Bijlage 1 Toelichting Bestemmingsplan nabij Batsdijk 18 - 18a Ruurlo
Tekst van het document
Toelichting ontwerpbestemmingsplan “Buitengebied Berkelland (Batsdijk 18 Ruurlo)” December 2023 NL.IMRO.1859.BPBGB20230014-0010
2020,
herziening
2023-5
Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Inleiding
4
1.1 Aanleiding
4
1.2 Ligging plangebied
4
1.3 Gebiedskarakteristiek
6
1.4 Opbouw bestemmingsplan
7
1.5 Leeswijzer
8
Hoofdstuk 2 Het plan
9
2.1 Bestaande situatie
9
2.2 Nieuwe situatie
10
Hoofstuk 3 Beleidskader
13
3.1 Rijksbeleid
13
3.2 Provinciaal beleid
15
3.3 Gemeentelijk beleid
20
3.3.2 Woonvisie gemeente Berkelland 2020-2025
20
Hoofdstuk 4 Milieu- en omgevingsaspecten
24
4.1 Bedrijven en milieuzonering
24
4.2 Geur
25
4.3 Bodem
26
4.4 Lucht
28
4.5 Geluid
28
4.6 Externe veiligheid
30
4.7 Water
33
4.8 Ecologie
35
4.9 Cultuurhistorie en Archeologie
37
4.9.1 Cultuurhistorie
37
4.9.2 Archeologie
39
4.10 Verkeer en parkeren
40
4.11 Milieueffectrapportage
41
4.12 Lichthinder
42
Hoofdstuk 5: Juridische planbeschrijving
43
5.1 Standaard vergelijkbare bestemmingsplannen
43
5.2 Opbouw verbeelding en regels
43
Hoofdstuk 6: Economische uitvoerbaarheid
45 2
Hoofdstuk 7: Procedure
46
7.1 Algemeen
46
7.2 Overleg
46
7.3 Ontwerpbestemmingsplan
46
7.4 Vastgesteld bestemmingsplan
46
Bijlagen
47
Bijlage 1: Landschappelijk inpassingsplan Bijlage 2: Bodemonderzoek Bijlage 3: Quickscan natuurwaarden Bijlage 4: Stikstofonderzoek Bijlage 5: Digitale watertoets
3
Hoofdstuk 1 Inleiding 1.1 Aanleiding Op de locatie Batsdijk 18-18a te Ruurlo is een voormalig varkensbedrijf gelegen. Op het perceel staan vier oude bedrijfsgebouwen en twee woningen. De varkenshouderij is al meerdere jaren niet meer in bedrijf. Vooral hierdoor zijn de bedrijfsgebouwen in verval geraakt. De wens bestaat om na sloop van de voormalige bedrijfsgebouwen twee extra woningen te realiseren in het kader van roodvoor-rood. Om die ontwikkeling mogelijk te maken is een herziening van het bestemmingsplan nodig.
Figuur 1: luchtfoto bestaande situatie (bron: ruimtelijkeplannen.nl)
1.2 Ligging plangebied Het plangebied ligt in het buitengebied van Ruurlo, op ruim een kilometer ten zuiden van de bebouwde kom van Ruurlo. De directe omgeving van het plangebied bestaat voornamelijk uit agrarische gronden en woonfuncties. Daarnaast bevinden zich in de omgeving enkele agrarische bedrijfslocaties, maatschappelijke functies, niet-agrarische bedrijven, meerdere wegen, groen/landschapselementen en bos.
4
Figuur 2: ligging locatie ten opzichte van omliggende functies (bron: ruimtelijkeplannen.nl)
Figuur 3: ligging locatie ten opzichte van omliggende bestemmingen (bron: ruimtelijkeplannen.nl)
Het meest nabijgelegen agrarische bedrijf bevindt zich op een afstand van circa 300 meter van het plangebied en betreft een melkrundveehouderij, die is gevestigd aan de Scholtenweg 2-2a. Andere agrarische bedrijven bevinden zich op veel grotere afstand van het plangebied. Niet-agrarische functies en bedrijven bevinden zich op relatief grote afstand van het plangebied. In dat verband kunnen worden genoemd: de basisschool aan de Batsdijk 23, op een afstand van circa 188 meter van het plangebied; de zorgboerderij aan de Arfmanssteeg 2, op een afstand van circa 360 meter van het plangebied; de boter-, kaas- en kampeerboerderij aan de Arfmanssteeg 1, op een afstand van circa 430 meter van het plangebied.
5
1.3 Gebiedskarakteristiek Het perceel is landschappelijk gelegen binnen de zone ‘Kleine eilanden’, waarbij specifiek voor de omgeving sprake is van jonge veld- en broekontginningen. Door dit gebied stromen meerdere beken, waarvan de Baakse Beek de belangrijkste is. Het plangebied bevindt zich op een afstand van circa 1,1 kilometer van de Baakse Beek.
Figuur 4: kaartuitsnede landschapsontwikkelingsplan
Het meest kenmerkende aan de zogenaamde broeklanden is het vele water in combinatie met een lage ligging. Omdat de broeklanden en velden vaak in dezelfde periode zijn ontgonnen, lijken de landschappen op elkaar. Beide typen van deze jonge ontginningen hebben rechte wegen en rechte kavelgrenzen. Vrijwel alle boerderijen dateren uit de 20ste eeuw. Ze staan verspreid van elkaar, maar aan de weg. Het water en de hoeveelheid sloten onderscheidt de broeklanden van de velden. Het onderscheid was duidelijker aanwezig vóór de ontginning vanaf circa 1850. Het moerassig broekland deed dienst als grensgebied. Het grasland en de hoger gelegen velden werden gebruikt voor het plaggen van heide en het weiden van schapen. In Berkelland komen diverse broeklanden voor. Het meest prominente broekland ligt ten zuidoosten van Ruurlo. Voordat men met de systematische ontginning en afwatering begon, lag daar een groot drassig gebied: het Ruurlose Broek. De afwatering werd belemmerd doordat het water dat vanaf het Oost-Nederlands plateau richting het westen stroomde, hier terecht kwam en door zandruggen op deze plek gehouden werd. Het gebied behoort dan ook tot wat de provincie omschrijft als ‘het natte midden van de Achterhoek’; de grondwaterstanden zijn hoog. Het broeklandschap van Ruurlo kenmerkt zich door rechte lijnen van wegen en waterlopen.
Omdat er geen natuurlijke hoogten liggen, lopen de wegen over dijken, zoals de Bedelaarsdijk, Batsdijk, Scheiddijk en Morsdijk. Kenmerkend is het open landschap. In het huidige landschap is er wegbeplanting. Uit het verleden zijn resten van houtsingels overgebleven.
6
1900
1925
1975
2000
Figuur 5: uitsnede historische topografische kaart van ca. 1900, 1925, 1975 en 2000
Veel kavelgrensbeplanting, zoals houtwallen, zijn verdwenen tijdens de ruilverkaveling in de jaren ’80 van de vorige eeuw. Ook zijn de meeste oorspronkelijke zandwegen verdwenen of verhard. Als gevolg van de ruilverkaveling (jaren ’80 van de vorige eeuw) zijn veel zandwegen verdwenen, nieuwe wegen aangelegd, kavelgrensbeplanting verdwenen en percelen samengevoegd tot grote, meer rationele percelen.
1.4 Opbouw bestemmingsplan Een bestemmingsplan is een instrument waarmee gemeenten bestemmingen aan gronden toekennen. De bestemming geeft rechten voor bouw- en gebruiksmogelijkheden. Door bestemmingen toe te kennen aan gronden kunnen gemeenten sturing geven aan een goede ruimtelijke ordening zodat er voor eenieder een goed woon- en leefklimaat kan worden gewaarborgd. Een bestemmingsplan bestaat daarbij uit drie onderdelen namelijk, een verbeelding, regels en een toelichting. Zo geldt dit ook voor voorliggend document ‘Buitengebied Berkelland 2020, herziening 2023-5 (Batsdijk 18 Ruurlo)’. Van deze drie onderdelen vormen de digitale verbeelding (NL.IMRO.1859.BPBGB20230014-0010) en de regels het juridisch bindende deel van het plan.
7
Op de verbeelding worden de bestemmingen gevisualiseerd. De regels geven weer wat de gebruiksmogelijkheden van de gronden en de bouw- en gebruiksmogelijkheden van de aanwezige en op te richten bebouwing zijn. De toelichting heeft hierbij weliswaar geen bindende werking, maar bevat wel de ruimtelijke onderbouwing van het bestemmingsplan. Het is daarmee de onderbouwing van de keuzes die zijn gemaakt voor de verbeelding en de regels en geeft daarmee uitleg aan hoe een goede ruimtelijke ordening is gewaarborgd.
