Bijlage 2-5 Quickscan flora en fauna
Tekst van het document
Quickscan Natuuronderzoek Bellegoorsweg 8 in Beltrum
Dit rapport is gedrukt op 100% FSC-papier
november 2023 rapportnummer: 231847 – VS2
Quickscan natuuronderzoek Bellegoorsweg 8 Beltrum
Colofon
Titel: Quickscan Natuuronderzoek Bellegoorsweg 8 in Beltrum In opdracht van: FarmConsult Postbus 91 7240 AB Lochem Contactpersoon: Dhr. S. Hooch Antink Uitgevoerd door: Ecochore Natuurtechniek Ruiterweg 8 7152 DE EIBERGEN T 0544-350297 M 06-15904121 E info@ecochore.nl I www.ecochore.nl Auteur: Jasper Gelderblom Collegiale toetsing: Bas Voerman Veldwerk: Jasper Gelderblom Datum: Status: Foto voorzijde:
november 2023 - VS2 definitief huismus, gewone dwergvleermuis, gierzwaluw en het onderzochte projectgebouw.
Correspondentie door Ecochore Natuurtechniek vindt uitsluitend plaats op digitale wijze of op FSC/PEFC gecertificeerd papier. Ecochore Natuurtechniek is aangesloten bij Samenwerkingsverband Ecologie: www.ecochore.nl
INHOUD 1. AANLEIDING EN DOEL
1
2. INVENTARISATIEOPZET EN GEBIEDSBESCHRIJVING
2
2.1 ONDERZOEKSMETHODIEK 2.2 GEBIEDSBESCHRIJVING 2.3 GEPLANDE WERKZAAMHEDEN 2.4 VOLLEDIGHEID INVENTARISATIE
2 2 3 3
3. ONDERZOEKSRESULTATEN
4
3.1 FLORA 3.2 (BROED)VOGELS 3.3 HERPETOFAUNA EN VISSEN 3.4 ZOOGDIEREN 3.5 ONGEWERVELDEN
4 4 5 5 7
4. TOETSING SOORTENBESCHERMING–WET NATUURBESCHERMING
8
4.1 ALGEMEEN 4.2 FLORA 4.3 (BROED)VOGELS 4.4 HERPETOFAUNA EN VISSEN 4.5 ZOOGDIEREN 4.6 ONGEWERVELDEN 4.7 NATRUURWAARDEN ALGEMEEN
8 8 9 10 10 11 11
5. CONCLUSIE
12
GERAADPLEEGDE BRONNEN
13
BIJLAGEN
14
BIJLAGE 1 - IMPRESSIE PLANGEBIED BIJLAGE 2 - TOELICHTING WET NATUURBESCHERMING – SOORTENBESCHERMING
15 16
Quickscan natuuronderzoek Bellegoorsweg 8 Beltrum
1. AANLEIDING EN DOEL Op de locatie Bellegoorsweg 8 te Beltrum, is Sa-Net, locatie Zorgboerderij Hasselo, voornemens een kalverstal te slopen om plaats te maken voor een zorgunit, ingepast in een natuurvriendelijk landschap. Middels de Wet Natuurbescherming wordt een groot aantal plant- en diersoorten beschermd. Als er plannen zijn om bepaalde (ruimtelijke) handelingen uit te voeren of wijzigingen aan te brengen in het bestemmingsplan, zal er onderzocht moeten worden of deze plannen, of onderdelen hiervan, nadelige effecten kunnen hebben op aanwezige, of mogelijk aanwezige, beschermde flora en fauna. Door het uitvoeren van een natuurtoets kan worden bepaald of dier- en plantsoorten negatieve gevolgen kunnen ondervinden van de werkzaamheden dan wel dat er gezocht moet worden naar mitigerende en/of compenserende maatregelen. Hiervoor kan het noodzakelijk zijn dat een ontheffing moet worden aangevraagd bij het bevoegd gezag. Dit is in de meeste gevallen de betreffende provincie waarin het project ligt. Om aan de zorgplicht te kunnen voldoen, die gesteld wordt in de Wet Natuurbescherming, is aan Ecochore Natuurtechniek opdracht gegeven voor de uitvoering van een quickscan natuurtoets om zo de mogelijk negatieve effecten op flora en fauna in kaart te brengen.
Middels een quickscan wordt een indruk verkregen van de mogelijke waarden van een gebied voor flora en fauna en kan worden beoordeeld of voldoende verspreidingsgegevens van mogelijk aanwezige beschermde dieren en planten voorhanden is of dat nader onderzoek noodzakelijk wordt geacht. Dit rapport beschrijft de bevindingen en consequenties van het uitgevoerde quickscan natuuronderzoek.
Ecochore Natuurtechniek
1
2. INVENTARISATIEOPZET EN GEBIEDSBESCHRIJVING Voor de quickscan is de locatie op 3 november 2023 door een medewerker van Ecochore Natuurtechniek bezocht om zo een verwachting uit te kunnen spreken van het voorkomen van, dan wel het gebruik maken door, beschermde dier- en plantsoorten in het gebied, zoals vermeld in de Wet Natuurbescherming, Habitatrichtlijn, Vogelrichtlijn en Rode Lijsten.
2.1 ONDERZOEKSMETHODIEK Iedere dier- en plantgroep behoeft zijn eigen methode van inventarisatie om zo een zo goed mogelijk beeld te krijgen van de betekenis van het gebied voor de betreffende soorten of groepen. Dit onderzoek is uitgevoerd in de vorm van een quickscan. Er is zowel globaal gekeken naar de daadwerkelijk aanwezige flora en fauna, als naar de mogelijke waarden die het gebied herbergt in andere tijden van het jaar die tijdens een éénmalig bezoek niet kunnen worden vastgesteld. Tijdens het onderzoek zijn de aanwezige ecotopen intensief geïnspecteerd op aanwijzingen van beschermde of Rode lijstgenoteerde flora en fauna. Als aanvulling op het veldbezoek zijn verspreidingstabellen en verspreidingsatlassen, met waarnemingen van de locatie en directe omgeving, geraadpleegd op het voorkomen van beschermde of Rode Lijstgenoteerde soorten. Aan de hand van de resultaten van het quickscanonderzoek kan worden aangegeven of nadere inventarisaties gewenst zijn of dat redelijkerwijs kan worden aangenomen dat de effecten op aanwezige (beschermde) flora en fauna geen bedreiging opleveren en of ontheffingen in het kader van de Wet Natuurbescherming noodzakelijk zijn. Bezoekdata
Begintijd
Weergesteldheid
Onderzoeker
03-11-2023
dagbezoek
bewolking 6/8, droog, windkracht 4 Bft Z, 9 °C
Jasper Gelderblom
Tabel 1: Bezoekdata en specificaties.
