CConstaterende datBerkelland
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 Wegenbeleidsplan 2025 - 2029

Raadsvergadering 8 juli 2025, gemeente BerkellandBij agendapunt: Wegenbeleidsplan 2025-202911.710 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

24

datum 03 mei 2024 projectnummer 0488125.100 betreft Wegenbeleidsplan 2025 - 2029

5.2.2

Scenario 2: Overwegend laag met woonstraten op basis

Een kleine plus ten opzichte van de huidige ambitie voor de Woonstraten.

Scenario 2: Overwegend Laag met verbeterde woonstraten Erftoegangswegen

Overig wegen

Buiten de kom

Buiten de kom

L

B

L

1,91

H

H

H

H

0,19

B

B

L

B

L

0,01

B

B

B

L

B

L

0,02

Rijbanen

B

B

B

L

B

L

0,78

Fietspaden

H

H

H

H

H

H

0,03

Voetpaden

B

B

B

L

B

L

0,50

Overige

B

B

B

L

B

L

0,38

KOSTEN

0,24

0,49

1,10

0,13

0,51

1,36

3,83

Centrumgebied

Wijkontsluitingswegen

Woonstraten

Industriewegen

Rijbanen

B

B

B

Fietspaden

H

H

Voetpaden

B

Overige

Gewenste kwaliteit

A s f a l t

E l e m e n t e n

ZH

Benodigd budget groot onderhoud

€ €

3,83 miljoen per jaar 0,89 per vierkante meter

H B L

Inschatting budget klein onderhoud

€

468.000 per jaar

ZL

KOSTEN

Zeer Hoog Hoog Basis Laag Zeer laag

Voordelen van dit scenario zijn:  Basis niveau (heel en veilig) op het grootste deel van het areaal binnen de bebouwde kom;  Hogere kwaliteit op de fietspaden, met positieve invloed op de fietsgewilligheid in de gemeente; Nadelen van dit scenario zijn:  Kleine kans op risicoaansprakelijkheid en kapitaalvernietiging op de industriewegen en wegen buiten de kom;  Geen extra middelen beschikbaar voor actuele thema’s;  Erg gedifferentieerd beeld (zowel Hoog, Basis als Laag) is lastig te praktiseren in operationeel beheer.

25

datum 03 mei 2024 projectnummer 0488125.100 betreft Wegenbeleidsplan 2025 - 2029

5.2.3

Scenario 3: Laag met fietspaden op basis

Een min ten opzichte van de huidige ambitie, meer op Laag en allen fietspaden nog op Basis.

Scenario 3: Alles Laag, fietspaden op Basis Erftoegangswegen

Overig wegen

Buiten de kom

Buiten de kom

L

L

L

1,85

B

B

B

B

0,15

L

L

L

L

L

0,01

L

L

L

L

L

L

0,01

Rijbanen

L

L

L

L

L

L

0,70

Fietspaden

B

B

B

B

B

B

0,03

Voetpaden

L

L

L

L

L

L

0,42

Overige

L

L

L

L

L

L

0,35

KOSTEN

0,21

0,41

0,94

0,12

0,49

1,35

3,52

Centrumgebied

Wijkontsluitingswegen

Woonstraten

Industriewegen

Rijbanen

L

L

L

Fietspaden

B

B

Voetpaden

L

Overige

Gewenste kwaliteit

A s f a l t

E l e m e n t e n

ZH

Benodigd budget groot onderhoud

€ €

3,52 miljoen per jaar 0,81 per vierkante meter

H B L

Inschatting budget klein onderhoud

€

428.000 per jaar

ZL

KOSTEN

Zeer Hoog Hoog Basis Laag Zeer laag

Voordelen van dit scenario zijn:  Op korte termijn lagere onderhoudskosten per jaar;  De fietspaden hebben met een Basis niveau een heel en veilig karakter;  Consistent beeld over het gehele areaal. Nadelen van dit scenario zijn:  Op langere termijn zijn de arealen op kwaliteitsniveau gevoelig voor kapitaalvernietiging;  Het grootste deel van het areaal wordt op Laag onderhouden, met kans op onveilige situaties en risicoaansprakelijkheid;  Geen extra middelen beschikbaar voor actuele thema’s.