1.5 Leeswijzer In hoofdstuk 2 wordt het plan beschreven waarbij wordt ingegaan op de bestaande situatie, het geldende bestemmingsplan en de beoogde situatie. Bij de bestaande situatie komen de ruimtelijke en functionele aspecten van het gebied aan de orde. De beoogde situatie is een beschrijving van het plan en uitleg waarvoor de herziening van het geldende bestemmingsplan nodig is. In hoofdstuk 3 en 4 is het plan integraal beoordeeld. Hoofdstuk 3 bevat de toetsing aan het beleidskader waarbij het relevante rijks-, provinciaal, en gemeentelijk beleid aan bod komt. In hoofdstuk 4 is een toetsing ten aanzien van de milieu- en omgevingsaspecten opgenomen. In hoofdstuk 5 komt de juridische planbeschrijving aan de orde, in hoofdstuk 6 de economische uitvoerbaarheid en in hoofdstuk 7 de procedure.
8
Hoofdstuk 2 Het plan 2.1 Bestaande situatie Oorspronkelijk was er aan de Batsdijk 18-18a een varkenshouderij gevestigd. De agrarische bedrijfsactiviteiten zijn beëindigd. De varkenshouderij is al meerdere jaren niet meer in bedrijf. Vooral hierdoor zijn de bedrijfsgebouwen in verval geraakt. Er zijn twee woningen aanwezig. Ook de drie bestaande varkensstallen, een mestopslag met kap, een CV-ruimte en twee verbindingssluizen zijn nog aanwezig. Het erf wordt aan de ene kant ontsloten op de Batsdijk en via de andere kant op de Kaaldijk, met aan beide kanten een oprit. In onderstaande afbeelding is een luchtfoto van de locatie weergegeven.
Figuur 6: luchtfoto bestaande situatie Batsdijk 18-8a (bron: ruimtelijkeplannen.nl)
Voor het plangebied geldt het op 28 juni 2022 gewijzigd vastgestelde bestemmingsplan ‘Buitengebied Berkelland 2020’. Dit bestemmingsplan is op dit moment niet onherroepelijk vanwege nog lopende beroepszaken. De ingediende verzoeken om voorlopige voorziening zijn echter afgehandeld en hebben geen aanleiding gegeven tot schorsing van het bestemmingplan. Dat betekent dat het bestemmingsplan momenteel geheel in werking is getreden en als vertrekpunt geldt bij beoordeling van nieuwe ontwikkelingen.
9
Figuur 7: uitsnede vigerend bestemmingsplan (bron: ruimtelijkeplannen.nl)
Het perceel Batsdijk 18-18a heeft in het bestemmingsplan ‘Buitengebied Berkelland 2020’ de enkelbestemming ‘Wonen en de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 5’. Daarnaast geldt hier de gebiedsaanduiding ‘vrijwaringszone – radar 1’. Dat betekent dat hier momenteel het gebruik voor woondoeleinden en daaraan gerelateerde functies is toegestaan en dat sprake is van een beschermingsregime voor archeologische waarden in de bodem. Op grond van de gebiedsaanduiding ‘vrijwaringszone – radar 1’ gelden eisen ten aanzien van de maximale hoogte van windturbines. Dit is enkel van belang bij de realisatie van windturbines met een tiphoogte boven de 114 meter.
2.2 Nieuwe situatie Het plan voorziet in sloop van bestaande bedrijfsgebouwen in combinatie met realisatie van twee vrijstaande woningen. Het aantal sloopmeters bedraagt 2.016 m2, zodat wordt voldaan aan de op grond van het beleid voor Rood voor Rood geldende sloopeis van 1.000 m2 per woning. De bestemming blijft net als nu ‘Wonen’, waarbij er gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheden die het gemeentelijke beleid voor Rood voor Rood biedt om extra woningen te realiseren in combinatie met sloop van bestaande bedrijfsgebouwen. Daarvoor is een plan gemaakt, waarbij onder andere aandacht is besteed aan de (landschappelijke) inrichting van het erf, het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit en het verwijderen van asbestdaken.
10
De twee bestaande bedrijfswoningen met de hierbij behorende inpandige bijgebouwen blijven staan. De twee nieuwe woningen, elk met bijgebouw, vormen tezamen met de blijvende bebouwing een zogenaamd knooperf. Hierbij wordt gekozen voor schuurwoningen, omdat deze passend zijn op zo’n erf. Dit geheel wordt landschappelijk ingepast. Het erf wordt ontsloten via de bestaande opritten naar de Batsdijk en Kaaldijk.
Figuur 8: beoogde situering nieuwe woningen (in rood)
Vanwege de eis om gasloos te bouwen wordt voor de nieuwe woningen naar verwachting voorzien in warmtepompen. Zonnepanelen op de daken zullen zorgdragen voor ‘nul op de meter’. De uit het beleid voor Rood voor Rood voortvloeiende verplichting om een investering in ruimtelijke kwaliteit te plegen ter hoogte van € 15.000 is vormgegeven door de beoogde realisatie van een picknickplaats, inclusief aanleg van bijbehorende verharding en beplanting in de vorm van hoogstamfruitbomen en laanbomen (zie figuur 9). De weg over het erf wordt daarbij opengesteld voor het publiek, zodat het onderdeel wordt van wandel- en fietsroutes. In de erfinpassing is verder voorzien door de aanplant van laanbomen, een gemengd erfbosje en een scheerhaag het erf en de aanleg van een struweelhaag met landelijke uitstraling langs de toegangsweg naar het erf vanaf de Kaaldijk (zie figuur 9). In bijlage 1 achter deze toelichting is de door Natuurbank Overijssel opgestelde erfinpassing en landschappelijke inpassing opgenomen.
11
Figuur 9: erfinpassing en landschappelijke inpassing nieuwe woningen
Om te toetsen of de beoogde ontwikkeling kan voldoen aan een goede ruimtelijke ordening is een ruimtelijke onderbouwing voor de verschillende hiermee samenhangende omgevingsaspecten opgesteld. De uitvoering en verantwoording van deze toets is in de hoofdstukken 3, 4, 5, 6 en 7 vastgelegd.
12
Hoofstuk 3 Beleidskader 3.1 Rijksbeleid 3.1.1 Nationale Omgevingsvisie De Omgevingswet bundelt alle huidige wetten over de leefomgeving. Daarbij hoort ook één Rijksvisie op de leefomgeving: De Nationale Omgevingsvisie (NOVI). Op 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie naar de Tweede Kamer gestuurd. De NOVI is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met provincies en gemeenten, waterschappen, maatschappelijke partijen en burgers. Met de NOVI geeft het kabinet richting aan grote opgaven waardoor Nederland de komende 30 jaar verandert. In Nederland staan we voor een aantal dringende maatschappelijke opgaven. Denk aan periodes van droogte afgewisseld met extreme regenval, de zeespiegelstijging, de overgang naar duurzame energie en de ruimte die nodig is voor windmolens en zonnepanelen Ook de bouw van nieuwe woningen om het nationale woningtekort op te lossen en de groei en het bereikbaar houden van steden en plekken voor distributiecentra zijn van belang. Denk ook aan het versterken van de natuur en biodiversiteit, het behoud van het landschap en de vitaliteit van de landbouw. Dit zijn voorbeelden van grote, ingewikkelde opgaven. Deze opgaven kunnen niet meer apart van elkaar worden opgelost. Ze moeten in samenhang bekeken worden. Ze grijpen in elkaar en vragen meer ruimte dan beschikbaar is in Nederland. Niet alles kan, niet alles kan overal.
De NOVI geeft weer voor welke uitdagingen we staan, wat daarbij de nationale belangen zijn, welke keuzes we maken en welke richting we meegeven aan decentrale keuzes. Die keuzes hangen samen met de toekomstbeelden van de fysieke leefomgeving, de maatschappelijke opgaven en economische kansen die daarbij horen. Met de Nationale Omgevingsvisie geeft het Rijk dus een langetermijnvisie om de grote opgaven aan te pakken met als doel om het land mooier en sterker te maken en daarbij voort te bouwen op het bestaande landschap en de (historische) steden. Planspecifiek De met dit bestemmingsplan mogelijk gemaakte ontwikkeling treft geen rechtstreeks nationaal belang. Wel draagt het in beperkte mate bij aan doelstellingen op het gebied van woningbouw, versterken van het landschap en een vitaal buitengebied.
