CConstaterende datBerkelland
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 2 Concept Accountantsverslag 12 mei 2026

Politieke Avond - Sessie 5 (Raadzaal) 26 mei 2026, gemeente BerkellandBij agendapunt: Jaarstukken 20258.393 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Gemeente Berkelland

Accountantsverslag 2025 12 mei 2026| Concept 3

CONCEPT

Inleiding Aan: de Raad van de gemeente Berkelland, Doetinchem, 12 mei 2026 Wij hebben de jaarrekening 2025 van uw gemeente gecontroleerd. In dit verslag brengen wij de kernpunten uit onze controle onder uw aandacht. Daarnaast besteden wij aandacht aan de jaarrekening zelf en aan de interne beheersing van uw organisatie. Waar relevant gaan onze bevindingen vergezeld van aanbevelingen. De in het verslag opgenomen bevindingen doen geen afbreuk aan ons oordeel over de jaarrekening.

Dit accountantsverslag kan het beste in samenhang worden gelezen met de jaarrekening over 2025. De jaarrekening is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het College van burgemeester en wethouders (hierna: College van B&W). Het is onze verantwoordelijkheid een controle hierop uit te voeren en ons oordeel aan u te verstrekken via onze controleverklaring. Dit houdt ook in dat wij hebben vastgesteld dat het jaarverslag in overeenstemming is met de jaarrekening. Wij hebben de inhoud van dit accountantsverslag afgestemd met de portefeuillehouder Financiën, de gemeentesecretaris, de concerncontroller en andere financiële functionarissen en met de auditcommissie besproken op 27 mei 2026. Met vriendelijke groet, Stolwijk Kelderman Accountants Fiscalisten

De heer R.H. Gosselink-Wolbrink RA

2

CONCEPT

Inhoudsopgave 1. Samenvatting 2. Aandachtspunten Raad

3. Jaarrekening

4. Interne beheersing 5. Onze verantwoordelijkheid

6. Afsluiting

Bijlagen 3

CONCEPT

1. Samenvatting Strekking controleverklaring Indien de jaarrekening ongewijzigd wordt vastgesteld, zijn wij voornemens een goedkeurende controleverklaring te verstrekken. Naar ons oordeel geeft de jaarrekening 2025 een getrouw beeld van de grootte en de samenstelling van de baten en lasten over 2025 en van het vermogen op 31 december 2025, in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording. In de WNT-verantwoording en in de SiSa-verantwoording zitten geen afwijkingen. Rechtmatigheidsverantwoording Het College van B&W heeft in de rechtmatigheidsverantwoording aangegeven de rechtmatigheidsgrens te overschrijden. De belangrijkste onrechtmatigheden in 2025 uit onze controle zijn: • Begrotingsoverschrijdingen € 2,5 miljoen; waarvan € 2,1 miljoen als acceptabel aangemerkt worden omdat dit of overschrijdingen uit open einde regelingen zijn of omdat ze gecompenseerd worden door hogere baten dan begroot. • Europese aanbestedingen € 0,9 miljoen; waarvan uw gemeente € 0,8 miljoen als onrechtmatig heeft geconstateerd. • Kredietoverschrijding € 0,2 miljoen; waarvan uw gemeente € 0 als onrechtmatig heeft geconstateerd. Wij zijn van mening dat de rechtmatigheidsverantwoording een getrouw beeld geeft. Inhoudsopgave

Samenvatting

Aandachtspunten Raad

Financiële positie Uw gemeente sluit het jaar af met een positief resultaat van € 8,5 miljoen. Het beschikbare weerstandsvermogen bedraagt per eind 2025 € 28,9 miljoen. Het benodigde weerstandsvermogen bedraagt € 6,1 miljoen. De ratio is 4,7 en is ruim voldoende. De afgelopen jaren heeft het eigen vermogen een stijgende lijn laten zien.

Controleproces De controle is in overeenstemming met de planning verlopen. Wij hebben aanpassingen voorgesteld voor het herstellen van fouten en het aanpassen van teksten. Op 1 controleverschil na (deze kwam pas laat naar voren) zijn de voorgestelde correcties verwerkt.

Jaarrekening

Interne beheersing

Onze verantwoordelijkheid

Interne beheersing De interne beheersing is in voldoende mate op orde en voldoet aan de eisen die wij hieraan vanuit de accountantscontrole stellen.

De belangrijkste risico’s voor de jaarrekeningcontrole - het zelfstandig vaststellen van de prestaties van de leveringen in de zorg en de overige inkopen én de naleving van de aanbestedingsrichtlijnen – blijven binnen de grenzen voor een goedkeurend oordeel.

Bijlagen

4

CONCEPT

2. Aandachtspunten Raad Audit Experience Om de Raad mee te nemen hebben wij voor dit controlejaar een ‘Audit Experience’ aangeboden: een interactieve sessie van ca. 1,5 uur waarin de auditcommissie zich samen met ons in één relevant thema verdiept. Zo krijgen we meer diepgang en kunnen we vragen over het thema beter toelichten. U heeft nog geen thema voor een ‘Audit Experience’ gekozen. Wij overleggen hierover graag met u om deze dit jaar te organiseren.

Inhoudsopgave

Samenvatting

Aandachtspunten Raad

Jaarrekening

Interne beheersing

Onze verantwoordelijkheid

Bijlagen

5

CONCEPT

3. Jaarrekening

3.1 Accountantscontrole

3.2 Financiële positie 3.3 Overige bevindingen

3.4 Rechtmatigheidsverantwoording

Inhoudsopgave

Samenvatting

Aandachtspunten Raad

Jaarrekening

Interne beheersing

Onze verantwoordelijkheid

Bijlagen

6

CONCEPT

3.1 Accountantscontrole Goedkeuringstoleranties Op 21 maart 2025 is het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado) gewijzigd. Voor de controle van de jaarrekening geldt vanaf boekjaar 2025 één goedkeuringstolerantie van 2% van de totale lasten exclusief toevoegingen aan de reserves. De gehanteerde goedkeuringstolerantie voor het totaal van fouten en onzekerheden bedraagt dan ruim € 3,2 miljoen. Deze goedkeuringstolerantie wordt gebruikt als grens om te bepalen hoe groot fouten in de jaarrekening maximaal mogen zijn. Omdat niet alle kleine fouten gevonden worden in de controle, wordt de controle uitgevoerd met een uitvoeringsmaterialiteit. Het verschil tussen de goedkeuringstolerantie en de uitvoeringsmaterialiteit is de ruimte die vrij gelaten wordt voor eventuele kleine fouten die niet ontdekt zijn tijdens de controle.

Bij de controle van uw jaarstukken hebben wij de volgende materialiteit gehanteerd: Omschrijving

Fouten en onzekerheden 2%

Goedkeuringstolerantie

€ 3.220.000

Uitvoeringsmaterialiteit

€ 1.610.000

Ruimte voor afwijkingen (fouten)

€ 1.610.000

Afwijkingen: niet gecorrigeerde controleverschillen, zie pagina 8 Waarvan fout € 149.000 en onzeker € 2.529.300

€ 2.068.000

Gecorrigeerde controleverschillen Vanuit de controlewerkzaamheden is een aantal afwijkingen naar voren gekomen. Deze zijn besproken met het management en gecorrigeerd in de jaarrekening zoals deze voor u ligt.

Inhoudsopgave

Samenvatting

Aandachtspunten Raad

Jaarrekening

Interne beheersing

Onze verantwoordelijkheid

Bijlagen

7

CONCEPT

3.1 Accountantscontrole Niet gecorrigeerde controleverschillen Hieronder hebben wij een overzicht opgenomen van de controleverschillen die niet in de jaarrekening 2025 zijn verwerkt. In overleg met u zijn alle afwijkingen groter dan € 100.000 individueel vermeld. Er zijn geen overige afwijkingen.

