Bijlage 1 Toelichting
Tekst van het document
Bestemmingsplan “Gelselaar, Dorp 2010, herziening 2023-1 (Van Bevervoordestraat 17)”
22 augustus 2025
Status: Vastgesteld
Bestemmingsplan “Gelselaar, Dorp 2010, herziening 2023-1 (Van Bevervoordestraat 17)” Vastgesteld
Bestemmingsplan “Gelselaar, Dorp 2010, herziening 2023-1 (Van Bevervoordestraat 17)”
Plannaam: IMRO-nummer: Plantype: Status: Datum:
Gelselaar, Dorp 2010, herziening 2023-1 (Van Bevervoordestraat 17) NL.IMRO.1859.BPGSL20230003-0100 Bestemmingsplan Vastgesteld 22 augustus 2025
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
1
Bestemmingsplan “Gelselaar, Dorp 2010, herziening 2023-1 (Van Bevervoordestraat 17)” Vastgesteld
TOELICHTING
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
2
Bestemmingsplan “Gelselaar, Dorp 2010, herziening 2023-1 (Van Bevervoordestraat 17)” Vastgesteld
INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 INLEIDING ................................................................................... 5 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5
AANLEIDING ............................................................................................................................................... 5 LIGGING VAN HET PLANGEBIED ....................................................................................................................... 5 DE BIJ HET PLAN BEHORENDE STUKKEN ............................................................................................................. 5 HUIDIG PLANOLOGISCH REGIME ...................................................................................................................... 6 LEESWIJZER ................................................................................................................................................ 7
HOOFDSTUK 2 HUIDIGE SITUATIE ......................................................................... 8 2.1 2.2 2.3
ALGEMEEN ................................................................................................................................................. 8 STEDENBOUWKUNDIGE STRUCTUUR ................................................................................................................ 8 SITUATIE PLANGEBIED ................................................................................................................................... 8
HOOFDSTUK 3 PLANBESCHRIJVING ..................................................................... 10 3.1 3.2
GEWENSTE ONTWIKKELING .......................................................................................................................... 10 VERKEER EN PARKEREN ............................................................................................................................... 14
HOOFDSTUK 4 BELEIDSKADER ........................................................................... 15 4.1 4.2 4.3 4.4
RIJKSBELEID .............................................................................................................................................. 16 PROVINCIAAL BELEID .................................................................................................................................. 18 REGIONAAL BELEID ..................................................................................................................................... 20 GEMEENTELIJK BELEID................................................................................................................................. 22
HOOFDSTUK 5 MILIEU- EN OMGEVINGSASPECTEN ................................................... 25 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8 5.9
MILIEUZONERING ...................................................................................................................................... 25 GELUID .................................................................................................................................................... 27 BODEMKWALITEIT ...................................................................................................................................... 28 LUCHTKWALITEIT ....................................................................................................................................... 28 EXTERNE VEILIGHEID ................................................................................................................................... 29 GEUR ...................................................................................................................................................... 31 ECOLOGIE................................................................................................................................................. 32 ARCHEOLOGIE & CULTUURHISTORIE .............................................................................................................. 34 BESLUIT MILIEUEFFECTRAPPORTAGE .............................................................................................................. 35
HOOFDSTUK 6 WATERASPECTEN........................................................................ 37 6.1 6.2
GELDEND BELEID........................................................................................................................................ 37 WATERPARAGRAAF .................................................................................................................................... 38
HOOFDSTUK 7 JURIDISCHE ASPECTEN EN PLANVERANTWOORDING .............................. 40 7.1 7.2 7.3
INLEIDING................................................................................................................................................. 40 OPZET VAN DE REGELS ................................................................................................................................ 40 VERANTWOORDING VAN DE REGELS............................................................................................................... 41
HOOFDSTUK 8 ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID .................................................. 43 HOOFDSTUK 9 MAATSCHAPPELIJKE UITVOERBAARHEID ............................................ 44 9.1 9.2 9.3
INSPRAAK ................................................................................................................................................. 44 VOOROVERLEG .......................................................................................................................................... 44 ONTWERP ................................................................................................................................................ 44
BIJLAGEN BIJ DE TOELICHTING ............................................................................... 45 BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
3
Bestemmingsplan “Gelselaar, Dorp 2010, herziening 2023-1 (Van Bevervoordestraat 17)” Vastgesteld
BIJLAGE 1 BIJLAGE 2 BIJLAGE 3 BIJLAGE 4 BIJLAGE 5
VERKENNEND BODEMONDERZOEK ......................................................................................................... 45 AERIUS-BEREKENING......................................................................................................................... 47 QUIKSCAN NATUURWAARDENONDERZOEK.............................................................................................. 48 NOTITIE AANVULLING QUICKSCAN ......................................................................................................... 49 WATERTOETSRESULTAAT ..................................................................................................................... 50
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
4
Bestemmingsplan “Gelselaar, Dorp 2010, herziening 2023-1 (Van Bevervoordestraat 17)” Vastgesteld
HOOFDSTUK 1 1.1
INLEIDING
Aanleiding
Voorliggend bestemmingsplan heeft betrekking op het perceel aan de Van Bevervoordestraat 17 te Gelselaar, in de gemeente Berkelland (hierna: plangebied). In de bestaande situatie is sprake van een vervallen locatie. De bestaande bebouwing is sterk verouderd en de locatie maakt een verlaten indruk. Initiatiefnemer is voornemens om de locatie te herontwikkelen en hier vier woningen te realiseren (twee middenduur, twee vrije markt). Er is daarmee sprake van het planologisch toevoegen van drie wooneenheden. De karakteristieke stijl van de huidige woning wordt doorvertaald naar de nieuwbouw. Van de bestaande bebouwing blijft niks meer van over. De gewenste ontwikkeling is niet in overeenstemming met het geldende bestemmingsplan, omdat de gronden zijn bestemd voor hoogstens één woning binnen het bouwvlak. Een herziening van het bestemmingsplan is hierdoor noodzakelijk. Voorliggend bestemmingsplan voorziet in de planologische kaders waarmee de gewenste ontwikkeling mogelijk wordt gemaakt.
1.2
Ligging van het plangebied
Het plangebied ligt in het dorp Gelselaar. Kadastraal is het plangebied bekend als gemeente Geesteren, sectie I, perceelnummers 155 en 723. In afbeelding 1.1 is de ligging van het plangebied in Gelselaar en tot opzichte van de directe omgeving weergegeven. Het plangebied is hierin aangeduid met respectievelijk een rode ster en rode contour.
Afbeelding 1.1
1.3
Ligging van het plangebied in Gelselaar en ten opzichte van de directe omgeving (Bron: PDOK)
De bij het plan behorende stukken
Het bestemmingsplan “Gelselaar, Dorp 2010, herziening 2023-1 (Van Bevervoordestraat 17)”bestaat uit de volgende stukken: ▪ ▪ ▪
verbeelding (tek.nr. NL.IMRO.1859.BPGSL20230003-0100) en een renvooi; regels (met bijlagen); toelichting (met bijlagen).
Op de verbeelding zijn de bestemmingen van de in het plan begrepen gronden weergegeven. In de regels zijn bepalingen opgenomen om de uitgangspunten van het plan zeker te stellen. Het plan gaat vergezeld van een
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
5
Bestemmingsplan “Gelselaar, Dorp 2010, herziening 2023-1 (Van Bevervoordestraat 17)” Vastgesteld
toelichting. De toelichting geeft een duidelijk beeld van het bestemmingsplan en van de daaraan ten grondslag liggende gedachten, maar maakt geen deel uit van het juridisch bindende deel van het bestemmingsplan.