3.1.2 Ladder voor duurzame verstedelijking In de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) is de 'Ladder voor Duurzame verstedelijking' geïntroduceerd. Op 1 oktober 2012 is de Ladder in werking getreden als motiveringsvereiste onder artikel 3.1.6, tweede lid, van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). De Ladder vormt daarmee een nadere invulling van artikel 3:2 van de Awb. Het Bro bepaalt namelijk dat wanneer een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk wordt gemaakt, deze moet worden getoetst aan de Ladder. De toepassing van de Ladder heeft sinds 2012 tot veel uitspraken geleid bij de Afdeling bestuursrechtspraak Raad van State. Op 1 juli 2017 is daarom de Ladder gewijzigd en vereenvoudigd om de in de praktijk ervaren knelpunten op te lossen en onderzoekslasten te verminderen. Met deze wijziging is beoogd de effectiviteit van het instrument te bevorderen. 13
De 'nieuwe' Ladder bevat geen treden meer zoals de ‘oude Ladder’. De treden 1 en 2 zijn in de nieuwe Ladder samengevoegd en trede 3 is geschrapt. De begrippen 'actuele' en 'regionale' zijn tevens geschrapt. Van belang is wel dat de definities verder niet zijn gewijzigd, de huidige lijn in de jurisprudentie blijft hiermee dus ook in stand. Daarnaast geldt vanaf 1 juli 2017 alleen nog voor ‘bepaalde’ ontwikkelingen buiten bestaand stedelijk gebied een uitgebreide motiveringsplicht. Voordat de ladder voor duurzame verstedelijking wordt toegepast, moet namelijk een afweging plaatsvinden of het 'plan' een 'nieuwe stedelijke ontwikkeling' betreft. Het Bro definieert het begrip 'stedelijke ontwikkeling' als volgt: “ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.” In het Bro is geen ondergrens voor de minimale omvang vastgelegd. Of er dus sprake is van een stedelijke ontwikkeling wordt bepaald door de aard en omvang van de ontwikkeling in relatie tot de omgeving. Voor woningbouwlocaties geldt volgens de overzichtsuitspraak van de Afdeling Raad van State van 28 juni 2017 (ABRvS 28 juni 2017; ECLI:NL:RVS:2017:1724) dat bij meer dan 11 woningen sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling.
Voor wonen is daarmee gesteld dat er vanaf 12 woningen sprake is van een stedelijke ontwikkeling. Daarnaast volgt uit een uitspraak van 20 april 2016 (ABRvS 20 april 2016; ECLI:NL:RVS:2016:1075) dat wanneer er enkel sprake is van een functiewijziging, het ruimtebeslag een doorslaggevende factor is of er kan worden gesproken van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. In het geval dat het bestemmingsplan geen uitbreiding van de maximaal toegelaten oppervlakte van bedrijfsbebouwing mogelijk maakt wordt in het beginsel niet voorzien in een nieuwe stedelijke ontwikkeling zoals bedoelt in artikel 3.1.6, tweede lid van het Bro. Dit geldt echter alleen wanneer de planologische functiewijziging van een zodanige aard en omvang is dat er desalniettemin sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. In de Nota van toelichting bij de Bro wordt verder aangegeven dat ontwikkelingen en regelingen die géén extra verstedelijking mogelijk maken, maar juist bebouwing reduceren of verplaatsen, zoals rood-voor-rood regelingen, functieverandering of ruimte-voor-ruimte regelingen, niet worden gezien als stedelijke ontwikkeling in de zin van de ladder. Planspecifiek Het voorliggend plan maakt minder bebouwing mogelijk dan er volgens het voorheen geldende planologische regime aanwezig was of gerealiseerd kon worden.
De planologische verandering heeft betrekking op sloop van bestaande agrarische bedrijfsgebouwen in samenhang met de bouw van twee nieuwe vrijstaande woningen (Rood voor Rood). Bij realisatie van twee woningen is geen sprake van een stedelijke ontwikkeling, zoals gedefinieerd in het Bro.
3.1.3 Toetsing aan het Rijksbeleid In het kader van de NOVI is er geen sprake van nationaal belang bij of rechtstreekse doorwerking op de planlocatie plangebied. Wanneer wordt gekeken naar de Ladder voor duurzame verstedelijking, is de beoogde ontwikkeling geen ontwikkeling volgens de definitie van het Bro en nadere definiëring aan de hand van jurisprudentie van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State.
14
Het plan maakt niet meer bebouwing mogelijk dan volgens het voorheen geldend planologisch regime aanwezig was of gerealiseerd kon worden. Er is alleen sprake van functieverandering en in samenhang met bedrijfsbeëindiging en sloop van bedrijfsgebouwen te realiseren nieuwe woningen. Voorliggend plan past hiermee in het Rijksbeleid.
3.2 Provinciaal beleid 3.2.1 Omgevingsvisie Gaaf Gelderland Op 9 juli 2014 (geactualiseerd op 8 juli, 11 november 2015 en 6 juli 2017) heeft de provincie Gelderland de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland vastgesteld. Met de Omgevingsvisie kiest de provincie voor een gezamenlijke aanpak met gemeenten, maatschappelijke organisaties, ondernemers en particulieren van de maatschappelijke opgaven voor de komende vijf à tien jaar. De provincie Gelderland heeft hierbij twee hoofddoelen centraal gesteld: 1 2
een duurzame economische structuur; het borgen van de kwaliteit en veiligheid van onze leefomgeving.
Deze doelen versterken elkaar en zijn verbonden met elkaar. Economische structuurversterking vraagt om een aantrekkelijk vestigingsklimaat. Dat is meer dan een goede bereikbaarheid en voldoende vestigingsmogelijkheden. Het betekent ook een aantrekkelijke woon- en leefomgeving met de unieke kwaliteiten van natuur, water en landschap in Gelderland. In deze Omgevingsvisie staat het 'fysieke' in de leefomgeving centraal. Tegelijk zit er een sterk 'sociaal' component aan de opgaven voor sterke steden en het realiseren en behouden van vitaal landelijk gebied. De twee provinciale hoofddoelen zijn in vertaald in provinciale ambities. Afhankelijk van het accent van de ambitie, zijn ze opgenomen onder de thema’s 'Divers', 'Dynamisch' of 'Mooi' Gelderland. Per ambitie is de aanpak op hoofdlijnen beschreven. De nadere invulling vindt plaats via provinciale uitvoeringsprogramma's en in samenwerking met partners. Voor de regio Achterhoek is daarin bijzondere aandacht. Onderstaande alinea gaat hier verder op in. Regio Achterhoek De regio Achterhoek heeft een duidelijk landschappelijk profiel en is 'bekend in Nederland'.
De volgende kwaliteitsambities zijn van belang voor de regio Achterhoek: gezamenlijk werken aan een economisch en sociaal vitaal buitengebied en zorgen voor leefbaarheid in de kernen; aandacht voor ruimtelijke kwaliteit door verbetering van de landschappelijke kwaliteit én door verbetering van de leefbaarheid, de sociale cohesie op het platteland, de werkgelegenheid en het economisch bruto product van het platteland; een agrarisch toekomstperspectief ontwikkelen met gebruikmaking van de gebiedsdynamiek onder voorwaarde van behoud van de ruimtelijke kwaliteit; beheer en inrichting van het landschap meer integreren met activiteiten die baat hebben bij een mooi en goed onderhouden landschap (verdien landschap); verder ontwikkelen van een duurzame en innovatieve economie met aandacht voor de maakindustrie en gebruik van hernieuwbare energie; streven naar een vitale leefomgeving, anticiperend op de krimp, met transitie van de woningvoorraad en afstemming van het voorzieningenniveau; 15
zorgen voor voldoende verplaatsingsmogelijkheden en verbindingen tussen de regio en omliggende gebieden en binnen de regio, met specifieke aandacht voor (OV)bereikbaarheid en breedband. Ten aanzien van natuur en landschap streeft het provinciaal beleid naar een compact en hoogwaardig stelsel van onderling verbonden natuurgebieden en naar behoud en versterking van de kwaliteit van het landschap. De opgaven zijn: o het behouden en mogelijk vergroten van de biodiversiteit (soortenrijkdom) in de natuur; o het verbinden van de Gelderse natuur met natuurgebieden in aangrenzende provincies en Duitsland; o het betrekken van de mensen in een gebied bij het beheer van hun natuur en landschap. Gelders Natuurnetwerk/Groene ontwikkelingszone Het Gelders Natuurnetwerk (GNN) is een gebied met een samenhangend netwerk van binnen de provincie Gelderland bestaande en te ontwikkelen natuur van internationaal, nationaal en provinciaal belang dat strekt tot de veiligstelling van ecosystemen met de daarbij behorende soorten. De Groene ontwikkelingszone (GO) is het gebied dat tussen en rondom natuurgebieden ligt. Hierin liggen onder andere de ecologische verbindingszones, de verbindende schakels tussen de natuurgebieden. Gelderse Ladder Voor een goede afweging van keuzes voor locaties van nieuwe gebouwen staat de Gelderse ladder voor duurzaam ruimtegebruik centraal.