5.2.4

Kostensamenvatting drie scenario’s

De drie scenario’s leveren drie verschillende onderhoudskosten op voor de jaarlijkse kosten voor groot onderhoud (GOH) en klein onderhoud (KOH). Deze zijn samengevat in onderstaande tabel.

Scenario 1 Scenario 2 Scenario 3

Benodigd budget GOH (€/jr) GOH (€/jr/m2) €3,67 miljoen €0,85 €3,83 miljoen €0,89 €3,52 miljoen €0,81

KOH (€/jr) €445.000 €458.000 €428.000

26

datum 03 mei 2024 projectnummer 0488125.100 betreft Wegenbeleidsplan 2025 - 2029

5.3

Verwachte kosten vervanging Bovenstaande scenario’s geven inzicht in de kosten voor onderhoud gedurende de levensduur van een weg. Aan het einde van de levensduur dient de weg te worden vervangen. De totale vervangingswaarde van het wegenareaal is berekend op circa € 272 miljoen (circa € 63 per vierkante meter). Onderstaande tabel geeft inzicht in de gemiddeld benodigde investeringskredieten voor vervanging bij verschillende theoretische levensduren. Levensduur 50 jaar 60 jaar 70 jaar

Gemiddeld benodigd € 5.450.000 € 4.540.000 € 3.890.000

27

datum 03 mei 2024 projectnummer 0488125.100 betreft Wegenbeleidsplan 2025 - 2029

6

Wat zijn de financiële kaders en gevolgen? In dit hoofdstuk wordt inzicht gegeven in de financiering van het wegbeheer in de gemeente Berkelland. Hiervoor wordt aangesloten bij de financiële regelgeving vanuit de BBV.

6.1

Exploitatiebudget Groot onderhoud wegen De gemeente Berkelland heeft voor financiering van wegenonderhoud gekozen om deze lasten direct ten laste van de exploitatie te brengen. In de afgelopen jaren was hiertoe een jaarlijks structureel budget voor groot onderhoud van ca. € 950.000 beschikbaar. Daarnaast is in de afgelopen periode relatief veel fluctuatie geweest in incidentele gelden voor het groot onderhoud. Zo zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld uit de egalisatiereserve (jaarlijks ca. € 250.000), reserve onderhoud wegen en een impulsbudget (€ 2.000.000 t.b.v. asfaltwegen buitengebied). Dit heeft geresulteerd in een gemiddeld budget over de periode 2021-2023 van ca. € 1.921.000 voor groot onderhoud wegen. Voor de komende beleidsperiode is in de meerjarenbegroting een structureel jaarlijks budget van € 2.008.000 voor groot onderhoud opgenomen. Op dit budget is een jaarlijkse inflatiecorrectie à + 5% begroot. Uit dit budget dienen ook de afschrijvingslasten van geactiveerde vervangingsprojecten te worden gedekt. De afschrijvingslasten in ogenschouw nemend, is voor groot onderhoud wegen een relatief constant totaalbudget beschikbaar. Het begrootte exploitatiebudget voor groot onderhoud wegen is daarmee voor de komende jaren iets hoger dan gemiddeld in voorgaande jaren. De resterende egalisatiereserve betreft € 650.000.