1.4
Huidig planologisch regime
1.4.1
Algemeen
Het plangebied ligt binnen de begrenzing van het bestemmingsplan "Gelselaar, Dorp 2010", vastgesteld op 5 april 2011 door de gemeenteraad van Berkelland. Daarnaast geldt het bestemmingsplan “Berkelland, parapluherziening standplaatsen 2018” (vastgesteld op 18 september 2018). In afbeelding 1.2 is een uitsnede van de verbeelding behorende bij het bestemmingsplan “Gelselaar, Dorp 2010” opgenomen. Het plangebied is hierop indicatief weergegeven met de rode contour. Hierna wordt nader ingegaan op de geldende bestemmingen.
Afbeelding 1.2
1.4.2
Uitsnede verbeelding geldend planologisch regime (Bron: www.ruimtelijkeplannen.nl)
Bestemmingsomschrijvingen
Op basis van het geldende bestemmingsplan "Gelselaar Dorp 2010” zijn de gronden binnen het plangebied voorzien van de enkelbestemmingen ‘Wonen’ met deels een bouwvlak met de bouwaanduiding ‘karakteristiek’, ‘Tuin’ en de dubbelbestemmingen ‘Waarde – Archeologische Verwachtingswaarde 1’ en ‘Waarde – Cultuurhistorie’. Hierna wordt nader op de bestemmingen ingegaan. ‘Wonen’ De voor 'Wonen' aangewezen gronden zijn bestemd voor wonen en ter plaatse van de aanduiding 'karakteristiek', tevens voor het behoud, de bescherming en/of het herstel van de cultuurhistorische waarden van de bebouwing. In de bouwregels is onder andere bepaald dat op de voor ‘Wonen’ aangewezen gronden alleen bouwwerken ten dienste van de bestemming mogen worden gebouwd. Woningen (hoofdgebouwen) dienen binnen een bouwvlak te worden gebouwd. Per hoofdgebouw is één woning toegestaan.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
6
Bestemmingsplan “Gelselaar, Dorp 2010, herziening 2023-1 (Van Bevervoordestraat 17)” Vastgesteld
‘Tuin’ De voor ' Tuin ' aangewezen gronden zijn bestemd voor tuin behorende bij de op de aangrenzende gronden gelegen gebouwen en erkers ten dienste van de aangrenzende bestemming ‘Wonen’. ‘Waarde – Archeologische Verwachting 1’ De voor ‘Waarde – Archeologische Verwachting 1’ aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemming(en), mede bestemd voor het behoud en de bescherming van te verwachten archeologische waarden in de bodem. ‘Waarde – Cultuurhistorie’ De voor ‘Waarde – Cultuurhistorie’ aangewezen gronden zijn, naast de andere voor die gronden aangewezen bestemmingen (basisbestemmingen), tevens bestemd voor het behoud, de bescherming en/of het herstel van het beschermde dorpsgezicht, wat tot uitdrukking komt in de structuur en de ruimtelijke kwaliteit van het beschermde dorpsgezicht. 1.4.3
Strijdigheid
Het plangebied heeft een woonbestemming met deels een bouwvlak. Binnen het bouwvlak is hoogstens één woning toegestaan. Het toevoegen van drie woningen (grotendeels buiten het bouwvlak) is niet in overeenstemming met het geldende bestemmingsplan. Daarmee is sprake van strijdigheid met het bestemmingsplan. Het geldende bestemmingsplan biedt geen afwijkings- of wijzigingsbevoegdheid om het voornemen mogelijk te maken. Omdat de ontwikkeling in beginsel niet past binnen het geldende bestemmingsplan is een herziening van het bestemmingsplan noodzakelijk. Voorliggend bestemmingsplan voorziet hierin en toont aan dat de ontwikkeling in overeenstemming is met ‘een goede ruimtelijke ordening’.
1.5
Leeswijzer
Na deze inleiding wordt in hoofdstuk 2 een beschrijving gegeven van de huidige situatie in het plangebied. Hoofdstuk 3 gaat in op de gewenste situatie. In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op het beleidskader. Hierin wordt het beleid van het Rijk, de provincie Gelderland, de regio en de gemeente Berkelland beschreven. In hoofdstuk 5 passeren alle relevante milieu- en omgevingsthema's de revue. Hoofdstuk 6 gaat in op de wateraspecten. In de hoofdstukken 7 en 8 wordt respectievelijk ingegaan op de juridische aspecten/planverantwoording en de financiële uitvoerbaarheid. Hoofdstuk 9 gaat in op de maatschappelijke uitvoerbaarheid.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
7
Bestemmingsplan “Gelselaar, Dorp 2010, herziening 2023-1 (Van Bevervoordestraat 17)” Vastgesteld
HOOFDSTUK 2 2.1
HUIDIGE SITUATIE
Algemeen
Gelselaar ligt in het noordelijke deel van de gemeente Berkelland, tussen Borculo, Diepenheim en Lochem. Het plangebied zelf ligt in het noordelijke deel van Gelselaar aan de Van Bevervoordestraat. Het plangebied ligt centraal in het dorp. Ten noorden van het plangebied ligt het grotendeels agrarische landschap, dat kenmerkend is voor de gemeente Berkelland.
2.2
Stedenbouwkundige structuur
De huidige ruimtelijke karakteristiek van het beschermd dorpsgezicht Gelselaar bestaat uit twee componenten: het dorp en het omringende essencomplex. Hoewel de dorpskern zich door de kleinere schaal en relatieve beslotenheid duidelijk onderscheidt van het open essencomplex rondom, is er geen sprake van een scherpe dorpsrand. Ook bevinden zich binnen de dorpskern kenmerkende onbebouwde ruimten. De dorpskern wordt gekenmerkt door een kleinschalig patroon van percelen, paden, wegen, beplantingen, erfafscheidingen en karakteristieke boerderijen. De schaal van de bebouwing en de samenhang in vormentaal is bepaald door de lokale ambachtelijke bouwtraditie van circa 1900: kloeke, sobere hoofdvormen, lage goten, forse zadeldaken soms met afschuining, materiaalgebruik en detaillering. Het bebouwingsbeeld wordt sterk bepaald door boerderijen en bijgebouwen gebouwd in deze traditionele bouwstijl. Een aantal straten heeft nog een klinkerbestrating, zoals in het begin van de 20e eeuw is aangebracht. De inrichting heeft een informeel karakter. Karakteristiek voor het beeld is tevens dat trottoirs op veel plaatsen ontbreken en dat de bermen niet specifiek zijn ingericht. Ook het profiel van de openbare ruimte is niet strak bepaald. Overhoeken, verwijdingen en vernauwingen zijn karakteristieke restanten uit de ontwikkelingsgeschiedenis van het dorp.
De bebouwing van het oorspronkelijke dorp ligt geconcentreerd in de omgeving van de kerk en langs een drietal wegen ten oosten en zuiden daarvan. Het plangebied ligt in dit centrale, oude, deel van het dorp. De ruimtelijke structuur van het dorp is onregelmatig, met uitzondering wellicht van de bebouwing rondom de kerk.