Omschrijving

Fouten

Onzekerheden

Onzekerheden prestatieleveringen inkoop

€ 1.095.000

Onzekerheden WMO en Jeugd

€ 824.000

Overlopende passiva te laag verantwoord

€ 149.000

Totaal verschillen

€ 149.000

€ 1.919.000

Ruimte voor evaluatie afwijkingen

€ 1.610.000

€ 3.220.000

Per saldo resterende ruimte voor afwijkingen

€ 1.461.000

€ 1.301.000

Goedkeuringstolerantie (2%)

€ 3.220.000

Totaal verschillen

€ 2.068.000

Inhoudsopgave

Samenvatting

Aandachtspunten Raad

Jaarrekening

Interne beheersing

Onze verantwoordelijkheid

Bijlagen

8

CONCEPT

3.1 Accountantscontrole Onderstaand geven wij een nadere toelichting op de geconstateerde en niet gecorrigeerde controleverschillen.

Prestatieleveringen inkoop Uit een steekproef op de inkoopfacturen blijkt een aantal facturen niet onderbouwd met een afdoende bewijs van de geleverde prestatie. Wij hebben deze uitkomst in relatie tot de totale massa gebracht en daaruit volgt een onzekerheid van € 1.095.000. Onzekerheden WMO en Jeugdzorg Uw gemeente heeft voor de Wmo en Jeugdzorg contracten afgesloten met de zorgaanbieders. De zorgaanbieders met een productie in de regio Achterhoek groter dan € 200.000 moeten na afloop van het jaar productieverantwoordingen met controleverklaringen aanleveren. Alle ontvangen controleverklaringen zijn goedkeurend. Aanbieders met een lagere productie hoeven geen productieverantwoording aan te leveren. Uw gemeente heeft voor de cliënten van deze aanbieders zelf onderzoek gedaan naar de levering. Daaruit resteert een onzekerheid van ruim € 0,8 miljoen.

Overlopende passiva te laag verantwoord Uw gemeente ontvangt diverse subsidies van het Rijk en de Provincie die via de SiSabijlage moeten worden verantwoord. Bij een aantal SiSa-regelingen sluit het nog niet bestede bedrag dat op de balans staat, niet aan met de verantwoorde bestedingen. Hierdoor is de balanspost per saldo € 149.000 te laag verantwoord. Als deze zou worden verwerkt dan zou het resultaat € 149.000 lager zijn.

Inhoudsopgave

Samenvatting

Aandachtspunten Raad

Jaarrekening

Interne beheersing

Onze verantwoordelijkheid

Bijlagen

9

CONCEPT

3.1 Accountantscontrole Fraude en continuïteit Wij zijn verplicht bij wettelijke controleopdrachten in de controleverklaring te rapporteren over fraude en continuïteit. Dit is tot stand gekomen vanuit de maatschappelijke wens tot meer transparantie en inzicht voor de gebruiker van de jaarrekening. Concreet betekent deze verplichting dat er een sectie ‘Controleaanpak frauderisico’s’ en een sectie ‘Controleaanpak veronderstellingen inzake de financiële risico’s’ in onze controleverklaringen is opgenomen. Dit betreffen geen algemene teksten, maar deze zijn specifiek verwoord.

In bijlage 1 staan de teksten die wij in de controleverklaring zullen opnemen. Deze zijn afgestemd met de portefeuillehouder Financiën. Fraude De fraudeparagraaf beschrijft hoe wij in onze controle hebben ingespeeld op risico’s die in de jaarrekening kunnen leiden tot een afwijking van materieel belang als gevolg van fraude. In deze beschrijving zijn de volgende elementen opgenomen: • de frauderisico’s die aandacht vereisen bij de controle; • een verwijzing naar eventuele toelichtingen in de jaarrekening; • een kort overzicht van de uitgevoerde werkzaamheden; • een indicatie van de uitkomst van de werkzaamheden van de accountant; • belangrijke waarnemingen met betrekking tot onderkende frauderisico’s.

Inhoudsopgave

Samenvatting

Aandachtspunten Raad

Jaarrekening

Interne beheersing

Onze controleaanpak is opgesteld vanuit onze verplichting tot het betrekken van frauderisico’s in de planning en uitvoering van onze werkzaamheden. Wij hebben onze controleaanpak zodanig ingericht dat de kans op het ontdekken van materiële afwijkingen als gevolg van fraude zo hoog mogelijk is. Hierbij is sprake van professionele oordeelsvorming, rekening houdend met de specifieke omstandigheden en de complexiteit van de controle. Voor de onderkende frauderisico’s hebben wij onze werkzaamheden op het geplande niveau kunnen uitvoeren. Financiële risico’s in relatie tot de financiële positie Dit is een paragraaf in de controleverklaring waarin wij uiteen zetten welke controlewerkzaamheden zijn uitgevoerd om de veronderstellingen inzake de financiële risico’s te toetsen. Het College van B&W maakt jaarlijks een gedegen analyse van de financiële positie en vooruitzichten en de accountant moet deze toetsen. In de controleverklaring wordt uiteengezet welke werkzaamheden wij hebben uitgevoerd om de analyse van het College van B&W te toetsen en wat de uitkomsten van die werkzaamheden zijn. Ook eventuele belangrijke waarnemingen die de accountant ten aanzien van de veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie bij de uitvoering van de werkzaamheden doet, worden vermeld in de controleverklaring.

Onze verantwoordelijkheid

Bijlagen

10

CONCEPT

3.1 Accountantscontrole Naleven verslaggevingsregels De jaarrekening is opgesteld overeenkomstig het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Wij hebben gecontroleerd of de bepalingen in het BBV zijn nageleefd. Daarbij hebben we geen afwijkingen geconstateerd. Kwaliteit van de jaarstukken De jaarstukken bestaan uit twee onderdelen, het jaarverslag en de jaarrekening. De kwaliteit van de toelichtingen is van een voldoende niveau.

Wet Normering Topinkomens (WNT) Uw organisatie valt onder de reikwijdte van de Wet Normering Topinkomens. In de jaarrekening is de voorgeschreven informatie opgenomen. Verloop van de controle Het opstellen van de jaarrekening over het boekjaar 2025 is zodanig gepland, dat de gecontroleerde jaarrekening tijdig ter vaststelling aan de Raad kan worden voorgelegd. De eerste versie van de jaarstukken was tijdig gereed. In het concept van de jaarstukken waren nog niet alle passages opgenomen. Het controleproces evalueren wij met de ambtelijke organisatie. De afwikkeling van de controle was conform planning.

De afwijkingen ten opzichte van de begroting en de belangrijkste ontwikkelingen per programma zijn voldoende toegelicht in het jaarverslag. In de paragrafen is een nadere toelichting gegeven op de ontwikkelingen.

Wij kijken terug op een goede samenwerking gedurende dit proces. De eisen voor het opstellen van de jaarstukken zijn specifiek voor gemeenten. Er staat veel informatie in. Het is een lijvig document. Wij adviseren u te onderzoeken of compactere jaarstukken een effectievere bijdrage kunnen leveren aan de informatievoorziening aan de Raad en kunnen leiden tot een tijdsbesparing. Jaarverslag Het jaarverslag met daarin de paragrafen voldoet aan de eisen van het BBV. Er zijn geen tegenstrijdigheden met de jaarrekening 2025 gezien.