2.2 GEBIEDSBESCHRIJVING Het onderzoeksgebied is gelegen in het buitengebied van Beltrum, gemeente Berkelland. De directe omgeving bestaat uit intensieve landbouwpercelen met bomenlanen en kleine natuurelementen als houtwallen. De achterzijde van het perceel grenst aan de voormalige vuilstort het Bellegoor. Het te slopen projectgebouw bestaat uit een kalverstal, staande op het terrein van een zorgboerderij. De stal is 10 jaar oud en opgetrokken uit betonelementen en aluminium gevelbeplating. Het dak bestaat uit golfplaten waarvan eventuele invliegopeningen zijn versperd met borstels. De binnenzijde van het golfplaten dak is niet voorzien van isolatie of betimmering. Zie voor gebiedsligging figuur 1 en een gebiedsimpressie in bijlage 1.
Ecochore Natuurtechniek
2
Quickscan natuuronderzoek Bellegoorsweg 8 Beltrum
Figuur 1: Ligging van het plangebied met links de ligging binnen de regio en rechts binnen het rode kader de te slopen kalverstal. Bron luchtfoto’s: Google Earth
2.3 GEPLANDE WERKZAAMHEDEN Op de locatie Bellegoorsweg 8 te Beltrum is Sa-Net, locatie Zorgboerderij Hasselo, voornemens een kalverstal te slopen om plaats te maken voor een zorgwoning. De overige ruimte wordt natuurvriendelijk ingericht met onder andere een kikkerpoel en hoogstamfruitboomgaard. Deze maatregelen zijn uitgewerkt in een door Bureau Ger opgesteld landschapsplan. De werkzaamheden kunnen worden aangemerkt als Ruimtelijke Ingrepen. Op deze definitie is de afweging in het kader van de Wet Natuurbescherming (hoofdstuk 4) gebaseerd.
2.4 VOLLEDIGHEID INVENTARISATIE De inventarisatie is uitgevoerd middels een quickscan. Bij dit type natuuronderzoek wordt aan de hand van feitelijke veldwaarnemingen, literatuur en expert judgement een inschatting gemaakt van de mogelijke ecologische waarden van het gebied voor beschermde soorten planten en dieren. Hierdoor blijft het onderzoek een steekproef en zullen bepaalde soorten en functies niet zijn waargenomen, terwijl ze (op een ander tijdstip) wel aanwezig kunnen zijn. Voor een compleet beeld kunnen daardoor nadere inventarisaties noodzakelijk zijn. De verkregen verspreidingsgegevens hebben een bepaalde ‘houdbaarheidsdatum’ waardoor het gebruik van verspreidingsgegevens aan een maximale gebruiksperiode is gebonden. Indien aanwezigheid van beschermde soorten, of schade aan deze soorten, kan worden uitgesloten, wordt veelal een bruikbaarheidsperiode van circa 5-6 jaar gehanteerd. Voor strikt beschermde soorten als bijvoorbeeld vleermuizen en vogels, geldt een bruikbaarheidperiode van circa 2-3 jaar. Na deze periode zijn de gegevens verouderd en dient beoordeeld te worden of de gegevens voldoende up-to-date zijn om te kunnen gebruiken bij afwegingen voor ruimtelijke ingrepen. Voor dit alles geldt wel dat de planlocatie niet drastisch is veranderd waardoor nieuwe leefsituaties kunnen zijn ontstaan.
Indien hiervan wel sprake is, kan een gedeeltelijke update of volledig nieuw onderzoek noodzakelijk zijn. Deze afweging dient door een ter zake kundig ecoloog of het bevoegd gezag te worden beoordeeld.
Ecochore Natuurtechniek
3
3. ONDERZOEKSRESULTATEN In dit hoofdstuk worden kort de bevindingen van het veldbezoek weergegeven. Ter aanvulling op de onderzoeksresultaten zijn verspreidingsatlassen geraadpleegd voor het kilometerhok waarbinnen het plangebied is gelegen: 236-456. In het volgende hoofdstuk worden de wettelijke consequenties en eventuele aanbevelingen beschreven. Voor een toelichting op de Wet Natuurbescherming wordt verwezen naar bijlage 2.
3.1 FLORA In het plangebied zijn enkele zeer algemene vaatplanten aangetroffen zoals smalle weegbree, kaal knopkruid, gewone vogelmuur, varkensgras, madeliefje,stratagras, en gewone paardenbloem. Het gebied rond de stal bestaat voornamelijk uit bestrating zoals betonklinkers en grind. Binnen het plangebied zijn geen beschermde of Rode lijstgenoteerde soorten gevonden. Aan de hand van de opbouw van het plangebied zijn beschermde soorten niet te verwachten. Literatuur Verspreidingskaarten van Floron en verspreidingsdatabanken op internet laten geen beschermde soorten zien binnen de kilometerhokken en direct aangrenzende hokken waarin het plangebied gelegen is.
3.2 (BROED)VOGELS Het veldbezoek is na het broedseizoen uitgevoerd. De meeste vogels, die te verwachten zijn binnen de planlocatie, broeden globaal in de periode 1 maart-15 juli. Er zijn dan ook geen vogels territoriaal waargenomen. Wel zijn enkele foeragerende vogels tijdens het veldbezoek op het erf waargenomen: ekster en koolmees. Gezien de opbouw van het plangebied zijn er echter wel enkele broedvogels binnen de directe omgeving te verwachten. Van de mogelijk aanwezige soorten kunnen eveneens enkele soorten uit de categorieën 1-5 binnen het plangebied (erf) een broedlocatie bezetten. Categorie 1-4 soorten Zoals genoemd zijn in het plangebied geen territoriale vogels waargenomen. Gezien de bouw van de stal is het uit te sluiten dat voor soorten uit deze categorie nestlocaties aanwezig zijn. Het gebouw biedt geen mogelijkheden voor nesten voor bijvoorbeeld huismus en gierzwaluw - zie figuur 2 foto 1. Gezien de omgeving, met kleinschalig vee, erfbeplanting en groenstructuren, is binnen het erf en de directe omgeving echter potentieel zeer geschikt leefgebied aanwezig voor soorten als huismus en steenuil. Soorten uit deze categorieën kunnen als broedvogel, door het ontbreken van geschikte broedlocaties in relatie tot de kalverschuur, worden uitgesloten.
Ecochore Natuurtechniek
4
Quickscan natuuronderzoek Bellegoorsweg 8 Beltrum
Categorie 5 soorten Tijdens het onderzoek zijn twee soorten uit deze categorie aangetroffen: ekster en koolmees. Rondom het plangebied is het aannemelijk dat deze, en andere soorten uit deze categorie in het broedseizoen een territorium bezetten. Voor deze soorten zijn echter geen potentiële nestlocaties in relatie tot de kalverschuur aanwezig. Literatuur De atlas van Nederlandse broedvogels laat in het uurhok waarbinnen het plangebied ligt een groot aantal algemene broedvogels zien. Van de categorie 1-4 soorten zijn 2 soorten binnen het uurhok bekend geworden die de voorkeur hebben voor overeenkomstige broedbiotopen zoals binnen het erf aanwezig zijn. Dit betreft huismus en steenuil. Overige soorten uit deze categorieën die als broedvogel binnen het kilometerhok bekend zijn geworden en redelijkerwijs in de ruime omgeving kunnen broeden zijn: buizerd, gierzwaluw, havik, kerkuil, ransuil, roek en sperwer.