In de afgelopen jaren is echter een significante kostenstijging in het wegbeheer waargenomen. Over de vierjarige periode 2020-2023 betreft de gemiddelde CBS GWW-indexatie ca. 30% (en voor gesloten verhardingen als asfalt zelfs ca. 45%). Ook is er 11% aan veelal verouderd en/of in relatief slechte onderhoudsstaat verkerend te beheren areaal ‘bijgekomen’ ten opzichte van het voorgaand wegenbeleidsplan, waar de begroting op gebaseerd is. Het beschikbare budget is hierdoor theoretisch onvoldoende om het wegenareaal op het huidige ambitieniveau ‘Overwegend laag met fietspaden hoog’ te houden. Hiervoor zou gemiddeld €3.670.000 voor groot onderhoud nodig zijn. Toch is het afgelopen periode redelijk gelukt om het areaal in voldoende staat te houden, doch met een duidelijke dalende trend in weginspectieresultaten. De verklaring hiervoor dient gezocht te worden in:  Langere levensduur van areaal en daarmee uitgestelde maatregelen (bijvoorbeeld door stabiele grondsoort of beperkt gebruik);  Inzet van kosteneffectieve maatregelen, waarmee verder onderhoud wordt uitgesteld of voorkomen;  Tot half 2022 was het prijspeil redelijk stabiel, waardoor het begrote budget tot die periode toereikend was.  Efficiëntievoordeel door integrale projecten en samenwerking met andere domeinen. De verschillen tussen het gemiddeld jaarlijks beschikbaar budget en benodigde budget is onder weergegeven.

Dit is gebaseerd op het huidige onderhoudsscenario 1: Overwegend Laag met fietspaden op hoog. Beschikbaar budget

Jaarlijks beschikbaar

Jaarlijks benodigd

Beschikbaar-benodigd

Groot onderhoud wegen

€ 2.008.000

€ 3.670.000

- € 1.662.000

Gezien de huidige kwaliteit, dalende trend in de kwaliteitsontwikkeling, grote toename in areaalomvang en sterk toegenomen onderhoudskosten vanuit de markt, lijkt het huidige budget onvoldoende. Daarnaast wordt binnen deze budgetten gezocht naar mogelijkheden om bij te dragen aan de ontwikkel- en duurzaamheidsdoelstellingen. De daadwerkelijke impact hiervan op de benodigde budgetten is onbekend.

28

datum 03 mei 2024 projectnummer 0488125.100 betreft Wegenbeleidsplan 2025 - 2029

Klein onderhoud wegen De lasten voor het klein onderhoud aan de wegen komen direct ten laste van de exploitatie. In afgelopen jaren was hier structureel €400.000 voor beschikbaar. Om het wegenareaal conform ambitie met ‘Onderhoudsscenario 1: Overwegend Laag met fietspaden op hoog’ te beheren, is voor klein onderhoud wegen een jaarlijks benodigd budget van € 455.000 benodigd. Dit betreft een benodigde toename van ca. 13%. Beschikbaar budget

Jaarlijks beschikbaar

Jaarlijks benodigd

Beschikbaar-benodigd

Klein onderhoud wegen

€ 400.000

€ 455.000

-€ 55.000

Onderhoud bermen en bermverhardingen Het (benodigde budget voor het) onderhoud aan bermen en bermverhardingen is niet meegenomen in de scenarioberekening van de (benodigde) budgetten groot en klein onderhoud. Jaarlijks is in de programmabegroting een structureel budget van € 75.000 beschikbaar. Dit budget wordt niet geïndexeerd in de meerjarenbegroting. Dit opgenomen budget is o.b.v. ervaring passend bij de benodigde werkzaamheden conform huidig prijspeil. Om duurzaam passend te zijn, dient de indexatie wel structureel opgenomen te worden in de begroting. De afgelopen jaren is echter beperkt aandacht geweest voor het bermonderhoud. Hierdoor is op dit moment sprake van een kwaliteitsachterstand, waarbij met name de huidige staat van bermen in het buitengebied niet naar wens is. Er wordt een separaat Bermverhardingsplan opgesteld om dit te concretiseren. Beschikbaar budget

Jaarlijks beschikbaar

Jaarlijks benodigd

Beschikbaar-benodigd

Onderhoud bermen en bermverhardingen

€ 75.000

€ 75.000*

€ 0*

*Wordt nog herijkt in het op te stellen Bermverhardingsplan.

