Bijlage 1 Rapportage haalbaarheidsonderzoek jan 2019
Tekst van het document
CONCEPT-RAPPORTAGE HAALBAARHEIDSONDERZOEK BINNENSPORTACCOMMODATIES RUURLO januari 2019
LEESWIJZER INHOUD
BLZ.
Samenvatting 1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
3-4
Inleiding 1.1
Aanleiding
5
1.2
Proces
5-6
1.3
Rapportage
6
Sport in Berkelland 2.1
Sportbeleid in Berkelland
7-8
2.2
Sportdeelname Ruurlo; verenigingen en leden
8-9
Voorzieningen binnensportaccommodaties 3.1
Huidige voorzieningen binnensport
10-11
3.2
Sporthal ’t Rikkenhage
11-13
3.3
Gymzaal Schoolstraat
13-14
3.4
Conclusies huidige voorzieningen en gebruik
14-16
Toekomstige behoefte 4.1
Ruimtebehoefte primair onderwijs
17-18
4.2
Ruimtebehoefte sportverenigingen
18-19
4.3
Conclusies toekomstige ruimtebehoefte
19-20
Scenario’s binnensportaccommodaties 5.1
Scenario 1: Sporthal
21-22
5.2
Scenario 2: Sporthal + aanbouw gymsport, gymzaal
22-23
5.3
Scenario 3: Sporthal, gymzaal + aanbouw gymsport
23-24
Locatie-onderzoek 6.1
Potentiële locaties
25-30
6.2
Analyse locaties
30-39
6.3
Voorkeursscenario
39-41
6.4
Voorkeurslocatie
41-42
6.5
Stedenbouwkundig onderzoek
42-44
Uitwerking voorkeursscenario 7.1
Ruimtelijk en functioneel PvE / technisch ambitiedocument
45-46
7.2
Investering- en exploitatiebegroting
46-47
Conclusies en aanbevelingen 8.1
Conclusie en besluitvorming scenario/locatie
2
48
SAMENVATTING In 2017 is er door de werkgroep binnensportaccommodaties Ruurlo tijdens de College on Tour een presentatie gehouden over de actuele situatie van de binnensport in Ruurlo. In het vervolg hierop heeft de kerngroep, bestaande uit een afvaardiging van de werkgroep en de gemeente, in een verkenning de problematieken en de toekomstige behoefte verder in beeld gebracht. Op basis van deze verkenning zijn er een aantal mogelijke scenario’s opgesteld met als doelstelling de binnensportaccommodaties in Ruurlo toekomstbestendig te maken. Deze verkenning heeft geleid tot de bestuurlijke keuze van de gemeente Berkelland om deze scenario’s verder te onderzoeken. Een belangrijk onderdeel in het verdere onderzoek vormde de keuze voor één van deze mogelijke scenario’s en de locatiekeuze. In het voorliggende rapport zijn de scenario’s en de mogelijke locaties verder uitgewerkt evenals een globale uitwerking van de investering en exploitatie van een dergelijke voorziening. Op basis van het onderzoek en diverse overleggen die er gevoerd zijn met de kerngroep, gemeente en de diverse verenigingen rondom de mogelijke scenario’s is het advies om een sporthal te realiseren die bestaat uit een vloeroppervlak van totaal 28 x 64 meter (bestaande uit vier zaaldelen). Daarnaast blijft de gymzaal aan de Schoolstraat, nabij de Kerst Zwartschool, vooralsnog gehandhaafd.
Met deze nieuwe sportvoorziening voldoet Ruurlo aan de toekomstige behoefte van de diverse sportverenigingen, daarnaast wordt de capaciteit van de gymzaal ook ingezet voor RGV. Een dergelijke voorziening vraagt, inclusief alle benodigde ruimtes als berging, kleed- en wasruimtes, horeca, verkeersruimtes en overige ruimtes een ruimtebudget van 3.245 m² BVO. Enkele onderdelen hiervan (bv. onderdeel horecavoorzieningen) kunnen evt. op een verdieping gerealiseerd worden zodat er rekening moet worden gehouden met een voetprint van zo’n 3.000 m². Voor wat betreft het parkeren dient er rekening gehouden te worden met een benodigd aantal van 81 parkeerplaatsen1 en een oppervlak van circa 2.025 m². De te verwachten investering bedraagt circa € 7,1 miljoen inclusief de bijkomende kosten en BTW voor een sporthal van circa 3.245 m² BVO. Op basis van de klokuurvergoedingen vanuit het onderwijs en de structurele verhuur aan sportverenigingen levert dit op jaarbasis een verwachte huuropbrengst op van circa € 106.620. In totaal betreffen de minimale verwachte uitgaven op basis van de gemiddelde kapitaallasten en de exploitatielasten wat betreft onderhoud, schoonmaak en de energiehuishouding circa € 462.145. Wanneer de inkomsten en de uitgaven (excl.
kosten beheer en inkomsten horeca) naast elkaar gezet worden en de kapitaallasten (€ 251.220) niet meegenomen worden levert dit op basis van de huidige berekeningen een tekort op van € 104.305. De huidige exploitatiebijdrage aan Stichting Zwembad Ruurlo betreft daarnaast € 60.000.
1 De huidige norm volgens de Verordening van de gemeente Berkelland is 2,5 parkeerplaats per 100 m² BVO.
3
Op basis van het locatieonderzoek is de locatie Nieuwe Weg als voorkeurslocatie naar voren gekomen. Op deze locatie vindt er een centralisering van de binnen- en buitensport plaats. Tevens is deze locatie centraal gelegen in Ruurlo. Gezien het ruimtebudget is het van belang om de nieuwe sportvoorziening deels te situeren op de huidige aanwezige voetbalvelden. Gezien deze gewenste ligging en de woningbouw in de omgeving is er een stedenbouwkundig onderzoek uitgevoerd.
4
1.