3.3 HERPETOFAUNA EN VISSEN Tijdens het veldbezoek zijn geen waarnemingen verricht van soorten uit deze groepen. Voor beschermde reptielen, amfibieën en vissen ontbreekt het aan geschikt leefgebied en voortplantingshabitat binnen de begrenzing van het plangebied. Wel zijn langs de randen van het perceel en in de directe omgeving sloten aanwezig die, mits watervoerend in het voortplantingsseizoen, een voortplantingsbiotoop bieden aan enkele algemene amfibieënsoorten. Hierbij kan met name gedacht worden aan soorten als kleine watersalamander, bruine kikker en gewone pad. Hierdoor zijn deze soorten buiten het voortplantingsseizoen zwervend binnen het erf en nabij de kalverschuur niet uit te sluiten. Het plangebied vormt echter geen geschikt leefgebied. Literatuur De verspreidingskaarten van RAVON (Reptielen, Amfibieën en Vissenonderzoek Nederland) laat geen beschermde soorten amfibieën in de kilometerhokken, en direct aangrenzende hokken, zien waarbinnen het plangebied gelegen is. Het betreft enkel de beschermde (vrijgestelde) soort kleine watersalamander. In de omliggende uurhokken zijn enkele waarnemingen van de strikter beschermde kamsalamander bekend geworden. Voor deze soorten is echter geen geschikt leefgebied binnen het plangebied of directe omgeving voorhanden.
3.4 ZOOGDIEREN Grondgebonden zoogdieren Tijdens het veldbezoek zijn geen zicht- of sporenwaarnemingen van grondgebonden zoogdieren gedaan. De planlocatie en de directe zone hier omheen, biedt enkele algemene zoogdiersoorten een potentieel geschikt leefgebied. Hierbij moet met name gedacht worden aan soorten als: ware muizen, woelmuizen, algemene spitsmuizen, egel en konijn. Binnen het plangebied zijn geen burchten of nesten van grondgebonden zoogdieren aanwezig. Naast voorgenoemde soorten is het, gezien de landelijke verspreiding en opbouw van het biotoop in de omgeving, aannemelijk dat het erf en de directe omgeving binnen het territorium van een steenmarter en kleine marterachtigen (wezel, hermelijn en bunzing) ligt. Van deze soorten zijn echter geen vaste verblijfplaatsen nabij de kalverschuur vastgesteld. Voor deze soorten is de Ecochore Natuurtechniek
5
directe omgeving echter wel geschikt als foerageergebied en biedt dit mogelijkheden voor verblijfplaatsen. Hierdoor zijn foeragerende en zwervende dieren nabij de kalverstal niet uit te sluiten. Ook eekhoorns kunnen rondom het plangebied en de ruime omgeving in de opgaande groenstructuren een leefgebied hebben. Van deze soort zijn echter geen sporen of vaste rust- of verblijflocaties tijdens de quickscan bekend geworden. Literatuur In verspreidingsatlassen zijn meldingen bekend geworden van grondgebonden zoogdieren met nationale bescherming conform artikel 3.10 van de Wet Natuurbescherming. Dit zijn soorten als egel, mol, haas, konijn, eekhoorn boommarter en vos. Er zijn binnen het kilometerhok geen verspreidingsgegevens bekend geworden van soorten vermeld onder Artikel 3.5 van de Wet Natuurbescherming. Vleermuizen Tijdens het onderzoek zijn geen waarnemingen gedaan die wijzen op de aanwezigheid van vleermuizen in het projectgebouw. Het projectgebouw is door het gebrek aan mogelijke verblijfslocaties ongeschikt voor vleermuizen - zie figuur 2 foto 2. Er zijn geen invliegopeningen voorhanden. Tevens is er geen spouw of andere tochtvrije ruimte aanwezig, die als verblijfplaats kan dienen. Door de aanwezige ecochore1 vormt de directe omgeving van het plangebied voor de meeste vleermuissoorten wel een potentieel leefgebied.
De aanwezige houtige elementen kunnen gebruikt worden als vlieggeleiding en foerageergebied door de windluwe omstandigheden en het vermoedelijk rijkere aanbod aan voedsel in de vorm van insecten. Verschillende gebouw- en boombewonende soorten in de omgeving zijn te verwachten. Hierbij kan gedacht worden aan gebouwbewonende soorten als gewone en ruige dwergvleermuis en laatvlieger. Maar ook min of meer boombewonende soorten als rosse vleermuis, gewone grootoorvleermuis, baardvleermuis, watervleermuis en dergelijke zijn niet uit te sluiten. In de directe omgeving zijn oudere houtopstanden aanwezig die vermoedelijke holten kunnen bevattien die mogelijkheden bieden als verblijfplaatsen van boombewonende soorten. Binnen het erf zijn dergelijk holten niet aanwezig. Literatuur Verspreidingsatlassen van vleermuizen laten aanwezigheid van enkele soorten in het omliggende uurhokken zien: gewone dwergvleermuis, laatvlieger, watervleermuis, franjestaart en rosse vleermuis.
1 Een ecochore is een ruimtelijk begrensde ecologische eenheid, gekenmerkt door een inwendige heterogeniteit in een
halfnatuurlijk of cultuurlandschap. Een ecochore bestaat uit een verzameling ecotopen; bijvoorbeeld de verschillende aan elkaar grenzende ecotopen op en rond een erf. Samen vormen deze ecotopen een gevarieerd landschap.
Ecochore Natuurtechniek
6
Quickscan natuuronderzoek Bellegoorsweg 8 Beltrum
1
2
Figuur 2: detailfoto’s van de kalverstal. Foto 1: vogelschoot voorkomt het invliegen van o.a. huismus en vleermuis onder het dak.. Foto 2: de gevelbeplating biedt geen ruimte voor invliegopening voor vleermuizen.
3.5 ONGEWERVELDEN Tijdens het quickscanbezoek zijn in het plangebied geen beschermde soorten uit deze groep aangetroffen. Het plangebied is niet geschikt voor beschermde of Rode Lijstgenoteerde insectensoorten. Binnen de planlocatie liggen geen ecotopen die beschermde ongewervelden een goede leefomgeving bieden. Het voorkomen van beschermde ongewervelden, als libellen, vliegend hert, gestreepte waterroofkever, platte schijfhoren en dergelijke, is derhalve redelijkerwijze uitgesloten. Literatuur Verspreidingsatlassen laten geen beschermde soorten zien binnen het kilometerhok waarin het plangebied is gelegen.