Belijning en wegmarkeringen Voor het onderhoud aan belijningen en wegmarkeringen is een structureel jaarlijks budget van € 25.450 beschikbaar. Dit budget wordt momenteel niet geïndexeerd in de meerjarenbegroting. De afgelopen jaren is gebleken dat dit budget onvoldoende is om het areaal op niveau te houden. Op basis van de ervaring van (en kosten in) de afgelopen jaren, de kennislijst van Antea Group en indexatie naar huidige prijspeilen, wordt een structurele budget behoefte van €65.000 begroot. Daarnaast wordt geadviseerd dit budget jaarlijks te indexeren om zo ook duurzaam voldoende budget beschikbaar te houden. Beschikbaar budget

Jaarlijks beschikbaar

Jaarlijks benodigd

Beschikbaar-benodigd

Belijning en markeringen

€ 25.450

€ 65.000

-€ 39.550

Totaaloverzicht Exploitatiebudgetten Met het sommeren van voornoemde beschikbare en benodigde exploitatiebudgetten wordt inzichtelijk dat voor het beheren van de wegen conform ‘Onderhoudsscenario 1: Overwegend Laag met fietspaden hoog’ een tekort is in het exploitatiebudget. Dit is in onderstaande tabel als totaal weergegeven. Beschikbaar budget

Jaarlijks beschikbaar

Jaarlijks benodigd o.b.v. scenario 1

Beschikbaar - benodigd

Totaal wegbeheer

€ 2.508.450

€ 4.265.000

-€ 1.756.550

29

datum 03 mei 2024 projectnummer 0488125.100 betreft Wegenbeleidsplan 2025 - 2029

6.2

Vervangingsinvesteringen Conform de BBV 2017 dienen kosten van vervanging c.q. rehabilitatie van wegen te worden gekapitaliseerd over de periode van nut. Hierbij heeft gemeente Berkelland afgelopen jaren een activeringsgrens van € 20.000 en een afschrijvingsperiode van maximaal 40 jaar gehanteerd conform Financiële verordening Berkelland 2024. Gezien de stabiele zandondergrond en lettende op de ervaringen met het verouderende areaal, gaan de wegfunderingen echter significant langer mee dan deze 40 jaar. De theoretische levensduur van 60 jaar (of langer) past bij de werkelijkheid. Conform de BBV kan de financiële afschrijvingstermijn dan ook goed aangepast worden naar 60 jaar. Dit zorgt voor een directe verlaging van de afschrijvingslasten. Wel dient hiertoe eerst de financiële verordening te worden aangepast. Het bepalen van de benodigde investeringsbudgetten is conform de Meerjaren Klimaat Agenda (MJKA). Hiertoe wordt jaarlijks door het beheerteam kritisch beoordeeld welke wegen toe zijn aan vervanging en in het investeringsprogramma van het volgend jaar opgenomen dienen te worden. Vervolgens worden deze gelden in de perspectiefnota aangevraagd als investeringsbudgetten. De afgelopen jaren zijn niet alle middelen zoals aangevraagd conform het MJKA beschikbaar gekomen als vervangingsinvesteringen.

De arealen die hierdoor niet konden worden vervangen, hebben nu langduriger onderhoud nodig, terwijl ze alsnog op korte termijn vervangen dienen te worden. Advies is de benodigde vervangingsinvesteringen voor de (middel) lange termijn in beeld te brengen en af te stemmen met de overige disciplines in de openbare ruimte.

6.3

Risicoparagraaf In de voorgaande berekeningen is geen rekening gehouden met de volgende risico’s:  De prijzen van grondstoffen, materiaal, materieel en arbeid fluctueren sterk. De berekende benodigde gelden worden hiervoor niet standaard jaarlijks geïndexeerd. Berekeningen zijn gebaseerd op huidige marktconforme prijzen in Berkelland. Lopen deze op, dan dient ook het beschikbare budget te worden vergroot.  Met nieuwe uitbreiding van areaal is geen rekening gehouden. Voor tussentijdse wijzigingen in areaal is het advies om bij alle ruimtelijke ontwikkelingen waarbij het door de gemeentelijke wegbeheerder te beheren areaal met >500 m2 wijzigt (bijvoorbeeld toename van areaal, of wijziging van verhardingstype waardoor onderhoud duurder wordt), een beheerparagraaf te eisen en het beschikbare budget hierop aan te passen. Advies is bij het actualiseren van het beheerplan uit te gaan van het (dan) actueel beschikbare areaal.  De wegen zijn onderhevig aan het klimaat. De afgelopen jaren zijn de schades door winterweer beperkt gebleven, maar is de kwaliteit wel achteruitgegaan door langdurige droogte en extreme hitte (met meer boomwortelschade en scheurvorming ten gevolge). De berekende kosten gaan uit van gemiddelde klimatologische omstandigheden. Eventuele schades door extreme omstandigheden worden indien nodig apart in beeld gebracht en op kosten geschat.

