Bijlage 2 Collegebundel 14 juli 2020 Verordening sociaal domein Berkelland 2021
Tekst van het document
Bundel van de Collegevergadering van 14 juli 2020
9
Verordening sociaal domein Berkelland 2021 (3368) 1 CV Verordening sociaal domein Berkelland 2021.docx 2 RV Verordening sociaal domein Berkelland 2021.docx 3 Verordening sociaal domein Berkelland 2021_bijlage 2e nieuwsbrief.pdf 4 Verordening sociaal domein Berkelland 2021_bijlage CONCEPT Persbericht 1.docx 5 Verordening sociaal domein Berkelland 2021_bijlage verordening.pdf 6 Verordening sociaal domein Berkelland 2021_bijlage advies clientenraad sdoa 1.pdf 7 Verordening sociaal domein Berkelland 2021_bijlage advies welzijnsraad 1.pdf
9 Verordening sociaal domein Berkelland 2021 (3368) 1 1 CV Verordening sociaal domein Berkelland 2021.docx
Zaaknummer
: 3368
Collegevergadering
: 14 juli 2020
Onderwerp
: Verordening sociaal domein Berkelland 2021
Portefeuillehouder Steller Openbaar Afgestemd met
: M.H.H. van Haaren-Koopman, G.J. Teselink : M. Ligtenbarg, Team Opdrachtgeverschap tel. : 06 49235932 : uitgesteld openbaar (na besluitvorming in Oost Gelre op 21 juni) : Saskia Kruit, Ron Gijsbers (team juridisch), Hester van Zwet, Milad Lahdo, Lizzy Hutten, Trix Klompjan (team opdrachtgevers), Carmen Klein Goldewijk, Esther Verhage (team ondersteuning sociaal domein), Anne Weijman (team communicatie), Geert te Brummelstroete (team financiën), Monique Pragt (teamcoach VMK), Sander Jentink (gemeente Oost Gelre), Bernadet Klein Gunnewiek (gemeente Winterswijk), Hans Bussing (SDOA) : Esther Wisselink
Programmamanager
Te nemen besluit: 1. De Verordening sociaal domein Berkelland 2021 ter vaststelling voorleggen aan de gemeenteraad. Toelichting voor college bij raadsvoorstel In het najaar van 2019 is de gemeente Berkelland samen met de gemeenten Oost Gelre en Winterswijk en de Sociale Dienst Oost Achterhoek (SDOA) het proces gestart om te komen tot een verordening sociaal domein. Deze is gebaseerd op de verordeningen ten behoeve van de Jeugdwet, de Participatiewet, de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo) en leerlingenvervoer. De transformatie in het sociaal domein en de behoefte om de bedoeling van de wetgeving als uitgangspunt te hanteren, zijn aanleiding om deze verordening sociaal domein op te stellen. Deze verordening stimuleert en is behulpzaam bij het creëren van meer integraliteit, samenhang en verbinding en draagt daarmee bij aan de transformatie in het sociaal domein. Integraal werken wordt in deze verordening bevorderd doordat gebruik wordt gemaakt van een andere opbouw en indeling van de verordening. Belangrijke kenmerken van de verordening sociaal domein zijn dat de hulpvraag van de inwoner centraal staat, gewerkt wordt vanuit de bedoeling, de indeling in wetoverstijgende thema’s is en de verordening toegankelijker en beter leesbaar is dan de huidige verordeningen voor inwoners en professionals.
Gezien de samenwerking op het gebied van de Participatiewet in de GR SDOA, is dit project opgepakt in samenwerking met de gemeenten Oost Gelre en Winterswijk en de SDOA. Over de hoofdstukken betreffende de Participatiewet (H. 3, 7 en 9) heeft het DB SDOA reeds positief besloten. Daarmee kan de verordening in het geheel worden voorgelegd aan de gemeenteraad. Communicatie (in-en extern) Samenvatting/kernboodschap De Verordening Sociaal Domein Berkelland wordt ter besluitvorming aan de gemeenteraad voorgelegd. Na besluitvorming door de raad treedt de Verordening sociaal domein Berkelland 2021 op 1 januari 2021 in werking. Alle lokale verordeningen die waren opgesteld voor de Jeugdwet, Wmo, Participatiewet en leerlingenvervoer staan nu in één verordening. Deze verordening is in een geheel nieuwe stijl opgesteld, waarbij veel aandacht besteed is aan de leesbaarheid van de verordening. Met deze nieuwe verordening zet de gemeente de hulpvraag van de inwoner –meer dan voorheen – centraal en maakt passend maatwerk beter mogelijk. Hiermee wil de gemeente het werken vanuit ‘de
bedoeling van de regels’ mogelijk maken. Bovendien verwacht de gemeente dat hiermee een betere dienstverlening geboden wordt. Communicatie via: Persbericht (bijgevoegd) Artikel in Berkelbericht (bijgevoegd) Bericht op Facebook, Twitter en Instagram Persgesprek in gemeentehuis Intranet Website Bijlage: 1. Raadsvoorstel verordening sociaal domein Berkelland 2021 2. Reactie Welzijnsraad Berkelland 3. Reactie Cliëntenraad SDOA 4. Verordening sociaal domein Berkelland 2021 5. Persbericht 6. 2e nieuwsbrief verordening sociaal domein
2
1 2 RV Verordening sociaal domein Berkelland 2021.docx
Zaaknummer
:
3368
Raadsvergadering
:
15 september 2020
Onderwerp
:
Verordening sociaal domein Berkelland 2021
Collegevergadering Portefeuillehouder
: :
14 juli 2020 M.H.H. van Haaren-Koopman, G.J. Teselink
Steller
:
M. Ligtenbarg
tel:
: 06-49235932
Te nemen besluit: 1. De Verordening sociaal domein gemeente Berkelland 2021 vaststellen en in werking laten treden per 1 januari 2021.
Waarom dit voorstel en wat is het effect In het najaar van 2019 is de gemeente Berkelland samen met de gemeenten Oost Gelre en Winterswijk en de Sociale Dienst Oost Achterhoek (SDOA) het proces gestart om te komen tot één verordening sociaal domein. Dit is gebaseerd op de verordeningen ten behoeve van de Jeugdwet, de Participatiewet, de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo) en leerlingenvervoer. De transformatie in het sociaal domein en de behoefte om de bedoeling van de wetgeving als uitgangspunt te hanteren, zoals beschreven in het beleidskader Samen Denken Samen Doen, zijn aanleiding om deze verordening sociaal domein op te stellen. Deze verordening stimuleert en is behulpzaam bij het creëren van meer integraliteit, samenhang en verbinding en draagt daarmee bij aan de transformatie in het sociaal domein. Integraal werken wordt in deze verordening bevorderd doordat gebruik wordt gemaakt van een andere opbouw en indeling van de verordening. Belangrijke kenmerken van de verordening sociaal domein zijn dat de hulpvraag van de inwoner centraal staat, er gewerkt wordt vanuit de bedoeling, de indeling in wet-overstijgende thema’s is en de verordening toegankelijker en beter leesbaar is dan de huidige verordeningen voor inwoners en professionals.
Gezien de intergemeentelijke samenwerking op het gebied van de uitvoering van de Participatiewet in de gemeenschappelijke regeling SDOA, is dit project opgepakt in samenwerking met de gemeenten Oost Gelre en Winterswijk en de SDOA. De verordening sociaal domein is gebaseerd op de modelverordening van Stimulansz, die nadrukkelijk het werken vanuit de bedoeling centraal stelt. Een alternatief zou zijn om de modelverordening van de VNG te gebruiken. Dit is echter een moeilijk leesbare verordening, met veel vakjargon en kent als uitgangspunt een vertaling van de letter van de wet. Het werken vanuit de bedoeling, zoals gemeente Berkelland voorstaat, is juist gebaseerd op de geest van de wet; wat hebben we bedoeld met de wet- en regelgeving. De 'Verordening sociaal domein Berkelland 2021' ligt nu ter vaststelling aan u voor. Argumentatie: 1.1 De Verordening sociaal domein sluit aan bij het werken vanuit de bedoeling. De verordening sociaal domein gaat uit van het ‘werken vanuit de bedoeling’ en het effect dat we realiseren voor de inwoner. De nadruk ligt daarbij minder op wet- en regelgeving
______________________________________________________________________ In te vullen door Griffie: Commissievergadering Afhandelingsvoorstel voor raad: 0 hamerstuk 0 bespreekstuk 0 anders, nl
Raadsvergadering 0 zonder hoofdelijke stemming 0 met algemene stemmen 0 stemmen voor, stemmen tegen 0 aangenomen 0 verworpen 0
(zonder deze uit het oog te verliezen) en juist meer op de hulpvraag van de inwoner en passende oplossingen en resultaten bij de situatie van die inwoner. Met de kernwaarden geven we richting aan de uitvoering van de verordening sociaal domein. De nu geldende verordening is in taalgebruik erg juridisch geschreven. Dit leidt soms onbedoeld tot oplossingen die niet aansluiten bij onze maatschappelijke doelen en de behoeften van onze inwoners. Met de nieuwe verordening beogen we naast de bepalingen van de verschillende wetten ook de bedoeling van deze wetten te verwoorden. De vraag van de inwoner staat daarbij meer centraal, doordat deze een andere opbouw, vormgeving en themagerichte indeling kent. Hiermee wordt ingezet op een oplossings- en vraaggerichte aanpak over de domeinen heen. Dat betekent een verandering in denk- en werkwijze voor iedereen die met deze verordening in aanraking komt. 1.2 De Verordening sociaal domein stimuleert een integrale aanpak en werkwijze. De verordening sociaal domein stimuleert een integrale aanpak en werkwijze. Daarin vindt (meer en beter) afstemming plaats tussen de professionals op het gebied van onder andere de Jeugdwet, de Wmo, de Participatiewet, leerlingenvervoer en de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening.