Ecochore Natuurtechniek
7
4. TOETSING SOORTENBESCHERMING–WET NATUURBESCHERMING 4.1 ALGEMEEN Sinds 1 januari 2017 is de Wet Natuurbescherming van kracht. De soortenbescherming zoals in deze wetgeving is opgenomen, is de opvolger van de Flora- en faunawet uit 2002. In deze wetgeving is de bescherming van soorten opgenomen in drie artikelen: Artikel 3.1 Artikel 3.5 Artikel 3.10 Artikel 3.1 beschrijft de vogelsoorten zoals opgenomen in de Europese Vogelrichtlijn. Deze lijst omvat alle inheemse vogelsoorten. Verstoring of opzettelijke verontrusting van broedende vogels is niet toegestaan. Daarnaast zijn er enkele soorten die jaarrond gebruik maken van dezelfde broedlocaties of die afhankelijk zijn van specifieke locaties; deze locaties zijn jaarrond beschermd. Voor vogels is slechts ontheffing mogelijk voor belangen die betrekking hebben op bescherming van flora en fauna, veiligheid voor het vliegverkeer of volksgezondheid. Soorten die vermeld staan in artikel 3.5 betreffen soorten die zijn opgenomen in bijlage VI van de Europese Habitatrichtlijn, bijlage II van het Verdrag van Bern en bijlage I en het Verdrag van Bonn. Afhankelijk van de ingreep en het effect op beschermde soorten, kunnen nadere onderzoeken met toetsing aan de wetgeving noodzakelijk zijn. Bij eventuele negatieve effecten kan een ontheffing noodzakelijk zijn.
De mogelijkheid voor ontheffing wordt getoetst aan de belangen zoals opgenomen in de Europese richtlijnen. Onder dit Artikel vallen bijvoorbeeld alle soorten vleermuizen die door de vermelding op bijlage IV van de Europese Habitatrichtlijn, Europese bescherming genieten. Soorten als bedoeld onder dit artikel worden in deze rapportage aangeduid als strikt beschermde soorten. Soorten die vermeld staan in artikel 3.10 zijn soorten van nationaal belang. Voor deze soorten geldt een iets milder beschermingsregime. Daarnaast zijn per provincie enkele soorten op de vrijstellingslijst geplaatst voor belangen als ruimtelijke ingrepen en bestendig beheer. Afhankelijk van de aard van de werkzaamheden of doelstelling, kunnen soorten binnen dit artikel zijn vrijgesteld van ontheffing of is nader onderzoek en ontheffing noodzakelijk. Zie voor een uitgebreidere toelichting bijlage 2.
4.2 FLORA Binnen het onderzoeksgebied zijn tijdens de quickscan geen beschermde plantensoorten waargenomen. Van beschermde soorten zijn geen groeiplaatsen binnen het gebied te verwachten en ook niet bekend geworden in de literatuur. De locatie biedt geen geschikte groeiplaatsen voor beschermde vaatplanten waardoor deze kunnen worden uitgesloten. Aangezien beschermde soorten ontbreken is geen schade aan deze soorten te verwachten en is nader onderzoek of een ontheffing niet noodzakelijk.
Ecochore Natuurtechniek
8
Quickscan natuuronderzoek Bellegoorsweg 8 Beltrum
4.3 (BROED)VOGELS Alle inheemse vogelsoorten zijn beschermd krachtens de Wet Natuurbescherming. Ontheffing voor deze diergroep is in de meeste gevallen niet mogelijk. Dit betekent dat het (opzettelijk) verstoren, verontrusten, doden en anderszins van vogels en nesten in beginsel niet is toegestaan. Voor vogels geldt dat deze tijdens de broedperiode het meest gevoelig zijn voor verstoring. De rest van het jaar zijn zij flexibeler en is de kans op nadelige effecten door de werkzaamheden voor de individuen aanzienlijk minder. Hierdoor is het sterk aan te bevelen buiten het broedseizoen te starten met de werkzaamheden waardoor bij aanvang van het broedseizoen het verstoringeffect op vogels minimaal is. Globaal kan worden gezegd dat de broedperiode, voor de mogelijk aanwezige soorten, ligt tussen 1 maart en 15 juli. Hierbij dient wel te worden op gemerkt dat indien broedende vogels in een andere periode van het jaar worden aangetroffen, hierbij zorgvuldig dient te worden omgegaan zodat verstoring van de broedende vogels wordt voorkomen. Niet alle vogels maken jaarlijks een nieuw nest om te broeden. Een deel van de soorten gebruikt jaarlijks hetzelfde nest of dezelfde locatie om hun jongen groot te brengen. Ook zijn er soorten die jaarrond gebruik maken van vaste verblijfplaatsen.
Voor deze soorten geldt dat de nest- of verblijflocaties jaarrond beschermd zijn en dat inzichtelijk gemaakt moet worden welke gevolgen de werkzaamheden voor deze soorten hebben. De provincie hanteert een lijst met vogelsoorten waarvan de nesten jaarrond beschermd zijn: ‘Aangepaste lijst beschermde vogelnesten’ – zie ook bijlage 2. De nestlocaties en vaste verblijfplaatsen van de hierin beschreven soorten zijn ook in perioden beschermd als er tijdelijk geen gebruik van de nestlocatie wordt gemaakt. De betreffende soorten zijn verdeeld in 5 categorieën. Categorie 1-4 soorten Gezien de bouw van de kalverstal zijn vogels uit deze categorieën als broedvogel uit te sluiten. Het is echter zeer aannemelijk dat in de directe omgeving meerdere soorten uit deze categorie territoria bezetten. De sloop zal op deze soorten geen negatieve invloed hebben. Categorie 5 soorten In de directe omgeving van het plangebied zijn mogelijke effecten op enkele soorten van categorie 5 waarvan de nestlocatie alleen beschermd is indien ecologische afwegingen dat rechtvaardigen op voorhand niet uit te sluiten. Dit is bijvoorbeeld wanneer er geen alternatieven in de directe omgeving voorhanden zijn. Mogelijke broedvogels van categorie 5 op en direct grenzend aan het plangebied zijn pimpelmees, koolmees en dergelijke.
