die uitgaan van samenwerking, synergie, cofinanciering, inclusie en toekomstbestendigheid. Alleen daar waar een continuïteit noodzakelijk blijft voor het behoud of beheer, kan daarvan afgeweken worden. 5

Acties uit de drie speerpunten 1. Toekomstbestendige organisaties en verenigingen Hoe houden we het rijke verenigingsleven in stand? Veel organisaties, instellingen en verenigingen kampen met het in stand houden van de eigen organisatie en activiteiten, zoals het vinden van financiën, vrijwilligers en het werven van leden. Of door het maken van een toekomstvisie en -plan. Mensen willen bij een of meerdere groep(en)

gelijkgestemden horen en willen daar veel meer zelf invulling aan geven. Door samenwerken, uitproberen en open te staan voor nieuwe trends en ontwikkelingen ontstaan vanzelf nieuwe vormen en verbanden. Zo kan de toekomstbestendigheid van activiteiten, organisaties en verenigingen vormgegeven worden.

ACTIE 1.1: Op stellen van een opdracht en aanstellen van een cultuur - en erfgoedmakelaar Doel

Hoe

Met wie

Haalbaarheid

Opstellen opdracht en aanstelling cultuur- en erfgoedmakelaar

De cultuur- en erfgoedmakelaar is een combinatiefunctionaris en gaat regie voeren op het proces om meer samenwerking, verbinding, doorontwikkeling en innovatie te bewerkstelligen. De makelaar verbindt vraag en aanbod, inspireert partijen tot actie, bemiddelt tussen betrokkenen, adviseert gemeente en organisaties en bouwt aan het netwerk. De makelaar helpt hiermee organisaties, verenigingen en ondernemers uit de cultuur- en erfgoedsector zich klaar te stomen voor de toekomst.

Culturele organisaties, verenigingen, ondernemers, combinatiefunctionaris sen cultuur, Voormekaar Welzijn, gebiedsc o n t a c t p e r s o n en (voor de kernen en vrijwilligers),

We zien de inzet van de cultuur- en erfgoedmakelaar als noodzakelijk om de geformuleerde ambities te realiseren. Deze functie heeft een tijdelijk karakter, omdat het transformatieproces ook een tijdelijke opgave is. De werving is onderdeel van de aanbesteding combinatiefunctionaris sen (CF) in 2022.

Wanneer is het af De makelaar start na de aanbesteding vanuit de Brede Regeling Combinatiefuncties, medio 2022 tot 2026.

6

ACTIE 1.2: Oprichten tijdelijk transformatie- en innovatiefonds Doel

Hoe

Met wie

Haalbaarheid

Oprichten en Inrichten tijdelijk transformatie en innovatiefonds cultuur

Een eenvoudige en doeltreffende ondersteuningsregeling opstellen voor (eenmalige) processen en projecten. Dit fonds zal zich richten op ondersteuning bij procesbegeleiding, (door)ontwikkeling van (nieuw) aanbod, accommodatievraagstuk ken en/of evenementen/activiteiten met accent op innovatie en vernieuwing.

Cultuur en erfgoedmakelaar, combinatiefunctionaris sen cultuur, Voormekaar Welzijn, gebiedscontactpersonen opgaveteam sport en cultuur

De gemeente maakt een regeling en stelt het nu beschikbare budget van 255.000 euro open. Met behulp van het transformatiefonds worden doelgerichte ontwikkelplannen gefaciliteerd die de sector weerbaarder en organisatorisch sterker zullen maken. Met een gerichtere inzet van de cultuur- en erfgoedmakelaar en (andere) combinatiefunctionaris sen kunnen we kennis en begeleiding bieden.

Wanneer is het af Het subsidiekader voor deze transformatie treedt uiterlijk 1 juli 2022 in werking en loopt door tot eind 2025.

A C T I E 1 . 3: A a n h a k e n o p ‘ R e g i o p l a n c u l t u r e l e i n f r a s t r u c t u u r A c h t e r h o e k ’ Doel Extra provinciale ondersteuning regionale culturele infrastructuur via het CultuurErfgoedpact Achterhoek (CEPA) in Berkelland inzetten

Hoe De gemeente neemt deel aan het CEPA en blijft via deze weg aangehaakt bij het regioplan. De provincie stelt extra middelen beschikbaar vanwege Corona.