INLEIDING
1.1
AANLEIDING
Na een succesvolle afronding van de privatisering van de buitensport is de gemeente Berkelland aan de slag gegaan met de vernieuwing van de binnensportaccommodaties. In de kern Ruurlo gaat het om de sporthal ‘t Rikkenhage (bouwjaar 1978) en gymzaal Schoolstraat (bouwjaar 1958), beiden inmiddels 40 jaar en ouder. In juli 2017 is er door de werkgroep binnensportaccommodaties Ruurlo (een afvaardiging van de huidige gebruikers) een presentatie gehouden tijdens de ’College on Tour’ over de actuele situatie van ‘hun’ binnensportaccommodaties. In het vervolg op deze presentatie heeft de kerngroep2, bestaande uit een afvaardiging van de werkgroep en de gemeente, een plan van aanpak opgesteld met als doelstelling de binnensportaccommodaties in Ruurlo toekomstbestendig te maken wat betreft kwaliteit, kwantiteit, beheersbaarheid en duurzaamheid. Hiertoe heeft de kerngroep een verkenning uitgevoerd om inzicht te krijgen en geven in het actuele beeld van het onderhoud en de huidige en toekomstige behoefte aan binnensport. In deze verkenning werden knelpunten geconstateerd met betrekking tot het gebruik, de functionaliteit en maatvoering, de staat van onderhoud en exploitatie en de gevolgen hiervan voor de sportverenigingen.
Op basis van deze verkenning is geconcludeerd dat de sporthal en de gymzaal weliswaar goed zijn onderhouden, maar kwalitatief en kwantitatief niet meer voldoen aan de huidige sporttechnische eisen. Om te komen tot verbetering heeft de kerngroep meerdere mogelijke oplossingsscenario’s voorgesteld, die door de werkgroep en de kerngroep zijn besproken. Dit heeft geleid tot een drietal voorkeursscenario's met een zekere prioritering. Belangrijk hierin is de afweging of een investering in de bestaande accommodaties rendabel is in relatie tot de gemeentelijke doelstellingen op het gebied van duurzaamheid (de gemeente wil in 2030 energieneutraal zijn). Door middel van het uitvoeren van een haalbaarheidsonderzoek, in nauwe samenwerking met de kerngroep, naar de optimalisering van de binnensportaccommodaties in de kern Ruurlo kan er een keuze gemaakt worden om te komen tot een toekomstgerichte en toekomstbestendige voorzieningenstructuur voor de binnensport en het bewegingsonderwijs in Ruurlo.
1.2
PROCES
In de afgelopen periode is in samenwerking met de kerngroep – bestaande uit een vertegenwoordiging van de sportverenigingen, scholen, exploitant en de gemeente - het onderzoek uitgevoerd. In een aantal interactieve werkbijeenkomsten met de kerngroep zijn de verschillende scenario’s besproken. Hierbij is gekeken naar de ruimtebehoefte van de diverse verenigingen en het bewegingsonderwijs. Daarnaast zijn er kaders en uitgangspunten voor de mogelijke locaties vastgesteld. Op basis van deze kaders en uitgangspunten zijn de mogelijke scenario’s en de mogelijke locaties in beeld gebracht en besproken met de kerngroep. Ook is er
2 De kerngroep bestaat uit een vertegenwoordiging vanuit de sport (volleybalvereniging en RGV)m Stichting Zwembad
Ruurlo, het onderwijs en de gemeente.
5
gesproken met een verkeers- en stedenbouwkundige van de gemeente om te kijken naar de ruimtelijke inpasbaarheid en de infrastructurele mogelijkheden bij de verschillende scenario’s en locaties. Daarnaast zijn de diverse (sport)verenigingen op de hoogte gehouden van de voortgang van het onderzoek. Gezien het vraagstuk rondom het scenario om wel of geen specifieke ruimte te realiseren voor de RGV (gymvereniging) is er een regionaal overleg geïnitieerd en heeft de RGV extra interne overleggen gevoerd om het capaciteitsvraagstuk helder in beeld te krijgen. Tevens is de verantwoordelijke wethouder regelmatig geïnformeerd over de voortgang van het onderzoek. Om te komen tot een zorgvuldige en weloverwogen keuze voor een voorkeursscenario, is er specifiek gekeken naar de ruimtemogelijkheden en ruimtebehoefte waarbinnen de nieuwe voorziening gerealiseerd zou kunnen worden. Om te komen tot een voorkeurslocatie zijn de verschillende locaties in beeld gebracht en onderzocht op verschillende aspecten als: ruimtelijke inpasbaarheid, ligging, infrastructuur en haalbaarheid. De resultaten van het onderzoek naar de verschillende scenario’s en locaties zijn uitvoerig besproken in de kerngroep, waarna de kerngroep een advies over een voorkeursscenario en voorkeurslocatie heeft vastgesteld.
1.3
RAPPORTAGE
In deze rapportage wordt verslag gedaan van het haalbaarheidsonderzoek ten behoeve van de optimalisering van de binnensportaccommodaties in de kern Ruurlo en de uitkomst daarvan. Op basis van de inventarisatie, beoordeling, analyse van alle in beeld gebrachte scenario’s en locaties is er een voorkeursscenario en -locatie uit het onderzoek naar voren gekomen. In januari 2019 heeft de kerngroep een advies uitgebracht met betrekking tot een voorkeursscenario en -locatie. De portefeuillehouder van de gemeente Berkelland zal aan de hand van het advies van de kerngroep het College een voorstel voorleggen over het voorkeursscenario en – locatie voor de optimalisering van de binnensportvoorzieningen in Ruurlo en het verdere proces.
6
2.