Met deze ladder wordt net als bij de Ladder voor Duurzame verstedelijking een transparante besluitvorming en een zorgvuldige ruimtelijke afweging nagestreefd. Het gaat om het tijdig afwegen van kansen en mogelijkheden om bestaande gebouwen te benutten bij overwegingen van nieuwe bebouwing. De Gelderse Ladder gebruikt als juridische basis de Ladder voor Duurzame verstedelijking zoals vastgelegd in het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Bij functieverandering naar wonen, werken of andere functies die bijdragen aan een Groene Ontwikkelingszone moet de vraag gesteld worden of de nieuwe situatie qua aard en schaal passend is. Dat wil zeggen dat de nieuwe situatie zich geruisloos in het karakter van het betreffende buitengebied laat passen. Als de nieuwe situatie qua omvang (aantallen woningen of oppervlaktes) of qua effecten (milieuhinder, verkeersaantrekkende werking e.d.) dusdanig van aard is dat dit een verandering teweegbrengt in het karakter van het buitengebied dan is in die gevallen een afweging op grond van de Gelderse Ladder voor duurzaam ruimtegebruik nodig. Planspecifiek Het plan voor de Batsdijk 18-18a sluit aan bij de kwaliteitsambities die van belang zijn voor de regio Achterhoek. Het draagt bij aan het vitaal houden van het buitengebied en zorgt voor een versterking van de ruimtelijke kwaliteit.
De planlocatie is gelegen buiten het Gelders Natuur Netwerk en de Groene ontwikkelingszone. Ook ligt de planlocatie buiten andere gebieden waarvoor provinciale regels gelden ten aanzien van natuur en landschap.
16
Figuur 10: kaartuitsnede met ligging planlocatie t.o.v. GNN en GO (bron: Omgevingsvisie Gaaf Gelderland)
Het plan voor de locatie Batsdijk 18-18a is niet aan te merken als een stedelijke ontwikkeling volgens de definitie van het Bro. De ontwikkeling is dusdanig van aard en omvang dat het geen effect heeft op het karakter van het buitengebied. Toetsing aan de Gelderse Ladder kan daarmee achterwege blijven.
3.2.2 Omgevingsverordening Gelderland Op 17 oktober 2014 is de Omgevingsverordening Gelderland in werking getreden. De Omgevingsverordening is nadien op verschillende data geactualiseerd. Na het laatste actualisatieplan (nummer 9) is op 21 december 2022 een geconsolideerde versie van de omgevingsverordening vastgesteld, die medio januari 2023 in werking is getreden. In de Omgevingsverordening zijn regels (randvoorwaarden) opgenomen die aansluiting vinden bij de ambities en doelen uit de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland. De omgevingsvisie richt zich formeel op de komende tien jaar, maar wil ook een doorkijk bieden aan Gelderland op een langere termijn. Veel maatschappelijke vraagstukken zijn zo complex dat alleen een gezamenlijke inzet succesvol kan zijn. In de omgevingsvisie zijn de opgaven voor Gelderland daarom in een nauwe samenwerking met partners uitgedacht. Daarbij kijken de provincies en partners vanuit een integraal en internationaal perspectief naar Gelderland. Met deze bestuurlijke strategie kunnen voor Gelderland toekomstbestendige keuzes gemaakt worden. De provincie beschikt over verschillende instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert. De Omgevingsverordening wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch gewaarborgd is.
De verordening voorziet ten opzichte van de Omgevingsvisie niet in nieuw beleid en is daarmee dus beleidsneutraal. De Omgevingsverordening richt zich net zo breed als de Omgevingsvisie op de fysieke leefomgeving in de provincie Gelderland. Dit betekent dat vrijwel alle regels die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving zijn opgenomen in de Omgevingsverordening. Het gaat hierbij om regels op het gebied van ruimtelijke ordening, milieu, water, verkeer en bodem.
17
In de Omgevingsverordening is met betrekking tot woningbouw geregeld dat er per regio een regionale woonagenda moet worden opgesteld. De 7 gemeenten in de Achterhoek hebben hieraan regionaal invulling gegeven door in juli 2019 gezamenlijk in te stemmen met de kwaliteitscriteria voor nieuwe woningbouwplannen. In het 8ste actualisatieplan is een artikel opgenomen over klimaatadaptatie. Op grond van artikel 2.65b van de Omgevingsverordening moet in de toelichting van een bestemmingsplan, dat een nieuwe activiteit of ontwikkeling mogelijk maakt, worden ingegaan op de maatregelen of voorzieningen die worden getroffen om de risico’s van klimaatverandering te voorkomen of te beperken (inclusief de afweging die daarbij is gemaakt). In het 9de actualisatieplan zijn regels opgenomen voor drinkwaterreserveringsgebieden. De regels hebben een rechtstreekse werking. Planspecifiek Voorliggend plan voldoet aan hetgeen in de Omgevingsverordening en de regionale invulling staat opgenomen met betrekking tot woningbouw. Zo is er een aantoonbare behoefte aan nieuwe woningen in het buitengebied, is sprake van transformatie van leegstaand vastgoed (nieuwbouw na sloop) en er is geen sprake van uitbreiding van een bestaande kern op een uitleglocatie.
Op basis van de Klimaatatlas Berkelland is in beeld gebracht welke risico's zich kunnen voordoen in het plangebied als gevolg van klimaatverandering: Wateroverlast: uit de kaartbeelden die horen bij het onderdeel wateroverlast is op te maken dat ter plaatse van de nieuwe woningen niet of nauwelijks plasvorming wordt verwacht na een korte piekbui of een lange extreemhevige bui. Dat geldt ook de voor de wegen waarop het erf ontsluit (Batsdijk en Kaaldijk). Plassen blijven bovendien niet lang staan. Hittestress: uit de kaartbeelden die horen bij het onderdeel hittestress is op te maken dat de gevoelstemperatuur op de planlocatie lager is dan op locaties met meer bebouwing/verharding. Ook is ter plaatse van de nieuwe woningen geen sprake van warmte die ’s nachts blijft hangen. De planlocatie ligt ruimschoots buiten het stedelijk hitte-eiland, zoals dat waarneembaar is binnen de bebouwde kom van Ruurlo. Door de aanplant van extra groen is bovendien sprake van een gunstig effect op zowel verminderen van de hitte als tegengaan van wateroverlast.
Droogte: de bijbehorende kaartbeelden laten wat betreft grondwaterstanden zien dat de situatie in 2050 niet wezenlijk verslechtert ten opzichte van de huidige situatie, waarbij het grondwater 1,8 tot 2,5 meter onder maaiveld kan wegzakken in droge perioden (met name aan het eind van de zomer, maar in extreem droge jaren ook eerder in het jaar). De locatie wordt zowel nu als in 2050 aangemerkt als droogtegevoelig. De planlocatie ligt in een gebied waar momenteel een lage kans op natuurbranden is bij langdurige droogte. In 2050 wordt die kans als matig verondersteld. De kans op natuurbranden is echter niet zodanig dat om die reden woningbouw ontoelaatbaar is. Op de planlocatie zijn geen waterpartijen en beken aanwezig die stil kunnen komen te staan of droog kunnen vallen. Daarmee is geen sprake van een risico voor de volksgezondheid. Op basis van voorgaande wordt geconcludeerd dat in voorliggend plan voldoende sprake is van voldoende beheersbare risico’s door droogte als gevolg van klimaatverandering, mits bij de erfinpassing wordt gekozen voor boom- en struiksoorten die droogtebestendig zijn.