Dit vraagt van onze medewerkers specifieke competenties waar het gaat om afstemming, besluitvorming over een aanvraag, motivering van toekenning en afwijzing en het voeren van de gesprekken met de inwoners. Hierin zal voor eenieder de denk- en werkwijze gelijk moeten zijn om echt integraal te kunnen (samen)werken. 1.3 De Verordening sociaal domein sluit aan op het project ‘Samen aan het Stuur’ en is een instrument voor een goede uitvoering hiervan. De gemeente bekijkt per inwoner welke hulp nodig is en zet passende voorzieningen in. Voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt is er een doorgaande ontwikkellijn. Deze doorgaande ontwikkellijn is een belangrijk onderdeel binnen ‘Samen aan het Stuur’. Zo komen meldingen/ aanvragen direct lokaal bij de Voormekaar teams binnen. Binnen de ontwikkellijn kunnen alle inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt, van arbeidsmatige dagbesteding tot uitstroom naar werk, zich ontwikkelen naar vermogen. Het is mogelijk om simpel te switchen tussen de verschillende voorzieningen (trap op, trap af). 1.4 De Verordening sociaal domein draagt bij aan de transformatie. De verordening is ingezet uit het oogpunt van transformatie en een betere dienstverlening aan onze inwoners. Deze verordening sluit mooi aan op het proces ‘doorpakken sturen in het sociaal domein’ en de uitvoeringsvisie.
De uitvoeringsvisie is geënt op drie pijlers, te weten deskundigheidsbevordering, kwaliteitsmanagement en bedrijfsvoering. Deskundigheidsbevordering heeft betrekking op kennis en vaardigheden en op houding en gedrag en stelt de professionals in staat om volgens hun professionele standaard en volgens de uitvoeringsvisie te werken. Met Kwaliteitsmanagement wordt gestuurd op goede dienstverlening en grip op de kosten. Ook richt kwaliteitsmanagement zich op de toepassing van het afwegingskader waarmee medewerkers van VMK werken, met daarin de verhouding tussen kernwaarden, rechtmatigheid en financiën. Dit resulteert in een focus op het effect voor de inwoner en minder op de wet- en regelgeving. Kortom, meer focus op de doelmatigheid en effectiviteit. Bedrijfsvoering heeft betrekking op sturing op de feitelijke werkzaamheden en inzet van middelen. De synergie tussen doorpakken sturen in het sociaal domein, de uitvoeringsvisie en de verordening zorgt voor een integrale denk- en werkwijze. Hierin zal voor een ieder de denk- en werkwijze op dezelfde uitgangspunten gebaseerd moeten zijn en op elkaar afgestemd zijn om echt integraal te kunnen (samen)werken. 1.5 De Verordening sociaal domein sluit aan bij de regionale visie op zorg en gezondheid “Samen werken aan Langer gezond en gelukkig in de Achterhoek”. De behoefte van de inwoner staat centraal in deze nieuwe verordening.
Luisteren is daarom het eerste wat we altijd doen. Wat heeft iemand nodig om zo zelfstandig mogelijk te kunnen leven en mee te doen in de samenleving? Het antwoord op die vraag kan sterk variëren en vraagt dus om een persoonsgerichte aanpak, waarbij niet het aanbod van een organisatie leidend is.
2
1.6 Het Dagelijks Bestuur (DB) van SDOA heeft ingestemd met de hoofdstukken die de thema’s werk, inkomen en schulden betreffen. Alle bevoegdheden rondom de Participatiewet zijn door de drie colleges (Berkelland, Oost Gelre en Winterswijk) overgedragen aan het Algemeen Bestuur (AB) van SDOA. Het AB heeft verschillende taken en bevoegdheden gedelegeerd aan het DB van SDOA. Daarom is de verordening sociaal domein voor het deel van de bevoegdheden rondom de Participatiewet ter instemming voorgelegd aan het DB van SDOA. Het DB van SDOA heeft de verordening daarna aan ons college voorgelegd. Ook de cliëntenraad van SDOA heeft meegelezen met de verordening en een positief advies afgegeven. Ons college legt de nieuwe Verordening sociaal domein Berkelland 2021 nu in het geheel ter vaststelling voor aan uw gemeenteraad. 1.7 De Verordening sociaal domein maakt het gemeentelijk beleid binnen het sociaal domein toegankelijker voor inwoners. De verordening is in meer begrijpelijke taal geschreven, er zijn kernwaarden benoemd en de opbouw is geordend op thema in plaats van op wet. Dat maakt de verordening toegankelijker dan voorheen. De toegankelijkheid van deze verordening zal behulpzaam zijn bij het ondersteunen van inwoners door de Voormekaar teams, SDOA medewerkers en andere professionele hulpverleners en maatschappelijke instellingen.
1.8 De Verordening sociaal domein draagt bij aan een betere dienstverlening aan inwoners. Deze verordening geeft een impuls aan een betere dienstverlening aan de inwoners. Dit komt doordat uitvoerders zoals de Voormekaar teams meer integraal gaan denken en werken en leren redeneren vanuit de gestelde kernwaarden. Bovendien biedt de verordening volop ruimte voor de professionele afweging van Voormekaar team medewerkers en SDOA medewerkers. Dat zorgt ervoor dat, indien nodig, maatwerk goed kan worden gerealiseerd. De verwachting is kwalitatief hoogwaardige ondersteuning van inwoners. In het najaar van 2020 wordt voorzien in trainingen of andere vormen van scholing, zodat de veranderende denk- en werkwijze in praktijk kan worden gebracht. De omgekeerde toets, een hulpmiddel om te komen tot een besluit, stimuleert het vraaggericht en waardengericht werken en heeft tot doel om een passende oplossing bij de situatie van de inwoner te realiseren. De verordening sociaal domein geeft de daarbij behorende regels. De verordening maakt het mogelijk dat op onderdelen besluiten kunnen worden genomen met een inhoud die afwijkt van de regels, als dat nodig is om kernwaarden te realiseren en maatwerk te leveren.
Deze verordening zorgt ervoor dat de Voormekaar teams en SDOA medewerkers inwoners de hulp geven die echt nodig is en op elkaar is afgestemd als er sprake is van een wet-overstijgende hulpvraag. 1.9 De ervaring leert dat 80% van de afhandeling van het werk gelijk blijft. Gemeenten die al met een nieuwe, themagerichte verordening sociaal domein werken hebben de ervaring dat bij circa 80% van de aanvragen de werkzaamheden gelijk blijven. Juist bij de overige 20% aanvragen met complexere vraagstukken (waar vaak 80% van het werk in gaat zitten) helpt een verordening sociaal domein bij het leveren van maatwerk en de vraag van de inwoner centraal te zetten. 1.10 Er worden geen grote beleidswijzigingen doorgevoerd. In deze verordening zijn geen fundamentele en/ of grote beleidswijzigingen doorgevoerd. Een verandering is dat de toegang voor de jeugdhulp explicieter is genoemd. Er is niet persé een melding voor nodig. Er mag rechtstreeks een aanvraag worden ingediend. Een andere wijziging is de termijn waarbinnen je moet beginnen met de besteding van de Pgb. Deze termijn is van zes naar drie maanden gegaan. De verwachting is dat de verordening sociaal domein, vaker dan nu het geval is, wordt geactualiseerd en wordt voorgelegd aan uw gemeenteraad. Het kan bijvoorbeeld zo zijn dat door veranderende landelijke regelgeving de verordening een aanpassing behoeft.
Doordat tien verordeningen zijn teruggebracht naar één, is de kans groter dat wij de verordening vaker aan u voorleggen met een (kleine) wijziging.