Met wie CEPA, Culturije, provincie Gelderland

haalbaarheid Extra beschikbare middelen (650.000 euro) voor de regio worden via CEPA verdeeld in een nader vast te stellen kader. We zorgen ervoor dat deze maximaal aansluiten op gemeentelijke regeling(en).

Wanneer is het af Binnen deze periode van het CEPA (2021-2024) worden deze middelen verdeeld en ingezet.

7

2. Cultuureducatie: een leven lang leren De succesvolle koers van het kunst-, muziek- en cultuuronderwijs wordt voortgezet. Op de basisschool wordt de basis gelegd voor verdere interesses en ontwikkeling. Door ieder kind in aanraking te laten komen met kunst, cultuur, erfgoed en muziek krijgen ze de kans om te werken aan hun eigen identiteit. Ook worden kinderen zich hierdoor beter bewust van hun eigen omgeving. Ruimte voor maatwerk in de vormgeving van schoolprogramma’s is belangrijk. Er zijn wensen om te bouwen aan de rol van kunst, cultuur, erfgoed en muziek in het voortgezet onderwijs.

Het is belangrijk om de goede basis die kinderen op de basisschool meekrijgen een vervolg te geven in het voortgezet onderwijs. Ook de rol van de bibliotheek in het kader van educatie, leesbevordering en laaggeletterdheid is hierbij erg belangrijk. Maar cultuureducatie stopt niet op het moment dat leerlingen hun schooldiploma hebben behaald en de school verlaten. In het kader van een leven lang leren willen we ook aan de slag om cultuureducatie inzichtelijker en beter toegankelijk te maken voor volwassenen en kwetsbare inwoners.

A C T I E 2 . 1: B e l e i d s k a d e r ‘ m u z i e k - , k u n s t - e n c u l t u u r o n d e r w i j s ’ e v a l u e r e n e n h e r i j k e n Doel Het bestaande beleidskader op uitgangspunten herijken en verbeteren.

Hoe Bij de uitvoerende aanbieders knelen verbeterpunten ophalen en vertalen in een geupdatet beleidskader. Het beleidskader moet beter aansluiten op andere programma’s, door nieuwe samenwerkingen aan te gaan en het basisaanbod te verbreden over een grotere leeftijdsgroep.

Met wie Uitvoerende aanbieders (zoals Culturije, BeMO- en niet-BeMO verenigingen), het gemeentelijk subsidiebureau, cultuur- en erfgoedmakelaar

Haalbaarheid Met het huidige programmabudget van ca. 300.000 euro is een update mogelijk, eventueel door interne verschuivingen tussen aanbod muziek, kunst of cultuur. Wel moet ook worden gekeken naar de ombuigingsopgave vanaf 2026

Wanneer is het af Op 1 juli 2022 zijn de knel- en verbeterpunten opgehaald en op 1 januari 2023 is het nieuwe beleidskader ‘muziek-, kunst- en cultuuronderwijs’ door de gemeenteraad vastgesteld en treedt in werking.

A C T I E 2 . 2: C u l t u u r e d u c a t i e m e e r t o e g a n k e l i j k m a k e n v o o r v o l w a s s e n e n e n k w e t s b a r e d o e l g r o e p e n Doel Een plan van aanpak maken om toegankelijkheid tot cultuureducatie bij volwassenen en kwetsbare doelgroepen te vergroten

Hoe Het jaar 2022 gebruiken om in gesprek te komen met bestaande en nieuwe leden, spelers of deelnemers om de behoefte te inventariseren en de huidige toegankelijkheid te analyseren. Dit verwerken in een plan van aanpak.

Met wie Voormekaar-teams, CF’s cultuur, BOA, Jimmy’s, cultuuren erfgoedmakelaar.

Haalbaarheid Vanuit bestaande programma’s mogelijkheden verkennen in het pva, maar ook vanuit andere programma’s dan cultuur. Ook scenario’s ‘bezuinigen’ of ‘investeren’ in kaart brengen.

Wanneer is het af Het plan van aanpak is uiterlijk 1-1-2023 klaar, waarna eventueel nieuw beleid kan worden gemaakt.