Inhoudsopgave

Samenvatting

Aandachtspunten Raad

Jaarrekening

Interne beheersing

Onze verantwoordelijkheid

Bijlagen

11

CONCEPT

3.2 Financiële positie Eigen vermogen Het eigen vermogen laat de afgelopen jaren (realisatie) het hiernaast getoonde verloop zien. De afgelopen jaren laat het eigen vermogen een stijging zien. Dit is met name te zien in de reserve Bestuurlijke claims met een saldo van € 34,4 miljoen (2024: € 25,3 miljoen). Per 31 december 2025 zijn de bestemmingsreserves met de grootste omvang: • Egalisatiereserve investeringen € 11,3 miljoen • Onderwijshuisvesting € 19,3 miljoen • Sportvastgoed € 7,4 miljoen

Samenvatting

Aandachtspunten Raad

Jaarrekening

2025

2024

2023

Eigen vermogen per 1 januari

106,7

101,1

96,5

Tussentijdse resultaatbestemming

- 1,9

-2,5

-1,0

Gerealiseerd resultaat

8,5

8,1

5,5

Gerealiseerd totaal saldo baten en lasten

6,6

5,6

4,5

113,3

106,7

101,1

Eigen vermogen per 31 december

Resultaat Het gerealiseerde saldo van baten en lasten wordt - na besluitvorming door de Raad verwerkt in de algemene reserve en de bestemmingsreserves. Het verloop in 2025 is hiernaast weergegeven. De tussentijdse resultaatbestemming is het saldo van de toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves.

Inhoudsopgave

Eigen vermogen x € 1 miljoen

Resultaat x €1 miljoen

Interne beheersing

2025

Totale baten

167,1

Totale lasten

161,0

Gerealiseerd totaal saldo baten en lasten

6,6

Af: stortingen in reserves

3,7

Bij: onttrekkingen aan reserves

5,6

Saldo mutaties reserves (meer onttrokken)

1,9

Gerealiseerd resultaat

8,5

Onze verantwoordelijkheid

Bijlagen

12

CONCEPT

3.2 Financiële positie Van begroting naar realisatie De begroting is een aantal keren bijgesteld, bij de tussenrapportage en slotwijziging, maar ook met afzonderlijke raadsbesluiten. In de grafiek hieronder is het verloop van de baten en lasten vóór bestemming weergegeven. Daaruit blijkt dat het gerealiseerde saldo van baten en lasten € 6,6 miljoen is ten opzichte van € 1,0 miljoen begroot.

Onderstaand ziet u de ontwikkeling in 2025 weergegeven vanaf de door u vastgestelde primaire begroting tot aan de jaarrekening. De bedragen zijn exclusief mutaties in de reserves. Zowel in 2024 als in 2025 zijn de gerealiseerde lasten lager dan begroot en de gerealiseerde baten hoger dan begroot.

Ontwikkeling lasten en baten van begroting naar realisatie € 180

Van begroting 2024 naar realisatie 2025 (x € 1 miljoen)

€ 160 € 140

€ 170

€ 120

€ 165

€ 100

€ 160

€ 80

€ 155

€ 60 € 40

€ 150

€ 20

€ 145

€0 -€ 20

Lasten Primaire begroting

Baten Gewijzigde begroting

Saldo

€ 140 Begroting 2024

Realisatie

Realisatie 2024 Lasten

Inhoudsopgave

Samenvatting

Aandachtspunten Raad

Jaarrekening

Interne beheersing

Onze verantwoordelijkheid

Begroting 2025

Realisatie 2025

Baten

Bijlagen

13

CONCEPT

3.2 Financiële positie Saldo van baten en lasten Het gerealiseerde saldo van baten en lasten is € 6,6 miljoen. Na bestemming is dit € 8,5 miljoen. Begroot was € 1,0 miljoen respectievelijk € 5,7 miljoen. Zie ook onderstaande grafiek.

voor wethouders. Deze posten zijn allemaal incidenteel. Daarnaast zien wij op basis van het historische verloop hieronder dat uw gemeente de wereld van de begroting en de wereld van de realisatie nog dichter bij elkaar kan brengen. Deels is het verschil verklaard door incidentele baten en lasten maar wij zien ook nog ruimte voor het vergroten van het begrotingsrealisme.

Verloop saldo en resultaat (x € 1 miljoen)

10 8

Saldo van baten en lasten

6

(x € 1.000)

€ 10

4 2 0 -2

€5 Primitieve begroting

Gewijzigde begroting

Realisatie

€0

-4 Saldo van baten en lasten

Begroting 2024

Resultaat

De afwijking in het resultaat na bestemming is afgerond € 2,8 miljoen positief. Dit komt met name door een € 1,1 miljoen hogere algemene uitkering, € 0,4 miljoen hogere bate OZB, € 0,7 miljoen lagere bestedingen voor de WMO, € 0,4 miljoen hogere lasten voor de Omgevingsdienst Achterhoek en € 0,3 miljoen grotere storting in de pensioenvoorziening

Inhoudsopgave

Samenvatting

Aandachtspunten Raad

Jaarrekening

Interne beheersing

Realisatie 2024

Begroting 2025

Realisatie 2025

-€ 5

Onze verantwoordelijkheid

Bijlagen

14

CONCEPT

3.2 Financiële positie Weerstandsvermogen

Weerstandscapaciteit

Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit is de buffer die de gemeente achter de hand heeft om onverwachte financiële tegenvallers op te vangen. Het gaat om risico’s die niet al in de gewone begroting zijn meegenomen en waar de gemeente vaak weinig invloed op heeft. Toch is er voor dit soort risico’s wel een financiële buffer nodig. In uw gemeente is afgesproken dat de beschikbare weerstandscapaciteit gelijk is aan de algemene reserve. Daarom is de beschikbare weerstandscapaciteit per eind 2025 € 28,9 miljoen. Benodigde weerstandscapaciteit De benodigde weerstandscapaciteit is het bedrag dat de gemeente nodig denkt te hebben om mogelijke financiële tegenvallers op te vangen. Het gaat om risico’s die niet al in de gewone begroting zijn opgenomen. De gemeente schat per risico in hoe groot het risico is en hoe groot de kans is dat het gebeurt. Voor uw gemeente is de benodigde weerstandscapaciteit per eind 2025 € 6,1 miljoen. Weerstandsratio Uw gemeente heeft voldoende weerstandsvermogen. Dat betekent dat er genoeg reserves beschikbaar zijn om de ingeschatte risico’s op te kunnen vangen. In het beleid van uw gemeente staat dat de weerstandsratio minimaal 1,0 moet zijn. Uit de grafiek blijkt dat de ratio in de afgelopen jaren tussen 3,1 en 4,7 lag.

(x € 1 miljoen)

€30 €25 €20 €15 €10 €5 €2022

2023 Benodigde Weerstandscapaciteit

2024

2025

Beschikbare Weerstandscapaciteit

Weerstandsratio 5

4 3

2 1 0 2022

Hiernaast is het verloop van de weerstandscapaciteit en de ratio weergegeven.

2023

2024

2025

Weerstandsratio

Inhoudsopgave

Samenvatting

Aandachtspunten Raad

Jaarrekening

Interne beheersing

Onze verantwoordelijkheid

Bijlagen

15

CONCEPT

3.2 Financiële positie Verwonderpunten BBV De Commissie BBV heeft in december 2025 de nota ‘Verwonderpunten BBV’ aan het Ministerie van BZK aangeboden. In deze verwonderpunten zijn een aantal adviezen opgenomen voor herziening van het BBV. De adviezen leiden tot meer eenduidigheid van de jaarstukken van gemeenten ten opzichte van profit organisaties en stichtingen en verenigingen. De nota is een advies en heeft daarmee nog geen formele status. Eén van de adviezen in de nota betreft het vormen van een voorziening voor het tegoed aan vakantiedagen en vakantiegeld van ambtenaren en WSW-medewerkers. Op dit moment worden deze alleen toegelicht als niet uit de balans blijkende verplichtingen. Wij hebben het College van B&W geadviseerd in de risico’s van het weerstandsvermogen rekening te houden met een risico op het herzien van het BBV met betrekking tot dit punt. De andere adviezen betreffen onder meer - het afschaffen van de post onvoorzien (€ 64.000 in de begroting 2025), - de inrichting van de paragraaf Verbonden partijen, - De omvorming van de paragraaf Weerstandsvermogen en financiering in een nieuwe paragraaf Financiële positie. Onze verwachting is dat de adviezen uit de nota ‘Verwonderpunten BBV’ overgenomen zal worden in de actualisatie van het BBV.