Voor soorten uit deze categorie zal de populatie echter geen negatieve effecten ondervinden van de geplande ingrepen. Specifiek in de te slopen stal zijn geen geschikte broedlocaties voor deze soorten voorhanden. Hierdoor is geen nader onderzoek of afweging voor soorten uit deze categorie noodzakelijk. Consequenties en samenvatting Door de sloop zullen geen nestlocaties van vogels met jaarrond beschermde nesten verloren gaan waardoor geen ontheffing of nadere afweging noodzakelijk is. Ten aanzien van broedvogels in het algemeen geldt dat een nadere afweging noodzakelijk is indien de werkzaamheden in het broedseizoen worden uitgevoerd in verband met mogelijke verstoring van broedende vogels. Hoewel het broedseizoen van vogels geen vaste periode betreft, kan voor
Ecochore Natuurtechniek
9
mogelijk aanwezige soorten globaal de periode maart-september worden gehanteerd als broedperiode. Doordat de te slopen stal geen mogelijkheden voor nestlocaties van vogels biedt, is nader onderzoek niet noodzakelijk. Indien de werkzaamheden binnen het broedseizoen worden uitgevoerd of indien er bomen met holten of nesten worden gerooid, kunnen maatregelen noodzakelijk zijn om te voorkomen dat door de werkzaamheden broedende vogels worden verstoord. Doordat er geen specifieke broedperiode voor vogels bestaat doordat enkele soorten gedurende een groot deel van het jaar tot broeden kunnen komen, is het raadzaam voorafgaande aan de werkzaamheden in het zomerhalfjaar het plangebied door een ecoloog te laten controleren op broedende vogels. Bij eventueel aanwezige, broedende vogels kunnen gerichte adviezen en maatregelen noodzakelijk zijn om verstoring of schade aan nesten te voorkomen.
4.4 HERPETOFAUNA EN VISSEN Binnen het plangebied zijn geen leefgebieden als voortplantings- of essentiële winterbiotopen van amfibieën, reptielen of vissen aanwezig. Enkele zwervende algemene amfibieënsoorten, als bruine kikker, gewone pad en kleine watersalamander, zijn niet uitgesloten. Strikt beschermde amfibieën, reptielen en vissen ontbreken binnen het plangebied. Doordat strikt beschermde soorten niet aanwezig zijn, is geen nader onderzoek of ontheffing noodzakelijk.
4.5 ZOOGDIEREN Grondgebonden zoogdieren Tijdens het onderzoek zijn geen sporen aangetroffen van grondgebonden zoogdieren. De kalverstal en directe werkruimte hieromheen, vormt nauwelijks geschikt leefgebied voor grondgebonden zoogdieren. Enkele soorten die wel aanwezig kunnen zijn, zijn: ware muizen, woelmuizen, algemene spitsmuizen, egel en konijn. Deze genoemde soorten zijn opgenomen op een vrijstellingslijst van de provincie waardoor een vrijstelling geldt voor Ruimtelijke Ontwikkelingen en Ingrepen en geen nader onderzoek of ontheffing noodzakelijk is. Aanwezigheid van de niet vrijgestelde soorten als steenmarter en eekhoorn, is tijdens het veldbezoek niet vastgesteld. Verblijfplaatsen van deze soorten zijn echter ook niet binnen het plangebied bekend geworden. Het plangebied en omgeving kan door deze soorten wel ene onderdeel vormen in het leefgebied waardoor zwervende dieren kunnen worden waargenomen in de directe omgeving van het gebouw. De geplande sloop zal echter niet resulteren in het verwijderen of verstoren van vaste rust- en verblijfplaatsen van deze soorten. Overige, niet vrijgestelde, soorten zijn redelijkerwijs uit te sluiten. Doordat vaste verblijfplaatsen rondom de stal ontbreken, en er geen significant negatieve effecten te verwachten zijn op strikt beschermde soorten, is geen nader onderzoek of ontheffing noodzakelijk.
Ecochore Natuurtechniek
10
Quickscan natuuronderzoek Bellegoorsweg 8 Beltrum
Vleermuizen De te slopen kalverschuur is niet geschikt voor vleermuizen. Zo zijn er geen invliegopeningen en door het ontbreken van spouw, dakbeschot en dergelijke geen potentieel geschikte verblijfplaatsen aanwezig. Het erf en de omgeving zijn wel geschikt voor vleermuizen en vormen redelijkerwijs een onderdeel in het leefgebied van enkele soorten. Hierdoor zou er wel sprake kunnen zijn van een verandering in de foerageermogelijkheden en/of vliegroutes. Doordat geen vaste verblijfplaatsen verdwijnen en de schuur redelijkerwijs geen essentieel onderdeel in het leefgebied van vleermuizen vormt, kan de sloop zonder verdere afweging ten aanzien van vleermuizen worden uitgevoerd. Verlichting - advies Door de ontwikkelingen kan sprake zijn van een toename van verlichting. Dit geldt zowel voor de sloop-/bouwfase als de gebruiksfase. Veel vleermuissoorten zijn lichtschuw waardoor een toename van verlichting in het leefgebied een verminderde kwaliteit van het gebied betekent. Hierdoor is het van raadzaam bij het aanbrengen van verlichting rekening te houden met deze soortgroep. Hierbij kan gedacht worden aan het toepassen van lage licht armaturen, naar beneden gerichte stralenbundels, het voorkomen van strooilicht op boomkronen en groensingels en het gebruik van amberkleurig verlichting in plaats van wit licht.
Licht in dit kleurenspectrum heeft nauwelijks tot geen negatief effect op vleermuizen en biedt wel de nodige lichtopbrengst voor mensen. Gezien het bovenstaande is voor de sloop van de kalverstal geen nader onderzoek naar of ontheffing voor vleermuizen noodzakelijk
4.6 ONGEWERVELDEN Het plangebied is niet geschikt als voortplantings- en leefgebied voor beschermde en Rode lijstgenoteerde vlinders, libellen en overige insecten. Beschermde soorten zijn niet te verwachten aangezien de soorten van deze groepen veelal erg kritisch zijn op het biotoop. Voor de groep ongewervelden zijn geen nadere maatregelen noodzakelijk.
4.7 NATRUURWAARDEN ALGEMEEN Na de sloop van de kalverstal zal het erf nieuw worden ingericht met hierbij een nieuwe zorgwoning en veel ruimte voor landschappelijke en natuurlijke waarden. Hiervoor is een landschapsplan opgesteld met hierin ruimte voor nieuwe groenelementen, een kikkerpoel, hoogstamfruitbomen en dergelijke. Deze geplande inrichting zal voor veel diersoorten waaronder grondgebonden zoogdieren, vleermuizen, vogels en amfibieën een versterking kunnen vormen van het leefgebied waardoor het totale plan naar verwachting een positieve bijdrage zal leveren aan de lokale populaties in het algemeen. Het is een overweging waard dit nog verder te stimuleren door het ophangen van bijvoorbeeld huismus- en steenuilkasten. Voor de inrichting van het erf wordt verwezen naar het landschapsplan van Bureau Ger.