SPORT IN RUURLO
2.1
SPORTBELEID IN BERKELLAND
De gemeente Berkelland bestaat uit leefbare, vitale kernen en een aantrekkelijk buitengebied. Volgens de door het Rijk opgestelde Leefbaarometer hoort Berkelland bij de meest leefbare gebieden van Nederland. Het College van B&W stelt het behoud van leefbaarheid als centrale opgave, rekening houdend met de demografische verandering. Die opgave is door de gemeente uitgewerkt in het programma Demografische Ontwikkelingen, dat streeft naar vitale en leefbare kernen, nu en in de toekomst. Om de leefbaarheid op peil te houden zal geïnvesteerd moeten worden in kwaliteit en vitaliteit van de dorpen, in de voorzieningen, het verenigingsleven, in de gebouwen en de openbare ruimte. ‘Samen aan de slag voor een vitale en leefbare gemeente Berkelland’ De gemeente Berkelland wil ook in de toekomst een kwalitatief sterke voorzieningenstructuur en een goede ruimtelijke kwaliteit van de centra van de dorpen behouden. Verenigingen dragen bij aan de leefbaarheid doordat ze de sociale cohesie en de verbinding onderling in het dorp versterken. Er zijn veel verenigingen in Berkelland en het verenigingsleven bloeit, hiervan is ook sprake in de kern Ruurlo. Wel is de verwachting dat het aantal leden bij verschillende typen verenigingen in de komende jaren verder terug zal lopen. Vooral het aantal jeugdleden zal naar verwachting teruglopen, terwijl het aantal oudere leden nog een tijdlang zal toenemen.
Deze vergrijzing heeft gevolgen voor het sportaanbod, dat ook meer ingericht moet worden op de wensen en mogelijkheden van ouderen. Jongeren willen tegenwoordig minder verplichtingen en meer keuzevrijheid en flexibiliteit. Steeds meer mensen zijn op zoek naar zelfregie in het moment van sporten en waar en met wie er wordt gesport. Sportbeoefening vindt dus steeds vaker plaats in ongeorganiseerd verband. Bron: Rapportage sport 2018 (Sociaal en Cultureel Planbureau) De gemeente Berkelland heeft geen specifiek sportbeleid. Sport is integraal als doel en middel verweven in diverse programma’s. De gemeente zet zich in als faciliterende overheid, op de inzet van combinatiefunctionarissen, op clustering van activiteiten voor een optimale exploitatie en verzelfstandiging van gemeentelijke sportaccommodaties. De gemeente Berkelland heeft in de uitvoeringsagenda acties staan om de effecten die de demografische verandering met zich meebrengt zo positief en optimaal mogelijk te begeleiden. Met als belangrijkste doel investeren in kwaliteit en ruimte om zo, ook met het oog op de demografische verandering, de leefbaarheid in de kernen en het buitengebied in de toekomst goed te houden. In onderstaand figuur is de demografische ontwikkeling te zien van de gemeente Berkelland.
7
Figuur 1: Verwachte ontwikkeling bevolking Gemeente Berkelland. Bron: Primos 2017
Er zijn geen recente gegevens bekend van de demografische ontwikkeling in de kern Ruurlo. Wanneer er gekeken wordt naar de ontwikkeling van de afgelopen jaren in de kern Ruurlo geeft dit het volgende beeld. Hierbij is te zien dat er een daling is van 2 % in het aantal inwoners.
Figuur 2: Aantal inwoners Ruurlo, 2013-2018. Bron: allecijfers.nl
2.2
SPORTDEELNAME RUURLO: VERENIGINGEN EN LEDEN
In Ruurlo zijn verschillende sportverenigingen die gebruik maken van de binnensportaccommodaties. De werkgroep sport heeft in een eerder stadium de ledenaantallen in kaart gebracht van de afgelopen jaren (vanaf 2014). Hierin is te zien dat de RGV (gymsportvereniging) eerst een lichte groei had, maar vanaf 2015 een daling laat zien in ledenaantallen. RGV blijft wel de grootste verenigingen in de kern Ruurlo. De overige verenigingen zijn stabiel in ledenaantallen. In onderstaand overzicht zijn de sportverenigingen weergegeven die structureel gebruik maken van de verschillende binnensportaccommodaties in Ruurlo. Tevens zijn bij de verschillende sportverenigingen de totale ledenaantallen benoemd van de afgelopen jaren.
8
Sportvereniging
2014
2015
2016
2017
2018
Volleybal Tornax
192
185
194
192
186
Handbal Blauw-wit
85
79
93
88
76
BC Ruurlo (badminton)
40
43
45
49
43
Dynamic tennis
12
15
18
20
22
RGV (gymsport)
449
468
452
419
342
Figuur 3: Overzicht totale ledenaantallen
9
3.
VOORZIENINGEN BINNENSPORTACCOMMODATIES
3.1
HUIDIGE VOORZIENINGEN BINNENSPORT
Ruurlo kent twee binnensportaccommodaties bestaande uit sporthal ’t Rikkenhage en de gymzaal aan de Schoolstraat (nabij de Kerst Zwartschool). Beide accommodaties zijn op leeftijd en in een eerdere verkenning zijn knelpunten geconstateerd met betrekking tot het gebruik, de functionaliteit en maatvoering, de staat van onderhoud en exploitatie en de gevolgen hiervan voor de sportverenigingen. In onderstaande overzichtskaart is de ligging weergegeven van de twee binnensportvoorzieningen in de kern Ruurlo.
Figuur 4: Overzichtskaart binnensportvoorzieningen Ruurlo
In onderstaand overzicht is per binnensportaccommodatie weergegeven welke soort accommodatie het betreft, uit hoeveel zaaldelen de voorziening bestaat, welke afmetingen de sportvloer heeft en wie eigenaar en/of exploitant is van de accommodatie. Naam
Soort
Zaaldeel
Afmetingen
Eigenaar
Beheer/exploitatie
’t Rikkenhage
Sporthal
1
22 x 41 x 7
Gemeente
Stichting Zwembad Ruurlo
Schoolstraat
Gymzaal
1
10 x 20 x 5,5
Gemeente
Stichting Zwembad Ruurlo
2
1.102 m2 sport
Totaal
10
Voor de berekening van de totaal beschikbare capaciteit per gymzaal of sporthal is uitgegaan van: -
26 klokuren bewegingsonderwijs voor gebruik door het basisonderwijs 3
-
63 uur aanvullende beschikbare capaciteit voor verhuur buiten de schooltijden (35 uur op
doordeweekse dagen (ma-vrij 15.30-22.30 uur) en in het weekend 28 uur (zat/zon 08.30-22.30 uur, betreft 14 uur per dag). Op basis van deze uitgangspunten kan er per zaaldeel 89 uur per week gesport worden (26 + 63). Hierbij dient wel opgemerkt te worden dat deze rekenkundige benadering ook uren berekend c.q. meeneemt die moeilijker zijn om te verhuren vanwege geldende beperkingen vanuit de verschillende sportbonden m.b.t. het organiseren van wedstrijden of doordat deze uren niet geschikt zijn als trainingsdag/-avond (bv. zondagavond tot 22.30 uur). Dit blijkt ook uit de eerdere verkenning van de werkgroep sport. Gezien de grote groepen jeugd is er voornamelijk vraag naar tijden tussen 18.00-20.00 uur. De tijden van 21.00-22.30 uur zijn moeilijker te verhuren. Hieronder worden de verschillende aanwezige binnensportvoorzieningen in de kern Ruurlo verder toegelicht.