18
Overstroming: de bijbehorende kaartbeelden laten zien dat er geen voor overstroming relevante watergangen in de nabijheid van de planlocatie liggen. Overstroming vormt geen risico voor de planlocatie. Er zijn daarom geen maatregelen nodig om effecten van overstromingen te beperken. Volgens de Klimaatatlas Berkelland is gezien het bovenstaande geen sprake van zodanige lokale klimaateffecten dat hiervoor op planniveau specifieke regels moeten worden gesteld. Wel moet bij de erfinpassing rekening worden gehouden met een diepe grondwaterstand en de droogtegevoeligheid van de locatie. Tot slot is de planlocatie niet gelegen in een drinkwaterreserveringsgebied. Wel ligt de planlocatie binnen een intrekgebied (100 jaarszone). Zie figuur 11. Hiervoor gelden echter geen in het bestemmingsplan door te vertalen instructieregels ten aanzien van woningbouw.
Figuur 11: kaartuitsnede met ligging planlocatie t.o.v. gebieden drinkwatervoorziening (bron: Omgevingsverordening Gelderland)
3.2.3 Toetsing aan het provinciaal beleid Het plan voor de Batsdijk 18-18a vindt aansluiting bij de kwaliteitsambities die van belang zijn voor de regio Achterhoek. De planlocatie is gelegen buiten het Gelders Natuurnetwerk en de Groene ontwikkelingszone en daarnaast ook buiten de beschermingszone natte landnatuur en andere voor natuur en landschap aangewezen gebieden. Vanuit het oogpunt van grondwaterbescherming in relatie tot de drinkwatervoorziening is de ontwikkeling toelaatbaar. Het plan is geen stedelijke ontwikkeling volgens de definitie van het Bro. De ontwikkeling heeft geen nadelige effecten op het karakter van het buitengebied. De gevolgen van klimaatverandering zijn niet zodanig dat hierdoor beperkingen optreden voor de beoogde ontwikkeling of specifieke regels op planniveau moeten worden gesteld. Wel moet bij de erfinpassing rekening worden gehouden met een diepe grondwaterstand en de droogtegevoeligheid van de locatie. Geconcludeerd kan worden dat het provinciaal beleid geen belemmeringen oplevert voor voorliggend plan.
19
3.3 Gemeentelijk beleid 3.3.1 Bestemmingsplan Buitengebied Berkelland 2020 Op 8 november 2022 heeft de gemeenteraad het bestemmingsplan “Buitengebied Berkelland 2020” vastgesteld. Het bestemmingsplan is vanwege nog te behandelen beroepszaken nog niet onherroepelijk geworden. Wel is bestemmingsplan inwerking getreden. Tegen het bestemmingsplan ingestelde verzoeken om voorlopige voorziening zijn afgewezen door de voorzieningenrechter. Het doel van het nieuwe bestemmingsplan “Buitengebied Berkelland 2020” is het bieden van een ontwikkelingsgericht, actueel, eenduidig, toegankelijk en uitvoerbaar/handhaafbaar planologischjuridisch beleidskader voor het buitengebied van de gemeente Berkelland. 'Plattelandsvernieuwing' en 'ruimtelijke kwaliteit' zijn hierbij de sleutelwoorden. Planspecifiek Op grond van het bestemmingsplan “Buitengebied Berkelland 2020” is het mogelijk om de agrarische bestemming te wijzigen naar een woonbestemming. Daarbij mag echter geen sprake zijn van een toename van het aantal woningen. Om die reden is een buitenplanse procedure nodig. Voor de beoogde ontwikkeling is ingestoken op een partiële herziening van het bestemmingsplan.
3.3.2 Woonvisie gemeente Berkelland 2020-2025 Op 20 mei 2020 heeft de gemeenteraad de 'Woonvisie gemeente Berkelland 2020-205' vastgesteld. De woonvisie geeft de ambities op het gebied van wonen. De gemeente wil hiermee bijdragen aan een aantrekkelijke woningmarkt voor iedereen die in Berkelland woont of wil komen wonen. In de Woonvisie 2020-2025 wordt ingezet op een wendbaar, flexibel woonbeleid. De visie is niet in beton gegoten, maar geeft aan wat er de komende jaren nodig is, met de kennis van nu. De gemeente richt zich hierbij op de volgende ambities: Toekomstgerichte woningen en wijken De gemeente wil aantrekkelijke woningen, zowel voor huidige als toekomstige inwoners. Er ligt een opgave in het moderniseren, verbeteren van de uitstraling, verduurzamen, levensloopgeschikter en asbestvrij maken van de bestaande woningen en wijken. Daarbij moet rekening worden gehouden met een steeds weer veranderende vraag. Aantrekkelijke nieuwe woningen Er wordt ruimte geboden aan goede, innovatieve woningbouwplannen. Er wordt met name ingezet op woningen waar er geen of te weinig van zijn. Nieuwbouw moet bijdragen aan een samenleving waarin iedereen kan meedoen en nieuwe energie geeft aan oude wijken, kernen en het buitengebied.
Wonen, welzijn en zorg De gemeente wil meer diversiteit in huisvesting voor mensen met een zorgvraag en een divers en samenhangend aanbod van wonen, ontmoeten, voorzieningen en zorg. Planspecifiek Voorliggend initiatief voorziet in de nieuwbouw van twee vrijstaande, levensloopbestendige woningen in het buitengebied, in samenhang met sloop van agrarische bedrijfsgebouwen, opruimen van agrarische bedrijfsopslagen en aanplant van groen in het kader van erfinpassing en versterking ruimtelijke kwaliteit 20
Hierbij wordt het op daken van stallen aanwezige asbest verwijderd door een daartoe gecertificeerd bedrijf. De nieuwe woningen zullen naar verwachting worden verwarmd met een warmtepomp, waarbij zonnepanelen zorgdragen voor het opwekken van de hiervoor benodigde elektriciteit. Aan levensloopbestendige woningen is volgens makelaars aantoonbaar behoefte in het buitengebied, zeker als deze worden gebouwd op een bestaand erf, waarbij mensen elkaar kunnen voorthelpen om langer zelfstandig te kunnen blijven wonen. Dit is voor veel mensen een aantrekkelijk concept. Dit is onder meer bevestigd door makelaarskantoor Maalderink & Lutke Willink. Verder is initiatiefnemer benaderd door meerdere belangstellenden uit de omgeving, zodat duidelijk is dat het initiatief voorziet in een concrete behoefte. Gezien het bovenstaande past het initiatief goed binnen de gemeentelijke woonvisie.
3.3.3 Beleidsregel rood voor rood buitengebied 2022 Op 8 maart 2022 heeft de gemeenteraad de “Beleidsregel rood voor rood buitengebied Berkelland 2022” vastgesteld. Daarin worden in samenhang met de sloop van vrijkomende agrarische bebouwing onder voorwaarden extra woningen toegelaten in het buitengebied. De beleidsregel is op 15 juli 2022 in werking getreden. De toepassing van Rood voor Rood geeft een impuls aan de ruimtelijke kwaliteit en uitstraling van de toekomstbestendige erven. Er wordt vrijgekomen (agrarische) bebouwing gesloopt. De betreffende erven krijgen een nieuwe functie en zijn zo ontworpen dat ze passen bij het landschap in de omgeving. Voor elk erf waar ontwikkeling (sloop en/of nieuwbouw) plaatsvindt, wordt een erfinrichtingsplan opgesteld met aandacht voor de nieuwe bebouwing en de inpassing van het erf. Hierbij is de locatie en het omliggend gebied leidend. Daarnaast moet er een plus op ruimtelijke kwaliteit komen bovenop het basis erfinrichtingsplan door een extra investering in bijvoorbeeld landschap, ecologie, biodiversiteit, klimaatadaptatie, recreatie (bijv. wandelpad) en cultuurhistorie. De traditionele opbouw van het erf is richtinggevend. Op die manier neemt het aantal erven in het buitengebied niet toe. Het loslaten van de één-erfgedachte leidt tot het ontstaan van meer erven in het buitengebied, wat ten koste gaat van de ruimtelijke kwaliteit.
De één-erf-gedachte vraagt om aandacht voor beeldkwaliteit van de nieuwe bebouwing op het erf. Daarom moet dit onderdeel zijn van het erfinrichtingsplan en moet er samenhang zijn tussen erfinrichting en beeldkwaliteit van de nieuwe bebouwing. Om het beeld van één erf te blijven behouden, is het uitgangspunt om geen nieuwe inritten aan te leggen voor de te bouwen Rood voor Rood woning. Planspecifiek In de periode voorafgaand aan de inwerkingtreding van de beleidsregel en in de periode daarna heeft uitvoerig overleg met de gemeente plaatsgevonden over de plannen voor rood voor rood op de locatie Batsdijk 18-18a. Dit traject heeft geleid tot het nu voorliggende plan met de in figuur 13 weergegeven erfopzet en landschappelijke inpassing.