3
Kanttekeningen en risico’s a. Er is beperkte jurisprudentie over een Verordening sociaal domein. De Verordening Sociaal Domein Berkelland 2021 is gebaseerd op de door Stimulansz ontwikkelde verordening. Eind 2018 zijn de eerste gemeenten met een ‘verordening sociaal domein’ gaan werken. Op dit moment is er beperkt jurisprudentie beschikbaar waaruit we kunnen opmaken hoe de rechter hierover denkt. Er is recent een uitspraak gedaan door de rechtbank Rotterdam die wijst op het verschil tussen de meld- en aanvraagprocedure in het kader van de Jeugdwet en de Wmo 2015. Met deze uitspraak is rekening gehouden bij het opstellen van de regels over de integrale meld- en aanvraagprocedure, zodat de integrale aanpak van hulpvragen gehandhaafd kan blijven. Bij de ontwikkeling van zowel de modelverordening van Stimulansz als deze verordening Sociaal Domein Berkelland 2021 zijn de juristen van de drie betrokken gemeenten en een adviseur van Stimulansz betrokken geweest om te waarborgen dat de verordening de juridische toets kan doorstaan. Als er wijzigingen zijn die van invloed zijn op deze verordening in bijvoorbeeld landelijke wetgeving, dan wordt deze verordening daar op aangepast en met een wijzigingsvoorstel aan uw raad voorgelegd. b. Deze Verordening sociaal domein is een dynamisch document.
Wij zijn ons er van bewust dat deze verordening een dynamisch document is en in ontwikkeling blijft. Deze verordening sociaal domein Berkelland 2021 is de eerste integrale verordening in onze gemeente. Qua leesbaarheid zal bijvoorbeeld in de komende jaren een verdere slag worden gemaakt. Inhoudelijke wijzigingen, bijvoorbeeld naar aanleiding van landelijke wetgeving, worden verwerkt en ter besluitvorming aan uw raad voorgelegd. Het is de verwachting dat de verordening jaarlijks of mogelijk meermalen per jaar aan uw raad ter besluitvorming wordt voorgelegd. Eerder werd per wet elke verordening, en ook de wijzigingen daarin, separaat aan u voorgelegd. Nu is dat gebundeld in één verordening. Bij wijzigingen/ aanpassingen van deze verordening wordt een wijzigingsvoorstel aan uw raad voorgelegd, niet de hele verordening. c. Een integrale verordening sociaal domein vraagt extra aandacht voor privacy en gegevensuitwisseling. Als gevolg van decentralisaties wordt van de gemeente integrale dienstverlening verwacht. De wetgever heeft weliswaar beoogd dat meer integraal wordt samengewerkt binnen het sociaal domein ( één gezin, één plan, één regisseur), maar de wetgever heeft vooralsnog nagelaten deze regietaak specifiek in de wetgeving te verankeren.
Ook zijn in de bijzondere wetten (Participatiewet, Wmo, Wgs en Jeugdwet) geen of onvoldoende regels opgenomen die specifiek mogelijkheden bieden tot domeinoverstijgende gegevensdeling. Dit betekent dat er op dit moment voor de gemeente geen algemene (publiekrechtelijke) wettelijke grondslag bestaat om tussen de verschillende domeinen zonder meer persoonsgegevens uit te wisselen. Daarom is er in Berkelland extra aandacht voor privacy en gegevensuitwisseling. Gegevensuitwisseling vindt niet plaats voordat de betrokken inwoner hiervoor vooraf mondeling of schriftelijk ondubbelzinnig toestemming heeft gegeven (welke wordt vastgelegd in het dossier) of een toestemmingsverklaring is getekend waaruit blijkt dat er toestemming is voor gegevensuitwisseling voor het betreffende moment. Om risico’s op het gebied van privacy in kaart te brengen, kan een DPIA (Data Protection Impact Assesment) worden uitgevoerd. Navraag bij de VNG leert dat voor het vaststellen van een verordening het niet nodig is om een DPIA uit te voeren. Voor extra zekerheid is er voor gekozen om, voordat de verordening in werking treedt, toch een DPIA (Data Protection Impact Assesment) uit te voeren. Dit is een instrument om vooraf de privacyrisico’s van een gegevensverwerking in kaart te brengen.
Eventueel te nemen maatregelen om de privacy risico’s te verkleinen worden onderdeel van de implementatie van de verordening. Deze implementatie vindt plaats de tweede helft van 2020 en is gereed voor inwerkingtreding van de verordening De wetgever heeft overigens de omissie van het niet bij wet verankeren van de gemeentelijke regietaak ook onderkend en ziet de noodzaak om te komen tot aanpassing
4
van de wetgeving op basis van de Wet aanpak meervoudige problematiek in het sociaal domein (Wams). Het doel van de Wams is het mogelijk maken van een integrale en gecoördineerde aanpak bij meervoudige problematiek in het sociaal domein. Het wetsvoorstel wordt naar verwachting eind 2020 ingediend. Vanzelfsprekend is/ handelt de gemeente als lokale overheid zorgvuldig, transparant en betrouwbaar, zowel voor als na de inwerkingtreding van de Wams. Bij de gegevensverwerking moet de gemeente de beginselen van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) in acht nemen. d. Er worden zo weinig mogelijk bedragen opgenomen in de Verordening sociaal domein. Er worden zo weinig mogelijk bedragen opgenomen in de verordening, alleen daar waar de wetgever het voorschrijft (onder andere bij sommige minimavoorzieningen) of waar het vaste bedragen betreft die al jaar en dag hetzelfde zijn. Er is in de verordening opgenomen op welke wijze de hoogte van bedragen door het college wordt vastgesteld. Volgens de uitspraak van de Centrale Raad van Beroep (CRvB) van 27-11-2019 (ECLI:NL:CRVB:2019:3759) wordt hiermee voldaan aan de zogenaamde essentialia, die de raad in de verordening moet regelen. e. Scholing c.q. training van Voormekaar medewerkers is noodzakelijk voor het realiseren van een veranderende denk- en werkwijze.
De verordening sociaal domein vraagt om een uitwerking die de medewerker én de inwoner niet confronteert met een veelheid aan voorwaarden en verplichtingen, maar die begrijpelijk is, maatwerk mogelijk maakt en die uitdrukking geeft aan de kernwaarden van het sociaal domein: de inwoner heeft de regie, de gemeente ondersteunt waar nodig met passend maatwerk dat indien nodig domein-overstijgend is. Dit kan alleen succesvol zijn als er ook een wijziging in cultuur en structuur plaatsvindt die in de verdere transformatie binnen het sociaal domein past. Hiervoor wordt scholing georganiseerd in de tweede helft van 2020. Financiën Er zijn geen directe financiële consequenties verbonden aan het vaststellen van de verordening sociaal domein. De eerste ervaringen in de gemeente Kampen zijn dat programmakosten vanwege de verordening, door bijvoorbeeld meer ruimte voor maatwerk, niet stijgen. De kosten voor scholing door middel van trainingen/ cursussen wordt gedekt uit het bestaande opleidingsbudget. VN-verdrag rechten van mensen met een beperking De verordening die voorligt voorziet in inclusie. Er wordt volop naar mogelijkheden van inwoners met een hulpvraag gekeken, zodat zij zo goed mogelijk in staat zijn om mee te doen in de samenleving. Ook de toegankelijkheid en betere leesbaarheid van deze verordening doen hier recht aan.
Communicatie De Verordening Sociaal Domein Berkelland 2021 is vastgesteld door de gemeenteraad en treedt op 1 januari 2021 in werking. Alle lokale verordeningen die waren opgesteld voor de Jeugdwet, Wmo, Participatiewet en leerlingenvervoer staan nu in één verordening. Deze verordening is in een geheel nieuwe stijl opgesteld, waarbij veel aandacht besteed is aan de leesbaarheid van de verordening. Met deze nieuwe verordening zet de gemeente de hulpvraag van de inwoner – meer dan voorheen – centraal. Er wordt gekeken welke mogelijke oplossingen de inwoner zelf of met zijn netwerk kan regelen en maakt als het nodig is passend maatwerk beter mogelijk. Hiermee wil de gemeente het werken vanuit ‘de bedoeling van de regels’ mogelijk maken. Bovendien verwacht de gemeente dat hiermee een betere dienstverlening geboden wordt. Na vaststelling van de verordening door uw gemeenteraad wordt deze gepubliceerd.