3.2
SPORTHAL ‘T RIKKENHAGE
Sporthal ’t Rikkenhage is gelegen aan de Fürstenauerstraat in Ruurlo. De sporthal is centraal gelegen in de kern Ruurlo en ligt naast het Kulturhus en sportpark ’t Rikkelder, waar VV Ruurlo gevestigd is. De gemeente is eigenaar van sporthal ’t Rikkenhage (bouwjaar 1978). De sporthal oogt gedateerd, maar is in redelijke staat en heeft een boekwaarde van € 47.660 (per 1-1-2018). Op basis van het MJOP moet er de komende jaren (t/m 2023) voor circa € 270.000 geïnvesteerd worden voor wat betreft groot onderhoud. Dit betreft o.a. het vervangen van het voeg- en tegelwerk, vervangen dakbedekking, vernieuwen van de plafond- en wandsystemen, het vervangen van de sportvloer en het vernieuwen van de verwarmingsinstallaties. Het dagelijkse onderhoud betreft circa € 6.000 per jaar. De accommodatie voldoet niet aan de eisen van de brandveiligheid (rapport Brandweer 23 juni 2016), o.a. het firetdoek dient in de sporthal en de gangen vervangen te worden. In afwachting van de besluitvorming over de toekomst van de binnensport in Ruurlo is er goedkeuring om deze noodzakelijke aanpassingen uit te stellen tot (voorlopig) 2019. Het beheer en de exploitatie van de sporthal wordt verzorgd door Stichting Zwembad Ruurlo. Zij ontvangen een jaarlijkse exploitatiebijdrage van de gemeente Berkelland van circa € 60.000 (2018), voor het beheer en de exploitatie van de sporthal én de gymzaal.
De sporthal bestaat uit 1 zaaldeel en is niet voorzien van een scheidingswand, de vloerafmeting betreft 22 x 41 x 7 meter. Doordat de sporthal maar uit 1 zaaldeel bestaat beperkt dit de verhuur. Daarnaast voldoet de afmeting niet meer aan de huidige sporttechnische norm voor zaalsporten en beperkt deze de functionaliteit vanwege een beperkte uitloopruimte rondom de velden. Er is,
3 In de verordening onderwijshuisvesting wordt uitgegaan van een beschikbare capaciteit van 26 klokuren van een gymzaal
voor het basisonderwijs.
11
ook vanuit het gebruik door de diverse verenigingen, gebrek aan voldoende bergruimte en kleedkamers. Aan de sporthal is ook de handboogschietvereniging gehuisvest. Zij hebben een eigen ingang en oefen- en ontmoetingsruimte. De handboogschietvereniging ‘De Gouden Treffer’ heeft het gebouw in eigendom en eigen beheer. De sporthal wordt door verschillende basisscholen gebruikt voor het bewegingsonderwijs. De scholen die gebruik maken van deze zaal zijn:
Wonderwijs
Willibrordus
Driesprong
De capaciteit van sporthal ’t Rikkenhage voor het bewegingsonderwijs (onder schooltijd) is 26 klokuren per week. De zaal kent de volgende bezetting:
9 klokuren per week voor 12 lessen bewegingsonderwijs (een les bewegingsonderwijs is 45 minuten);
3 uur verhuur per week onder schooltijden aan de gymvereniging (RGV).
In de cirkeldiagram hieronder is de bezetting van de sporthal onder schooltijden, op doordeweekse dagen weergegeven. Het bewegingsonderwijs heeft op basis van de leerlingenaantallen maar een beperkt aantal klokuren nodig (35%). De verdere verhuur onder schooltijden is niet optimaal (11%). De helft van de beschikbare capaciteit wordt niet benut onder schooltijden (54%). Deze vrije uren zitten voornamelijk op de maandag en de dinsdag- en vrijdagochtend.
Daarnaast wordt de sporthal door diverse verenigingen in Ruurlo gebruikt, hieronder is dit in een overzicht weergegeven. Het betreft hier de huidige structurele verhuur aan de diverse verenigingen.
12
Sporthal ‘t Rikkenhage
uren werkdagen
uren weekend
uren totaal
Volleybal Tornax
11,75
10
21,75
Handbal Blauw-wit
7,25
4
11,25
BC Ruurlo (badminton)
3
-
3
Dynamic tennis
1,5
-
1,5
RGV (gymsport)
11,75
4,5
-
3
16,25 (waarvan 3 uur onder schooltijd) 3
35,25
21,5
56,75
Zaalvoetbal Totaal
Figuur 5: Overzicht structureel gehuurde uren sportverenigingen
De capaciteit van sporthal ’t Rikkenhage voor de diverse sportverenigingen (buiten de schooltijden om) is voor doordeweekse dagen 35 uur en in het weekend 28 uur (totaal 63 uur per week) uitgaande van het eerder gehanteerde uitgangspunt. De zaal kent de volgende bezetting:
32,25 uur (35,25 – 3) verhuur per week op doordeweekse dagen (buiten de schooltijden om);
21,5 uur verhuur per week in het weekend;
Totaal 53,75 uur verhuur per week buiten schooltijden om aan de diverse sportverenigingen.