Inhoudsopgave

Samenvatting

Aandachtspunten Raad

Jaarrekening

Interne beheersing

Onze verantwoordelijkheid

Bijlagen

16

CONCEPT

3.3 Overige bevindingen Schattingen Het opstellen van de jaarrekening vereist dat de organisatie oordelen vormt en schattingen maakt, die van invloed zijn op de toepassing van de grondslagen en de gerapporteerde waarde van activa en verplichtingen en van de baten/opbrengsten en lasten/kosten. De schattingen en de hiermee verbonden veronderstellingen zijn gebaseerd op ervaringen uit het verleden en verschillende andere factoren die, gegeven de omstandigheden, als redelijk worden beschouwd. De daadwerkelijke uitkomsten kunnen afwijken van deze schattingen. Een goed inzicht in de jaarrekening vraagt kennis van de gemaakte schattingen. Deze lichten wij hier kort toe. Grondexploitaties Uw gemeente heeft per ultimo 2025 7 actieve grondexploitaties. De boekwaarde hiervan is € 1,4 miljoen (2024: € 1,9 miljoen). De verliesvoorziening is € 0,3 miljoen. 4 exploitaties zijn in 2025 afgesloten met een winst van € 0,2 miljoen. De tussentijdse winstneming is € 0,6 miljoen, waarvan € 0,5 miljoen op de exploitatie Elbrink Leenkamer in Borculo. De uitgangspunten die voor de actualisatie van de grondexploitaties worden gebruikt, hebben we gecontroleerd. We kunnen hiermee instemmen. Voorziening Appa Het pensioen voor wethouders is geregeld in de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers (Appa).

Vanaf 1 januari 2028 gaan de pensioenen van politieke ambtsdragers over naar het nieuwe pensioenstelsel en wordt het overgedragen aan het ABP. Dit leidt in 2025 tot een aanpassing van de hoogte van de voorziening in uw jaarrekening ten bedrage van € 0,5 miljoen. De stand van de voorziening is per einde 2025 € 5,1 miljoen (2024: € 4,6 miljoen).

Inhoudsopgave

Samenvatting

Aandachtspunten Raad

Jaarrekening

Interne beheersing

Voorziening wachtgeld Deze voorziening heeft een stand van € 49.000 (2024: € 141.000). In 2025 zijn er alleen uitbetalingen gedaan (€ 63.000) en is € 28.000 vrijgevallen. Voorziening RVU Uw gemeente heeft medewerkers in dienst die vallen onder de (voormalige) Wet sociale werkvoorziening. Op basis van uitspraken van de Commissie BBV in 2025 is uw organisatie verplicht tot het vormen van een voorziening RVU voor deze medewerkers. Bij de RVU ingangsdatum voert de WSW-medewerker geen werkzaamheden meer uit en dus moet er een toereikende voorziening aanwezig zijn. Dit heeft in het boekjaar 2025 voor uw gemeente geleid tot het instellen van de voorziening RVU ter hoogte van €109.000. Voor de ambtenaren is ook een RVU voorziening opgenomen. Deze was er al en heeft een stand van € 236.000 (2024: € 95.000) Voorziening spaarverlof Binnen de CAO gemeenten is het mogelijk om gebruik te maken van spaarverlof. Voor de uren die hiervoor ingezet worden, moet een voorziening worden gevormd. Per ultimo 2025 doen 90 medewerkers mee aan deze regeling. De stand van de voorziening is € 0,7 miljoen (2024: € 0,6 miljoen). In 2025 is € 41.000 aangewend van het spaarverlof en € 120.000 toegevoegd.

Onze verantwoordelijkheid

Bijlagen

17

CONCEPT

3.3 Overige bevindingen Voorziening riolering en afval Beide voorzieningen zijn egalisatievoorzieningen. Dat betekent dat een tekort op riolering of afval wordt onttrokken aan de voorziening en een overschot wordt toegevoegd. Voor afval is er een tekort van € 0,2 miljoen, dat onttrokken is aan de voorziening. De stand van de voorziening is per eind 2025 € 0,3 miljoen (2024: € 0,5 miljoen). Bij riolering is er een overschot van € 0,6 miljoen. Dit is aan de voorziening toegevoegd. De stand van de voorziening is nu € 6,9 miljoen (2024: € 6,3 miljoen)

Kosten verbonden partijen Uw gemeente heeft een deel van haar taken overgedragen aan gemeenschappelijke regelingen. De kosten van deze organisaties komen ten laste van de exploitatie van de gemeente Berkelland. De kosten van GR VNOG en GR ODA zijn in deze jaarstukken gebaseerd op concept cijfers, omdat de definitieve cijfers op dat moment nog niet voorhanden waren. Bestaan van de materiële vaste activa Wij hebben een steekproef uitgevoerd om te controleren of de materiële vaste activa die in de financiële administratie staat, ook daadwerkelijk aanwezig is en nog in het bezit is van de gemeente. Voor de door ons geselecteerde steekproef is het bestaan van de geselecteerde activa vastgesteld. Omdat sommige activa lang geleden zijn aangeschaft was het soms moeilijk om het bestaan ervan vast te stellen. Omdat het wel belangrijk is voor u als gemeente om te weten of de activa die op de balans staat ook daadwerkelijk aanwezig is en eigendom is van de gemeente, adviseren wij hiernaar risicogericht aanvullend onderzoek te doen. Ook om de onderliggende documentatie weer voldoende paraat te hebben. Hierbij kan dan ook gekeken worden of er eventueel activa in de boeken staat die mogelijk kunnen en misschien moeten worden afgewaardeerd. Het kan ook zijn dat activa anders verantwoord moeten worden of dat een actie nodig is om te onderzoeken wat het precies geweest is.

Dit is geen eenvoudige klus gezien activa in enkele gevallen mogelijk niet specifiek genoeg omschreven zijn om daadwerkelijk vast te kunnen stellen welke specifieke activa dat betreft. In de steekproef hebben we uiteindelijk wel kunnen vaststellen welke activa dat betrof.

Overige posten Inhoudsopgave

Samenvatting

Aandachtspunten Raad

Jaarrekening

Interne beheersing

Onze verantwoordelijkheid

Bijlagen

18

CONCEPT

3.4 Rechtmatigheidsverantwoording Kaderstelling De financiële verordening (gebaseerd op artikel 212 gemeentewet) en de controleverordening (gebaseerd op artikel 213 van de gemeentewet) zijn aangepast op de inrichting van de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening en op 23 september 2025 door de Raad vastgesteld. Het normenkader is door de Raad op 9 december 2025 vastgesteld. Onze bevindingen over de rechtmatigheidsverantwoording In de financiële verordening heeft de Raad de verantwoordingsgrens voor de rechtmatigheidsverantwoording op 2% van de lasten bepaald. Op basis van de voorliggende jaarrekening is dit een bedrag van € 3,2 miljoen. In de rechtmatigheidsverantwoording heeft het College van B&W aangegeven niet rechtmatig gehandeld te hebben. De totale onrechtmatigheden zijn hoger dan de verantwoordingsgrens van € 3,2 miljoen als gevolg van: • Begrotingsoverschrijdingen De overschrijding van de lasten ten opzichte van de begroting met € 2,5 miljoen (waarvan € 2,1 miljoen als acceptabel zijn aangemerkt binnen de kaders van uw financiële verordening). • Kredietoverschrijding Uw gemeente heeft geen onrechtmatige kredietoverschrijding geconstateerd. Volgens ons is de totale overschrijding € 0,2 miljoen. • Europese aanbestedingen Uw gemeente heeft een onrechtmatige inkoopprocedure aangemerkt van € 0,8 miljoen, waarbij onze constatering is dat dit € 0,9 miljoen bedraagt.