8

A C T I E 2 . 3: U i t v o e r i n g b e l e i d s p l a n S a m e n V a a r d i g 2 0 2 0 - 2 0 2 3 B i b l i o t h e e k O o s t - A c h t e r h o e k ( B O A ) Doel Vastgesteld beleidsplan Samen Vaardig 2020-2023 uitvoeren en samen met de andere deelnemende gemeenten monitoren en controleren

Hoe De BOA werkt via de beleidslijnen basisvaardigheden, jeugd/onderwijs en fysieke/digitale bibliotheek aan de doelen met een open blik naar de ontwikkelingen in de samenleving. De samenwerkende drie gemeenten controleren jaarlijks of de doelen op koers zijn.

Met wie BOA, gemeenten Winterswijk en Oost Gelre, Dorps/stadskamer, Voormekaar-teams, CF’s cultuur

Haalbaarheid De BOA wordt ondersteund vanuit een begrotingssubsidie met indexering (ca. 640.000 euro). Hiervoor levert de BOA de benodigde jaarstukken aan.

Wanneer is het af In 2023 formuleert de BOA een nieuw beleidsplan 20242027 dat medio 2023 door de gemeente goedgekeurd moet zijn. (ACTIE 2.4)

A C T I E 2 . 4: O n t w i k k e l e n n i e u w b e l e i d s p l a n B O A v a n a f 2 0 2 4 Doel Een nieuw beleidsplan 20242027 voor de BOA inclusief evaluatie van de intergemeentelijke samenwerking.

Hoe Op basis van maatschappelijke ontwikkelingen en gemeentelijke speerpunten maakt de BOA een nieuw beleidsplan. Daarbij houdt zij rekening met de aangekondigde bezuinigingen en doet daar voorstellen voor.

Met wie BOA, gemeenten Winterswijk en Oost Gelre, Dorps/stadskamer, Voormekaar-teams, CF’s cultuur.

Haalbaarheid Gemeente moet tijdig de (financiële) kaders meegeven om de BOA gelegenheid te geven te anticiperen.

Wanneer is het af In 2023 moet een besluit worden genomen over het beleidsplan en de financiële gevolgen. Op 1-12024 gaat het nieuwe beleidsplan in werking.

A C T I E 2 . 4: V e r k e n n e n a a n s l u i t i n g c u l t u u r - e n m u z i e k e d u c a t i e v a n b a s i s o n d e r w i j s n a a r v o o r t g e z e t o n d e r w i j s Doel Het aanbod en de behoefte van cultuur- en muziekeducatie in het voortgezet onderwijs in kaart brengen

Hoe De gemeente formuleert een verkenningsopdracht gebaseerd op een logisch vervolg op het huidige beleidskader voor het basisonderwijs.

Met wie VO-scholen, Culturije, regiogemeenten, CF cultuur, cultuur- en erfgoedmakelaar

Haalbaarheid Deze verkenning wordt binnen de begroting uitgevoerd. De uitkomst van de verkenning kan leiden tot verschuivingen in de begroting of eventueel nieuw budget

Wanneer is het af De verkenningsopdracht wordt in 2022 geformuleerd en uitgevoerd in 2022 of 2023. Niet eerder dan 2024 wordt nieuw beleid verwacht.

9

ACTIE 2.5

Voortzetten gemeenschappelijke regeling Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers (ECAL)

Doel Deelname aan de gemeenschappelijke regeling ECAL voortzetten en te controleren.

Hoe De wettelijke archiefbeheerstaak vanuit de Archiefwet en het aanbod van streektaalbevordering en -identiteit voor inwoners en belangstellenden op basis van de nieuwe meerjarenbegroting 2024-2027 uitvoeren.

Met wie Deelnemende gemeenten, Cultuur- en Erfgoedpact, team DIV gemeente.

haalbaarheid ECAL wordt gefinancierd in een gemeenschappelijke regeling en krijgt vanaf 2023 een nieuwe meerjarenbegroting.

Wanneer is het af In de eerste helft van 2022 moet een besluit genomen worden over de meerjarenbegroting 2024-2027.