5
Initiatief, participatie en rol gemeente Deze verordening is in nauwe samenwerking met de gemeenten Oost Gelre en Winterswijk en de SDOA tot stand gekomen. Daarvoor is het volgende proces doorlopen. Gestart is met een kick-off, waarbij onder andere raadsleden, collegeleden, Voormekaar team medewerkers, beleidsadviseurs, juristen, de welzijnsraad, de cliëntenraad SDOA, de bezwaarschriftencommissie en medewerkers van de andere gemeenten en de SDOA zijn uitgenodigd. Vervolgens zijn in regionale werkgroepen (bestaande uit medewerkers van alle vier de meewerkende organisaties) diverse thema’s op inhoud uitgewerkt. De kruisbestuiving tussen de verschillende organisaties werd hierbij als een meerwaarde gezien. Het resultaat hiervan was een regionale basisverordening. Met name voor de hoofdstukken rond de Participatiewet is dit van meerwaarde, omdat de drie gemeenten hiervoor samenwerken in de GR SDOA. In deze periode is ook aan ‘Samen Sterk’ van Estinea gevraagd of zij op leesbaarheid mee wilden lezen met de verordening. ‘Samen Sterk’ is een groep cliënten (licht verstandelijk beperkt) en hun begeleiders van Estinea. Zij hebben ons van waardevolle adviezen voorzien. Na de regionale sessies per thema zijn in de lokale projectgroepen alle hoofdstukken op zichzelf nogmaals in klein comité kritisch én door de gemeentelijke taalcoaches doorgelezen en beoordeeld.
In deze lokale sessies is het ‘Berkellandse sausje’ over de verordening gegoten. De lokale projectgroep was breed samengesteld en bestond uit diverse Voormekaar medewerkers, Voormekaar teamcoaches, beleidsadviseurs, juristen, communicatiemedewerker en onze SDOA contactpersoon. De concept verordening is vervolgens ter advisering voorgelegd aan de welzijnsraad, jongerenraad en de cliëntenraad van de SDOA. De inwoners zijn betrokken in de vorm van de welzijnsraad Berkelland, jongerenraad Berkelland, de cliëntenraad SDOA en Samen Sterk van Estinea. Planning en evaluatie Nadat uw gemeenteraad de verordening heeft vastgesteld worden de beleidsregels, werkprocessen, beschikkingen en systemen aangepast en geschikt gemaakt voor het werken met de verordening sociaal domein Berkelland 2021. De verordening Sociaal Domein Berkelland 2021 treedt op 1 januari 2021 in werking. De verordening wordt na vaststelling gepubliceerd op de gemeentepagina en op overheid.nl. Doordat tien verordeningen zijn teruggebracht tot één, is de kans groter dat wij de verordening vaker aan u voorleggen met een (klein) wijzigingsvoorstel. Via de reguliere planning en control cyclus wordt uw raad geïnformeerd over de ontwikkelingen in het sociaal domein en de effecten van het gemeentelijk beleid.
Burgemeester en wethouders van Berkelland, de secretaris, de burgemeester, M.N.J. Broers.
drs. J.H.A. van Oostrum.
6
Raadsvergadering
:
15 september 2020
De raad van de gemeente Berkelland; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 14 juli 2020; besluit:
De Verordening sociaal domein Berkelland 2021 vast te stellen.
Aldus vastgesteld in de raadsvergadering van 15 september 2020 de griffier,
de voorzitter,
7
Toelichting raadsvoorstel Onderwerp
: Verordening sociaal domein Berkelland 2021
.
8
Nieuwsbrief één verordening sociaal domein
pagina 1 van 4
1 3 Verordening sociaal domein Berkelland 2021_bijlage 2e nieuwsbrief.pdf
Nummer 2 - juli 2020
Tweede nieuwsbrief - juli 2020
Stand van zaken na eerste nieuwsbrief maart 2020 Er is weer veel gebeurd sinds onze 1e nieuwsbrief. Verschillende medewerkers van de gemeenten Berkelland, Oost Gelre en Winterswijk en de Sociale Dienst Oost Achterhoek hebben meegedacht, expertise geleverd en meegewerkt aan de totstandkoming van ‘1 Verordening Sociaal Domein’. Ook is “Team Samen Sterk” van Estinea gevraagd om mee te lezen en advies te geven. Inmiddels is een concept van de verordening aan de adviesraden voorgelegd. De adviesraden zijn: de Cliëntenraad van SDOA, de WMO-raden, Welzijnsraden en de Jongerenraad van Berkelland.
'De cliëntenraad staat positief tegenover de bundeling van een tiental verordeningen binnen het sociaal domein. – Regionale Cliëntenraad Participatiewet Sociale Dienst Oost Achterhoek
'Het is een prettig te lezen verordening in begrijpelijke taal' – Welzijnsraad Berkelland
Leesbare verordening Op hoofdlijnen staan de adviesraden positief tegenover 1 verordening sociaal domein te maken. Wel vragen de raden aandacht voor de leesbaarheid. Het ‘spel’ tussen goed leesbare tekst en de juridische basis die een verordening nu eenmaal is, is soms lastig gebleken. We neigen dan vaak toch nog naar dat wat ambtelijke taal wordt genoemd. De stuurgroep heeft de adviezen van de adviesraden ter harte genomen. Er zijn diverse tekstuele aanpassingen doorgevoerd, om de leesbaarheid en daarmee de toegankelijkheid te vergroten. We zijn
mhtml:file://C:\Users\mligtenb\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet ... 8-7-2020
Nieuwsbrief één verordening sociaal domein
pagina 2 van 4
ons ervan bewust dat leesbaarheid een blijvend aandachtspunt is. Bij toekomstige, inhoudelijke aanpassingen zullen we hier dan ook weer kritisch naar kijken.
‘Het is het recht van elke inwoner om belangrijke informatie van de overheid in begrijpelijke taal te kunnen lezen.’ - Wethouder Marijke van Haaren, Gemeente Berkelland
Verbinding met 'Samen aan het stuur' Er is een logische verbinding tussen de projecten ´Samen aan het Stuur en ´1 verordening sociaal domein´. De besturen van de drie gemeenten hebben in het project ´Samen aan het Stuur´ opdracht gegeven te komen tot een andere toegang voor de hulpverlening. Vanaf voorjaar 2021 zullen alle hulpvragen van de inwoner bij de gemeente binnenkomen. Bij deze nieuwe dienstverlening gaan we uit van de vraag van de inwoner en sluiten we aan bij de belevingswereld van onze inwoners. Voor de inwoner dient de weg naar de juiste dienstverlening simpel en eenvoudig te zijn. ´Werken vanuit de bedoeling van de wet´ is één van de pijlers van ´Samen aan het Stuur´. Kortom, 1 verordening Sociaal Domein voorziet in al deze uitgangspunten!
‘Ik ben trots dat wij straks één verordening voor het Sociaal Domein hebben in plaats van tien. Een verordening die uitgaat van de vraag van
mhtml:file://C:\Users\mligtenb\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet ... 8-7-2020
Nieuwsbrief één verordening sociaal domein
pagina 3 van 4
de inwoner en die ook nog eens goed leesbaar is.’ - Wethouder Elvira Schepers-Janssen, Gemeente Winterswijk
Besluitvorming: colleges in juli, gemeenteraden in september 2020 Ondanks de Corona maatregelen hebben we de afgesproken planning gehaald. Dat betekent dat we nu een fase ingaan van het politieke besluitvormingsproces. Het Dagelijks Bestuur van de Sociale Dienst Oost Achterhoek is inmiddels akkoord gegaan met de tekst van de hoofdstukken over Werk en Inkomen. De volgende stap is de besluitvorming in de colleges van de drie gemeenten. Dat zal in juli plaatsvinden. In de college- en raadsvoorstellen zijn de opmerkingen van de adviesraden grotendeels verwerkt. Direct na de zomer, in september, zal de verordening aan de gemeenteraden worden voorgelegd. Dan zijn we ruim op tijd om de verordening per 1 januari 2021 van kracht te laten zijn.