21
Figuur 12: erfinpassing en landschappelijke inpassing nieuwe woningen
De voorwaarden uit de beleidsregel zijn hieronder opgesomd en toegelicht: Het erf moet liggen in het buitengebied van Berkelland De locatie Batsdijk 18-18a ligt in het buitengebied van Ruurlo en daarmee in het buitengebied van Berkelland. Een aanvraag moet voldoen aan de volkshuisvestelijke behoefte Uit navraag bij makelaars is gebleken dat er sprake is van een grote volkshuisvestelijke behoefte aan dit type woningen in het buitengebied. Dit moge ook blijken uit het feit dat initiatiefnemer door diverse belangstellenden is benaderd naar de stand van zaken inzake dit plan. Er moet sprake zijn van een bestaand erf waar al een woning aanwezig is Op het bestaande erf is sprake van twee feitelijk aanwezige woningen. Er moet sprake zijn van minimaal 1.000 m2 te slopen bebouwing (waarvan 600 m2 op eigen erf) Het totale aantal sloopmeters op eigen erf bedraagt 2.016 m2, zodat wordt voldaan aan de sloopeis van 1.000 m2 per woning. Er is geen sprake van te slopen bebouwing met karakteristieke waarde. Uitgangspunt is het slopen van alle bebouwing, inclusief het verwijderen van alle asbestdaken Alle bedrijfsbebouwing wordt gesloopt. Daarbij worden alle asbestdaken onder asbestcondities verwijderd door een daartoe gecertificeerd bedrijf.
22
Er kunnen maximaal 2 nieuwe woningen per bestaand erf worden toegevoegd. Er worden 2 nieuwe woningen toegevoegd. Voor de locaties waar bebouwing wordt gesloopt en toegevoegd wordt een erfinrichtingsplan met schetsplan voor de nieuwe bebouwing gemaakt Zie bijlage 1. Hieruit wordt duidelijk dat alle aanwezige bedrijfsgebouwen worden gesloopt. De bestaande woningen en bijhorende bouwwerken worden in stand gehouden. Bij de 2 nieuwe woningen worden inpandige bijgebouwen gerealiseerd. De éénerfgedachte is het uitgangspunt geweest bij het ontwerpen van het nieuwe erf. Alle locaties waar bebouwing wordt gesloopt krijgen een bestemming die herbouw van de gesloopte bebouwing niet toestaat De locatie heeft een woonbestemming, die behouden blijft in de beoogde situatie. Op grond van de hierbij behorende regels is herbouw van de te slopen bebouwing niet toegestaan. Voor elke nieuw toe te voegen woning wordt een investering in ruimtelijke kwaliteit gedaan Bovenop de landschappelijke inpassing die op grond van het erfinrichtingsplan in het kader van een goede ruimtelijke ordening noodzakelijk is, wordt een extra investering in ruimtelijke kwaliteit gedaan ter hoogte van € 15.000,-. Deze investering is vormgegeven door de beoogde realisatie van een picknickplaats, inclusief aanleg van bijbehorende verharding en beplanting in de vorm van hoogstamfruitbomen en laanbomen.
De weg over het erf wordt daarbij opengesteld voor het publiek, zodat het onderdeel wordt van wandelen fietsroutes. Voor de te slopen bebouwing moet de milieuvergunning worden ingetrokken of afstand worden gedaan van de milieumelding Voor dit bedrijf zijn in het verleden een Hinderwetvergunning verleend en een melding verandering inrichting gedaan. Het bedrijf is nadien van rechtswege onder de werkingssfeer van het Activiteitenbesluit milieubeheer komen te vallen, zodat daarmee sprake is van een milieumelding van rechtswege. Van die milieumelding wordt afstand gedaan zodra voorliggend bestemmingsplan onherroepelijk in werking is getreden. Toepassing van rood voor rood moet milieutechnisch mogelijk zijn en mag niet leiden tot belemmeringen voor de omgeving Zoals blijkt uit hoofdstuk 4 wordt aan deze voorwaarden voldaan. Er wordt een privaatrechtelijke (anterieure) overeenkomst en indien nodig een planschadeovereenkomst afgesloten Deze overeenkomsten tussen gemeente en initiatiefnemer worden afgesloten voordat het bestemmingsplan wordt vastgesteld.
3.3.3 Toetsing aan gemeentelijk beleid Voorliggend plan vindt aansluiting bij het gemeentelijk beleid. De beoogde landschappelijke inpassing en investering in ruimtelijke kwaliteit leveren een bijdrage aan de gemeentelijke doelstellingen voor landschap en natuur. Het gemeentelijk beleid vormt geen belemmering voor voorliggend plan.
23
Hoofdstuk 4 Milieu- en omgevingsaspecten 4.1 Bedrijven en milieuzonering Zowel de ruimtelijke ordening als het milieubeleid stellen zich ten doel om een goede kwaliteit van het leefmilieu te handhaven en te bevorderen. Dit gebeurt mede door milieuzonering. Onder milieuzonering wordt verstaan het aanbrengen van een voldoende ruimtelijke scheiding tussen milieubelastende bedrijven of inrichtingen enerzijds en milieu gevoelige functies als wonen en recreëren anderzijds. De ruimtelijke scheiding bestaat uit het aanhouden van minimale richtafstand tussen een milieubelastende functie en een milieu gevoelige functie. Milieuzonering heeft twee doelen: het voorkomen of zoveel mogelijk beperken van hinder en gevaar bij woningen en andere gevoelige functies; het bieden van voldoende zekerheid aan bedrijven dat zij hun activiteiten duurzaam onder aanvaardbare voorwaarden kunnen uitoefenen. De aanbevolen afstanden tussen de beoogde woonfunctie en omliggende functies zijn opgenomen in de VNG-publicatie 'bedrijven en milieuzonering' 2009. Hierin worden richtafstanden voor zowel het omgevingstype 'gemengd gebied' als 'rustige woonwijk' en 'rustig buitengebied' aanbevolen. Gemengde gebieden betreffen gebieden die langs hoofdinfrastructuur liggen en/of gebieden met matige tot sterke functiemenging. In een rustige woonwijk en buitengebied komen vrijwel geen andere functies voor.
Hinderaspecten op het gebied van milieu zijn onder andere geur, stof, geluid en gevaar, waarbij geldt dat de grootste afstand maatgevend is. Het kan zo zijn dat specifieke wet- en regelgeving andere afstanden voorschrijft. Deze gaan dan voor de afstanden uit de VNG-publicatie. Voor het aspect geur geldt in principe de toetsing aan de Wet geurhinder en veehouderij. Planspecifiek De planlocatie is gelegen in een 'rustig buitengebied'. In de omgeving van de planlocatie bevinden zich de in onderstaande tabel genoemde bedrijven. De tabel toont per bedrijf de richtafstand per onderdeel (geur, stof, geluid en gevaar) en de bijbehorende milieucategorie. De richtafstanden gelden tussen de grens van het bestemmingsvlak en de gevels van de woningen. De werkelijke afstand in onderstaande tabel is ook op die manier gemeten.
24
De tabel laat zien dat de aangevraagde ontwikkeling plaatsvindt buiten de richtafstanden van omliggende bedrijven. Ondanks het feit dat de aangevraagde ontwikkeling plaatsvindt buiten de richtafstand moet voor geur van veehouderijen een aanvullende beoordeling plaatsvinden. Afstanden die voortvloeien uit de geurwetgeving hebben voorrang op de richtafstanden. In dit geval gelden voor de veehouderij aan de Scholtenweg 2 in Ruurlo vaste afstanden voor geur op grond van het Activiteitenbesluit. Zoals blijkt uit paragraaf 4.2 wordt er voldaan aan deze vaste afstanden. Overige veehouderijen bevinden zich op meer dan 900 meter afstand en zijn door deze afstand niet van belang om mee te nemen in deze toetsing. Gezien de afstand tot omliggende bedrijven en andere functies mag een aanvaardbaar woon- en leefklimaat worden verondersteld en worden bedrijven niet onevenredig in hun mogelijkheden belemmerd. Conclusie Het aspect bedrijven en milieuzonering vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit plan.