10

3. Cultuur en erfgoed is van iedereen Cultuur en erfgoed in Berkelland willen we toegankelijker maken. Daarvoor moet het bestaande, maar soms versnipperde en/of kleinschalige aanbod in meerdere opzichten aantrekkelijker worden. Het behouden en beschermen van waardevol erfgoed draagt bij aan de identiteit van een plek en van de streek, zodat het verhaal verteld kan blijven worden. Inwoners en bezoekers van Berkelland moeten zich aangesproken (blijven) voelen om betrokken te zijn of deel te nemen aan activiteiten op het gebied van kunst, cultuur, muziek en erfgoed. Tradities staan onder druk, de samenstelling van de inwoners verandert en we willen graag dat iedereen mee kan doen.

Het initiatief ligt bij de aanbieders en samen met de gemeente en de gewenste Cultuur- & Erfgoedmakelaar wordt een plan ontwikkeld. Daarbij moet de financiële drempel voor deelnemers zo laag mogelijk blijven. Voor investeringen die nodig zijn om het aanbod te veranderen, kijken we samen naar de kansen en mogelijkheden om dit te financieren, zowel binnen als buiten de cultuur- en erfgoedsector. De gemeente staat open voor het faciliteren van goede plannen.

A C T I E 3 . 1: ‘ C u l t u u r f o n d s ’ v o o r v e r e n i g i n g e n e n a c t i v i t e i t e n Doel Een structureel nieuw cultuurfonds oprichten voor doelmatige activiteiten, evenementen en projecten door en voor bestaande culturele verenigingen en stichtingen.

Hoe Fondsvorming door het inzetten van de huidige structurele verenigingssubsidies als kiem- of aanjaaggeld, als cofinanciering of als premie met een hogere doelmatigheid en een maatschappelijke meerwaarde

Met wie Naoberfonds, subsidiebureau, cultuur- en erfgoedmakelaar

Haalbaarheid Het bestaande budget (85.000) voor kleine subsidies aan verenigingen hiervoor inzetten. Daarbij blijft een toekomstige bezuiniging voorstelbaar.

Wanneer is het af Het cultuurfonds volgt op het transformatieen innovatiefonds (ACTIEPUNT 1.1). Na een periode van transformeren en herorïenteren en het afbouwen van de huidige systematiek verwachten we het nieuwe cultuurfonds in 2024 in werking te laten treden.

11

A C T I E 3 . 2: J e u g d f o n d s S p o r t e n C u l t u u r t o e g a n k e l i j k e r m a k e n Doel Een plan van aanpak maken om toegankelijkheid tot het Jeugdfonds Sport en Cultuur te vergroten.

Hoe Het Jeugdfonds Sport & Cultuur moet het nog makkelijker maken dat kinderen en jongeren uit gezinnen met weinig geld, toch mee kunnen doen met kunst, cultuur, sport en dans. In 2022 gaan sociaal domein, sportorganisaties en cultuursector, bestaande en nieuwe leden, spelers of deelnemers het gesprek aan om de verbeteringen te inventariseren en toegankelijkheid te analyseren, een plan te maken en dit uit te voeren.

Met wie Culturije, SFB, CF’s cultuur en sport, Voormekaarteams, Fijnder. onderwijs, projectgroep Lokaal Sportakkoord

Haalbaarheid De eerste afspraken zijn gemaakt. Vanuit bestaande programma’s mogelijkheden verkennen in het pva, maar ook vanuit andere programma’s dan cultuur.

Wanneer is het af Het plan van aanpak is uiterlijk 1-1-2023 klaar, waarna eventueel nieuw beleid kan worden gemaakt.

A C T I E 3 . 3: M u s e u m v i s i e e n n i e u w s u b s i d i e k a d e r v o o r m u s e a i n B e r k e l l a n d Doel Opstellen van een gemeenschappelijke museumvisie en een doelmatig gemeentelijk subsidiekader.

Hoe De (geregistreerde) Berkellandse musea maken samen met een procesbegeleider als vervolg op de quickscan uit 2018 een toekomstvisie. Aan de hand hiervan wordt ingezet op het vergroten van de aantrekkelijkheid verbeteren van het gezamenlijke aanbod. Dit biedt tevens de grondslag voor een nieuw gemeentelijk subsidiekader.

Met wie Lokale museumorganisaties, Cultuur Oost, Erfgoed Gelderland, gemeente, lokale klankbordgroep

Haalbaarheid De opdracht voor de procesbegeleiding ligt bij de gemeente en wordt betaald uit bestaand budgetten cultuur en erfgoed. Het huidige museumbudget (ca. 100.000) is de basis voor een nieuw subsidiekader. Hierbij is een mogelijk toekomstige bezuiniging of investering nog niet meegenomen.