2.3
Situatie plangebied
Het plangebied zelf betreft het perceel aan de Van Bevervoordestraat 17 en ligt centraal in het dorp. De directe omgeving kenmerkt zich door woonfuncties, de kerk aan de zuidzijde en de Van Bevervoordestraat aan de noordzijde. Aan de noord-, oost- en westzijde grenzen woonpercelen. Aan de zuidzijde grenst de kerk met de bijbehorende gronden. In het plangebied staat de voormalige karakteristieke woonbebouwing. Het gebouw is vervallen en de locatie maakt een verlaten indruk en wordt niet meer bewoond. De daken zijn reeds verwijderd. In afbeelding 2.1 is met een luchtfoto de directe omgeving van het plangebied weergegeven. Het plangebied is hierin aangeduid met de rode contour. In afbeelding 2.2 is een straatbeeldfoto van de huidige situatie weergegeven.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
8
Bestemmingsplan “Gelselaar, Dorp 2010, herziening 2023-1 (Van Bevervoordestraat 17)” Vastgesteld
Afbeelding 2.1
Luchtfoto omgeving plangebied (Bron: PDOK)
Afbeelding 2.2
Straatbeeldfoto plangebied (Bron: Google Streetview)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
9
Bestemmingsplan “Gelselaar, Dorp 2010, herziening 2023-1 (Van Bevervoordestraat 17)” Vastgesteld
HOOFDSTUK 3 3.1
PLANBESCHRIJVING
Gewenste ontwikkeling
De voorgenomen ontwikkeling ziet op het realiseren van vier levensloopbestendige woningen. Planologisch is sprake van het toevoegen van drie woningen. De woningen worden alle vier voorzien van een buitenruimte. Bergingen worden inpandig gerealiseerd. Op de begane grond krijgen drie woningen de beschikking over een tuin. De vierde woning krijgt alleen de entree op de begane grond en wordt daarom voorzien van een dakterras. De begrenzing van de tuinen is weergegeven in afbeelding 3.1. De tuinen aan de achterzijde van het gebouw worden toegankelijk via het bestaande achtergelegen pand rondom de kerk. Historisch gezien hebben de woningen aan dit pad een erftoegang gehad aan deze zijde en dat wordt in dit plan gecontinueerd. Op deze manier zijn deze woningen voor bewoners via deze kant toegankelijk te voet. Ontsluiting met de auto vindt in alle gevallen plaats via de Van Bevervoordestraat. De bestaande karakteristiek van het gebouw wordt doorvertaald naar de nieuwbouw. Van de bestaande bebouwing blijft niks meer van over. Met de bouw van de woningen wordt een logische invulling gegeven aan een vervallen plek langs de Van Bevervoordestraat waarmee de ruimtelijke kwaliteit sterk wordt verbeterd. Het gebouw sluit qua maatvoering aan bij de omgeving. Daarnaast zal gelet op de invulling van het perceel een bepaalde groene kwaliteitswinst worden nagestreefd.
Dit aangezien enkele bomen en struiken niet behouden kunnen blijven, waarbij nieuwe beplanting ‘van formaat’ wordt terug geplant. Per saldo vindt, gelet op de beoogde ontwikkeling geen afname plaats. In afbeelding 3.1 is een schetsmatige invulling van de beoogde invulling weergegeven. In afbeelding 3.2 en 3.3 zijn de plattegronden van respectievelijk de begane grond en de 1e verdieping weergegeven. In afbeeldingen 3.4 tot en met 3.6 zijn enkele gevelaanzichten weergegeven.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
10
Bestemmingsplan “Gelselaar, Dorp 2010, herziening 2023-1 (Van Bevervoordestraat 17)” Vastgesteld
Afbeelding 3.1
Plattegrond (Bron: St&S)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
11
Bestemmingsplan “Gelselaar, Dorp 2010, herziening 2023-1 (Van Bevervoordestraat 17)” Vastgesteld
Afbeelding 3.2
Plattegrond (Bron: St&S)
Afbeelding 3.3
Plattegrond (Bron: St&S)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
12
Bestemmingsplan “Gelselaar, Dorp 2010, herziening 2023-1 (Van Bevervoordestraat 17)” Vastgesteld
Afbeelding 3.4
3D-impressie (ver)nieuwbouw (Bron: St&S)
Afbeelding 3.5
Voorgevelaanzicht gewenste situatie (Bron: St&S)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
13
Bestemmingsplan “Gelselaar, Dorp 2010, herziening 2023-1 (Van Bevervoordestraat 17)” Vastgesteld
Afbeelding 3.6
Achtergevelaanzicht (ver)nieuwbouw (Bron: St&S)
3.2
Verkeer en parkeren
3.2.1
Algemeen
Bij ruimtelijke ontwikkelingen moet rekening worden gehouden met de parkeerbehoefte en extra verkeersgeneratie die ontstaat door een nieuwe ontwikkeling. De gemeente Berkelland heeft in de geldende bestemmingsplannen parkeernormen opgenomen voor het hele grondgebied. De geldende parkeernorm is gebaseerd op basis van de te realiseren functie en de stedelijke zone waarin het plangebied zich bevindt. Voor de berekening van de parkeerbehoefte bij de voorliggende ontwikkeling wordt daarom bij deze parkeernormen aangesloten. Voor het berekenen van de verkeersgeneratie wordt aangesloten bij de CROW-publicatie 'Toekomstbestendig parkeren’ (publicatie 381, december 2018). Het CROW ontwikkelt en publiceert kennis op onder andere het gebied van verkeer en parkeren. Deze kencijfers zijn gebaseerd op literatuuronderzoek en praktijkervaringen van gemeenten. De kencijfers zijn landelijk (en juridisch) geaccepteerd en worden gezien als de meest betrouwbare gegevens met betrekking tot het bepalen van de verkeergeneratie en het benodigde aantal parkeerplaatsen. Overigens wordt opgemerkt dat bij iedere functie, in de CROW-publicatie, een maximum en minimum wordt genoemd. Dit is de bandbreedte. In dit geval wordt het gemiddelde gehanteerd. 3.2.2
Uitgangspunten
De gemeentelijke 'Parkeernormen gemeente Berkelland' en de publicatie 'Toekomstbestendig parkeren, publicatie 381 (december 2018)' van het CROW worden hiervoor aangehouden. In het kader van deze ontwikkeling wordt uitgegaan van de volgende uitgangspunten: • •
Stedelijke zone: rest bebouwde kom; Verstedelijkingsgraad: weinig stedelijk;
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
14
Bestemmingsplan “Gelselaar, Dorp 2010, herziening 2023-1 (Van Bevervoordestraat 17)” Vastgesteld • 3.2.3
Gewenste functie woning: ‘woning middeldure sector’ (parkeren op basis van Parkeernormen) gemeente Berkelland) ‘huis, tussen/hoek’ (verkeersgeneratie op basis CROW). Woning middelduur; 1.8 Woning tussen/hoek 1.5 Parkeren
Bij nieuwe ontwikkelingen moet rekening worden gehouden met de parkeerbehoefte die ontstaat door de nieuwe ontwikkeling. Aangesloten wordt bij ‘Parkeernormen gemeente Berkelland’. De nieuwe woningen moeten, op basis van de uitgangspunten van de gemeentelijke beleidsnormen, beschikken over 2*1.5 en 2*1.8= 6.6=7 parkeerplaatsen. De gemeente is met de projectontwikkelaar in een anterieure overeenkomst, overeengekomen, dat de nieuwe woningen worden toegewezen aan senioren. Gelet op de doelgroep senioren is het aannemelijk dat ook voor deze twee woningen met drie parkeerplaatsen kan worden volstaan. Echter dit moet de praktijk uitwijzen. Op eigen terrein worden er 6 parkeerplaatsen gerealiseerd. In het geval dat de praktijk uitwijst dat er een 7 e parkeerplaats nodig is, dan is er op de openbare weg voldoende parkeergelegenheid om aan de behoefte van een 7e parkeerplaats te voldoen. Mocht dat niet het geval zijn, dan zal de gemeente in de openbare ruimte 1 extra parkeerplaats realiseren. Geconcludeerd wordt dat het aspect 'parkeren' geen belemmering oplevert voor het voorliggend voornemen. Dit vanwege de nuancering wat betreft invulling van het plangebied. 3.2.4
Verkeersgeneratie
Met de voorgenomen ontwikkeling worden drie woningen toegevoegd. Er zal ten gevolge van de bouw van deze woningen sprake zijn van een beperkte toename van het aantal verkeersbewegingen (circa 30 per weekdagetmaal). De Van Bevervoordestraat en de omliggende wegen kunnen de toename van het aantal verkeersbewegingen eenvoudig en veilig afwikkelen. Vanuit verkeerskundig oogpunt zijn er dan ook geen bezwaren tegen de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling. Geconcludeerd wordt dat het aspect ‘verkeersgeneratie’ geen belemmering oplevert voor het voorliggende voornemen. 3.2.5
Conclusie
Geconcludeerd wordt dat het aspect ‘verkeer en parkeren’ geen belemmering vormt voor de uitvoerbaarheid van de in dit bestemmingsplan voorziene ontwikkeling.