‘Deze verordening helpt om de afstand tussen inwoners en overheid te verkleinen. Minder juridische taal maar begrijpelijk en toegankelijk. Want we doen het voor onze inwoners.’ - Wethouder Jos Hoenderboom, Gemeente Oost Gelre
1 daagse Incompany training voor medewerkers in oktober/november 2020 Gemeenten gaan in oktober en november van dit jaar één dag scholing organiseren voor medewerkers in het sociaal domein. Medewerkers van SDOA sluiten bij de trainingen in de gemeenten aan. In de training zal de ‘omgekeerde toets’ centraal staan. Dat wil zeggen ‘werken vanuit de bedoeling van de wet’ of ‘leveren van maatwerk’. Maar ook deze nieuwe verordening komt aan de orde. Voor medewerkers is belangrijk om te weten: Hoe werk ik met deze verordening? En hoe draagt deze bij tot maatwerk? De training kan ingezet worden bij een breed palet aan medewerkers. Daarmee realiseren we dat alle betrokken medewerkers ‘dezelfde taal’ spreken en begrijpen hoe vanuit de bedoeling wordt gewerkt.Het werken vanuit de bedoeling is, zoals eerder vermeld, ook één van de pijlers van ‘Samen aan het stuur’. We zien deze scholingsdag daarom nadrukkelijk in dat verband. Medewerkers van de sociale teams en SDOA gaan vanaf dat moment nauw met elkaar samenwerken. De verordening en de scholing zijn daarbij belangrijke hulpmiddelen.
mhtml:file://C:\Users\mligtenb\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet ... 8-7-2020
Nieuwsbrief één verordening sociaal domein
Deel
pagina 4 van 4
Tweet
Stuur door
Samenwerking tussen
Redactieadres
Gemeente Berkelland Postbus 200, 7270 HA Borculo Gemeente Oost Gelre Postbus 17, 7130 AA Lichtenvoorde Gemeente Winterswijk Postbus 101, 7100 AC Winterswijk SDOA Postbus 109, 7140 AC Groenlo
Mail voor meer informatie met Henk van Deutekom: vandeutekom@chello.nl
Disclaimer Stimulansz stelt deze nieuwsbrief met grote zorg samen maar kan niet aansprakelijk worden gesteld voor fouten en/of onjuiste vermeldingen. gegevens aanpassen of uitschrijven
This email was sent to m.ligtenbarg@gemeenteberkelland.nl why did I get this? unsubscribe from this list update subscription preferences Eenvoudig geregeld · Hofmeesterij 46 · Huissen, Nederland 6852NE · Netherlands
mhtml:file://C:\Users\mligtenb\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet ... 8-7-2020
1 4 Verordening sociaal domein Berkelland 2021_bijlage CONCEPT Persbericht 1.docx
Persbericht XX juli 2020
Inwoner centraal in één verordening Sociaal Domein Van 10 losse naar een centrale verordening in de gemeente Berkelland Binnen het Sociaal Domein wil de gemeente Berkelland dat doen wat een inwoner echt verder helpt. Om dat te bereiken, is gewerkt aan één verordening Sociaal Domein. In deze verordening komen alle lokale regels op het gebied van Wmo, Jeugd, Participatiewet, leerlingenvervoer en de Wet schuldhulpverlening samen. En kan er sneller en slimmer ingezet worden op een helpende en samenhangende aanpak. Gemeenten hebben binnen het sociaal domein te maken met verschillende wetten en verordeningen. In deze verordeningen zijn de gemeentelijke regels en termijnen over zorg en ondersteuning vastgelegd. Wethouder Marijke van Haaren: “Wij willen dat zorg zo goed als dat kan aansluit bij de inwoner, zodat zij zelf regie houdt op het leven dat zij leidt. Dat vraagt van ons dat we anders moeten denken en over wetten heen moeten kijken. We zetten de inwoner met de hulpvraag centraal en laten ons niet alleen leiden door de juridische regels. Deze integrale verordening helpt ons om dat ook echt te doen en stimuleert tegelijk dat we op zoek gaan naar oplossingen die een inwoner blijvend helpen.” Nieuwe opzet, geen grote veranderingen De verordening Sociaal Domein is bedoeld om inwoners betere en passende ondersteuning te kunnen bieden.
Er zijn geen grote inhoudelijke veranderingen ten opzichte van de huidige verordeningen. Wel is geprobeerd om deze verordening in zo begrijpelijk mogelijke taal te schrijven, zodat voor iedereen duidelijk is welke afwegingen worden gemaakt bij de toekenning van verschillende vormen van zorg. De Welzijnsraad, Cliëntenraad en de Jongerenraad hebben inhoudelijk advies uitgebracht en staan op hoofdlijnen positief tegenover de nieuwe opzet van de verordening. Aandachtspunt is de leesbaarheid van de verordening. Bij toekomstige, inhoudelijke aanpassingen zal dit dan ook steeds weer opnieuw bekeken en verbeterd worden. Samenwerking gemeenten en SDOA op proces, lokale vertaling De gemeente Berkelland heeft het proces om te komen tot één verordening Sociaal Domein in gezamenlijkheid met de gemeenten Oost Gelre en Winterswijk en de Sociale Dienst Oost Achterhoek opgepakt. Door deze unieke werkwijze konden gemeenten profiteren van elkaars juridische en inhoudelijke expertise. De invulling van de verordening is vervolgens vertaald naar de lokale situatie. Per gemeente zijn er namelijk verschillen in werkwijze en uitvoering. Gemeenteraad stelt de verordening vast De gemeenteraad bespreekt in september de verordening Sociaal Domein. Het is de bedoeling dat de verordening per 1 januari 2021 in werking treedt. Noot voor de redactie: Informatie bij communicatie gemeente Berkelland 0545-250 589.
1 5 Verordening sociaal domein Berkelland 2021_bijlage verordening.pdf
Verordening sociaal domein
Berkelland 2021
Verordening sociaal domein Berkelland 2021
INHOUDSOPGAVE
1 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5
2
Stap 1: 2.1.1 2.1.2 2.1.3 Stap 2: 2.2.1 2.2.2 2.2.3 Stap 3: 2.3.1 2.3.2 2.3.3 2.3.4 2.3.5 Stap 4: 2.4.1 2.5 2.5.1 2.5.2
3
Inleiding verordening sociaal domein
7
Waarom deze regels? Uitgangspunten van de regels Kernwaarden Uitvoering van de regels Leeswijzer
7 7 7 8 8
De hulpvraag
9
Melding bij de gemeente Melden hulpvraag Doel en procedure melding Gegevens Gesprek na de melding Doel en procedure van het gesprek Gesprek en onderzoek Verslag Aanvraag Aanvraag Voorwaarden voor hulp-op-maat Advisering Beoordelen aanvraag Beslistermijn Beslissing Inhoud besluit Uitzonderingen Jeugdhulp via arts en andere hulpverleners Spoedeisende gevallen
9 9 9 10 10 10 10 10 10 10 11 11 11 11 12 12 12 12 12
Verordening sociaal domein Berkelland 2021
3.1 3.2 3.3 3.4 3.4.1 3.4.2 3.4.3 3.4.4 3.4.5 3.4.6 3.4.7 3.4.8 3.4.9 3.4.10 3.4.11 3.4.12 3.4.13 3.4.14 3.5 3.5.1 3.5.2 3.5.3 3.6 3.6.1 3.6.2 3.6.3 3.6.4 3.6.5
3
Werken en meedoen in de samenleving
13
Voor wie? Samenwerking voor werk Budgetplafond Voorzieningen – werk Proefplaatsing Werkervaringsplaats Participatieplaats Sociale activering Beschut werk Hulp op de werkplek van een jobcoach Hulp bij een leer- werktraject Kortdurende loonkostensubsidie Wettelijke loonkostensubsidie Low-riskpolis Scholing Hulp bij het leren van de Nederlandse taal Kinderopvang Andere voorzieningen en vergoedingen Tegenprestatie Doel van de tegenprestatie Voorwaarden tegenprestatie Duur en omvang tegenprestatie Meedoen in de samenleving Dagbesteding (begeleiding groep) Begeleiding individueel Vervoer in de eigen omgeving Rolstoel Aanpassing of vervanging voorziening
13 13 13 14 14 14 15 15 15 15 16 16 16 16 17 17 17 17 17 17 17 17 18 18 18 18 18 18
4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5
5
5.1 5.2 5.2.1 5.2.2 5.3 5.4 5.5 5.5.1 5.5.2 5.5.3
Gezond en veilig opgroeien
19
Uitgangspunten bij het bieden van jeugdhulp Vrij toegankelijke hulp Individuele voorzieningen (Hulp-op-maat) Overgang van 18- naar 18+ Afstemming met andere vormen van hulp
19 19 19 20 20
Wonen in een veilige en gezonde omgeving 21 Uitgangspunten Zelfstandig en veilig wonen Geschikte woning (woonvoorziening) Een schone en leefbare woning Beschermd wonen Maatschappelijke opvang Mantelzorg Ondersteuning mantelzorger Mantelzorgwaardering Mantelzorgwoning
21 21 21 22 22 22 22 23 23 23
6
Vervoer naar school (leerlingenvervoer)
25
6.1 6.2 6.3 6.3.1 6.4 6.4.1 6.5