Wanneer is het af In 2021 is het proces voor het maken van een museumvisie gestart. In de tweede helft van 2022 wordt de gezamenlijke museumvisie en nieuw gemeentelijk subsidiekader gepresenteerd.

12

ACTIE 3.4

Jeugdlidmaatschap bibliotheek

Doel

Hoe

Met wie

Haalbaarheid

Gratis jeugdlidmaatschap voor kinderen tot 18 jaar voor de openbare bibliotheek

In afwachting van een wetswijziging en mogelijke extra rijksgelden door de BOA een plan van aanpak/uitvoeringsplan laten maken en nadere afspraken maken met de BOA over het door laten lopen van de lidmaatschappen 14+ en het aanbieden van lidmaatschappen aan 15-17 jarigen.

BOA, gemeente Winterswijk en Oost Gelre. Voortgezet onderwijsinstellingen

Afhankelijk van een extra rijksbijdrage wordt nader bekeken wat de incidentele en structurele meerkosten zijn.

ACTIE 3.5

Uitvoeringsplan Religieus Erfgoed (vanuit de Kerkenvisie)

Doel Een uitvoeringsplan maken om het Berkellandse religieuze erfgoed toekomstbestendig te houden en/of maken

ACTIE 3.6

Wanneer is het af We verwachten in 2022 vanuit het rijk nadere besluitvorming en gaan ervan uit dat niet eerder dan op 1-1-2023 het aanbieden van het gratis lidmaatschap in zal gaan. In het nieuwe beleidsplan 2024-2027 wordt het structureel geborgd.

Hoe Behoeften inventariseren bij stakeholders en dit verwerken in een uitvoeringsplan inclusief aanpak.

Met wie Kerkeigenaren en -gebruikers in Berkelland, gemeente

Haalbaarheid Het restantbudget vanuit de rijksbijdrage (ca. 25.000) inzetten en onderbrengen in de transformatieregeling cultuur (zie actiepunt 1.1)

Wanneer is het af Het uitvoeringsplan en het subsidiekader voor deze transformatie van religieus erfgoed treedt uiterlijk 1 juli 2022 in werking en loopt door tot eind 2025.

Instandhouding beschermde monumenten

Doel Instandhouding van gemeentelijk beschermde monumenten

Hoe De bestaande subsidieverordening uit 2010 vernieuwen tot subsidieregeling en meer werkzaamheden subsidiabel stellen. Naast geld blijven investeren in kennis en advies voor eigenaren. Het aanwijzen van jonger erfgoed tot monument wordt verder uitgewerkt, waarbij de Erfgoedverordening wordt herzien.

Met wie Eigenaren, provincie Gelderland, Monumentenwacht, erkende uitvoeringsbedrijven, commissie Ruimtelijke Kwaliteit

Haalbaarheid Met het beschikbare budget meer werkzaamheden worden ondersteund, maar hierdoor kunnen minder aanvragen worden gehonoreerd. Provincie blijft zorgen voor cofinanciering. Nieuwe monumenten worden alleen aangewezen in dialoog met de omgeving

Wanneer is het af Op 1 juli 2022 gaat de nieuwe subsidieregeling en de herziene Erfgoedverordening (in verband met de Omgevingswet) in werking.

13

ACTIE 3.7

Duurzame herbestemming van erfgoed in ruimtelijk beleid

Doel Erfgoed duurzaam herbestemmen en/of circulair hergebruiken met behoud identiteit en ruimtelijke kwaliteit en beperking van de CO2-uitstoot

ACTIE 3.8

Met wie Projectgroep Omgevingswet gemeente, ontwikkelende partijen, inwoners, ondernemers, commissie Ruimtelijke Kwaliteit,

haalbaarheid Veel aspecten moeten een plaats krijgen in de gemeentelijke Omgevingsvisie. Om bij te dragen aan de beperking van de CO-2 uitstoot is het opnemen ervan in beleid een signaal in de goede richting

Wanneer is het af De Omgevingswet treedt naar verwachting in werking op 1 juli 2022. De Omgevingsvisie moet uiterlijk op 1 januari 2024 in werking treden.