3.3
Bezonningstudie
Gelet op de realisatie van de vier woningen is een bezonningstudio uitgevoerd. Dit vanwege de stand van de zon en de omliggende bebouwing. Uit de rapportage volgt dat de voorgenomen ontwikkeling geen onoverkomelijke hinder oplevert ten opzichte van de omliggende bebouwing. Voor de gehele rapportage wat betreft de bezonningsstudie wordt verwezen naar bijlage 1 behorende bij dit bestemmingsplan.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
15
Bestemmingsplan “Gelselaar, Dorp 2010, herziening 2023-1 (Van Bevervoordestraat 17)” Vastgesteld
HOOFDSTUK 4
BELEIDSKADER
Dit hoofdstuk beschrijft, voor zover van belang, het rijks-, provinciaal-, regionaal en gemeentelijk beleid. Naast de belangrijkste algemene uitgangspunten worden de specifieke voor dit plangebied geldende uitgangspunten weergegeven.
4.1
Rijksbeleid
4.1.1
Nationale Omgevingsvisie (NOVI)
4.1.1.1 Algemeen Nederland staat voor grote uitdagingen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Complexe opgaven zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie zijn nauw met elkaar verweven. Dat vraagt een nieuwe, integrale manier van werken waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zorgt voor een gezamenlijke aanpak die leidt tot een duurzaam perspectief voor onze leefomgeving. Dit is nodig om onze doelen te halen en is een zaak van overheid en samenleving. 4.1.1.2 Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1.
2.
3.
4.
Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie: Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut. Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal. Duurzaam economisch groeipotentieel: Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair. Sterke en gezonde steden en regio’s: Er zijn vooral in steden en stedelijke regio’s nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio’s behouden blijven.
Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio’s geborgd. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied: Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw. Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen wordt ingezet op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit vertegenwoordigt een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
16
Bestemmingsplan “Gelselaar, Dorp 2010, herziening 2023-1 (Van Bevervoordestraat 17)” Vastgesteld
4.1.1.3 Afwegingsprincipes De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven is combinaties te maken en win-win situaties te creëren, maar dit is niet altijd mogelijk. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1.
2.
3.
Combinatie van functies gaan voor enkelvoudige functies. In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte; Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. Het verschilt tussen gebieden wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling en tussen concurrentiekracht en leefbaarheid. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; Afwentelen wordt voorkomen. Het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie inwoners, zonder dat dit ten koste gaat van toekomstige generaties.
4.1.1.4 Toetsing van het initiatief aan de NOVI In voorliggend geval betreft het een plan waarbij geen nationale belangen in het geding zijn en er is geen sprake van enige belemmering met betrekking tot de prioriteiten zoals verwoord in de NOVI. Bij het uitwerken van het plan (qua functie en bouwmogelijkheden) is rekening gehouden met de kenmerken en identiteit van het gebied. Geconcludeerd wordt dat de NOVI geen belemmering vormt voor de in dit bestemmingsplan opgenomen ontwikkeling. 4.1.2
Ladder voor duurzame verstedelijking
4.1.2.1 Algemeen In de SVIR (de voorloper van de NOVI) is de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. Op 1 juli 2017 is de Ladder in het Besluit ruimtelijke ordening gewijzigd. Aanleiding voor de wijziging waren de in de praktijk gesignaleerde knelpunten bij de uitvoering van de Ladder en de wens om te komen tot een vereenvoudigd en geoptimaliseerd instrument. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij geldt een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Teneinde een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen ‘bestaand stedelijk gebied’ en ‘stedelijke ontwikkeling’. In de Bro zijn in artikel 1.1.1 definities opgenomen voor: bestaand stedelijk gebied: ‘bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur’.
stedelijke ontwikkeling: ´ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.´ Bij het beschrijven van de behoefte dient te worden uitgegaan van het saldo van de aantoonbare vraag naar de voorgenomen ontwikkeling (de komende tien jaar, zijnde de looptijd van het wijzigingsplan) verminderd met het aanbod in planologische besluiten, ook als het feitelijk nog niet is gerealiseerd (harde plancapaciteit). 4.1.2.2 Toetsing van het initiatief aan de ladder Wat betreft de 'Ladder voor duurzame verstedelijking' wordt opgemerkt dat deze van toepassing is bij 'nieuwe stedelijke ontwikkelingen' (3.1.6 Bro). Er zijn inmiddels meerdere gerechtelijke uitspraken geweest over deze begripsdefinitie.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
17
Bestemmingsplan “Gelselaar, Dorp 2010, herziening 2023-1 (Van Bevervoordestraat 17)” Vastgesteld
Uit Afdelingsjurisprudentie blijkt dat de vraag wanneer sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling in grote mate casuïstisch wordt beantwoord. Zo heeft de Afdeling uitgemaakt dat de bouw van 11 woningen niet als stedelijke ontwikkeling wordt gezien. De raad is van oordeel dat gelet op het aantal woningen dat het plan mogelijk maakt, het plan niet voorziet in een woningbouwlocatie of andere stedelijke ontwikkeling als bedoeld in artikel 1.1.1 eerste lid, aanhef en onder i van het Bro. Artikel 3.1.6, tweede lid, van het Bro is dan ook niet van toepassing (ABRvS 16 september 2015; ECLI:NL:RVS:2015:2921). Het toevoegen van drie woningen wordt op basis van de vorenstaande jurisprudentie niet geclassificeerd als ‘nieuwe stedelijke ontwikkeling’. De ladder hoeft verder niet te worden doorlopen. 4.1.3
Toetsing van het initiatief aan het rijksbeleid
Geconcludeerd kan worden dat het relevante ruimtelijke ordeningsbeleid op rijksniveau de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling niet in de weg staat.
4.2
Provinciaal beleid
Het provinciaal beleid is verwoord in tal van plannen. Het belangrijkste plan betreft de Omgevingsvisie Gelderland, die is verankerd in de Omgevingsverordening Gelderland. 4.2.1
Omgevingsvisie Gelderland
4.2.1.1 Algemeen Op 19 december 2018 is de Omgevingsvisie ‘Gaaf Gelderland’ vastgesteld. Op 1 maart 2019 is deze in werking getreden. De provincie wil Gelderland in de toekomst ‘gaaf’ houden, en vindt dat we daar nu wat voor moeten doen. De provincie staat voor stevige uitdagingen. Er zijn grote, verscheidene ontwikkelingen die ook Gelderland raken. Hierbij staan een gezond, veilig, schoon en welvarend Gelderland centraal. De focus ligt op duurzaamheid, verbondenheid en een krachtige economie als werkende bestanddelen voor een gezond, veilig, schoon en welvarend Gelderland. Om de focus op een duurzaam, verbonden en economisch krachtig Gelderland uit te werken, streeft de provincie zeven samenhangende ambities na. Met behulp van deze zeven ambities geeft de provincie hier uitvoering aan: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.