 Als geen investeringskredieten ter beschikking worden gesteld om wegen daadwerkelijk te vervangen of als hier geen voldoende (ambtelijke en/of markt)capaciteit voor blijkt te zijn, zullen deze wegen direct onderhoud nodig hebben. Hiervoor zijn geen onderhoudsbudgetten berekend.  Het wijzigen van de financiële afschrijvingstermijn voor vervangen of nieuw aangelegde wegen van 40 jaar naar 60 jaar, brengt ook risico’s voor de lange termijn met zich mee. Ondanks dat de praktijk laat zien dat de wegen de 60 jaar normaliter zeker halen, kan het zijn dat de weg toch binnen de 60 jaar afgeschreven dient te worden. Dit kan bijvoorbeeld zijn door onvoorziene omstandigheden waardoor de wegfundering onherstelbaar beschadigd, zoals overbelasting of onverwachte grondzetting. Ook kan het zijn dat gemeente Berkelland bewust de weg binnen de termijn afschrijft, bijvoorbeeld voor een algehele / wijkgerichte herontwikkeling van de openbare ruimte. In deze situaties dient het gehele nog openstaande bedrag in één keer afgeschreven te worden, in plaats van ieder jaar een klein deel.

30

datum 03 mei 2024 projectnummer 0488125.100 betreft Wegenbeleidsplan 2025 - 2029

Bijlagen en verdiepende documenten Bijlage 1 Kwaliteitsniveaus

31

Over Antea Group Antea Group is het thuis van 1500 trotse ingenieurs en adviseurs. Samen bouwen wij elke dag aan een veilige, gezonde en toekomstbestendige leefomgeving. Je vindt bij ons de allerbeste vakspecialisten van Nederland, maar ook innovatieve oplossingen op het gebied van data, sensoring en IT. Hiermee dragen wij bij aan de ontwikkeling van infra, woonwijken of waterwerken. Maar ook aan vraagstukken rondom klimaatadaptatie, energietransitie en de vervangingsopgave. Van onderzoek tot ontwerp, van realisatie tot beheer: voor elke opgave brengen wij de juiste kennis aan tafel. Wij denken kritisch mee en altijd vanuit de mindset om samen voor het beste resultaat te gaan. Op deze manier anticiperen wij op de vragen van vandaag en de oplossingen voor morgen. Al 70 jaar.

Contactgegevens Zutphenseweg 31D 7418 AH Deventer Postbus 321 7400 AH Deventer T. +31 6 53 10 96 61 E. Stephan.vanderGeest@Anteagroup.nl Copyright © 2025 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, elektronisch of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de auteurs. De informatie die in dit rapport is opgenomen is uitsluitend bestemd voor geadresseerde(n) en kan persoonlijke of vertrouwelijke informatie bevatten. Gebruik van deze informatie, door anderen dan de geadresseerde(n) en gebruik door hen die niet gerechtigd zijn van deze informatie kennis te nemen, is niet toegestaan. De informatie is uitsluitend bestemd om te worden gebruikt door de geadresseerde, voor het doel waarvoor dit rapport is vervaardigd. Indien u niet de geadresseerde bent of niet gerechtigd bent tot kennisneming, is openbaarmaking, vermenigvuldiging, verspreiding en/of verstrekking van deze informatie aan derden niet toegestaan, tenzij na schriftelijke toestemming door Antea Group en wordt u verzocht de gegevens te verwijderen en direct een melding te maken bij security@antegroup.nl. Derden, zij die niet geadresseerd zijn, kunnen geen rechten aan dit rapport ontlenen, tenzij na schriftelijke toestemming door Antea Group.

www.anteagroup.nl

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Berkelland&id=4baf186e-50c8-4245-99d4-959954d97235