Inhoudsopgave

Samenvatting

Aandachtspunten Raad

Jaarrekening

Interne beheersing

Op basis van onze toetsing aan de wettelijke voorschriften voor de rechtmatigheidsverantwoording en de kaderstelling door de Raad hebben wij vastgesteld dat de rechtmatigheidsverantwoording een getrouw beeld geeft. De jaarrekening en het jaarverslag bevat de voorgeschreven informatie. Rechtmatigheidsverantwoording De rechtmatigheidsverantwoording is opgenomen in de jaarrekening. Wij hebben vastgesteld dat de tekst aan het voorgeschreven model voldoet. Er zijn drie criteria vastgesteld om de financiële rechtmatigheid concreet te maken, te weten: [1] het voorwaardencriterium; [2] misbruik en oneigenlijk gebruik; en [3] het begrotingscriterium. Bij het opstellen van de jaarrekening legt het College van B&W in de rechtmatigheidsverantwoording verantwoording af over deze drie criteria.

[1] Voorwaardencriterium Het voorwaardencriterium schrijft voor dat financiële handelingen alleen mogen plaatsvinden onder de voorwaarden zoals opgenomen in de wet of in een verordening. Het voorwaardecriterium komt met name voor in de processen: • Europese aanbestedingen • Treasury • Subsidieverstrekkingen • Uitkeringen (gedelegeerd aan de GR Fijnder) • WMO en Jeugdzorg

Onze verantwoordelijkheid

Bijlagen

19

CONCEPT

3.4 Rechtmatigheidsverantwoording Europese aanbestedingen Door de verbijzonderde interne controle zijn 11 contracten onterecht niet Europees aanbesteed voor een bedrag van € 0,9 miljoen. Door ons zijn ook 11 dossiers als onrechtmatig aangemerkt, met een totaalbedrag van € 0,9 miljoen. Dit wijkt af van de jaarstukken. Uw gemeente komt op € 0,8 miljoen. Vorig jaar waren dit overigens 15 contracten met een opdrachtwaarde van € 3,9 miljoen. De onrechtmatigheid is dus lager dan vorig jaar. Intern inkoopbeleid Wanneer de inkoopnormen uit de Gids Proportionaliteit herhaaldelijk niet worden nageleefd of wanneer de documentatie en/of motivering ervan ontoereikend is, wordt van het College van B&W verwacht hierover te rapporteren in de paragraaf Bedrijfsvoering. Uw organisatie heeft een eigen inkoopbeleid vastgesteld waarin de gids Proportionaliteit is uitgewerkt. In 2025 is een verbijzonderde interne controle uitgevoerd op het volgen van het intern inkoopbeleid voor inkopen onder de Europese aanbestedingsgrens. Daarbij is geconcludeerd dat een aantal keer is afgeweken van het interne inkoopbeleid. Subsidies Afgelopen jaren heeft uw gemeente verbeteringen doorgevoerd in het subsidieproces. De subsidietoekenningen en -vaststellingen worden nu in het zaaksysteem geregistreerd. Door deze registratie wordt interne controle op de naleving van de subsidieverordening mogelijk.

Uit deze controle komen diverse formele onrechtmatigheden naar voren. Dit is met name het te laat indienen of afhandelen van aanvragen.

Inhoudsopgave

Samenvatting

Aandachtspunten Raad

Jaarrekening

Interne beheersing

Onze verantwoordelijkheid

Bijlagen

20

CONCEPT

3.4 Rechtmatigheidsverantwoording [2] Begrotingscriterium Het budgetrecht bepaalt dat de Raad toestemming geeft om het te realiseren beleid per programma binnen de vastgestelde begroting uit te voeren. Uitgangspunt is dat iedere afwijking van de begroting onrechtmatig is, zowel overschrijdingen als onderschrijdingen.

In de rechtmatigheidsverantwoording worden alleen de afwijkingen toegelicht die niet passen in de afspraken tussen de Raad en het College van B&W en boven de verantwoordingsgrens uitkomen. De Raad wordt expliciet gevraagd met deze afwijkingen bij de vaststelling van de jaarrekening in te stemmen. - Meer lasten dan begroot Er is bij 5 programma’s een overschrijding van de lasten ten opzichte van de begroting. Hiervoor is een voldoende toelichting opgenomen in de jaarrekening. Deze overschrijding is in totaal € 2,5 miljoen. - Minder lasten dan begroot Op 5 programma’s zijn de gerealiseerde lasten minder dan begroot. Het is gebruikelijk binnen uw organisatie om afwijkingen van deze aard bij de jaarstukken te vermelden. De afwijkingen tellen daarom niet mee als begrotingsonrechtmatigheid.

- Meer of minder baten dan begroot Op alle programma’s zijn er meer of minder baten dan begroot. Het is gebruikelijk binnen uw organisatie om afwijkingen van deze aard bij de jaarstukken te vermelden. De afwijkingen tellen daarom ook niet mee als begrotingsonrechtmatigheid.

Inhoudsopgave

Samenvatting

Aandachtspunten Raad

Jaarrekening

Interne beheersing

- Investeringskredieten Er is 1 investering gedaan waarvoor € 15.000 meer is besteed dan het door de Raad vastgestelde krediet. Daarnaast is een tweetal kredieten waarvan wordt verwacht dat deze worden gecompenseerd door baten. Wij hebben geen onderbouwing van deze baten ontvangen en daarom hebben wij deze kredietoverschrijdingen als onrechtmatig aangemerkt voor een bedrag van € 207.000. - Oordeel begrotingsrechtmatigheid Wij hebben vastgesteld dat het begrotingscriterium niet hoeft te worden toegelicht in de rechtmatigheidsverantwoording. Een toelichting hierover is in de paragraaf Bedrijfsvoering opgenomen. [3] Misbruik en oneigenlijk gebruik Het is aan de organisatie om effectieve maatregelen te nemen om misbruik en oneigenlijk (M&O) gebruik te voorkomen. Op basis van de eisen in de wet- en regelgeving heeft een vertaling plaatsgevonden naar de opzet van de interne organisatie. - M&O beleid ontbreekt Er is geen formeel beleid opgesteld door de organisatie voor het voorkomen van Misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O beleid). Dit is toegelicht in de paragaaf Bedrijfsvoering. Wij hebben het College van B&W geadviseerd om een M&O beleid op te stellen.

Onze verantwoordelijkheid

Bijlagen

21

CONCEPT

3.4 Rechtmatigheidsverantwoording De rechtmatigheidsverantwoording van het College Het oordeel van het College geeft aan dat voor de rechtmatigheid de grens van 2% is overschreden. Onze berekeningen wijken overigens af van die in de paragraaf Bedrijfsvoering zijn gemeld. Deze bevindingen hebben met name betrekking op aanbestedingen en kredietoverschrijdingen en hebben geen invloed op de rechtmatigheidsverantwoording zelf. Toelichting op rechtmatigheidsverantwoording in paragraaf Bedrijfsvoering Volgens het BBV is het een vereiste dat het College van B&W in de paragraaf Bedrijfsvoering een toelichting geeft op alle afwijkingen die zijn opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. Daarnaast dient te worden beschreven welke maatregelen worden genomen om deze afwijkingen in de toekomst te voorkomen. Rapportagegrens In de financiële verordening is opgenomen dat in de paragraaf Bedrijfsvoering fouten en/of onduidelijkheden groter dan € 100.000 worden toegelicht.