Gemeentelijk erfgoedplan

Doel Het belang van instandhouding van materieel en immaterieel erfgoed voor het ruimtelijke en het sociale domein inzichtelijk maken.

ACTIE 3.9

Hoe Herbestemmen, hergebruik, transformatie en verduurzaming van bestaand (beeldbepalend) vastgoed opnemen als uitgangspunt van de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan

Hoe Overzicht maken van huidige taken, verantwoordelijkheden, activiteiten en kansen. Overlap laten zien met ruimtelijke ontwikkeling, toerisme, leefbaarheid, onderwijs, economie en sociaal domein.

Met wie Erfgoedorganisaties, RCE, provincie, Gelders Genootschap, lokale verenigingen, musea, ODA.

haalbaarheid Het overgrote deel van de activiteiten is gebaseerd op wetgeving of uit gewoonte of automatisme. Samenhang biedt inzicht en kansen voor toekomstig ruimtelijk en cultuurbeleid. Hiervoor is geen extra budget nodig

Wanneer is het af Het erfgoedplan wordt eind 2022 opgeleverd en kan per 1-1-2023 in werking treden.

Haalbaarheid Deelname aan het huidige pact is te danken aan de inzet van Culturije waardoor we kostenneutraal kunnen aanhaken. We monitoren jaarlijks of de doelen worden gehaald. In 2024 bekijken we opnieuw ons standpunt over een vervolg

Wanneer is het af Het pact is gesloten voor de jaren 2021 tot en met 2024.

Cultuur- en Erfgoedpact Achterhoek

Doel Versterken van de regionale culturele infrastructuur, de Achterhoekse culturele identiteit en de intergemeentelijke (bestuurlijke) samenwerking.

Hoe De gemeente neemt als partnergemeente deel aan het Cultuur- en Erfgoedpact Achterhoek en aan de bestuurlijke samenwerking regionale culturele infrastructuur. We positioneren Culturije als partner uit Berkelland met regionale ambities

Met wie Culturije, cultuurcoalitie, deelnemende gemeenten

14

ACTIE 3.10

(Beheer van) Buitenkunst in openbare ruimte

Doel

Hoe

Met wie

Haalbaarheid

Bestaande buitenkunst meer samen met de omgeving beheren en nieuwe buitenkunst stimuleren. Hiermee bedoelen we ook informatiepanelen en -objecten, toegepaste kunst in openbare werken,

Plan van aanpak schrijven over hoe we door middel van adoptie, buurtparticipatie en co-eigenaarschap beheer van bestaande buitenkunst verder kunnen stimuleren. Waar nodig afspraken maken over gezamenlijke verantwoordelijkheid bij nieuwe buitenkunst in de openbare ruimte.

Gebiedscontactpersonen, Voormekaar, team beheer openbare ruimte, initiatiefnemers, kunsten cultuurorganisaties, Culturije

Het gekorte budget op beheer buitenkunst doelmatig inzetten. Nieuwe initiatieven faciliteren met kennis, advies en eventueel een bijdrage uit beschikbare regelingen Beheer van nieuwe initiatieven veel meer door de samenleving laten organiseren. Onderzoeken of budget gereserveerd kan worden voor buitenkunst bij openbare werken

ACTIE 3.11

Wanneer is het af Het plan van aanpak wordt in 2022 gemaakt. Er is geen nieuw beleid nodig,

Uitvoeren Achterhoek Preventieakkoord 2020-2030

Doel

Hoe

Met wie

Haalbaarheid

Vanuit de visie ‘Kijk op Cultuuren Erfgoed 2030’ inzetten op participatie, eenzaamheid en weerbaarheid door koppeling aan het Achterhoek Preventieakkoord

De thema’s participatie, eenzaamheid en weerbaarheid uit het preventieakkoord verbinden met bestaande programma’s en activiteiten op het gebied van cultuur en erfgoed

Combinatiefunctionarissen cultuur/Culturije, bibliotheek, Voormekaar, Jimmy’s, SFB, verenigingen en stichtingen, gemeente sociaal domein, gebiedscontactpersonen (voor de kernen, nieuwkomers, vrijwilligers), Fijnder

Uit bestaande budgetten deze koppeling tussen visie en preventieakkoord vormgeven. De inzet van de combinatiefunctionaris is daar onderdeel van.