Ecochore Natuurtechniek
11
5. CONCLUSIE Op de locatie Bellegoorsweg 8 te Beltrum, is Sa-Net, locatie Zorgboerderij Hasselo, voornemens een kalverstal te slopen om plaats te maken voor een zorgwoning met natuurvriendelijke erfinrichting. Op de planlocatie is een natuuronderzoek uitgevoerd in de vorm van een quickscan. Aan de hand van de hierdoor verkregen gegevens, aangevuld met literatuuronderzoek, is een goed beeld ontstaan van de waarde van de planlocatie voor beschermde dier- en plantsoorten. Flora Beschermde plantensoorten ontbreken binnen de planlocatie waardoor geen schade aan deze soorten te verwachten is. Hierdoor is voor deze soortgroep geen nader onderzoek of een ontheffing noodzakelijk. Vogels De te slopen stal biedt geen geschikte broedlocatie voor vogels. Er zullen bij de sloop dan ook geen broedlocaties verloren gaan waardoor geen ontheffing of nader onderzoekt noodzakelijk is. Indien de werkzaamheden binnen het broedseizoen worden uitgevoerd of indien er bij de ontwikkeling van het erf bomen met holten of nesten worden gerooid, kunnen maatregelen noodzakelijk zijn om te voorkomen dat door de werkzaamheden broedende vogels worden verstoord.
Doordat er geen specifieke broedperiode voor vogels bestaat doordat enkele soorten gedurende een groot deel van het jaar tot broeden kunnen komen, is het raadzaam voorafgaande aan de werkzaamheden in het zomerhalfjaar het plangebied door een ecoloog te laten controleren op broedende vogels. Bij eventueel aanwezige, broedende vogels kunnen gerichte adviezen en maatregelen noodzakelijk zijn om verstoring of schade aan nesten te voorkomen. Herpetofauna en vissen Er zijn geen beschermde vissen, amfibieën en reptielen binnen het plangebied te verwachten. Hierdoor is voor deze soortgroepen geen nader onderzoek of ontheffing noodzakelijk. Grondgebonden zoogdieren Binnen het plangebied zijn geen vaste rust– of verblijfplaatsen van soorten uit deze groep aanwezig. Doordat vaste verblijfplaatsen ontbreken en er geen negatieve effecten te verwachten zijn op beschermde soorten, is geen nader onderzoek of ontheffing noodzakelijk. Vleermuizen Voor vleermuizen is in beginsel geen nader onderzoek naar of ontheffing voor vleermuizen noodzakelijk. Wel worden enkele adviezen gegeven om (strooi)licht in het leefgebied van vleermuizen te minimaliseren Ongewervelden Voor de groep ongewervelden zijn geen nadere maatregelen noodzakelijk. Gezien het bovenstaande is geen aanvullend onderzoek of het treffen van specifieke maatregelen in het kader van de Wet Natuurbescherming noodzakelijk.
Ten aanzien van vogels en vleermuizen zijn wel enkele aanbevelingen opgenomen.
Ecochore Natuurtechniek
12
Quickscan natuuronderzoek Bellegoorsweg 8 Beltrum
GERAADPLEEGDE BRONNEN Literatuur Bekker J.P, P. Twisk & A. Diepenbeek (2010). Veldgids Europese zoogdieren. KNNV uitgeverij. BIJ12. (2017, juli). Kennisdocument Gierzwaluw Apus apus. Geraadpleegd van https://www.bij12.nl/wp-content/uploads/BIJ12-2017-006-Kennisdocument-Gierzwaluw-1.0.pdf BIJ12. (2022, juni). Kennisdocument Huismus Passer domesticus. Geraadpleegd van https://www.bij12.nl/wp-content/uploads/2022/06/Kennisdocument-Huismus-Versie-2.0-juni2022.pdf Dienst Regelingen (2009). Aangepaste lijst jaarrond beschermde vogelnesten ontheffing Flora- en faunawet ruimtelijke ingreep. E.J. Weeda et al. (2003). Nederlandse Ecologische Flora – Wilde planten en hun relaties. KNNV uitgeverij. H. Limpens et al. (1997). Atlas van de Nederlandse Vleermuizen – Onderzoek naar verspreiding en ecologie; KNNV-uitgeverij. Ministerie van EZ (2014). Soortenstandaard Gewone dwergvleermuis - Pipistrellus Pipistrellus. Geraadpleegd van Soortenstandaard Gewone dwergvleermuis (rvo.nl) Ministerie EZ - Regeling - Wet natuurbescherming - BWBR0037552. (2021, 1 juli). Geraadpleegd van https://wetten.overheid.nl/BWBR0037552/2020-01-01#Hoofdstuk1 Sparrius, L.B., Odé, B. & Beringen, R. (2013) Basisrapport voor de Rode Lijst Vaatplanten 2012. FLORON-rapport 57. FLORON, Nijmegen.
Internetbronnen Gebiedsanalyse NNN (www.gelderland.nl) Natura 2000 gebieden (http://www.synbiosys.alterra.nl/natura2000) NDFF, nationale databank flora en fauna (www.ndff.nl) Ministerie van EZ (http://mineleni.nederlandsesoorten.nl) Ravon, website met soortinformatie over reptielen, amfibieën en vissen (www.ravon.nl) Waarneming.nl, website met soortenwaarnemingen in Nederland (www.waarneming.nl)
Ecochore Natuurtechniek
13
BIJLAGEN Bijlage 1: Impressie plangebied Bijlage 2: Toelichting Wet Natuurbescherming - soortenbescherming
Ecochore Natuurtechniek
14
Quickscan natuuronderzoek Bellegoorsweg 8 Beltrum
Bijlage 1 - Impressie plangebied
1
2
3
4
Bijschriften foto’s 1. De zijgevel met bestrating en golfplaten dak. 2. De achtergevel voorzien van aluminium gevelbeplating. 3. De achtergevel met bestrating. 4. Onderzijde van de golfplaten, zonder dakbeschot.
Ecochore Natuurtechniek
15
Bijlage 2 - Toelichting Wet Natuurbescherming – soortenbescherming Sinds 1 januari 2017 is de Wet Natuurbescherming van kracht. Deze wet is de soortgerichte implementatie van de Europese Habitat- en Vogelrichtlijn en vervangt de Flora- en faunawet, de Natuurbeschermingswet 1998 en de Boswet. Hoofdstuk 3 van de Wet Natuurbescherming regelt de bescherming van flora en fauna op soortniveau. Activiteiten waarbij schade wordt gedaan aan beschermde dieren of planten zijn in principe verboden, tenzij dit uitdrukkelijk is toegestaan (het “nee, tenzij”-principe). Het is dan ook altijd zaak om, waar mogelijk, activiteiten uit te voeren zonder schade aan beschermde dieren en planten aan te brengen. De wet erkent de intrinsieke waarde van in het wild levende dieren. In de wet is dan ook een zorgplicht opgenomen waarin van iedereen wordt geacht voldoende zorg' in acht nemen voor alle in het wild voorkomende dieren en planten (niet alleen de beschermde) en hun leefomgeving. Dit is vastgelegd in Artikel 1.11 van de Wet Natuurbescherming. Naast de aandacht voor beschermde soorten geldt voor alle in het wild levende dieren en planten een zorgplicht. Deze is vastgelegd in Artikel 1.11 van de Wet Natuurbescherming: Artikel 1.11 1. 2.