Inhoudsopgave

Samenvatting

Aandachtspunten Raad

Jaarrekening

Interne beheersing

Onze verantwoordelijkheid

Bijlagen

22

CONCEPT

4. Interne beheersing Risico’s interne beheersing Bij de interimcontrole hebben wij de algemene beheersing, de inrichting van de processen en de interne beheersingsmaatregelen beoordeeld. Naar aanleiding hiervan hebben wij onze bevindingen en aanbevelingen in de managementletter gerapporteerd aan het College van B&W en in een boardletter aan uw Raad. De boardletter is besproken met de auditcommissie op 28 januari 2026. In de boardletter en de managementletter hebben wij per proces aangegeven welke bevindingen en risico’s wij zien. Wij hebben hiervoor (mogelijke) interne beheersingsmaatregelen voorgesteld om de risico’s af te dekken. Om voldoende controlezekerheid te verkrijgen dat de jaarrekening geen materiële afwijkingen bevat als gevolg van het ontbreken van deze (voldoende) maatregelen, hebben wij aanvullende werkzaamheden verricht. De belangrijkste risico’s uit de board- en managementletter zijn onderstaand weergegeven:

1] Prestatieleveringen inkoop Uw gemeente kiest er voor bij facturen kleiner dan € 5.000 geen documentatie over de prestatie te bewaren. Door de verbijzonderde interne controle is een steekproef gedaan op de facturen zowel die groter als kleiner dan € 5.000 zijn. Daarbij is voor alle facturen de prestatie onderbouwd. Wij hebben dit ook gecontroleerd en komen tot de conclusie dat bij 4 facturen uit de steekproef de prestatie niet voldoende onderbouwd kan worden. Wij hebben deze uitkomst in relatie tot de totale massa gebracht en daaruit volgt een onzekerheid van € 1.095.000. 2] Prestatieleveringen WMO en Jeugd Bij de jaarrekeningcontrole hebben wij vastgesteld dat voldoende productieverantwoordingen zijn gewaarmerkt door een accountant waardoor de prestatielevering is vastgesteld. Voor de cliënten van zorgaanbieders waarvan geen productieverantwoording is ontvangen, heeft uw gemeente zelf de levering van de zorg gecontroleerd. Er resteert nog een onzekerheid van ruim € 1,4 miljoen. 3] Naleving aanbestedingsrichtlijnen Door de verbijzonderde interne controle is een controle gedaan op de naleving van de aanbestedingsrichtlijnen. Daaruit komt een totale onrechtmatigheid van € 0,9 miljoen, waarbij uw gemeente € 0,8 miljoen heeft geconstateerd.

Inhoudsopgave

Samenvatting

Aandachtspunten Raad

Jaarrekening

Interne beheersing

Onze verantwoordelijkheid

Bijlagen

23

CONCEPT

4. Interne beheersing IT omgeving Op basis van boek 2, artikel 393, lid 4 van het Burgerlijk Wetboek moet de accountant in zijn verslag aandacht besteden aan de bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Onze jaarrekeningcontrole is gericht op het geven van een oordeel over de jaarrekening zelf en is niet primair gericht op het doen van uitspraken over de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan. De jaarrekeningcontrole heeft geen tekortkomingen in de continuïteit en betrouwbaarheid van de geautomatiseerde gegevensverwerking aan het licht gebracht. Voor onze controle maken we in een beperkte mate gebruik van de automatiseringsomgeving. Afwikkeling aandachtspunten voor de jaarrekening vanuit de interimcontrole Vanuit de interimcontrole hebben wij van de enkele aandachtspunten voor de jaarrekening 2025 meegegeven.

De belangrijkste waren: ➢ het tijdig opstellen van een spendanalyse Europese aanbestedingen; ➢ Het navragen van de prestaties van cliënten waarvan geen productieverantwoording wordt ontvangen; ➢ Het onderbouwen van de geleverde prestaties van de inkopen over het 2e halfjaar; ➢ Het opnemen van een toelichting in de paragraaf Weerstandsvermogen op de ontwikkeling van risico’s ten opzichte van de begroting en jaarrekening, inclusief inschatting van kans en financiële impact; ➢ Het aanpassen van de pensioenvoorziening voor wethouders op basis van de actuariële berekeningen; ➢ Het opnemen van de RVU voorziening voor de WSW-ers; ➢ de tijdige en volledige aanlevering van de SiSa-regelingen, met specifieke aandacht voor de rechtmatigheid van de bestedingen. Bovenstaande punten zijn - voor zover van toepassing – opgevolgd.

Inhoudsopgave

Samenvatting

Aandachtspunten Raad

Jaarrekening

Interne beheersing

Onze verantwoordelijkheid

Bijlagen

24

CONCEPT

5. Onze verantwoordelijkheid Onze opdracht De jaarrekening 2025 is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het College van B&W. In overeenstemming met uw opdracht hebben wij de jaarrekeningen gecontroleerd. Wij hebben onze controle uitgevoerd op basis van onze controlestandaarden voor accountantscontrole. Daarnaast hebben wij het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden (het BADO), de door u vastgestelde controleverordening (ex artikel 213 van de gemeentewet) én het door u vastgestelde normenkader als basis voor de controle gebruikt. De door ons voor de controle gehanteerde goedkeuringstolerantie voor fouten en onzekerheden bedraagt € 3.220.000 (2% van de lasten exclusief dotaties aan de reserves). Voor de Wet Normering Topinkomens hebben wij de voorgeschreven lagere goedkeuringstoleranties gehanteerd. Onze onafhankelijkheid Voor de uitvoering van onze controle is het belangrijk, dat wij onafhankelijk zijn. Dit betekent dat op een aantal vormen van overige dienstverlening aanvullende voorwaarden van toepassing zijn, dat voor sommige soorten van overige dienstverlening beperkingen gelden en dat sommige soorten dienstverlening niet toegestaan zijn.

Onze teamleden zijn onafhankelijk van uw gemeente. Er zijn geen andere zaken, die in strijd zijn met de onafhankelijkheidsregels.

Fraude De accountant is verplicht om alle ontdekte fraudegevallen te rapporteren aan het College van B&W. Ingeval van fraude door het College van B&W melden we dit aan de Raad. Wij merken op dat onze werkzaamheden niet specifiek gericht zijn op het ontdekken van fraude. De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en ontdekken van fraude berust bij het College van B&W. De accountant is niet verantwoordelijk en aansprakelijk voor de preventie van fraude. De accountant is wel verantwoordelijk voor het betrekken van frauderisico’s in de planning en uitvoering van zijn werkzaamheden. Voor een nadere toelichting verwijzen wij naar de opdrachtbevestiging. Er zijn tijdens de door ons uitgevoerde reguliere controlewerkzaamheden geen materiële onjuistheden als gevolg van fraude ontdekt, noch hebben wij aanwijzingen verkregen dat er sprake is geweest van fraude.

Naast de controle van de jaarrekening hebben wij géén overige diensten en/of adviesopdrachten uitgevoerd. De voor uw gemeente in 2025 door ons verrichte diensten passen binnen de regels van onafhankelijkheid.

Inhoudsopgave

Samenvatting

Aandachtspunten Raad

Jaarrekening

Interne beheersing

Onze verantwoordelijkheid

Bijlagen

25

CONCEPT

6. Afsluiting Publicatie jaarrekening Wij adviseren om de jaarrekening, na vaststelling door de Raad, op de website van uw gemeente, te publiceren samen met de controleverklaring van de accountant. Hierdoor is het voor de gebruikers duidelijk dat dit de definitieve versie van de jaarrekening is en wat het oordeel van de accountant bij deze jaarrekening is. De wetgeving rondom de WNT (Wet Normering Topinkomens) geeft aan dat de WNT-verantwoording door de organisatie op internet gepubliceerd moet worden voor een periode van tenminste zeven jaar. De gegevens moeten vrij toegankelijk en eenvoudig te vinden zijn. Afsluiting Wij willen graag van deze gelegenheid gebruik u en uw medewerkers te bedanken voor de prettige samenwerking en open communicatie tijdens onze controlewerkzaamheden. Wij vertrouwen erop u hiermee van dienst te zijn en zijn graag bereid nadere informatie te verstrekken. Met vriendelijke groet, Stolwijk Kelderman Accountants Fiscalisten