In de cirkeldiagram hieronder is de bezetting van de diverse sportverenigingen te zien voor de doordeweekse dagen als voor in het weekend. Te zien is dat de sporthal doordeweeks vrijwel volledig bezet is (92%) en er beperkte ruimte over is (8%). De vrije uren zitten verspreid over de week en er is geen sprake van gehele vrije blokken. In het weekend is er sprake van een bezetting van 77% en is er nog vrije ruimte voor 23%. Hier dient wel bij gezegd te worden dat dit de structurele verhuur betreft en de zaal ook nog incidenteel verhuur wordt voor de organisatie van toernooien/evenementen.
3.3
GYMZAAL SCHOOLSTRAAT
De gymzaal in Ruurlo is gelegen aan de Schoolstraat nabij de Kerst Zwartschool. De gemeente is eigenaar van de gymzaal aan de Schoolstraat (bouwjaar 1958). De gymzaal oogt gedateerd, maar is in redelijke staat en heeft een boekwaarde van € 645 (per 1-1-2018). Op basis van het MJOP moet er de komende jaren (t/m 2023) voor circa € 55.000 geïnvesteerd worden voor wat betreft groot
13
onderhoud. Dit betreft o.a. het schilderwerk, vervangen dakbedekking en het vernieuwen van de verwarmings- en waterinstallaties. Het dagelijkse onderhoud betreft circa € 1.600 per jaar. Het beheer en de exploitatie van de sporthal wordt verzorgd door Stichting Zwembad Ruurlo. Zij ontvangen een jaarlijkse exploitatiebijdrage van de gemeente Berkelland van circa € 60.000 (2018) voor het beheer en de exploitatie van sporthal ’t Rikkenhage én de gymzaal. De gymzaal bestaat uit 1 zaaldeel en de vloerafmeting betreft 10 x 20 x 5,5 meter. De afmeting voldoet niet meer aan de huidige sporttechnische normen voor zaalsporten en beperkt in deze de functionaliteit vanwege een beperkte uitloopruimte rondom het veld. Hierdoor is de gymzaal ook niet in te zetten voor de diverse zaalsporten, daarnaast is door de hoogte van 5,5 meter de gymzaal niet te gebruiken voor de trampolinegroepen (minimale hoogte 7 meter) van de RGV. De gymzaal wordt door twee basisscholen gebruikt ten behoeve van het bewegingsonderwijs. De scholen die gebruik maken van de gymzaal zijn:
Kerst Zwartschool
Wonderwijs
De capaciteit van de gymzaal voor het bewegingsonderwijs (onder schooltijd) is 26 klokuren per week. De zaal kent de volgende bezetting:
21 klokuur per week voor 28 lessen bewegingsonderwijs (een les bewegingsonderwijs is 45 minuten).
In de cirkeldiagram hieronder is de bezetting van de gymzaal onder schooltijden, op doordeweekse dagen weergegeven. Het bewegingsonderwijs heeft op basis van de leerlingenaantallen een groot deel van de gymzaal in gebruik (81%). Er vindt geen verdere verhuur plaats onder schooltijden (0%). Er is voor 19% vrije ruimte in de gymzaal.
Naast de scholen maakt gymsportvereniging RGV vrijwel volledig gebruik van de gymzaal. Ook wordt de gymzaal eenmaal per week verhuurd aan de motorsport ten behoeve van een training. Hieronder is een overzicht weergegeven met bijbehorende aantal uren verhuur.
14
Gymzaal Schoolstraat RGV (gymsport) Motorsporttraining Totaal
uren werkdagen
uren weekend
uren totaal
27,5 1,25 28,75
7 7
34,5 1,25 35,75
De capaciteit van de gymzaal voor de diverse sportverenigingen (buiten de schooltijden om) is voor doordeweekse dagen 35 uur en in het weekend 28 uur (totaal 63 uur per week) uitgaande van het eerder gehanteerde uitgangspunt. De zaal kent de volgende bezetting:
28,75 uur verhuur per week op doordeweekse dagen (buiten de schooltijden om);
7 uur verhuur per week in het weekend;
Totaal 35,75 uur verhuur per week buiten schooltijden om aan de diverse sportverenigingen. De grootste huurder in de gymzaal is RGV.
In de cirkeldiagram hieronder is de bezetting van de diverse sportverenigingen te zien voor de doordeweekse dagen als voor in het weekend. Te zien is dat de sporthal doordeweeks vrijwel volledig bezet is (82%) en er beperkte ruimte over is (18%). De vrije uren zitten verspreid over de week later op de avond) en er is geen sprake van gehele vrije blokken. In het weekend is er sprake van een bezetting van 25% en is er nog vrije ruimte voor 75%.
3.4
CONCLUSIES HUIDIGE VOORZIENINGEN EN GEBRUIK
Het gebruik van de binnensportaccommodaties is verschillend zowel wat betreft het gebruik door het bewegingsonderwijs als de binnensportverenigingen. De gymzaal aan de Schoolstraat is overdags vrijwel volledig bezet voor het bewegingsonderwijs. Sporthal ’t Rikkenhage wordt maar beperkt gebruikt voor het bewegingsonderwijs en heeft daarnaast weinig verhuurde uren onder schooltijd aan de diverse sportverenigingen. Hierdoor heeft de sporthal op doordeweekse dagen nog uren beschikbaar voor de verhuur. In het weekend wordt de gymzaal Schoolstraat vrijwel niet gebruikt en is sporthal ’t Rikkenhage juist goed bezet. Reden hiervan is dat de diverse zaalsporten (handbal, volleybal en zaalvoetbal) voornamelijk in het weekend capaciteit nodig hebben voor competitie/wedstrijden en qua functionaliteit is de gymzaal hiervoor niet geschikt. Daarnaast is bij de sporthal ook de aanwezigheid van een tribune en horeca.