Uitgangspunten Onderzoek Voorwaarden Bijzondere regeling voor weekend- en vakantievervoer Vorm en hoogte van de vervoersvoorziening Bijzondere regeling vervoer naar basisschool Ingangsdatum en duur van de vervoersvoorziening
25 25 25 26 26 27 27
Verordening sociaal domein Berkelland 2021
7
Inkomen en schulden
29
7.1 7.1.1 7.2 7.2.1 7.3 7.3.1 7.3.2 7.3.3 7.4 7.4.1 7.4.2 7.5 7.6 7.7 7.7.1 7.7.2 7.7.3
Armoedebeleid Wat wil de gemeente? Bijzondere bijstand Vangnet Studietoeslag Doelgroep Vaststellen beperking Hoogte en duur van de toeslag Inkomenstoeslag Doelgroep Hoogte van de toeslag Kindregeling Collectieve zorgverzekering Schuldhulpverlening Samenwerking en toegang Schuldhulpverlening Besluit
29 29 29 29 30 30 30 30 30 30 30 30 31 31 31 31 31
De vorm van de hulp
33
Financiële hulp Een product of een dienst Persoonsgebonden budget (Pgb) Voorwaarden – algemeen Professionele of niet-professionele hulp Hoogte en tarief Pgb Verantwoording Pgb Opschorten Pgb Kostprijs Bijdrage in de kosten
33 33 33 33 34 34 35 35 35 35
8
8.1 8.2 8.3 8.3.1 8.3.2 8.3.3 8.3.4 8.3.5 8.4 8.5
9 9.1 9.1.1 9.2 9.2.1 9.2.2 9.2.3 9.2.4 9.2.5 9.2.6 9.2.7 9.2.8 9.2.9 9.2.10 9.2.11 9.2.12 9.3 9.4 9.4.1 9.4.2 9.5 9.5.1 9.5.2 9.5.3 9.5.4
10
Inwonerparticipatie
43
37 37 38 38 38 38 38 38
10.1 10.2 10.3 10.3.1 10.3.2 10.3.3 10.4 10.5 10.6
Inspraak van inwoners Hulp van de gemeente bij inspraak Cliëntenraad Participatiewet Samenstelling en werkwijze Taken en bevoegdheden Budget, verslag, vergoeding en voorzieningen Welzijnsraad Jongerenraad Inspraak bij aanbieders
43 43 43 43 44 44 44 44 44
39 39 39 39 40 40 40 40 40 41 41 41
11
Aanmerkingen op de uitvoering
45
11.1 11.2 11.3 11.4 11.5
Doelen klacht- en bezwaarprocedure Klachtenprocedure Klachten over andere personen of organisaties Vertrouwenspersoon Bezwaar
45 45 45 45 46
Kwaliteit, inkoop en aanbesteding
47
Kwaliteit Inkoop en aanbesteding
47 47
Afspraken tussen inwoner en gemeente
37
Hoe gaan we met elkaar om? De rol van de gemeente Het verlagen van een uitkering Wanneer wordt de uitkering verlaagd? Geen verlaging Het besluit om de uitkering te verlagen Ingangsdatum en periode verlaging Berekening verlaging Niet nakomen wettelijke (geüniformeerde) arbeidsverplichtingen Niet nakomen andere verplichtingen in verband met werk en tegenprestatie Te weinig besef van verantwoordelijkheid Ontoelaatbaar gedrag (zeer ernstige misdragingen) Niet nakomen van andere verplichtingen Samenloop van gedragingen Herhaling (recidive) Terugvorderen uitkering Beëindigen en terugvorderen voorziening Beëindiging voorziening Terugvordering en verrekening voorziening Hoe controleert de gemeente of de afspraken worden nagekomen? Controle Voorkomen van fraude Privacy bij controle op fraude Toezichthouders
Verordening sociaal domein Berkelland 2021
41 41 42 42 42
12 12.1 12.2
13 14
Begrippenlijst
49
Van oud naar nieuw
55
14.1 14.2 14.3 14.4 14.5
Uitvoeringsregels Afwijken van de verordening (hardheidsclausule) Intrekken oude verordeningen Overgangsrecht Verordening sociaal domein Berkelland 2021
55 55 55 55 55
1
te kunnen uitvoeren. Deze regels vullen de wettelijke regels aan. Het zijn regels op hoofdlijnen. Soms zijn er nog extra regels nodig waarin bepaalde zaken worden uitgewerkt. Burgemeester en wethouders kunnen zulke uitvoeringsregels maken. Die regels staan niet in deze verordening, maar in andere regelingen, zoals beleidsregels. Op verschillende plekken in de verordening zijn wetsartikelen opgenomen. Die artikelen zijn wel iets anders opgeschreven. Dat maakt ze beter leesbaar. Zo kunt u de hoofdlijnen van het gemeentelijke sociaal domein gaan zien en de samenhang tussen de regels ontdekken.
Inleiding verordening sociaal domein
Deze verordening sluit aan bij het beleidskader ‘Samen denken Samen doen’ en geeft gemeentelijke regels over de volgende onderwerpen: • werken; • meedoen in de samenleving; • uitkeringen; • schuldhulpverlening; • gezond en veilig opgroeien; • vervoer naar school; • hulp aan inwoners met een beperking; • wonen in een veilige en gezonde omgeving; en • melden van verward gedrag.
1.2 Uitgangspunten van de regels De regels in deze verordening zijn geschreven vanuit een aantal uitgangspunten. De regels: 1. zijn goed leesbaar; 2. kunnen goed uitgevoerd worden en zijn duidelijk voor de inwoners; 3. zijn afgestemd op elkaar; 4. sluiten aan bij de wetten die hierboven zijn genoemd; 5. helpen om de doelen van de wetgever te bereiken en belangrijke internationale regels na te komen; en 6. houden de administratieve kosten voor gemeente en inwoners zo laag mogelijk.
1.1 Waarom deze regels? Het is belangrijk dat inwoners actief kunnen meedoen in de samenleving en hun financiën op orde hebben. Ook is het belangrijk dat inwoners een eigen huishouding kunnen voeren en dat kinderen gezond en veilig opgroeien. Inwoners moeten in de eerste plaats daar zelf voor zorgen. Lukt dat niet, dan is het de taak van de gemeente om inwoners te helpen. De wetgever heeft wetten gemaakt waarin dat staat. Het gaat om de: • Participatiewet (PW); • Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW) • Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ) •Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs); • Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015); • Jeugdwet; • Wet kinderopvang (Wko); • Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra en de Wet op het voortgezet onderwijs (voor leerlingenvervoer); en de • Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz).
1.3 Kernwaarden Bij het toepassen van de regels uit deze verordening houdt de gemeente rekening met de genoemde wetten. De gemeente zorgt ervoor dat het effect van een besluit past bij de bedoeling van die wetten. De gemeente gaat daarbij uit van de volgende kernwaarden: 1. Iedere inwoner kan naar vermogen deelnemen aan de samenleving. 2. Iedere inwoner heeft onderdak en een gezonde financiële huishouding. 3. Kinderen groeien veilig en gezond op. 4. De inwoner benut maximaal eigen mogelijkheden, talenten en zijn sociale netwerk (bijvoorbeeld familie, vrienden of het verenigingsleven). 5. De hulpvraag staat centraal. De gemeente helpt bij het duidelijk maken van de hulpvraag. 6. Vrij toegankelijke hulp gaat voor hulp-op-maat. 7. De inwoner is zelf verantwoordelijk, de gemeente helpt als dat nodig is. Dit betekent niet dat de gemeente altijd met een oplossing komt.
De regels in deze verordening zijn nodig om de wettelijke taken goed Verordening sociaal domein Berkelland 2021
7
Deze kernwaarden geven richting aan de uitvoering van de verordening. Het zijn geen regels, maar principes en overtuigingen. Die vormen de basis van de regels. De kernwaarden in deze paragraaf gelden voor alle hoofdstukken. Daarnaast kan elk hoofdstuk nog bijzondere kernwaarden hebben. Dat zijn kernwaarden die speciaal voor dat hoofdstuk gelden. Ten slotte: de begrippen die in deze verordening worden gebruikt, worden toegelicht in hoofdstuk 14.
slotbepalingen (H. 13 en 14). Een inhoudsopgave (per artikel) ziet u hierboven staan. Elk hoofdstuk begint met een korte inleiding. Daarin staat waarover het hoofdstuk gaat en welke bijzondere kernwaarde(n) voor dat hoofdstuk geldt. Daarna volgen de regels. Die regels zijn gebaseerd op de wetten die bij 1.1 zijn genoemd. Bij elk artikel kunt u zien op welke wet of welke wetten het precies gebaseerd is. Dit kan per artikel en zelfs per hoofdstuk of paragraaf verschillend zijn. In deze verordening komt een aantal keer het woord ‘Gemeentewet’ voor. We bedoelen daarmee de wet die bepaalt dat de gemeenteraad zelf iets kan regelen. We noemen dat de algemene of aanvullende regelingsbevoegdheid van de gemeenteraad (artt. 108, eerste lid, 121, en 147, eerste lid, Gemeentewet). Bij een aantal artikelen leest u ook de afkorting ‘Awb’ (Algemene wet bestuursrecht). Daarmee bedoelen we dat in de Awb specifieke bepalingen over dat onderwerp staan. Bijvoorbeeld bij artikel 3.4.9 en 3.4.10 (over subsidies), 8.2 (over geld) en 11.1 t/m 11.3 (over klachten).