:Sig1:captre:size(200,65)}} De heer R.H. Gosselink-Wolbrink RA

26

CONCEPT

Bijlagen

Bijlage 1 Passages controleverklaring frauderisico’s-financiële risico’s

Bijlage 2 SiSa tabel fouten en onzekerheden

Inhoudsopgave

Samenvatting

Aandachtspunten Raad

Jaarrekening

Interne beheersing

Onze verantwoordelijkheid

Bijlagen

27

CONCEPT Bijlage 1 Passages controleverklaring frauderisico’s-financiële risico’s In het kader van onze controle hebben wij bijzondere aandacht besteed aan fraude en aan de veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie van de gemeente. Wij hebben deze onderwerpen met het College van B&W besproken, inclusief de relevante risico’s, de door ons uitgevoerde werkzaamheden, de uitkomsten daarvan en de wijze waarop deze onderwerpen zijn toegelicht in de jaarrekening en het jaarverslag. Onze bevindingen, aandachtspunten en inschattingen hebben wij met u gedeeld, zodat u deze kunt betrekken bij uw toezichthoudende taak. Tevens leggen wij de voorgenomen teksten in onze controleverklaring over deze onderwerpen aan u voor. Hiermee wordt bijgedragen aan een zorgvuldige, evenwichtige en transparante verslaggeving en wordt de Raad in staat gesteld zijn verantwoordelijkheid adequaat uit te oefenen. In de bijlagen zijn de passages opgenomen die wij voornemens zijn in de controleverklaring op te nemen ten aanzien van de controleaanpak van frauderisico’s en de veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie. Deze passages vormen geen volledige weergave van de controleverklaring.

Inhoudsopgave

Samenvatting

Aandachtspunten Raad

Jaarrekening

Interne beheersing

Onze verantwoordelijkheid

Bijlagen

28

CONCEPT Bijlage 1 Passages controleverklaring frauderisico’s-financiële risico’s Controleaanpak frauderisico's Bij de aanvang van onze controle hebben wij een frauderisico analyse uitgevoerd. Hierbij hebben wij risico’s geïdentificeerd en ingeschat op een afwijking van materieel belang op de jaarrekening als gevolg van fraude. De uitkomsten van deze frauderisico analyse zijn vertaald naar generieke en specifieke controlewerkzaamheden die onderdeel uitmaken van onze controleaanpak. Wij hebben tijdens onze controle inzicht verkregen in het systeem van interne beheersing, waaronder het risico-inschattingsproces en de wijze waarop het College van burgemeester en wethouders inspeelt op frauderisico’s. Ook hoe het College van burgemeester en wethouders het interne beheersingssysteem monitort en de wijze waarop de Raad toezicht uitoefent, alsmede de uitkomsten daarvan. Wij hebben de opzet en het bestaan geëvalueerd, en voor zover wij noodzakelijk achten, de werking getoetst van interne beheersmaatregelen gericht op het beperken van frauderisico’s.

Als onderdeel van het identificeren van risico’s op een afwijking van materieel belang in de jaarrekening als gevolg van fraude, hebben wij frauderisicofactoren overwogen met betrekking tot frauduleuze financiële verslaggeving, oneigenlijke toe-eigening van activa en omkoping en corruptie. Wij hebben geëvalueerd of deze factoren een indicatie vormden voor de aanwezigheid van het risico op afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude.

beperkt tot een opgave van derden. De lokale heffingen en leges betreffen een veelheid van posten van beperkte omvang waardoor geen risico ontstaat op een afwijking van materieel belang. In onze controle bouwen wij een element in van onvoorspelbaarheid. Ook hebben wij de uitkomst van andere controlewerkzaamheden beoordeeld en overwogen of er bevindingen zijn die aanwijzing geven voor fraude of het niet-naleven van wet- en regelgeving. We hebben de beschikbare controle-informatie in overweging genomen en navraag gedaan bij relevante personen, waaronder de concerncontroller, de gemeentesecretaris en de portefeuillehouder financiën. Hieruit volgden geen signalen van fraude die kunnen leiden tot een afwijking van materieel belang. Uit het geheel van onze werkzaamheden volgen geen signalen van aanwijzingen of vermoedens van fraude die kunnen leiden tot een afwijking van materieel belang. De door ons geïdentificeerde frauderisico’s en uitgevoerde specifieke werkzaamheden zijn weergegeven op de volgende pagina’s.

:

Aangezien de baten hoofdzakelijk bestaan uit de Algemene uitkering, subsidie ontvangsten van het Rijk en Provincies, lokale heffingen en leges, onderkennen we geen frauderisico in de verantwoording van de baten. De algemene uitkering en de subsidie ontvangsten zijn

Inhoudsopgave

Samenvatting

Aandachtspunten Raad

Jaarrekening

Interne beheersing

Onze verantwoordelijkheid

Bijlagen

29

CONCEPT Bijlage 1 Passages controleverklaring frauderisico’s-financiële risico’s Geïdentificeerd frauderisico

Controlewerkzaamheden en observaties

MO: Beinvloeden schattingen

Wij hebben, voor zover relevant voor onze controle, de opzet geëvalueerd van de maatregelen van interne beheersing die het risico op doorbreking van de interne beheersing moeten mitigeren, waaronder de ingebouwde waarborgen in de processen met betrekking tot handmatige journaalposten.

De directie/het College heeft een unieke positie om fraude te plegen, omdat ze in staat is de administratieve vastleggingen te manipuleren en frauduleuze financiële overzichten op te stellen door interne beheersingsmaatregelen te doorbreken die anderszins effectief lijken te werken. Daarom besteden wij bij al onze controles aandacht aan het risico van het doorbreken van maatregelen van interne beheersing door het de directie. Wij hebben in dat kader bijzondere aandacht gehad voor tendenties in schattingen als gevolg van mogelijke druk op het directie om het resultaat te beïnvloeden.

Inhoudsopgave

Samenvatting

In respons op de bevindingen vanuit deze werkzaamheden hebben wij journaalposten geselecteerd op basis van risicocriteria, journaalposten gegenereerd tijdens het proces van opmaken van de jaarrekening met mogelijk resultaat sturend effect.

Wij hebben bij de controlewerkzaamheden specifieke aandacht gehad voor eventuele manipulatie of bovenmatige bemoeienis van het management bij de totstandkoming van cijfers en belangrijke toelichtingen. Daarnaast hebben wij op journaalposten die zijn gegenereerd door, of in opdracht van, de directie/het Dagelijks Bestuur specifieke controlewerkzaamheden verricht. Wij hebben specifieke controlewerkzaamheden verricht ten aanzien van schattingen. Wij hebben getoetst of de gehanteerde uitgangspunten en veronderstellingen adequaat zijn. Wij hebben in het bijzonder aandacht gehad voor het inherente risico van vooringenomenheid van het management bij deze schattingen. Indicatie uitkomst werkzaamheden Onze werkzaamheden hebben niet geleid tot specifieke aanwijzingen voor fraude of vermoedens van fraude ten aanzien van het doorbreken van de interne beheersing door de directie of vooringenomenheid van de directie bij schattingsposten.

Aandachtspunten Raad

Jaarrekening

Interne beheersing

Onze verantwoordelijkheid

Bijlagen

30

CONCEPT Bijlage 1 Passages controleverklaring frauderisico’s-financiële risico’s Geïdentificeerd frauderisico

Controlewerkzaamheden en observaties

Corruptierisico

We hebben vastgesteld dat er maatregelen zijn genomen rondom het bewaken van de integriteit en het voorkomen van integriteitsschendingen. We hebben navraag gedaan of er meldingen zijn geweest.

Het risico op corruptie door ambtenaren, bestuurders en toezichthouders

Indicatie uitkomst werkzaamheden We hebben geen specifieke aanwijzingen voor corruptie of vermoedens van corruptie.