Een ieder neemt voldoende zorg in acht voor Natura 2000-gebieden, bijzondere nationale natuurgebieden en voor alle in het wild levende dieren en planten en hun directe leefomgeving. De zorg, bedoeld in het eerste lid, houdt in elk geval in dat een ieder die weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat door zijn handelen of nalaten nadelige gevolgen kunnen worden veroorzaakt voor een Natura 2000-gebied, een bijzonder nationaal natuurgebied of voor in het wild levende dieren en planten: a. dergelijke handelingen achterwege laat, dan wel, b. indien dat achterwege laten redelijkerwijs niet kan worden gevergd, de noodzakelijke maatregelen treft om die gevolgen te voorkomen, of c. voor zover die gevolgen niet kunnen worden voorkomen, deze zoveel mogelijk beperkt of ongedaan maakt.
Voor de in deze rapportage gemaakte toetsing zijn met name de onderstaande artikelen met verbodsbepalingen van toepassing: Artikel 3.1 Artikel 3.5 en 3.8 lid 5 Artikel 3.10 § 3.1 - Beschermingsregime soorten Vogelrichtlijn Artikel 3.1 1. Het is verboden opzettelijk van nature in Nederland in het wild levende vogels van soorten als bedoeld in artikel 1 van de Vogelrichtlijn te doden of te vangen. 2. Het is verboden opzettelijk nesten, rustplaatsen en eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te vernielen of te beschadigen, of nesten van vogels weg te nemen. 3. Het is verboden eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te rapen en deze onder zich te hebben. 4. Het is verboden vogels als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te storen. 5. Het verbod, bedoeld in het vierde lid, is niet van toepassing indien de storing niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de desbetreffende vogelsoort. Ecochore Natuurtechniek
16
Quickscan natuuronderzoek Bellegoorsweg 8 Beltrum
§ 3.2. Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn Artikel 3.5 1. Het is verboden in het wild levende dieren van soorten, genoemd in bijlage IV, onderdeel a, bij de Habitatrichtlijn, bijlage II bij het Verdrag van Bern of bijlage I bij het Verdrag van Bonn, in hun natuurlijk verspreidingsgebied opzettelijk te doden of te vangen. 2. Het is verboden dieren als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te verstoren. 3. Het is verboden eieren van dieren als bedoeld in het eerste lid in de natuur opzettelijk te vernielen of te rapen. 4. Het is verboden de voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in het eerste lid te beschadigen of te vernielen. 5. Het is verboden planten van soorten, genoemd in bijlage IV, onderdeel b, bij de Habitatrichtlijn of bijlage I bij het Verdrag van Bern, in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen. Artikel 3.8 – lid 5 Lid 5: Een ontheffing of een vrijstelling wordt uitsluitend verleend, indien is voldaan aan elk van de volgende voorwaarden: a. er bestaat geen andere bevredigende oplossing; b. zij is nodig: i. in het belang van de bescherming van de wilde flora of fauna, of in het belang van de instandhouding van de natuurlijke habitats; ii.
ter voorkoming van ernstige schade aan met name de gewassen, veehouderijen, bossen, visgronden, wateren of andere vormen van eigendom; iii. in het belang van de volksgezondheid, de openbare veiligheid of andere dwingende redenen van groot openbaar belang, met inbegrip van redenen van sociale of economische aard en met inbegrip van voor het milieu wezenlijke gunstige effecten; iv. voor onderzoek en onderwijs, repopulatie of herintroductie van deze soorten, of voor de daartoe benodigde kweek, met inbegrip van de kunstmatige vermeerdering van planten, of v. om het onder strikt gecontroleerde omstandigheden mogelijk te maken op selectieve wijze en binnen bepaalde grenzen een beperkt, bij de ontheffing of vrijstelling vastgesteld aantal van bepaalde dieren van de aangewezen soort te vangen of onder zich te hebben, onderscheidenlijk een beperkt bij de ontheffing of vrijstelling vastgesteld aantal van bepaalde planten van de aangewezen soort te plukken of onder zich te hebben; c. er wordt geen afbreuk gedaan aan het streven de populaties van de betrokken soort in hun natuurlijke verspreidingsgebied in een gunstige staat van instandhouding te laten voortbestaan. § 3.3. Beschermingsregime andere soorten – nationaal Artikel 3.10 1. Onverminderd artikel 3.5, eerste, vierde en vijfde lid, is het verboden: a.
in het wild levende zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen, dagvlinders, libellen en kevers van de soorten, genoemd in de bijlage, onderdeel A, bij deze wet, opzettelijk te doden of te vangen; b. de vaste voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in onderdeel a opzettelijk te beschadigen of te vernielen, of
Ecochore Natuurtechniek
17
c. vaatplanten van de soorten, genoemd in de bijlage, onderdeel B, bij deze wet, in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen. 2. Artikel 3.8 (ontheffingen voor soorten genoemd in Artikelen 3.5 Red.), met uitzondering van het derde en vierde lid, is van overeenkomstige toepassing op de verboden, bedoeld in het eerste lid, met dien verstande dat, in aanvulling op de redenen, genoemd in het vijfde lid, onderdeel b, de noodzaak voor de ontheffing of vrijstelling ook verband kan houden met handelingen: i. in het kader van de ruimtelijke inrichting of ontwikkeling van gebieden, daaronder begrepen het daarop volgende gebruik van het ingerichte of ontwikkelde gebied; ii. ter voorkoming van schade of overlast, met inbegrip van schade aan sportvelden, schietterreinen, industrieterreinen, kazernes, of begraafplaatsen; iii. ter beperking van de omvang van de populatie van dieren, in verband met door deze dieren ter plaatse en in het omringende gebied veelvuldig veroorzaakte schade of in verband met de maximale draagkracht van het gebied waarin de dieren zich bevinden; iv. ter voorkoming of bestrijding van onnodig lijden van zieke of gebrekkige dieren; v. in het kader van bestendig beheer of onderhoud in de landbouw of bosbouw; vi.
in het kader van bestendig beheer of onderhoud aan vaarwegen, watergangen, waterkeringen, waterstaatswerken, oevers, vliegvelden, wegen, spoorwegen of bermen, of in het kader van natuurbeheer; vii. in het kader van bestendig beheer of onderhoud van de landschappelijke kwaliteiten van een bepaald gebied, viii. in het algemeen belang, of ix. bestendig gebruik 3. De verboden, bedoeld in het eerste lid, onderdelen a, en b, zijn niet van toepassing op de bosmuis, de huisspitsmuis en de veldmuis voor zover deze dieren zich in of op gebouwen of daarbij behorende erven of roerende zaken bevinden. Ontheffing en Vrijstellingsregeling Wanneer beschermde soorten, zoals bedoeld onder Artikel 3.1, 3.5 en 3.10, voorkomen in een gebied dienen er maatregelen getroffen te worden om behoud van de lokale populatie, bescherming van individuen en de functionaliteit van de voortplantings- en/of vaste rust- en verblijfplaatsen te garanderen. Hiervoor dienen mitigerende en mogelijk compenserende maatregelen getroffen te worden. Om zeker te zijn of de maatregelen voldoende zijn, dienen ze vooraf beoordeeld te worden door het bevoegd gezag. Met dit besluit kan aangetoond worden dat de initiatiefnemer zich houdt aan de bepalingen in de Wet Natuurbescherming.