Energietransitie, van fossiel naar duurzaam; Klimaatadaptie: omgaan met veranderend weer; Circulaire economie: het sluiten van kringlopen; Biodiversiteit: werken met de natuur; Bereikbaarheid: duurzaam verbonden; Vestigingsklimaat: een krachtige, duurzame topregio; Woon- en leefomgeving: dynamisch, divers, duurzaam.
4.2.1.2 Continuering ruimtelijk beleid Een vijftal wettelijk verplichte planfiguren voor het provinciaal beleid voor de leefomgeving gaat sinds 2014 op in de Omgevingsvisie. Dit gaat over planfiguren voor ruimte, natuur, water, milieu en verkeer en vervoer. Vanuit de Omgevingsvisie 2014 zijn de volgende zaken van belang. Deze worden door de provincie Gelderland gecontinueerd. Het gaat om de thema’s: • • • • •
Ruimtelijk beleid; Waterbeleid; Milieubeleid; Natuur- en landschapsbeleid; Verkeers- en vervoerbeleid. BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
18
Bestemmingsplan “Gelselaar, Dorp 2010, herziening 2023-1 (Van Bevervoordestraat 17)” Vastgesteld
4.2.1.2 Toetsing van het initiatief aan de Omgevingsvisie Gelderland Relevant voor voorliggend plan is de zevende ambitie: Woon- en leefkwaliteit; dynamisch, divers, duurzaam. Om Gelderland voor mensen en bedrijven aantrekkelijk te houden, is de kwaliteit van de leefomgeving van groot belang. Bovendien draagt een goede kwaliteit van de leefomgeving bij aan gezondheid. Goed bereikbare voorzieningen, aansprekende evenementen, unieke cultuurhistorie, inspirerende culturele voorzieningen, een mooie natuur; het is allemaal van belang. Ook goed wonen hoort daarbij. Gelderland heeft op woongebied een bijzondere positie met uiteenlopende woonkwaliteiten, zowel stedelijke als landelijke. De Gelderse streken hebben ieder hun eigen aard, waar mensen zich thuis en verbonden met elkaar voelen. In de groeiende Gelderse steden komen veel activiteiten samen. Tegelijkertijd investeert de provincie in een vitaal platteland, juist als daar krimp plaatsvindt. Om het landschap open, groen en het voorzieningenniveau op peil te houden en leegstand te voorkomen, is bouwen binnen bestaand verstedelijkt gebied het vertrekpunt. De voorliggende ontwikkeling maakt de realisatie van drie extra woningen mogelijk. Met het plan wordt dan ook een bijdrage geleverd aan zowel de woningbehoefte als het verbeteren van het woon- en leefklimaat ter plaatse door het vervallen gebouw te herontwikkelen.
Daarom kan geconcludeerd worden dat het plan in overeenstemming is met de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland. 4.2.2
Omgevingsverordening Gelderland
4.2.2.1 Algemeen Met een ruimtelijke verordening stelt de provincie regels aan ruimtelijke plannen van gemeenten. De provincie richt zich hierbij op onderwerpen die van provinciaal belang zijn, zoals verstedelijking, natuur, nationale landschappen, water en glastuinbouw. Gemeenten krijgen op sommige terreinen meer beleidsvrijheid, terwijl ze op andere gebieden te maken krijgen met strikte provinciale richtlijnen. De regels in de verordening kunnen betrekking hebben op het hele provinciale grondgebied, delen of gebiedsgerichte thema's. Gemeenten moeten binnen een bepaalde termijn hun bestemmingsplan op deze regels afstemmen. 4.2.2.2 Van toepassing zijnde artikelen In voorliggend geval zijn de artikelen 2.2 (instructieregel bestemmingsplan doorwerking regionale woonagenda) en 2.65b (klimaatadaptatie) van de Omgevingsverordening van belang. Hieronder wordt ingegaan op de betreffende artikelen. In de volgende paragraaf wordt hieraan getoetst. Artikel 2.2 (instructieregel bestemmingsplan doorwerking regionale woonagenda) 1. 2.
Een bestemmingsplan maakt nieuwe woningen alleen mogelijk als die ontwikkeling past binnen een door Gedeputeerde Staten vastgestelde regionale woonagenda. Als een ontwikkeling niet past binnen de vigerende regionale woonagenda, kan een bestemmingsplan vooruitlopend op de eerstvolgende actualisatie van de regionale woonagenda nieuwe woningen toch mogelijk maken onder de volgende voorwaarden: a. er wordt voldaan aan de eisen van de Ladder voor duurzame verstedelijking; b. de ontwikkeling past binnen het meest recente provinciale beleid; c. er heeft aantoonbaar regionale afstemming plaatsgevonden over deze ontwikkeling, en d. Gedeputeerde Staten stemmen in met deze ontwikkeling.
Artikel 2.65b (klimaatadaptatie) 1.
2.
Voor zover een bestemmingsplan een nieuwe activiteit of ontwikkeling mogelijk maakt, bevat de toelichting bij het bestemmingsplan een beschrijving van de maatregelen of voorzieningen die worden getroffen om de risico’s van klimaatverandering te voorkomen of te beperken en de afweging die daarbij is gemaakt. In de beschrijving worden in ieder geval de volgende aspecten betrokken:
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
19
Bestemmingsplan “Gelselaar, Dorp 2010, herziening 2023-1 (Van Bevervoordestraat 17)” Vastgesteld
3.
a. waterveiligheid; b. wateroverlast; c. droogte; d. hitte. De beschrijving wordt opgesteld na overleg met in ieder geval het dagelijks bestuur van het waterschap waar de activiteit wordt verricht of de ontwikkeling plaatsvindt.
4.2.2.3 Toetsing van het initiatief aan de Omgevingsverordening Gelderland In de navolgende paragrafen wordt de voorgenomen ontwikkeling getoetst aan het regionaal woonbeleid (paragraaf 4.3) en het gemeentelijk woonbeleid (paragraaf 4.4). Uit de toetsing in de genoemde paragrafen blijkt dat de beoogde woningbouwontwikkeling zowel kwantitatief als kwalitatief passend is binnen de regionale en gemeentelijke beleidskaders. Kortheidshalve wordt hier verwezen naar de genoemde paragrafen. Hier wordt geconcludeerd dat de voorgenomen ontwikkeling invulling geeft aan de concrete woonbehoefte in de gemeente Berkelland en specifiek in het dorp Gelselaar. Ten aanzien van het aspect ‘klimaatadaptatie’ wordt na raadpleging van de Klimaatatlas van de gemeente Berkelland geconcludeerd dat de ontwikkeling een positieve bijdrage levert aan het beperken van de risico’s van klimaatverandering. Als gevolg van de voorgenomen ontwikkeling neemt het verhard oppervlak per saldo namelijk af, wat een bijdrage levert aan de waterbergingscapaciteit (en daarmee het tegengaan van droogte) en hittestress in het plangebied. Hiermee neemt het risico op eventuele negatieve gevolgen door piekbuien (wateroverlast) en hittestress af. Hierbij speelt eveneens mee dat bij het ontwerp rekening is gehouden met de invulling van de gronden.