1.4 Uitvoering van de regels De Voormekaar-teams van de gemeente Berkelland geven uitvoering aan deze verordening. Zij passen de regels toe en betrekken daarbij de kernwaarden die u hierboven leest (paragraaf 1.3). De Voormekaarteams bestaan uit medewerkers met verschillende specialismen en inhoudelijke deskundigheid. We kijken welke kennis en expertise uit een team nodig is om een inwoner met een ondersteuning- of zorgvraag zo goed mogelijk verder te helpen. Voormekaar is er voor alle inwoners uit Berkelland. Ze werkt vanuit de overtuiging dat zorg en ondersteuning zo goed mogelijk moeten aansluiten bij de individuele inwoner. Met de inwoner denken we daarom mee wat hem/ haar helpt om het leven te kunnen leiden waar hij/zij zich het meest prettig bij voelt. Voormekaar weet welke andere oplossingen en mogelijkheden er allemaal zijn; dichtbij huis en met behulp van familie en naasten. Daar waar dat echt niet kan of moeilijker gaat, is Voormekaar er om passende zorg te bieden of om te kijken wat er nodig is om te kunnen accepteren dat sommige uitdagingen bij het leven horen. 1.5 Leeswijzer Wat leest u in deze verordening? Na de Inleiding leest u eerst hoe en waar een inwoner hulp kan vragen aan de gemeente en hoe die hulpvraag wordt opgepakt. Daarna leggen we in een aantal hoofdstukken uit wat de belangrijkste regels over de gemeentelijke taken zijn.
Die regels gaan bijvoorbeeld over hulp van de gemeente om de stap naar werk te zetten (H. 3), hulp bij de opvoeding van kinderen (H. 4), en hulp bij schulden (H. 7). In die hoofdstukken leest u wanneer u hulp kunt krijgen, wat die hulp inhoudt en welke rechten en plichten u heeft. Daarna zijn er enkele hoofdstukken over de vorm die de hulp heeft, over wat inwoners en gemeente van elkaar kunnen verwachten en hoe de hulp georganiseerd is (H. 8-12). De verordening eindigt met een uitleg van belangrijke begrippen die in deze verordening worden gebruikt (deze woorden zijn dikgedrukt in de verordening) en met Verordening sociaal domein Berkelland 2021
8
2
a. een bijstandsuitkering voor levensonderhoud, voor inwoners van 27 jaar of ouder; b. een IOAW- of IOAZ-uitkering; c. bepaalde inkomensvoorzieningen; en d. jeugdhulp. In artikel 2.3.1 staat hoe een aanvraag kan worden gedaan. 4. Als het nodig is helpen de medewerkers van de Voormekaarteams inwoners bij het vinden van de juiste medewerker, voor een gesprek over de hulpvraag. 5. De gemeente zorgt ervoor, dat inwoners goed worden geïnformeerd over de mogelijkheden om een melding of een aanvraag te doen. 6. Iemand anders kan ook een melding of een aanvraag namens de inwoner doen. 7. Iedereen die zich zorgen maakt over het gedrag van een ander, kan dat melden. Voor deze meldingen bestaat het Advies- en meldpunt verward gedrag. Het Advies- en meldpunt neemt de melding in ontvangst voor de gemeente en onderzoekt of de inwoner moet worden geholpen.
De hulpvraag
Soms lukt het inwoners niet om zelf hun problemen op te lossen. Inwoners kunnen dan hulp vragen aan de gemeente. In dit hoofdstuk staat hoe een inwoner die hulpvraag kan stellen. Ook staat in dit hoofdstuk hoe de hulpvraag wordt behandeld en hoe de gemeente tot een besluit komt. Uitgangspunt is dat alle hulpvragen in één keer kunnen worden gesteld. Maar soms geldt voor bepaalde hulpvragen een bijzondere route. In dit hoofdstuk staat ook, hoe inwoners en hulpverleners signalen kunnen doorgeven aan de gemeente, als ze zich zorgen maken over andere inwoners. Geeft de gemeente hulp, dan zorgt de gemeente ervoor dat de hulp aansluit bij andere vormen van hulp die de inwoner al krijgt. Naast de kernwaarden uit hoofdstuk 1, gelden voor dit hoofdstuk de volgende kernwaarden: • De gemeente helpt de inwoner om zijn vraag op de juiste plek te stellen. • De gemeente maakt makkelijk bereikbaar. • De gemeente onderzoekt de vraag zorgvuldig
2.1.2 Doel en procedure melding 1. Het doel van de melding is om de hulpvraag te bespreken en te onderzoeken of er hulp nodig is. De gemeente nodigt de inwoner uit voor een gesprek met een medewerker van de gemeente. De gemeente geeft aan waarover het gesprek gaat. Na overleg met de inwoner bepaalt de gemeente waar en wanneer het gesprek zal zijn en welke gegevens de inwoner moet meenemen. Het gesprek kan bij de inwoner thuis zijn, als dit belangrijk is voor de hulpvraag. 2. De gemeente informeert de inwoner over de gratis hulp die een onafhankelijk cliëntondersteuner kan geven. 3. De inwoner kan zelf een plan opstellen waarin de inwoner uitlegt hoe zijn persoonlijke situatie is. In dat plan geeft de inwoner ook aan wat hij wil bereiken met zijn vraag (dat plan noemen wij een persoonlijk plan of een familiegroepsplan). De gemeente informeert de inwoner over die mogelijkheid. 4. Het kan zijn dat het niet nodig is om in gesprek te gaan. De gemeente overlegt hierover met de inwoner die de hulpvraag heeft gesteld.
Stap 1: Melding bij de gemeente [Jeugdwet, Wmo, PW, IOAW, IOAZ, Wgs, Wvggz, Llv] 2.1.1 Melden hulpvraag 1. Inwoners die hulp nodig hebben kunnen zich melden bij één van de Voormekaarteams van de gemeente. Dat kan via inloop, digitaal of telefonisch (0545-250301). 2. Inwoners die beschermd wonen of maatschappelijke opvang nodig hebben, kunnen zich ook rechtstreeks melden bij de gemeente Doetinchem (zie ook art. 5.3.3. en 5.3.4). 3. Voor sommige vormen van hulp kan de inwoner direct een aanvraag doen. De inwoner kan in ieder geval direct een aanvraag doen voor de volgende vormen van hulp: Verordening sociaal domein Berkelland 2021
9
2.1.3 Gegevens De inwoner zorgt ervoor, dat de gemeente alle gegevens krijgt die nodig zijn voor het gesprek over de hulpvraag.
gesprek. Als de inwoner mantelzorg krijgt, gaat de gemeente na of er maatregelen genomen moeten worden om die mantelzorger te ondersteunen. 4. Gaat het om Wmo- of jeugdhulp, dan informeert de medewerker de inwoner over de mogelijkheid om te kiezen voor hulp in natura of een persoonsgebonden budget (Pgb). Als de inwoner een Pgb wil ontvangen, dan maakt een Bewustkeuzegesprek deel van het onderzoek uit. Dat gesprek gaat over de taken en werkzaamheden die vastzitten aan een Pgb. Het gesprek gaat ook over de voorwaarden om een Pgb te kunnen krijgen. 5. Gaat het om Wmo-hulp, dan informeert de medewerker de inwoner over een bijdrage in de kosten.
Stap 2: Gesprek na de melding [Jeugdwet, Wmo, PW, IOAW, IOAZ, Wgs, Llv] 2.2.1 Doel en procedure van het gesprek 1. Het doel van het gesprek is om een goed beeld te krijgen van de hulpvraag, van het effect dat de inwoner wil bereiken en van zijn persoonlijke situatie. Het gesprek vindt zo snel mogelijk na de melding plaats. 2. De inwoner kan iemand meenemen naar het gesprek om hem te ondersteunen. De inwoner kan ook gebruik maken van een onafhankelijk cliëntondersteuner. 3. De inwoner laat een geldig identiteitsbewijs zien, tenzij de medewerker de identiteit al eerder heeft vastgesteld. Als de inwoner een persoonlijk plan of een familiegroepsplan heeft gemaakt, betrekt de medewerker dit plan bij het gesprek.
2.2.3 Verslag 1. Na het gesprek rondt de medewerker het onderzoek af. De medewerker maakt een verslag van de uitkomsten van het onderzoek. 2. Gaat het om een hulpvraag voor Wmo- of jeugdhulp, dan stuurt de medewerker het verslag naar de inwoner. Opmerkingen of latere aanvullingen van de inwoner worden als bijlage aan het verslag toegevoegd. Bij het verslag wordt ook een aanvraagformulier gevoegd, tenzij de inwoner al een aanvraag heeft gedaan.