Het besluit heeft de initiatiefnemer bijvoorbeeld nodig als iemand bezwaar maakt tegen het project of vraagt om handhaving van de Wet Natuurbescherming. Indien vaste verblijfplaatsen worden beschadigd of weggehaald of behoud van de lokale populatie dan wel bescherming van de aanwezige individuen niet voldoende kan worden gegarandeerd, dienen compenserende maatregelen te worden uitgevoerd én dient een ontheffing te worden aangevraagd bij het bevoegd gezag. In de meeste gevallen zal dit de betreffende provincie zijn. Voor deze soorten geldt echter dat alleen ontheffing wordt verleend op grond van een wettelijk belang genoemd in de betreffende Artikelen. Elke provincie heeft een soortenlijst gepubliceerd waarin soorten, zoals bedoeld in Artikel 3.10, in die betreffende provincie zijn vrijgesteld voor ruimtelijke inrichting of ontwikkeling van gebieden en bestendig beheer en onderhoud. Vogels Verblijfplaatsen van broedvogels zijn door de Wet Natuurbescherming beschermd. Tijdens werkzaamheden dient rekening gehouden te worden met het broedseizoen van vogels. De Wet Ecochore Natuurtechniek
18
Quickscan natuuronderzoek Bellegoorsweg 8 Beltrum
Natuurbescherming kent geen standaardperiode voor het broedseizoen. Het gaat erom of er een broedgeval is. De meeste vogels maken elk broedseizoen een nieuw nest of zijn in staat om een nieuw nest te maken. Deze vogelnesten voor eenmalig gebruik vallen alleen tijdens het broedseizoen onder de bescherming van artikel 3.1. Voor deze soorten is geen ontheffing nodig voor werkzaamheden buiten het broedseizoen. Verblijfplaatsen van vogels die hun verblijfplaats het hele jaar gebruiken, zijn jaarrond beschermd. Slechts een beperkt aantal soorten bewoont het nest permanent of keert elk jaar terug naar hetzelfde nest. Deze groep is opgedeeld in enkele categorieën waarop de verbodsbepalingen van artikel 3.1 lid 2 jaarrond van kracht zijn: 1. Nesten die, behalve gedurende het broedseizoen als nest, buiten het broedseizoen in gebruik zijn als vaste rust en verblijfplaats. 2. Nesten van koloniebroeders die elk broedseizoen op dezelfde plaats broeden en die daarin zeer honkvast zijn of afhankelijk van bebouwing of biotoop. De (fysieke) voorwaarden voor de nestplaats zijn vaak zeer specifiek en limitatief beschikbaar. 3. Nesten van vogels, zijnde geen koloniebroeders, die elk broedseizoen op dezelfde plaats broeden en die daarin zeer honkvast zijn of afhankelijk van bebouwing. De (fysieke) voorwaarden voor de nestplaats zijn vaak zeer specifiek en limitatief beschikbaar. 4.
Vogels die jaar in jaar uit gebruik maken van hetzelfde nest en die zelf niet of nauwelijks in staat zijn een nest te bouwen. Het betreft de vogelsoorten: Boomvalk Buizerd Gierzwaluw Grote gele kwikstaart Havik Huismus Kerkuil Oehoe Ooievaar Ransuil Roek Slechtvalk Sperwer Steenuil Wespendief Zwarte wouw
(Falco subbuteo) (Buteo buteo) (Apus apus) (Motacilla cinerea) (Accipiter gentilis) (Passer domesticus) (Tyto alba) (Bubo bubo) (Ciconia ciconia) (Asio otus) (Corvus frugilegus) (Falco peregrinus) (Accipiter nisus) (Athene noctua) (Pernis apivorus) (Milvus migrans).
Er zijn ook vogelnesten die worden aangegeven als categorie 5. Deze zijn buiten het broedseizoen niet strikt beschermd. 5. Nesten van vogels die weliswaar vaak terugkeren naar de plaats waar zij het jaar daarvoor hebben gebroed of de directe omgeving daarvan, maar die wel over voldoende flexibiliteit beschikken om, als de broedplaats verloren is gegaan, zich elders te vestigen.
Categorie 5-soorten zijn wel jaarrond beschermd als zwaarwegende feiten of ecologische omstandigheden dat rechtvaardigen.
Ecochore Natuurtechniek
19
Wanneer een jaarrond beschermd nest wordt aangetroffen, dan dient altijd een omgevingscheck uitgevoerd te worden. Een deskundige dient te onderzoeken of er voor de soort in de omgeving voldoende plekken en materiaal aanwezig zijn om zelf een vervangende locatie te vinden en een vervangend nest te maken. Indien dit niet mogelijk is, dient een vervangende nestlocatie aangeboden te worden. Wanneer dit ook niet mogelijk blijkt, dient een ontheffing aangevraagd te worden. Ontheffing kan alleen verkregen worden op grond van een wettelijk belang uit de Vogelrichtlijn. Wettelijke belangen zijn: bescherming van flora en fauna; veiligheid van het luchtverkeer; volksgezondheid of openbare veiligheid. Gedragscode Voor regulier voorkomende werkzaamheden en ruimtelijke ontwikkeling kan een vrijstelling van de verbodsbepalingen mogelijk zijn als u handelt conform een goedgekeurde gedragscode. Het kan gaan om handelingen in het kader van bestendig beheer of onderhoud, bestendig gebruik en ruimtelijke ontwikkeling of inrichting. Zo is het onder de Wet Natuurbescherming mogelijk om via een gedragscode Europees beschermde vogel- en andere dier- en plantensoorten vrij te stellen bij ruimtelijke ontwikkeling en inrichting, míts er sprake is van een bij respectievelijk Vogelrichtlijn of Habitatrichtlijn genoemd belang.
In een gedragscode is beschreven hoe zorgvuldig gewerkt wordt opdat schade aan beschermde dieren en planten wordt voorkomen of tot een minimum beperkt. Voorwaarde is wel dat gewerkt dient te worden volgens een door de minister vastgestelde gedragscode. Hierbij is het van belang dat de gedragscode op de juiste wijze is geïmplementeerd in de organisatie of in het totaalplan van de werkzaamheden. Voor meer informatie over de toepassing van de Wet Natuurbescherming: zie de brochure van het ministerie van Economische Zaken: “Soortenbescherming bij ruimtelijke ingrepen” – 3 december 2016.
Ecochore Natuurtechniek
20