Wanneer is het af Doorlopend

15

ACTIE 3.12

Bekostiging lokale publieke omroep

Doel Wettelijke bekostigingsplicht publieke lokale omroep uitvoeren

Hoe Stichting Berkelland Lokaal heeft van het Commissariaat voor de Media een licentie of uitzendvergunning ontvangen op advies van de gemeenteraad. De gemeente ondersteunt de exploitatie van de lokale omroep met een rijksbijdrage per inwoner

Met wie Commissariaat voor de Media, Stichting Berkelland Lokaal

haalbaarheid Vanuit het rijk ontvangt de gemeente middelen om aan de bekostigingsplicht te voldoen. De gemeente stelt incidenteel extra middelen (90.000 t/m 2023) beschikbaar om verdere vorming van de lokale omroep tot streekomroep te bevorderen.

Wanneer is het af Er is in 2021 een uitzendvergunning voor vijf jaar afgegeven.

16

Overkoepelende acties Er zijn ook nog een aantal acties die de speerpunten overstijgen en meerdere terreinen raken. Het gaat hier deels om wettelijke taken en verplichtingen waarmee de gemeente te mak en krijgt en waar cultuur en erfgoed mee te maken krijgt of waar het een rol bij zal gaan spelen.

ACTIE 4.1

Taken en verplichtingen rondom de Omgevingswet

Doel Wettelijke taken rondom invoering Omgevingswet uitvoeren

ACTIE 4.2

Daarnaast zien we ook een sterke behoefte om cultuur en erfgoed veel meer te ‘vermarkten’ en in de etalage te zetten. Het helpt ook om cultuur en erfgoed toekomstbestendig te maken en om de eigen identiteit te versterken. Omdat het een gezamenlijk belang is dat over meerdere lijnen loopt is het hier opgenomen.

Hoe De bijdrage van cultureel erfgoed, architectonische en stedenbouwkundige kwaliteit en kwaliteit van natuur en landschap aan een goede omgevingskwaliteit, moet de gemeente in de Omgevingsvisie opnemen. Daarbij hoort ook een nieuwe Nota Omgevingskwaliteit (‘welstandsnota’) en een nieuwe adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit

Met wie Werkgroep Omgevingswet, Gelders Genootschap, gemeentelijke omgevingstafel(s)

Haalbaarheid De verordening op de nieuwe commissie Ruimtelijke Kwaliteit is in december 2021 vastgesteld om met in inwerkingtreding van de Omgevingswet (beleidsneutraal) van kracht te worden.

Wanneer is het af De Omgevingswet treedt (naar verwachting) op 1 juli 2022 in werking. De Omgevingsvisie moet op 1 januari 2024 in werking zijn.

Plan van aanpak voor vergroten van zichtbaarheid en beleefbaarheid cultuur en erfgoed

Doel Zichtbaarheid en de beleefbaarheid van cultuur en erfgoed te verbeteren en vergroten.

Hoe Inzicht krijgen wat er te doen is en wat er te beleven valt aan activiteiten van verenigingen en organisaties, maar ook over bestaande en nieuwe projecten en initiatieven. We maken een plan waarin we beschrijven hoe we dit beter afstemmen op elkaar en hoe betrokkenen dit in de markt zetten om meer publiek en cofinanciering te genereren.

Met wie Het Berkellandse cultuur- en erfgoedspeelveld

Haalbaarheid Deze gezamenlijke inspanning levert meer draagvlak onder inwoners en belangstellenden op. Dit vraagt wel om een open houding en bereidheid tot samenwerking. Of hieruit nadere investeringen nodig zijn binnen cultuur en erfgoed of vanuit andere programma’s is nog niet duidelijk.

Wanneer is het af Voor de inventarisatie gebruiken we 2022 om te zien waaraan ná corona behoefte is en waar voldoende energie in zit. We verwachten eind 2022, begin 2023 een voorstel uitgewerkt te hebben aan de hand waarvan wordt gewerkt aan vergroten van de zichtbaarheid.

17

Financiering Om de projecten uit het uitvoeringsprogramma uit te voeren zijn naast ureninzet en kennis ook financiële middelen nodig. De financiële middelen zullen grotendeels afkomstig zijn van de gemeente en culturele partners, maar ook van de provincie, het Rijk en fondsen. De basis wordt gevormd door de gemeentelijke programmabegroting ‘Cultuur is van iedereen’, aangevuld met aansluitende programma’s die vanuit de inhoud een relatie hebben met cultuur en erfgoed. Daarnaast worden projecten voorgesteld, waardoor per project wordt gekeken wat de gemeentelijke bijdrage zou kunnen zijn en of een cofinanciering benodigd is van de provincie, ondernemers en/of andere stakeholders.