Prestatieonderbouwingen Het risico dat inkoopfacturen betaald worden, zonder dat hier een prestatie tegenover staat

Ongeautoriseerde betalingen Een combinatie van te ruime bevoegdheden ten aanzien van het doorvoeren van wijzigingen in stambestanden crediteuren, de verwerking van inkoopfacturen biedt in opzet aan medewerkers de gelegenheid om onrechtmatige betalingen te laten verrichten met als doel het oneigenlijk toe-eigenen van activa. Inhoudsopgave

Samenvatting

Wij hebben de opzet, het bestaan en de werking van de interne beheersingsmaatregelen geëvalueerd die bedoeld zijn om het risico op fraude te beperken met betrekking tot het leveren van de prestaties van de ingekochte goederen en diensten. Wij hebben door middel van een deelwaarneming vastgesteld dat de levering van goederen/diensten voor de onderzochte gevallen heeft plaatsgevonden overeenkomstig de inkoopfacturen. Indicatie uitkomst werkzaamheden Wij hebben geen specifieke aanwijzingen voor fraude of vermoedens van fraude vastgesteld met betrekking tot de inkoop. Wij hebben, voor zover relevant voor onze controle, de opzet geëvalueerd van de maatregelen van interne beheersing die het risico op het verrichten van onrechtmatige betalingen moeten mitigeren.

Tevens hebben wij werkzaamheden verricht op de rechtenindeling in het bankpakket en de interne procedures met betrekking tot de controle van personeelsmutaties. Tot slot hebben wij middels data-analyse alle bankmutaties geanalyseerd. Indicatie uitkomst werkzaamheden Onze werkzaamheden hebben niet geleid tot specifieke aanwijzingen voor fraude of vermoedens van fraude ten aanzien van het verrichten van onrechtmatige betalingen.

Aandachtspunten Raad

Jaarrekening

Interne beheersing

Onze verantwoordelijkheid

Bijlagen

31

CONCEPT Bijlage 1 Passages controleverklaring frauderisico’s-financiële risico’s Controleaanpak veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie Het College van burgemeester en wethouders heeft de jaarrekening opgesteld waarbij inzicht is gegeven is de mate waarin de gemeente in staat is om de financiële risico’s vanuit de reguliere exploitatie en onverwachte tegenvallers financieel op te kunnen vangen, zonder tussenkomst van de toezichthouder. Onze controlewerkzaamheden om het inzicht, dat het College van burgemeester en wethouders geeft te evalueren en de beoordeling van de gehanteerde veronderstellingen omvatten onder andere: • Kennisnemen van de toelichting op de financiële positie zoals deze is beschreven in de paragraaf weerstandsvermogen; • Kennisnemen van de beoordeling van de Provincie over de financiële positie inzake de begroting 2025 en 2026 en evalueren of de daarbij behorende opmerkingen voldoende zijn toegelicht in de paragraaf weerstandsvermogen; • Evalueren van het proces van risicoanalyse en de gehanteerde veronderstellingen die het College van B&W heeft gehanteerd bij de totstandkoming van de informatie opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen; • Evalueren of de paragraaf Weerstandsvermogen alle relevante informatie bevat, waarvan wij als gevolg van onze controle kennis hebben gekregen; • Inwinnen van inlichtingen bij

het college over zijn kennis van risico's na de periode van de door het College van B&W verrichte risicoanalyse. Uit onze werkzaamheden blijkt dat de door het college gegeven inzicht aanvaardbaar is.

Inhoudsopgave

Samenvatting

Aandachtspunten Raad

Jaarrekening

Interne beheersing

Onze verantwoordelijkheid

Bijlagen

32

CONCEPT

Bijlage 2 SiSa tabel fouten en onzekerheden Wij hebben als onderdeel van onze controle de SiSa bijlagen gecontroleerd. De controle is uitgevoerd zoals is opgenomen in de Nota Verwachtingen Accountantscontrole SiSa 2025 d.d. 4 maart 2026. Wij zijn verplicht een tabel op te nemen in dit accountantsverslag met fouten en onzekerheden met betrekking tot de verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen. Deze tabellen dient u samen met de overige voorgeschreven verantwoordingsdocumenten voor 15 juli 2026 bij het CBS aan te leveren, inclusief de hieronder vermelde oordelen in onze controleverklaring:

Strekking controleverklaring Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen

….

Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening

Goedkeurend

Inhoudsopgave

Samenvatting

Aandachtspunten Raad

Jaarrekening

Interne beheersing

Onze verantwoordelijkheid

Bijlagen

33

CONCEPT

Bijlage 2 SiSa tabel fouten en onzekerheden Nr.

Specifieke uitkering

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in euro’s

Toelichting fout of onzekerheid

B2

Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagproblematiek in 2023 en 2024

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

C62

Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

C92

Regeling specifieke uitkering informatiepunten Digitale Overheid

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

C126

Verbetering digitale dienstverlening

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

D8

Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

D14

Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

D23

Regeling eenmalige specifieke uitkering en subsidies lokale bibliotheekvoorziening

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

E3

Subsidieregeling sanering verkeerslawaai

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

E44B

Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021-2027 (SiSa tussen medeoverheden)

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

E84

Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

E87B

Tijdelijke regeling stimuleren maatregelen tweede fase Deltaprogramma zoetwater (SiSa tussen medeoverheden)

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

E120

Regeling specifieke uitkering verkeersveiligheidsmaatregelen 2025-2030

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

G2

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2025

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

G2A

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_totaal 2024

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Inhoudsopgave

Samenvatting

Aandachtspunten Raad

Jaarrekening

Interne beheersing

Onze verantwoordelijkheid

Bijlagen

34

CONCEPT

Bijlage 2 SiSa tabel fouten en onzekerheden Nr.

Specifieke uitkering

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in euro’s

Toelichting fout of onzekerheid

G3

Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_gemeentedeel 2025

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

G3A

Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_totaal 2024

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

G4

Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_gemeentedeel 2025

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

G4A

Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_totaal 2024

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

G10

Wet inburgering 2021_gemeentedeel 2025

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

G12

Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel 2025

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

G12A

Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_totaal 2024

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

G13

Onderwijsroute_deel gemeente 2024

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

H4

Regeling specifieke uitkering stimulering sport

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

H30

Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

H35B

Specifieke uitkering SPUK IZA-doelen 2023-2026 (SiSa tussen medeoverheden)

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

J9

Specifieke uitkering woningbouwimpuls

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

J17

Realisatiestimulans

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

J18

Regeling specifieke uitkering isolatieopgave Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Inhoudsopgave

Samenvatting

Aandachtspunten Raad

Jaarrekening

Interne beheersing

Onze verantwoordelijkheid

Bijlagen

35

CONCEPT

Bijlage 2 SiSa tabel fouten en onzekerheden Nr.

Specifieke uitkering

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in euro’s

Toelichting fout of onzekerheid

J32

Regeling specifieke uitkering ventilatie in scholen

n.v.t.

n.v.t.

Van indicator J32/05 kan de deugdelijke totstandkoming niet worden vastgesteld.

J47B

Volkshuisvestingsfonds (SiSa tussen medeoverheden)

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

J55

Aanpak energiearmoede

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

J94

Regeling specifieke uitkering verduurzaming slecht geïsoleerde woningen van eigenaar-bewoners en woningen van verenigingen van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties in het kader van het Nationaal Isolatieprogramma

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

J97

Regeling huisvesting grote gezinnen vergunninghouders 2023

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

J209

Meerjarige regeling voor huisvesting aandachtsgroepen

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

K1

Regeling aankoop woningen onder een hoogspanningsverbinding

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

K28

Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

M16

Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

M30

Specifieke uitkering wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielvoorzieningen

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Inhoudsopgave

Samenvatting

Aandachtspunten Raad

Jaarrekening

Interne beheersing

Onze verantwoordelijkheid

Bijlagen

36

Samen bouwen aan duurzaam succes Als ondernemer, manager of bestuurder dealt u dagelijks met veranderingen. Dan is het prettig om voor cijfers, financiële processen en fiscale vraagstukken zekerheid in te bouwen. Wij zijn graag die specialist dichtbij, die altijd een extra stap voor u zet en die naast de data altijd de mens ziet. 

Zullen we samen bouwen aan uw duurzame succes?

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Berkelland&id=19f664da-3107-47b1-bf1b-4bc3d9558150