Zo zorgt de inrichting van het plangebied met beplanting voor extra verkoelingsmogelijkheden. Op basis van de klimaatatlas loopt de Van Bevervoordestraat geen verhoogd risico als gaat om wateroverlast van piekbuien nu en in de toekomst. Daarnaast ligt het plangebied niet in een gebied met een verhoogd risico op overstromingen. Uit praktijkgegevens blijkt echter dat hier wel sprake is van (grond)wateroverlast. Het hemelwater wordt daarom niet in de tuin geïnfiltreerd, maar via het IT-riool afgevoerd. Geconcludeerd wordt dat de voorgenomen ontwikkeling in overeenstemming is met de van belang zijnde artikelen uit de Omgevingsverordening Gelderland. 4.2.3
Toetsing van het initiatief aan het provinciaal beleid
Hier wordt geconcludeerd dat de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling in lijn is met de provinciale beleidsambities zoals verwoord in de Omgevingsvisie Gelderland en verankerd in de Omgevingsverordening Gelderland.
4.3
Regionaal beleid
4.3.1
Regionale Woonagenda Achterhoek 2023 - 2030
4.3.1.1 Algemeen In de Achterhoek is het prachtig wonen en heerlijk leven. De regio biedt een rijk en complementair palet aan woningen (112.750 woningen) en woonmilieus: wonen met stedelijke voorzieningen in Doetinchem en Winterswijk, landelijk wonen aan de rand van de Vennebulten of Wolfersveen, aantrekkelijk wonen langs het water van de Oude IJssel of dorps wonen in een van de hechte gemeenschappen in de dorpen en buurtschappen zoals Beltrum, Mariënvelde of Toldijk. Het afwisselende en kleinschalige coulisselandschap in het landelijk gebied van de Achterhoek en rivieren en beken zoals de Aa-strang, de Oude IJssel, de Baakse Beek, de Berkel en de Slinge karakteriseren en verbinden onze buurtschappen, dorpen en steden. Binnen de Achterhoekse kernen en gemeenschappen staat sterke sociale verbondenheid - Naoberschap – hoog in het vaandel. Tel daarbij de ruime, groene en gezonde leefomgeving op en het resultaat is een regio die hoog scoort op ranglijsten rondom Brede Welvaart. BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
20
Bestemmingsplan “Gelselaar, Dorp 2010, herziening 2023-1 (Van Bevervoordestraat 17)” Vastgesteld
De regio Achterhoek wil de positie als gelukkige regio verder versterken en voor iedereen toegankelijk houden of maken. Daarom wordt continue geïnvesteerd in de kwaliteit van de woningvoorraad en de leefomgeving. Daarbij ziet de regio Achterhoek dat ze de komende jaren voor een aantal uitdagende opgaven staan. ‘Goed wonen in een vitale regio’. Dat is de centrale boodschap van de regionale woonagenda. De woonagenda kent drie centrale ambities, namelijk: 1. 2. 3.
Een passende woning voor iedereen Goed wonen voor een gezonde en duurzame Achterhoekse economie Wonen als basis voor de leefbaarheid
De drie ambities zijn doorvertaald in vier programmalijnen. 4.3.1.2 Programmalijnen 1.
2.
3.
4.
4.3.2
Vergroten woningvoorraad en versnelling productie • De Achterhoekse woningmarkt staat onder een groeiende druk en de woningtekorten zijn hoog. Steeds meer huishoudens hebben moeite om de gewenste woning te kopen of te huren. Als samenwerkende partijen voelt de regio een hoge urgentie om hier iets aan te doen, om de woningvoorraad te vergroten en de productie van woningen te versnellen. De regio voorziet een woningvraag tot en met 2030 van 4.800 woningen (Trend-basisscenario). • De ambitie is uitgesproken om 11.500 extra woningen te realiseren in de Achterhoek. Investeren in kwaliteit bestaande woningvoorraad • Nieuwbouw voegt slechts een fractie toe aan de Achterhoekse woningvoorraad. Als het gaat om de toekomstwaarde van de woningvoorraad, gaat het vooral over de kwaliteit van de bestaande woningen en buurten. De Achterhoek, een plek voor iedereen • De betaalbaarheid en beschikbaarheid van woningen in de Achterhoek staat voor veel mensen onder druk. Achterhoekers hebben moeite met het vinden van een passende woning met woonlasten passend bij hun inkomen. Daarnaast is het type aanbod van de woningen in de Achterhoek in toenemende mate een probleem: veel woningen passen niet bij de levensfase of woonbehoefte van woningzoekenden.
Met name voor jonge huishoudens, starters, ouderen, arbeidskrachten en aandachtsgroepen geldt dat er een grote behoefte is aan meer betaalbare woningen op de Achterhoekse woningmarkt. Wonen als integrale gebiedsopgave • Naast de woonopgaven staan we als Achterhoek de komende jaren aan de lat voor een aantal andere - aan woningbouw gerelateerde – grote opgaven. Daarbij staat het streven van de regio voor het behoud en de versterking van brede welvaart voor alle Achterhoekers centraal. We hebben met elkaar verschillende opgaven op het gebied van leefbaarheid, inclusiviteit, sociaaleconomische positie en gezondheid. Dit zijn thema’s die direct raken aan woongeluk en de kwaliteit van woonomgeving. Daarvoor blijft de regio investeren in deze opgaven om zo vitaliteit en toekomstbestendigheid van buurten en dorpen te waarborgen.
AWLO 2021: De juiste woning op de juiste plek
De Achterhoek is een fijne woonplek. De inwoners zijn doorgaans heel tevreden over hun woning en hun leefomgeving. De Achterhoek heeft een robuuste economie en scoort goed op Brede Welvaart. Het AWLO (Achterhoekse Woonwensen en Leefbaarheidsonderzoek) en de uitgevoerde woningmarktanalyses laten ook zien dat er een aantal uitdagingen zijn. De belangrijkste bevindingen van het uitgevoerde onderzoek zijn: ▪
▪
De bevolkingsontwikkeling van de Achterhoek is omgeslagen naar groei door vestiging van jonge huishoudens en gezinnen van buiten de regio en een afnemend vertrek van jonge huishoudens uit de regio. De beroepsbevolking in de Achterhoek neemt af. Migratie uit zowel binnenland als buitenland vangt dit deels op. Het aantal in te vullen vacatures stijgt.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
21
Bestemmingsplan “Gelselaar, Dorp 2010, herziening 2023-1 (Van Bevervoordestraat 17)” Vastgesteld
▪
▪
▪
▪
▪
▪ ▪
4.3.3
De druk op de woningmarkt loopt op. Er is nauwelijks keuze in de koopsector en de prijzen stijgen. Ook in de sociale huursector neemt de zoektijd toe en reageren steeds meer mensen op vrijkomende woningen. Om te voorkomen dat de druk verder oploopt, zijn meer woningen nodig. Door de stijging van de huizenprijzen raakt een deel van de woningvoorraad buiten bereik van huishoudens met een laag inkomen of een middeninkomen. Starters komen in de huidige situatie de koopmarkt niet op. In de huursector vormen de Uuthuuskes een welkome oplossing voor starters, ook in de koopsector zijn goedkope en betaalbare (starters)woningen nodig. Ouderen zeggen te willen verhuizen, maar stellen de stap vaak uit. Daar zijn verschillende redenen voor, waarvan gebrek aan geschikt woningaanbod er één is. Levensloopgeschikte woningen zijn er onvoldoende. In de sociale huursector bestaat de extra woningvraag per saldo geheel uit levensloopgeschikte woningen. Ook in de koopsector zijn meer voor ouderen geschikte woningen nodig. Bijna 40% van de woningvoorraad in de Achterhoek heeft een energielabel D of slechter. Bijna een kwart van de voorraad heeft een energielabel F of G. De meeste woningen met een slecht energielabel staan in de koopvoorraad en de voorraad van particuliere verhuurders.