4.2 Geur Voor de beoordeling van geurhinder van veehouderijen gelden de volgende kaders: Wet geurhinder en veehouderij, Activiteitenbesluit milieubeheer en Verordening geurhinder en veehouderij gemeente Berkelland. Wet geurhinder en veehouderij De Wet geurhinder en veehouderij (Wgv) dient als toetsingskader voor geurhinder van vergunningplichtige veehouderijen is daarnaast van belang voor de zogenaamde omgekeerde werking bij plannen in de omgeving van veehouderijen. De Wgv bevat grenswaarden en minimumafstanden voor geurbelasting vanwege dierenverblijven van veehouderijen. Voor diercategorieën waarvan de geuremissie per dier is vastgesteld, wordt deze uitgedrukt in een ten hoogste toegestane geurbelasting op een geurgevoelig object. Voor de andere diercategorieën en voor bepaalde typen geurgevoelige objecten (te weten (voormalige) agrarische bedrijfswoningen en rood-voor-rood-woningen) is die waarde een wettelijke vastgestelde afstand die ten minste moet worden aangehouden: ten minste 100 m indien het geurgevoelige object binnen de bebouwde kom is gelegen; ten minste 50 m indien het geurgevoelige object buiten de bebouwde kom is gelegen.
Bij ruimtelijke planvorming is het van belang de volgende vragen te beantwoorden: is ter plaatse van geurgevoelige objecten een goed woon- en leefklimaat gegarandeerd? wordt een eigenaar/gebruiker van omliggende gronden onevenredig in zijn belangen geschaad? Wanneer geurgevoelige objecten op voldoende afstand van veehouderijen zijn gepland, vindt er geen onevenredige aantasting van belangen plaats en kan er een goed woon- en leefklimaat worden gegarandeerd.
25
Activiteitenbesluit milieubeheer Voor meldingsplichtige veehouderijen is voor geurhinder in het Activiteitenbesluit een soortgelijk beoordelingskader opgenomen als in de Wet geurhinder en veehouderij (Wgv). Daarnaast gelden op grond van het Activiteitenbesluit minimumafstanden voor onder meer mest- en voeropslagen. De grootste minimumafstand geldt voor grotere mestopslagen (> 350 m2) en bedraagt 100 meter. Verordening geurhinder en veehouderij gemeente Berkelland Op grond van deze geurverordening gelden afwijkende geurnormen en minimumafstanden in de zeven kleine kernen van de gemeente Berkelland. Planspecifiek De planlocatie is gelegen buiten de bebouwde kom. Binnen de planlocatie is in de beoogde situatie geen sprake van het op bedrijfsmatige wijze houden van dieren. Andersom geldt zowel voor de voormalige agrarische bedrijfswoningen binnen de planlocatie als voor de nieuwe rood-voor-rood-woning een minimumafstand van 50 meter. Aan die afstand wordt ruimschoots voldaan ten opzichte van omliggende veehouderijen. Ook aan de minimumafstand van 100 meter voor grotere mestopslagen wordt voldaan. Hierbij moet worden gemeten vanaf de grens van het agrarisch bouwvlak tot aan de gevels van de woningen. Het vorenstaande betekent dat omliggende veehouderijen niet door de ontwikkeling worden belemmerd in hun bedrijfsvoering.
Daarnaast mag ervan worden uitgegaan dat bij het voldoen aan de minimumafstanden ter plaatse van de woningen in beginsel sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Er zijn in dit geval geen intensieve veehouderijen in de omgeving aanwezig die tot een ander oordeel kunnen leiden. Verder geuronderzoek kan daarom achterwege blijven. Zoals blijkt uit bovenstaande beoordeling worden de nieuwe woningen op voldoende afstand van veehouderijen gepland. Hierdoor vindt geen onevenredige aantasting van belangen plaats en kan een goed woon- en leefklimaat worden gegarandeerd. Conclusie Het aspect geur vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit plan.
4.3 Bodem Bij een bestemmingsplanprocedure wordt op grond van artikel 3.1.6 Besluit ruimtelijke ordening (Bro) vastgesteld of de bodemkwaliteit een belemmering vormt voor de uitvoerbaarheid van het plan. Aan de hand van beschikbare bodeminformatie wordt onderbouwd wat de verwachte bodemkwaliteit is, of bodemonderzoek nodig is en of er maatregelen nodig zijn om de bodemkwaliteit geschikt te maken voor het beoogde gebruik. Planspecifiek In verband met de omzetting van de bestemming en de voorgenomen bouw van de woningen moet worden beoordeeld of de bodemkwaliteit geschikt is voor het beoogde gebruik. In verband daarmee heeft Montferland Milieu een verkennend bodem- en asbestonderzoek uitgevoerd (zie rapport d.d. 30 augustus 2023 in bijlage 2). Om in beeld te brengen of ter plaatse van de planlocatie mogelijk sprake is van bodemverontreiniging, is een bodeminventarisatie uitgevoerd. Hierbij zijn onder meer de volgende lokale en provinciale bodembestanden geraadpleegd: Bodeminformatiesysteem (beschikbare bodemonderzoeken); 26
Milieudossiers / Inrichtingenbestand; Tanklijsten (Aktie Tankslag – informatie over ondergrondse tanks); Provinciale Bodematlas / Bodemloket (Asbestverdenking, historisch bodembestand, bodemdossiers in beheer bij het bevoegd gezag provincie Gelderland); Luchtfoto’s (vanaf 2008 tot heden); Historische kaarten (www.topotijdreis.nl). Op basis van het vooronderzoek is gebleken dat er op de onderzoekslocatie meerdere verdachte deellocaties aanwezig zijn. In het voorgaande bodem- en asbestonderzoek is de gehele locatie al onderzocht. Daaruit is gebleken dat de bodemkwaliteit geschikt is voor het beoogde gebruik. Het nu uitgevoerde onderzoek richt zich uitsluitend op de verdachte deellocaties, die nog aanvullend onderzocht moeten worden. Uit het uitgevoerde bodemonderzoek kan het volgende worden geconcludeerd: Tijdens het veldwerk is de opgeboorde grond zintuiglijk beoordeeld op de mogelijke aanwezigheid van bodemverontreiniging. Hierbij zijn geen indicaties waargenomen die hierop duiden. In de bovengrond zijn geen verhoogde gehalten aangetoond. Het grondwater ter plaatse van de wasplaats is licht verontreinigd met koper. In geen van de geanalyseerde parameters in zowel grond als grondwater is de waarde voor nader onderzoek (tussenwaarde) en/of de interventiewaarde overschreden.
Uit de onderzoeksresultaten kan geconcludeerd worden dat er op de locaties geen ernstige bodem- of grondwaterverontreinigingen aanwezig zijn. De vastgestelde waarden overschrijden enkel de streefwaarde, wat duidt op enkel lichte (natuurlijke) verontreinigingen. De tevoren gestelde hypothese ‘De wasplaats (A) kan op basis van het vooronderzoek als verdacht worden beschouwd’ dient formeel gezien te worden aangenomen. De verhoging in het grondwater is echter gering en kan als niet significant beschouwd worden. De tevoren gestelde hypothese ‘De vml. dieseltank (C) kan op basis van het vooronderzoek als verdacht worden beschouwd’ wordt verworpen. Bij het verkennend asbestonderzoek (druppelzones) zijn geen asbestverdachte materialen aangetroffen. In de grove fractie van de bodem is geen asbest aangetroffen. In het mengmonster E-ASMM02 van de fijne fractie is een gehalte van 4,3 mg/kg aangetoond. Naar aanleiding van het aantreffen van enkele losse vezels in het mengmonster EASMM02 dient formeel een SEM-analyse te worden uitgevoerd. Gezien het zeer lage gehalte van 4,3 mg/kg wordt een SEM-analyse niet noodzakelijk geacht. De tevoren gestelde hypothese “De onverharde afwateringszones kunnen op basis van het vooronderzoek als verdacht worden beschouwd” dient te worden verworpen. Uit de analyse blijkt dat het asfalt 18 mg/kg d.s. PAK bevat.