2.2.2 Gesprek en onderzoek 1. De medewerker bespreekt met de inwoner de hulpvraag en het effect dat de inwoner met de hulpvraag wil bereiken. De medewerker onderzoekt: a. de behoefte van de inwoner: wat is er nodig? b. de persoonlijke situatie van de inwoner: hoe ziet die eruit ? En wat betekent dit voor het effect dat de inwoner wil bereiken? c. de (on)mogelijkheden van de inwoner: (hoe) kan de inwoner zelf bijdragen aan de oplossing van het probleem? d. andere voorzieningen: kan de inwoner gebruik maken van voorzieningen uit andere wetten? e. de omgeving van de inwoner: welke hulp kan het sociale netwerk of kunnen organisaties bieden? f. de rol van de gemeente: welke hulp kan de gemeente bieden? g. de rol van de inwoner: welke rechten en plichten heeft de inwoner? Informatie die de medewerker na het gesprek ontvangt, betrekt de medewerker bij zijn onderzoek. 2. Het gesprek kan telefonisch plaatsvinden als dat voldoende is voor het beoordelen van de hulpvraag. 3. Als het nodig is betrekt de medewerker ook anderen bij het Verordening sociaal domein Berkelland 2021
Stap 3: Aanvraag 2.3.1 Aanvraag [Jeugdwet, Wmo, PW, IOAW, IOAZ, Wgs, Llv, Awb] 1. De inwoner kan een aanvraag doen, nadat het onderzoek naar de hulpvraag is afgerond. Een aanvraag voor jeugdhulp kan worden gedaan zonder voorafgaand onderzoek naar de hulpvraag. De aanvraag kan schriftelijk en in bepaalde gevallen ook digitaal worden gedaan. Het doel van de aanvraag is te bepalen of de gemeente hulp gaat verlenen en zo ja, welke vorm die hulp dan heeft. 2. De inwoner gebruikt een aanvraagformulier om een aanvraag te doen. 3. Een aanvraag wordt gedaan bij de gemeente, behalve als het gaat om een digitale aanvraag voor een bijstandsuitkering voor levensonderhoud en voor een IOAW-uitkering. Die aanvragen worden gedaan via de website van UWV (www.werk.nl). In bijzondere situaties kan een uitkering voor levensonderhoud ook schriftelijk worden aangevraagd.
10
2.3.2
Voorwaarden voor hulp-op-maat
2.3.4
Beoordelen aanvraag [Jeugdwet, Wmo, PW, IOAW, IOAZ, Wgs, Llv, Awb] Om te bepalen of de gemeente hulp verleent, volgt de gemeente in principe de volgende stappen: - Stap 1: De gemeente stelt eerst vast wat de hulpvraag van de inwoner is en welk effect de inwoner daarmee wil bereiken. - Stap 2: De gemeente stelt hierna vast welke (on)mogelijkheden, problemen of beperkingen er precies zijn die belangrijk zijn voor het beoordelen van de hulpvraag. De gemeente brengt in kaart welke hulp nodig is. - Stap 3: De gemeente onderzoekt wat de inwoner zelf kan doen om het probleem op te lossen (eigen kracht), al dan niet met gebruikelijke hulp, met algemeen gebruikelijke voorzieningen, met hulp van anderen uit het sociale netwerk of van andere organisaties, of met andere voorzieningen. - Stap 4: De gemeente bepaalt welke aanvullende hulp de gemeente kan geven om het probleem op te lossen en het gewenste effect te bereiken.
[Jeugdwet, Wmo, PW, Wgs] 1. Vraagt de inwoner hulp die speciaal is afgestemd op de inwoner (hulp-op-maat), dan gelden in ieder geval de volgende voorwaarden: a. De hulp is noodzakelijk om (één van) de doelen van de in 1.1 genoemde wetten te bereiken; b. De inwoner heeft geen mogelijkheden om het gewenste effect op eigen kracht te bereiken. Hij kan dit effect ook niet op andere manieren bereiken, zoals met de inzet van hulp van huisgenoten, met mantelzorg, met hulp vanuit het sociale netwerk, met algemeen gebruikelijke voorzieningen of met behulp van andere voorzieningen of organisaties; en c. De hulp is geschikt om het gewenste effect te bereiken en past bij de persoonlijke situatie van de inwoner. 2. Voor sommige vormen van hulp zijn er in de wet of in deze verordening extra voorwaarden gesteld. 3. De hulp-op-maat is niet duurder dan nodig is en duurt niet langer dan nodig is. De gemeente kiest daarom voor de goedkoopste voorziening die geschikt is om het gewenste effect te bereiken. 4. De gemeente kan hulp-op-maat in ieder geval weigeren als: a. de hulpvraag het gevolg is van verwijtbaar gedrag van de inwoner en hij deze hulpvraag had kunnen voorkomen; of als b. de inwoner de gevraagde hulp zelf al heeft ingeroepen of ingekocht, voordat de gemeente een besluit heeft genomen, tenzij de gemeente daarvoor toestemming heeft verleend; of als c.
de gemeente de noodzaak van de hulp niet kan vaststellen. 2.3.3
2.3.5
[Jeugdwet, Wmo, PW, IOAW, IOAZ, Wgs, Llv, Awb] 1. De gemeente beslist zo snel mogelijk, maar in ieder geval binnen 8 weken nadat de aanvraag is ontvangen. Gaat het om een aanvraag in het kader van de Wmo, dan beslist de gemeente binnen 2 weken nadat de aanvraag voor Wmo-hulp is ontvangen. Een Wmo-aanvraag kan worden ingediend nadat het onderzoek is afgerond, maar in ieder geval vanaf 6 weken, nadat de inwoner de melding heeft gedaan. 2. De beslistermijn kan schriftelijk worden opgeschoven als de inwoner onvoldoende gegevens heeft verstrekt. De gemeente vraagt de inwoner dan opnieuw om de ontbrekende gegevens te verstrekken. 3. Als de gemeente een besluit niet binnen de vastgestelde termijn kan nemen, dan noemt de gemeente een nieuwe termijn waarbinnen het besluit wordt genomen.
Advisering
[Jeugdwet, Wmo, PW, IOAW, IOAZ, Wgs, Llv, Awb] De gemeente zorgt ervoor dat de medewerker die een melding of aanvraag behandelt de deskundigheid heeft die nodig is om deze melding of aanvraag goed te kunnen behandelen. Als de medewerker die deskundigheid niet heeft, zorgt de gemeente ervoor dat iemand die wel deskundig is een advies uitbrengt. Dit advies (deskundig oordeel) betrekt de gemeente bij de beoordeling van de melding of de aanvraag.
Verordening sociaal domein Berkelland 2021
Beslistermijn
11
Stap 4: Beslissing 2.4.1 Inhoud besluit
2.5 Uitzonderingen 2.5.1 Jeugdhulp via arts en andere hulpverleners [Jeugdwet, Awb] 1. De gemeente zorgt ervoor dat de jongere jeugdhulp krijgt, als de huisarts, jeugdarts of medisch specialist de jongere doorverwijst naar een jeugdhulpaanbieder, of als de rechter of gecertificeerde instelling jeugdhulp nodig vindt. 2. De gemeente maakt afspraken met de huisartsen, de medisch specialisten, de jeugdartsen, gecertificeerde instellingen en de zorgverzekeraars over doorverwijzingen.
[Jeugdwet, Wmo, PW, IOAW, IOAZ, Wgs, Llv, Awb] 1. De gemeente legt in een brief uit wat het besluit is, en stuurt deze brief naar de inwoner. Als de inwoner een vertegenwoordiger heeft, dan wordt de brief naar die persoon gestuurd. In het besluit staat of de gemeente wel of geen hulp geeft. Als de gemeente hulp geeft, staat in het besluit ook of de hulp in natura, in de vorm van een Pgb, in geld of op een andere manier wordt gegeven. 2. Geeft de gemeente de hulp ‘in natura’ (een product of een dienst), dan staat in het besluit in ieder geval: a. wat de hulp inhoudt en wat het doel van de hulp is; b. wanneer de hulp ingaat en hoe lang de hulp duurt; c. hoe en door wie de hulp wordt gegeven; en d. welke voorwaarden en verplichtingen er voor de hulp gelden. 3. Geeft de gemeente de hulp in de vorm van een Pgb, dan staat in het besluit in ieder geval: a. voor welke hulp het Pgb bedoeld is; b. wat het doel is van die hulp; c. hoe hoog het Pgb is en hoe dat berekend is; d. wanneer het Pgb ingaat en wanneer het Pgb eindigt; e. hoe de besteding van het Pgb verantwoord wordt; en f. welke voorwaarden en verplichtingen er voor het Pgb gelden. 4. Geeft de gemeente de hulp in de vorm van geld, dan staat in het besluit in ieder geval: a. hoeveel het is; b. voor welk doel het geld wordt gegeven; c. wanneer het geld wordt betaald; d. hoe vaak het geld wordt betaald; en e.