Daarbij blijkt uit het AWLO dat veel mensen tevreden zijn met de energiezuinigheid van hun woning en daarom niet hard lopen om deze verder te verduurzamen. De woon- en leefomgeving in de Achterhoek is top. De waardering voor de woon- en leefomgeving is gestegen sinds het vorige onderzoek en ligt nu op een 8. Maar er zijn ook wel zorgen. In een deel van de wijken en buurten zijn de inwoners niet gerust op de positieve ontwikkeling van hun buurt. Er is een redelijk grote planvoorraad, maar slechts iets meer dan de helft van de plannen voor de periode tot 2025 heeft een harde planstatus. Er zijn veel plannen voor goedkope en betaalbare koopwoningen en voor levensloopgeschikte woningen. Dat sluit goed aan bij de woningbehoefte. De bouw hiervan blijft echter achter. Toetsing van het initiatief aan het regionaal beleid
Voorliggend bestemmingsplan voorziet in het toevoegen van drie woningen in het dorp Gelselaar, waarmee sprake is van een binnenstedelijke ontwikkeling op een inbreidingslocatie. Uit het AWLO blijkt dat nieuwe woningen nodig zijn vanwege de groei van de bevolking. De druk op de woningmarkt is sterk opgelopen. Zo is in de koopsector nauwelijks keuze, waardoor de prijzen zijn gestegen. Met voorliggend plan wordt een bijdrage geleverd aan het realiseren van voldoende woningen. Geconcludeerd wordt dat in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling in overeenstemming is met de Regionale Woonagenda Achterhoek 2023 – 2030 en het Achterhoeks Woonwensen en Leefbaarheidsonderzoek (AWLO) 2021.
4.4
Gemeentelijk beleid
4.4.1
Structuurvisie Berkelland
4.4.1.1 Algemeen De raad van de gemeente Berkelland heeft op 26 oktober 2010 de Structuurvisie Berkelland 2025 vastgesteld. De Structuurvisie Berkelland 2025 geeft richting aan het ruimtelijke, economische en maatschappelijke beleid van de gemeente Berkelland. Ruimtelijke en economische vraagstukken zijn de basis voor deze visie. Deze Structuurvisie is het vertrekpunt voor het verdere beleid van Berkelland voor de toekomst. Ten aanzien van het aspect 'wonen' is het behouden van de rust, de variatie en de kleinschaligheid van het woningaanbod in de toekomst het uitgangspunt van de gemeente. De gemeente Berkelland kenmerkt zich als gemeente waar diverse vormen van ruimtegebruik naast elkaar voorkomen. De vier hoofdkernen hebben daarbij ieder hun eigen kwaliteiten. Deze kwaliteiten worden verder versterkt.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
22
Bestemmingsplan “Gelselaar, Dorp 2010, herziening 2023-1 (Van Bevervoordestraat 17)” Vastgesteld
4.4.1.2 Gelselaar In de structuurvisie is voor de kleine kernen aangegeven wat de belangrijkste ontwikkeling tot 2025 betreffen. Gelselaar ligt in het noorden van de gemeente Berkelland op de grens van de Achterhoek en Twente. Het dorp is ontstaan als een agrarische nederzetting en kent geen eenduidige oriëntatie op één grote kern. Het dorp wordt ook wel 'het ganzendorp' genoemd, omdat hier vroeger veel ganzen werden gehouden op het laag gelegen, moerassig broekland. Het dorp is goed behouden, als gekeken wordt naar het verleden. Het gaat dan om het stratenpatroon, de bebouwing en opbouw van het dorp. Omdat deze bijzondere historische eigenschappen te behouden voor de toekomst heeft Gelselaar de status van beschermd dorpsgezicht gekregen. Het dorp heeft een rijk verenigingsleven, beschikt over een basisschool en cafévoorzieningen. Gelselaar hecht waarde aan de zichtrelaties tussen de dorpskom en de open essen. Ook de karakteristieke en monumentale panden vormen een belangrijk onderdeel van het toekomstige beschermde dorpsgezicht. Gelselaar ontwikkelt plannen om het dorpshuis op te waarderen. 4.4.1.3 Toetsing van het initiatief aan de Structuurvisie Berkelland 2025 Met de voorliggende ontwikkeling worden drie woningen toegevoegd in de het dorp Gelselaar, waarmee een karakteristiek gebouw een toekomstbestendige bestemming krijgt.
Daarnaast wordt een bijdrage geleverd aan de woningbehoefte. Het plan draagt dan ook vanuit planologisch oogpunt bij aan het verbeteren van het woon- en leefklimaat ter plaatse evenals de ruimtelijke kwaliteit. Geconcludeerd wordt dat de ontwikkeling aansluit bij de uitgangspunten zoals geformuleerd in de Structuurvisie Berkelland 2025. 4.4.2
Woonvisie gemeente Berkelland 2020 - 2025
4.4.2.1 Algemeen De Woonvisie 2020-2025 laat zien welke ambitie de gemeente Berkelland heeft op het gebied van wonen. Hierdoor kan de gemeente aan de slag met haar partners, zoals corporaties, maatschappelijke organisatie, ondernemers en inwoners. Samen wordt gezorgd voor een aantrekkelijke woningmarkt voor iedereen die in Berkelland woont of wil komen wonen. In deze woonvisie richt de gemeente zich op drie ambities: 4.4.2.2 Toekomstgericht woningen en wijken De gemeente wil een duurzame en levensloopbestendige woningvoorraad. Dat houdt in dat de kwaliteit en duurzaamheid van woningen moet worden verbeterd. Daarnaast is er aandacht voor de wijk, de kern en het buitengebied. Ook deze dienen toekomstbestendig te worden om er prettig te kunnen wonen. Dat doet de gemeente door (financiële) ondersteuning te bieden, verduurzaming van woningen te promoten, op zoek te gaan naar nieuwe initiatieven en door te kiezen voor een integrale wijkaanpak. 4.4.2.3 Aantrekkelijke nieuwe woningen De gemeente biedt ruimte voor goede, innovatieve woningbouwplannen. Met name zet de gemeente in op woningen die nu niet of onvoldoende beschikbaar is. De gemeente ziet dat dit met name geldt voor de doelgroepen jongeren en senioren. Daarnaast kijkt de gemeente naar vernieuwende woonvormen, flexwonen en is aandacht voor (kleinere) doelgroepen, zoals arbeidsmigranten en woonwagenbewoners.