Daarmee valt het onder de grens (75 mg/kg d.s.) voor de classificatie teerhoudend. Nader onderzoek naast en onder het asfalt wordt niet zinvol geacht. Uit milieukundig oogpunt is er geen bezwaar tegen de voorgenomen bestemmingsplanwijziging, aangezien de vastgestelde verontreinigingen geen risico's voor de volksgezondheid opleveren. De bodem wordt geschikt geacht voor het huidige en toekomstige gebruik. Conclusie Het aspect bodem vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit plan. 27
4.4 Lucht De Wet milieubeheer (Wm) biedt het kader om te toetsen aan luchtkwaliteitseisen. Een uitzondering op deze verplichting om de gevolgen van ruimtelijke ontwikkelingen op de luchtkwaliteit mee te wegen, vormen bepaalde typen projecten die niet in betekende mate (NIBM) bijdragen aan de luchtkwaliteit. Het begrip NIBM is uitgewerkt in het "Besluit niet in betekende mate bijdragen (luchtkwaliteitseisen)", en de bijbehorende "Regeling niet in betekende mate bijdragen (luchtkwaliteitseisen)". Een plan draagt niet in betekende mate bij aan de luchtverontreiniging wanneer aannemelijk is (door berekening of motivering) dat de "3% grens" niet wordt overschreden. Deze grens is 3% van de grenswaarde voor de jaargemiddelde concentratie van fijn stof (PM10) of stikstofdioxide (NO2). Dit komt overeen met 1.2 µg/m3 voor zowel PM10 als NO2. De Regeling NIBM geeft voor een aantal categorieën van ruimtelijke ontwikkelingen een invulling aan de NIBM-grens. Indien er binnen de getalsmatige begrenzing van de Regeling wordt gebleven, is er geen nader onderzoek nodig. Bij de ruimtelijke ontwikkeling is er dan automatisch sprake van een niet in betekende mate bijdragen aan de luchtkwaliteit. Om voor het wijzigingsplan te kunnen bepalen of er sprake is van een 'niet in betekende mate bijdragen' is de NIBM-tool geraadpleegd.
Planspecifiek In deze situatie is sprake van de realisatie van twee extra woningen. Volgens de Regeling NIBM wordt daarmee ver onder de NIBM-grens gebleven. Ook is er geen sprake van de ontwikkeling van een gevoelige bestemming als bedoeld in het Besluit gevoelige bestemmingen (luchtkwaliteitseisen). Tot slot is ter plaatse van de planlocatie geen sprake van een feitelijke of dreigende overschrijding van voor luchtkwaliteit geldende grenswaarden. Hiermee is sprake van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Dit blijkt ten eerste dit uit gegevens op het Centraal Instrument Monitoring Luchtkwaliteit, waarbij ter plaatse van het plangebied de jaargemiddelde concentraties stikstofdioxide (rond de 10 microgram/m3) en fijnstof PM10 (rond de 15 microgram/m3) over 2022 ruimschoots onder de grenswaarde van 40 microgram/m3 liggen. Ten tweede blijkt uit het Centraal Instrument Monitoring Luchtkwaliteit dat binnen een straal van 500 meter van het plangebied geen veehouderijbedrijven aanwezig zijn met een emissie van meer dan 800 kg PM10 per jaar. Conclusie Het aspect luchtkwaliteit vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit plan.
4.5 Geluid De mate waarin het geluid, het woonmilieu mag belasten, is geregeld in de Wet geluidhinder (Wgh). De kern van de wet is dat geluidsgevoelige objecten (waaronder woningen) worden beschermd tegen geluidhinder uit de omgeving. Het beschermen van deze geluidsgevoelige objecten gebeurt aan de hand van in de Wgh vastgelegde zoneringen en daarnaast vanuit de milieuwetgeving. De belangrijkste geluidsbronnen die in de Wgh worden geregeld, zijn: industrielawaai, wegverkeerslawaai en spoorweglawaai. De Wgh stelt voor wegverkeers- en spoorweglawaai dat in principe de geluidsbelasting op geluidsgevoelige objecten niet de 48 dB c.q. 55 dB mag overschrijden. Voor industrielawaai geldt een voorkeursgrenswaarde van 48 dB(A).
28
Indien nieuwe geluidsgevoelige functies binnen geluidzones worden toegestaan, stelt de Wgh de verplichting onderzoek te verrichten naar de geluidsbelasting ten gevolge van omliggende (spoor)wegen en industrieterreinen. Planspecifiek Voorliggend plan maakt nieuwe geluidsgevoelige objecten mogelijk in de vorm van de twee beoogde rood-voor-rood-woningen. Wegverkeerslawaai De planlocatie ligt binnen de geluidzones van de Batsdijk (N312) en Kaaldijk. Dit betreffen beide 60 km-wegen buiten de bebouwde kom, waarvoor een geluidzone met een breedte van 250 meter aan weerszijden van de weg geldt. Voor een ontwikkeling binnen de zone van wegen moet akoestisch onderzoek in principe aantonen dat het verkeerslawaai op de gevel van de geprojecteerde woningen voldoet aan de voorkeursgrenswaarde uit de Wet geluidhinder. Is dat niet het geval dan kan onder voorwaarden een hogere grenswaarde worden verleend. In dit geval blijkt uit de geluidbelastingkaart van de provincie Gelderland dat ter plaatse van de te bouwen woningen zonder meer aan de voorkeursgrenswaarde van 48 dB uit de Wet geluidhinder kan worden voldaan. Nader akoestisch onderzoek is daarom niet noodzakelijk.
Figuur 13: geluidcontour wegen in omgeving plangebied (bron: atlasleefomgeving.nl)
Spoorweglawaai In de omgeving van de planlocatie bevindt zich geen spoorweg. Het onderdeel railverkeerslawaai van de Wet geluidhinder is niet van toepassing. Industrielawaai In de omgeving van de planlocatie bevindt zich geen gezoneerd industrieterrein. Het onderdeel industrielawaai van de Wet geluidhinder is niet van toepassing.
29
Omliggende bedrijven Zoals blijkt uit paragraaf 4.1 worden de nieuwe woningen buiten de richtafstanden van omliggende bedrijven gesitueerd. Op basis daarvan mag worden verondersteld dat deze bedrijven niet onevenredig worden belemmerd in hun mogelijkheden en dat ter plaatse van de woningen sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Conclusie Het aspect geluid vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit plan.
4.6 Externe veiligheid Externe veiligheid beschrijft risico's met een externe werking, die ontstaan door het transport van, de opslag van of handelingen met gevaarlijke stoffen. Dit kan betrekking hebben op inrichtingen (bedrijven) of transport (weg, spoor, water en buisleiding) in relatie tot de (bebouwde) omgeving. Binnen het beoordelingskader voor externe veiligheid staan twee kernbegrippen centraal: het plaatsgebonden risico en het groepsrisico. Plaatsgebonden risico (PR) In het Bevi zijn grenswaarden en richtwaarden opgenomen voor het plaatsgebonden risico (PR). De grenswaarde voor kwetsbare objecten is de plaatsgebonden risicocontour 10-6/jaar. Het plaatsgebonden risico is de berekende kans per jaar, dat een persoon overlijdt als rechtstreeks gevolg van een ongeval bij een risicobron, aangenomen dat hij op die plaats permanent en onbeschermd verblijft. Een plaatsgebonden risico van 10-6/jaar betekent dat omwonenden van bijvoorbeeld een LPG-tankstation op die plaats een kans van één op een miljoen hebben om als gevolg van een ramp te overlijden. Groepsrisico (GR) Binnen het invloedsgebied van een Bevi-inrichting kan de verantwoordingsplicht van het groepsrisico van toepassing zijn. Dit blijkt uit artikel 12 en 13 uit het Bevi.
Het gaat dan om de oprichting of wijziging van een Bevi-inrichting en het oprichten van (beperkt) kwetsbare objecten binnen het invloedsgebied van zo'n inrichting. Dit is de kans dat een groep mensen overlijdt door een ongeval met gevaarlijke stoffen. Groepsrisico wordt niet uitgedrukt in een risicocontour maar in een FN-curve, waarbij het aantal slachtoffers wordt afgezet tegen de cumulatieve kans die ze als groep hebben om te overlijden. Het groepsrisico moet worden gezien als een maat voor maatschappelijke ontwrichting. Hoe moet worden omgegaan met risico's voor mensen in de omgeving van risicobronnen is in verschillende wet- en regelgeving opgenomen. Hierna wordt kort ingegaan op deze regelgeving. Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi) Op 27 oktober 2004 is het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi) in werking getreden. De volgende type bedrijven vallen onder de reikwijdte van het besluit (niet-uitputtend): LPGtankstations, grote ammoniakkoelinstallaties, spoorwegemplacementen waar gerangeerd wordt met gevaarlijke stoffen, bedrijven waarop het Besluit risico zware ongevallen 2015 (Brzo 2015) van toepassing is.