15
Op basis van de hiervoor beschreven informatie en de eerdere verkenning door de werkgroep sport zijn hieronder per voorziening de belangrijkste conclusies weergegeven. Sporthal ‘t Rikkenhage
Tijdens schooltijden heeft deze sporthal de nodige ruimte over voor het bewegingsonderwijs van de verschillende scholen en/of capaciteit beschikbaar voor de diverse verenigingen;
Sporthal ’t Rikkenhage wordt buiten de schooltijden op doordeweekse dagen vrijwel volledig bezet door de diverse verenigingen voor trainingen;
Sporthal ’t Rikkenhage is in de weekenden vrijwel volledig bezet door de diverse verenigingen voor competitie/wedstrijden of organisatie van toernooien/evenementen;
Sporthal ’t Rikkenhage voldoet niet maar aan de sporttechnische normen (uitloopruimte rondom het veld, obstakels naast het speelveld). Sportverenigingen krijgen dispensatie van de sportbonden of spelen de thuiscompetitie buiten de gemeente Berkelland;
De sporthal heeft een tekort aan bergruimte en kleedkamers;
De sporthal is niet voorzien van een scheidingswand en is hierdoor beperkt gelijktijdig te verhuren aan verschillende verenigingen;
Verschillende verenigingen (o.a. RGV, volleybal, badminton) vragen om meer capaciteit. Door de huidige bezetting op doordeweekse dagen is er geen extra capaciteit beschikbaar. Tevens geeft de huidige maatvoering van de sportvloer niet de mogelijkheid tot het creëren van extra velden.
De staat van het onderhoud is gezien het bouwjaar (1978) redelijk, echter voldoet de sporthal niet aan de normen/eisen van de brandveiligheid. Hiervoor is uitstel verleend tot (voorlopig) 2019.
Gymzaal Schoolstraat
De gymzaal wordt voor het bewegingsonderwijs van het PO vrijwel volledig bezet;
Op doordeweekse avonden is de gymzaal goed bezet, in het weekend is er veelvuldig vrije ruimte;
Gymzaal Schoolstraat voldoet qua afmetingen (10 x 20 x 5,5) niet meer aan de huidige KVLO-normen (14 x 22 x 5,5). Hierdoor is de gymzaal beperkt in functionaliteit en gebruik ten behoeve van het bewegingsonderwijs en de diverse sportverenigingen;
De staat van het onderhoud is gezien het bouwjaar (1958) redelijk.
Algemene conclusie: De huidige capaciteit die doordeweeks beschikbaar is voor het bewegingsonderwijs is ruim voldoende. Wanneer er gekeken wordt naar de beschikbare uren voor de sportverenigingen is er een tekort. Uit een eerdere verkenning is gebleken dat er meer vraag is naar capaciteit en dus kan gesteld worden dat de huidige capaciteit ontoereikend is. Mede oorzaak hiervan is de beperkte functionaliteit door de afmetingen van de gymzaal en de sporthal, maar ook doordat de sporthal niet in verschillende zaaldelen is in te delen middels een scheidingswand.
16
4.
TOEKOMSTIGE BEHOEFTE
4.1
RUIMTEBEHOEFTE PRIMAIR ONDERWIJS
De gemeente dient te voorzien in voldoende voorzieningen voor bewegingsonderwijs voor het primair onderwijs. De hoeveelheid voorzieningen die hiervoor nodig is, is afhankelijk van het aantal leerlingen van de in Ruurlo gevestigde scholen. In Ruurlo zijn vier basisscholen gehuisvest, waaronder:
Willibrordusschool
Kerst Zwartschool
Wonderwijs
De Driesprong
In de figuur hieronder worden de leerlingenprognoses weergegeven van de verschillende scholen. In de komende 4 jaar is een (lichte) daling in leerlingenaantallen zichtbaar, vervolgens blijven de aantallen stabiel.
Figuur 6: Leerlingenprognoses PO
Alle vier de scholen maken momenteel gebruik van de verschillende sportvoorzieningen ten behoeve van het bewegingsonderwijs. In sporthal ’t Rikkenhage vindt het bewegingsonderwijs plaats voor leerlingen van Wonderwijs (deels), Driesprong en Willibrordus. In de gymzaal aan de Schoolstraat wordt het bewegingsonderwijs verzorgd voor de leerlingen van de Kerst Zwartschool en Wonderwijs (deels). Voor het vaststellen van de ruimtebehoefte voor het bewegingsonderwijs in het basisonderwijs is het van belang om onderscheid te maken tussen de 4-5 jarigen en 6 tot 12 jarigen. Aangezien alle basisscholen beschikken over een speellokaal waar de 4-5 jarigen kunnen bewegen, is de ruimtebehoefte voor het bewegingsonderwijs alleen noodzakelijk en berekend voor de 6 t/m 12 jarigen (groepen 3 t/m 8).
17
De totale behoefte aan bewegingsonderwijs in het basisonderwijs is in 2018 30 klokuren per week (uitgangspunt is dat iedere groep 1,5 uur bewegingsonderwijs per week heeft). Na 2018 vindt een daling plaats waardoor er vanaf 2022 nog 21 klokuren per week voor het bewegingsonderwijs nodig zijn. Hierna is het aantal klokuren stabiel, waarbij er op langere termijn (2030) een lichte stijging zichtbaar is naar 22,50 klokuren per week. De ontwikkeling van het aantal klokuren bewegingsonderwijs is in onderstaande grafiek weergegeven.
Figuur 7: Prognoses klokuren bewegingsonderwijs PO
Uitgaande van bovenstaande situatie is er voor het bewegingsonderwijs in de toekomst behoefte aan 1 zaaldeel (algemene norm is dat 1 zaaldeel 26 klokuren voor het bewegingsonderwijs PO betreft). Er kan gesteld worden dat er altijd voldoende capaciteit zal zijn voor het bewegingsonderwijs en dat de benodigde ruimtebehoefte aan binnensportaccommodatie afhankelijk is van de diverse sportverenigingen.