Ook wil de gemeente vestigers een plek bieden. 4.4.2.4 Wonen, welzijn en zorg De gemeente wil dat ouderen zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen. Lukt dit niet, dan moet er voldoende en divers aanbod aan huisvesting zijn in de kernen voor mensen met een zorgvraag. Hiervoor helpt de gemeente onder andere de verbinding tussen corporaties en zorgpartijen te verbeteren, wordt gezocht BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
23
Bestemmingsplan “Gelselaar, Dorp 2010, herziening 2023-1 (Van Bevervoordestraat 17)” Vastgesteld
naar geschikte locaties voor woonzorginitiatieven in de kernen en staat de gemeente open voor CPOinitiatieven voor ouderen. Ook realiseert de gemeente maatwerk voor doelgroepen als statushouders, beschermd wonen en maatschappelijke opvang. 4.4.2.5 Toetsing woonvisie Voorliggende ontwikkeling voorziet in de realisatie van vier woningen (toevoeging van drie) op een vervallen woonperceel. De nieuwe woningen zullen voldoen aan de hedendaagse duurzaamheidseisen en dragen daarmee bij aan de ambitie om toekomstbestendige woningen in de gemeente te realiseren. Met de realisatie van de woningen wordt tevens de doorstroming om de woningmarkt bevorderd. Geconcludeerd wordt dat het voornemen in overeenstemming is met de ‘Woonvisie gemeente Berkelland 2020 - 2025. 4.4.3
Conclusie toetsing aan het gemeentelijk beleid
Gezien het vorenstaande wordt geconcludeerd dat de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling past binnen de kaders als gesteld in het gemeentelijk beleid.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
24
Bestemmingsplan “Gelselaar, Dorp 2010, herziening 2023-1 (Van Bevervoordestraat 17)” Vastgesteld
HOOFDSTUK 5
MILIEU- EN OMGEVINGSASPECTEN
Op grond van artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening moet in de toelichting op het bestemmingsplan een beschrijving worden opgenomen van de wijze waarop de milieukwaliteitseisen bij het plan zijn betrokken. Daarbij moet rekening gehouden worden met de geldende wet- en regelgeving en met de vastgestelde (boven)gemeentelijke beleidskaders. Bovendien is een bestemmingsplan vaak een belangrijk middel voor afstemming tussen de milieuaspecten en ruimtelijke ordening. In dit hoofdstuk worden de resultaten van het onderzoek naar de milieukundige uitvoerbaarheid beschreven. Het betreffen de thema’s geluid, bodem, luchtkwaliteit, lichthinder, externe veiligheid, milieuzonering, ecologie, archeologie en cultuurhistorie en het Besluit milieueffectrapportage.
5.1
Milieuzonering
5.1.1
Algemeen
Zowel de ruimtelijke ordening als het milieubeleid stellen zich ten doel een goede kwaliteit van het leefmilieu te handhaven en te bevorderen. Dit gebeurt onder andere door milieuzonering. Onder milieuzonering verstaan we het aanbrengen van een voldoende ruimtelijke scheiding tussen milieubelastende bedrijven of inrichtingen enerzijds en milieugevoelige functies als wonen en recreëren anderzijds. De ruimtelijke scheiding bestaat doorgaans uit het aanhouden van een bepaalde afstand tussen milieubelastende en milieugevoelige functies. Die onderlinge afstand moet groter zijn naarmate de milieubelastende functie het milieu sterker belast. Milieuzonering heeft twee doelen: ▪ ▪
het voorkomen of zoveel mogelijk beperken van hinder en gevaar bij woningen en andere gevoelige functies; het bieden van voldoende zekerheid aan bedrijven dat zij hun activiteiten duurzaam onder aanvaardbare voorwaarden kunnen uitoefenen.
Voor het bepalen van de aan te houden afstanden wordt de VNG-uitgave “Bedrijven en Milieuzonering” uit 2009 gehanteerd. Deze uitgave bevat een lijst, waarin voor een hele reeks van milieubelastende activiteiten (naar SBI-code gerangschikt) richtafstanden zijn gegeven ten opzichte van milieugevoelige functies. De lijst geeft richtafstanden voor de ruimtelijk relevante milieuaspecten geur, stof, geluid en gevaar. De grootste van de vier richtafstanden is bepalend voor de indeling van een milieubelastende activiteit in een milieucategorie en daarmee ook voor de uiteindelijke richtafstand. De richtafstandenlijst gaat uit van gemiddeld moderne bedrijven. Als bekend is welke activiteiten concreet worden uitgeoefend, kan gemotiveerd worden uitgegaan van de daadwerkelijk te verwachten milieubelasting, in plaats van de richtafstanden. De afstanden worden gemeten tussen enerzijds de grens van de bestemming die de milieubelastende functie(s) toelaat en anderzijds de uiterste situering van de gevel van een milieugevoelige functie die op grond van het bestemmingsplan mogelijk is. Hoewel deze richtafstanden indicatief zijn, volgt uit jurisprudentie dat deze afstanden als harde eis gezien worden door de Raad van State bij de beoordeling of woningen op een passende afstand van bedrijven worden gesitueerd. 5.1.2
Gebiedstypen
Volgens de VNG-uitgave “Bedrijven en Milieuzonering” moet eerst worden beoordeeld of in de omgeving sprake is van een ‘rustige woonwijk’ of een ‘gemengd gebied’. Een rustige woonwijk is een woonwijk die is ingericht volgens het principe van functiescheiding. Overige functies komen vrijwel niet voor. Langs de randen is weinig verstoring van verkeer. In de VNG-uitgave wordt het buitengebied veelal gerekend tot het omgevingstype ‘rustige woonwijk’. Een ‘gemengd gebied’ is een gebied met een matige tot sterke functiemenging. Direct naast woningen komen andere functies voor, zoals winkels, horeca en kleine bedrijven. Het plangebied ligt in het dorp Gelselaar, waar een beperkte verscheidenheid aan functies voorkomt. Daarom wordt voor dit plan uitgegaan van het omgevingstype ‘rustige woonwijk’.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
25
Bestemmingsplan “Gelselaar, Dorp 2010, herziening 2023-1 (Van Bevervoordestraat 17)” Vastgesteld
Milieucategorie 1 2 3.1 3.2 4.1 4.2 5.1 5.2 5.3 6
5.1.3
Richtafstanden tot omgevingstype rustige woonwijk 10 m 30 m 50 m 100 m 200 m 300 m 500 m 700 m 1.000 m 1.500 m
Richtafstanden tot omgevingstype gemengd gebied 0m 10 m 30 m 50 m 100 m 200 m 300 m 500 m 700 m 1.000 m
Situatie plangebied
5.1.3.1 Algemeen Aan de hand van vorenstaande regeling is onderzoek verricht naar de feitelijke situatie. De VNG-uitgave “Bedrijven en Milieuzonering” geeft een eerste inzicht in de milieuhinder van inrichtingen. Zoals reeds hiervoor genoemd, wordt bij het realiseren van nieuwe bestemmingen gekeken naar de omgeving waarin de nieuwe bestemmingen gerealiseerd worden. Hierbij spelen twee vragen en rol: 1. 2.
past de nieuwe functie in de omgeving? (externe werking); laat de omgeving de nieuwe functie toe? (interne werking).
5.1.3.2 Externe werking Hierbij gaat het met name om de vraag of de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling leidt tot een situatie die, vanuit hinder of gevaar bezien, in strijd is te achten met een goede ruimtelijke ontwikkeling. Daarvan is sprake als het woon- en leefklimaat van omwonenden in ernstige mate wordt aangetast. De functie ‘wonen’ betreft geen milieubelastende functie en is daarom niet opgenomen in de VNG-uitgave ‘Bedrijven en Milieuzonering’. Vorenstaande betekent dat ten aanzien van de functie ‘wonen’ er geen sprake is van een aantasting van het woon- en leefklimaat van omliggende bebouwing. 5.1.3.3 Interne werking Hierbij gaat het om de vraag of de nieuwe functie binnen het plangebied hinder ondervindt van bestaande functies in de omgeving. Omgekeerd gaat het om de vraag of bestaande functies in de omgeving belemmerd worden in de bedrijfsvoering door de nieuwe milieugevoelige functies. In dit geval wordt de woning binnen het plangebied aangemerkt als een milieugevoelige functie. Rondom het plangebied bevinden zich verschillende locaties waar op basis van het geldende planologische regime milieubelastende functies zijn toegestaan. Bij agrarische bedrijven geldt, op basis van de VNG-uitgave ‘Bedrijven en milieuzonering’, de grootste richtafstand veelal voor het aspect geur.