Taakstelling op programma ‘Cultuur is van iedereen’ De bezuinigingsopgave vanaf 2026 heeft mogelijk gevolgen voor de huidige wijze waarop we onze culturele activiteiten structureel en incidenteel subsidiëren. We bekijken de komende periode samen alle bijdragen opnieuw op doelmatigheid, de maatschappelijke meerwaarde en de economische spin-off. We bekijken de mogelijkheden voor bijvoorbeeld een premie op samenwerking, voor incidentele projectsubsidies of voor koppelsubsidies met andere sectoren. Dit kan leiden tot verschuivingen. Dit is uitgewerkt in onderstaande tabellen. Daarbij moet aangetekend worden dat de kosten voor ambtelijke inzet, de inzet van de combinatiefunctionarissen en een aantal kleine bijdragen die via andere programma’s lopen buiten beschouwing zijn gelaten.

Overzicht financiën programma Cultuur is van Iedereen 2021 Structurele bijdragen (afgerond)

1

Begroting 2021 (x1.000) 679

Toelichting

2

Bibliotheek Oost-Achterhoek en Dorpsböke Erfgoedcentrum Achterhoek Liemers

256

Archiefbeheer, streekcultuur

3

Cultuureducatie (Culturije)

250

Kunst, cultuur en muziekonderwijs

4

Amateurkunst en muziekbeoefening

138

Lesgeldvergoeding, verenigingssubsidies

5

Musea

105

Ondersteuning beheer en exploitatie 3 musea

6

Instandhouding monumenten

85

Onderhoud, open monumentendag, historisch onderzoek

7

Lokale omroep

31

Bekostigingsplicht vanuit rijk (vast bedrag per inwoner)

8

Oudheidkunde/cultuurondersteuning

24

Diversen, ondersteuning incidentele projecten

9

Cultuur- en Erfgoedpact Achterhoek

15

Regionaal project met 8 gemeenten en provincie

10

Beheer buitenkunst

25

Beheer bestaande buitenkunst

Totaal (afgerond en excl. personele inzet)

Exploitatie, projecten, activiteiten en vrijwilligers

1.608

18

Overzicht (mogelijk) beschikbaar incidentele middelen programma Cultuur is van Iedereen 2022 ev Incidenteel geld 1 2 3

4 5

Maken cultuur- & erfgoedvisie + kerkenvisie Regeling Transformatie en Innovatie verenigingsleven Cultuur en Erfgoedmakelaar

COVID-rijksgeld t.b.v. culturele infrastructuur (pakket 2) Vorming streekomroep Totaal

Beschikbaar (x1.000) 60 100 0

151 90 401

Toelichting Visieproces + uitvoering kerkenvisie Uitwerking 2022 Via aanbesteding combinatiefuncties 2022 sport en cultuur (programma sport en bewegen) Decembercirculaire 2020 gemeentefonds* 3 jaar x 30.000

Restant 20222026 27 100 n.v.t.

151 90 368

*bij de septembercirculaire 2021 heeft wederom een uitkering vanuit het gemeentefonds plaats gevonden in het kader van het 4de steunpakket Covid-19 voor cultuur. Om deze bijdrage (ca. € 109.000) ook in de zetten voor cultuur moet nadere besluitvorming plaatsvinden via de Perspectiefnota 2023. *de provincie heeft in het kader van het regioplan culturele infrastructuur € 650.000 voor de Achterhoek beschikbaar gesteld. De verdeling en inzet van dit geld vindt plaats via het Cultuur - en Erfgoedpact Achterhoek en wordt nader bepaald.

19

VERDER MET CULTUUR & ERFGOED

2022-2026

INWONERS, ORGANISATIES EN BETROKKENEN UIT HET CULTURELE- EN ERFGOED VELD

EEN UITGAVE VAN GEMEENTE BERKELLAND IN SAMENWERKING MET

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Berkelland&id=d331c2d7-1b52-46a4-a759-7cfefa8872d2