4.2
RUIMTEBEHOEFTE SPORTVERENIGINGEN
Landelijk is er een ontwikkeling met betrekking tot de sportdeelname in georganiseerd en ongebonden verband. Het is de verwachting dat het aantal Nederlanders dat lid is van een sportvereniging in 2030 lager zal liggen dan nu. Nederlanders willen dan vooral individueel sporten of in een zelfgeorganiseerde groep, deze trend is de laatste jaren al steeds meer zichtbaar geworden. De toename van de aantallen ouderen en niet-westerse migranten in de samenleving versterkt deze ontwikkeling. In onderstaand beeld is te zien dat in Ruurlo de groep 65 jaar of ouder vrij groot is. Door de verdere toename van die leeftijdsgroep, hetgeen in Ruurlo ook aan de orde is, zal de sportdeelname als geheel (licht) afnemen. Ouderen en niet-westerse migranten zijn namelijk minder vaak lid van een sportvereniging dan jongeren en autochtone Nederlanders.
18
Figuur 8: Inwoners naar leeftijd in Ruurlo op 1 januari 2018. Bron: allecijfers.nl
De komende jaren zal door vergrijzing, migratie en het toenemende belang van de beleving van sport ook een verschuiving plaatsvinden naar andere typen sport dan de sporten die nu populair zijn of naar meer sporten overdag. De belangstelling voor meer individuele sporten of alternatieven op bestaande sporten zal toenemen. Dit zet het klassieke verenigingsleven verder onder druk, hetgeen ook hoogstwaarschijnlijk aan de orde zal zijn in Ruurlo. Opgemerkt moet worden dat hierbij vooral een inschatting is gemaakt op basis van landelijke ontwikkelingen, lokaal kunnen er natuurlijk altijd afwijkingen plaatsvinden (o.a. vanwege een rijk en actief verenigingsleven en -beleid). Een algemeen bekend fenomeen is dat er in plattelandsgemeenten veelal een sterker verenigingsleven is dan stedelijke omgevingen. In Ruurlo zijn verschillende sportverenigingen die gebruik maken van de huidige binnensportaccommodaties. In een eerdere verkenning van de werkgroep sport is uit de wensen en behoeften gebleken dat de diverse verenigingen extra capaciteit nodig hebben. Vanuit de diverse verenigingen is er bv. vraag naar extra capaciteit tussen 15.30 uur en 22.30 uur om extra te kunnen trainen, het opstarten van nieuwe initiatieven of het kunnen organiseren van (extra) wedstrijden/competitie. Deze wensen leiden op de korte termijn tot een toename in de vraag naar capaciteit.
Wanneer er gekeken wordt naar de langere termijn en de landelijke ontwikkelingen omtrent de sportdeelnames kan er gesteld worden dat er wellicht op den duur een (lichte) afname zal zijn in de gevraagde capaciteit. Uitgaande van bovenstaande situatie is er voor de verenigingen in de toekomst behoefte aan meer capaciteit ten opzichte van de huidige situatie. Op basis van de huidige verhuur en de toekomstige ruimtebehoefte van de diverse verenigingen kan gesteld worden dat er 4 zaaldelen benodigd zijn, die voornamelijk doordeweeks vrijwel volledig bezet zullen zijn.
19
4.3
CONCLUSIES TOEKOMSTIGE RUIMTEBEHOEFTE
De leerlingenprognoses laten in de komende 4 jaar een (lichte) daling zien, vervolgens blijven de prognoses stabiel. Dit leidt tot een (lichte) afname van het aantal klokuren bewegingsonderwijs en de daarvoor benodigde ruimtebehoefte ten behoeve van het bewegingsonderwijs. Hierdoor is er in de (nabije) toekomst nog maar behoefte aan 1 zaaldeel voor het bewegingsonderwijs (algemene norm is dat 1 zaaldeel 26 klokuren voor het bewegingsonderwijs PO betreft). Er zal voor het bewegingsonderwijs dus altijd voldoende capaciteit zijn, omdat de benodigde behoefte aan sportaccommodaties in Ruurlo afhankelijk is van de gevraagde capaciteit van de diverse sportverenigingen. Met betrekking tot bovenstaande benadering moet opgemerkt worden dat de (gewenste) nabijheid voor basisscholen van voorzieningen voor het bewegingsonderwijs buiten ogenschouw is gelaten. Vanuit het bewegingsonderwijs geldt voor het primair onderwijs de aanwezigheid van een binnensportvoorziening binnen een straal van 1000 meter (hemelsbreed). Indien dit niet aan de orde is dient de gemeente zorg te dragen voor het leerlingenvervoer, wat betekent dat de gemeente te maken krijgt met structurele lasten. In de herstructurering van de binnensportaccommodaties dient dus ook rekening gehouden te worden met dit uitgangspunt.
Wanneer er gekeken wordt naar de huidige locatie van beide basisscholen in Ruurlo liggen deze binnen de 1000 meter (hemelsbreed). Concentratie van de binnensportvoorzieningen kan dus betekenen dat de leerlingen van de Kerst Zwartschool (grootste school in Ruurlo) en CBS Wonderwijs te maken krijgen met een reisafstand wat ten koste gaat van de onderwijstijd (en evt. kosten met zich meebrengt ten behoeve van het leerlingenvervoer). Op doordeweekse dagen zijn de sporthal en de gymzaal vrijwel volledig verhuurd, de uren die nog beschikbaar zijn, zijn lastig om te verhuren. Er is extra vraag naar capaciteit aan het begin van de avond en voor het organiseren van wedstrijden/competitie (bv. badminton). Op basis van het huidige gebruikersrooster en de aangegeven wensen van de verenigingen om meer uren te kunnen huren voor trainingen en/of wedstrijden kan gesteld worden dat er behoefte is aan minimaal 4 zaaldelen. Hiervan kan 1 zaaldeel evt. specifiek ingericht worden voor de RGV, waarbij er sprake kan zijn van een vaste opstelling. In deze situatie kunnen trainingsuren van diverse verenigingen uitgebreid worden (wens van o.a. RGV en Tornax). Op langere termijn kan overwogen worden om de gymzaal aan de Schoolstraat te sluiten.
Kijkend naar de ontwikkelingen rondom de sportdeelname en de demografische ontwikkeling in Ruurlo is de algemene verwachting dat het aantal leden in de toekomst van een sportvereniging gelijk zal blijven of (licht) zal dalen. De toename van het aantal ouderen zal op sportgebied vooral zichtbaar zijn in de anders georganiseerde sport of in het sporten overdag. In hoeverre de extra ruimtebehoefte die gewenst is op korte termijn door de diverse sportverenigingen ook geldt voor de langere termijn is dus de vraag. Op dat moment kan overwogen worden om de gymzaal aan de Schoolstraat te sluiten.
20
5.
SCENARIO’S BINNENSPORTACCOMMODATIES
In een eerdere verkenning die heeft plaatsgevonden door de werkgroep sport en kerngroep zijn er verschillende scenario’s opgesteld ten behoeve van de binnensportvoorzieningen in de kern Ruurlo. Drie scenario’s zijn hierbij als prioritering vastgesteld. Deze scenario’s worden hieronder toegelicht.
5.1
SCENARIO 1: SPORTHAL
Dit scenario is in een eerder stadium met de hoogste prioritering naar voren gekomen, destijds benoemd als scenario 7 in de ‘resultaten verkenning’. In deze rapportage wordt dit scenario benoemd als scenario 1. Bij het scenario is sprake van nieuwbouw van 1 grote sporthal. De sporthal heeft een afmeting van 28 x 70 x 9 meter. Het betreft hier 5 zaaldelen waarvan er 1 is ingericht met een gymsportinrichting. Deze gymsportinrichting kan ruimtelijk gezien op verschillende manieren ingericht worden, hieronder worden twee mogelijke opties toegelicht. Hierbij is alleen gekeken naar de ruimtelijke mogelijkheden en functionaliteit van de sportvloer. De was-kleedruimte en de tribune is als optie weergegeven, overige zaken als berging, beheerdersruimte, EHBO, horeca etc. is hierin verder nog niet meegenomen. Scenario 1 In figuur 7 is ervan uitgegaan dat zaaldeel 4 en 5 gebruikt kunnen worden ten behoeve van de gymsport, waarbij zaaldeel 5 een vaste opstelling heeft en zaaldeel 4 flexibel is te gebruiken door ook evt. andere sportverenigingen. De pijl tussen zaaldeel 4 en 5 geeft weer dat de precieze breedte van zaaldeel 5 nog nader te bepalen is afhankelijk van de toestellen die hierin vast geplaatst dienen te worden.
Figuur 9: Sporthal scenario 1, optie 1
In onderstaand overzicht is weergegeven wat dit betekent qua functionaliteit in velden. Hierbij is grotendeels uitgegaan van de huidige beoefende sporten door de verschillende verenigingen in Ruurlo. Afhankelijk van de exacte inrichting van de belijning en breedte van zaaldeel 4 kunnen er evt. nog velden bijkomen (bv. een 5e volleybalveld en een 10e badmintonveld).
21
Figuur 10: Aantal sportvelden bij scenario 1
5.2
SCENARIO 2: SPORTHAL + AANBOUW GYMSPORT, GYMZAAL
Het hieronder toegelichte scenario is in de eerdere verkenning door de werkgroep en kerngroep aangemerkt als nummer 2 in de prioritering en destijds benoemd als scenario 5. In deze rapportage wordt dit scenario beschreven als scenario 2. Bij dit scenario is sprake van nieuwbouw van een sporthal met een aanbouw voor de gymsport. Daarnaast blijft er een apart gymlokaal bestaan. De sporthal heeft een afmeting van 28 x 48 x 7 of 9 meter exclusief een aanbouw voor de gymsport. De aanbouw kan uit een recht deel bestaan van circa 12 x 28 meter. Het gymlokaal heeft een sportvloerafmeting van 14 x 22 x 5,5 meter. De afmetingen van het gymlokaal voldoen hiermee aan de huidige KVLO-norm (14 x 22 x 5,5 meter). De keuze voor een hoogte van 9 meter voor de sporthal geeft een gewenste hoogte voor o.a. het trampoline springen van de RGV en het volleybal. In totaliteit bestaat de sporthal uit 3 zaaldelen en 1 deel is de aanbouw voor de gymsport. Daarnaast bestaat het gymlokaal uit 1 zaaldeel die overdag ingezet kan worden ten behoeve van het bewegingsonderwijs en in de avonden en weekend voor de diverse verenigingen. In onderstaand figuur is de indeling qua sportvloer weergegeven. Er is bij de sportvloer een rechte aanbouw (circa 12 x 28 meter) voor de gymsport waarin een vaste opstelling kan staan. Er is alleen gekeken naar de ruimtelijke mogelijkheden en functionaliteit van de sportvloer.
De was-kleedruimte en de tribune is als optie weergegeven, overige zaken als berging, beheerdersruimte, EHBO, horeca etc. is hierin verder nog niet meegenomen.
Figuur 11: Sporthal + aanbouw gymsport, gymlokaal
22
Wanneer voor dit scenario wordt gekozen levert dat de volgende functionaliteiten op wat betreft het aantal sportvelden:
Figuur 12: Aantal sportvelden bij scenario 2
5.3
SCENARIO 3: SPORTHAL, GYMZAAL + AANBOUW GYMSPORT
Scenario 3 is in de eerdere verkenning door de werkgroep en kerngroep als 3e prioritering vastgesteld en is in de rapportage ‘resultaten verkenning’ benoemd als scenario 4. In deze rapportage wordt dit scenario beschreven als scenario 3. Dit scenario bestaat uit een sporthal en daarnaast een gymzaal waaraan een aanbouw voor de gymsport is gevestigd. De sporthal heeft een afmeting van 28 x 48 x 7 meter en is in 3 zaaldelen in te delen. Het gymlokaal heeft een sportvloerafmeting van 14 x 22 x 5,5 meter en heeft daarnaast een aanbouw voor de gymsport. De afmetingen van het gymlokaal voldoen hiermee aan de huidige KVLO-norm (14 x 22 x 5,5 meter). Het gymlokaal bestaat uit 1 zaaldeel die overdag ingezet kan worden ten behoeve van het bewegingsonderwijs en in de avonden en weekend voor de diverse sportverenigingen. In onderstaand figuur is de indeling qua sportvloer weergegeven. Er is voor de aanbouw gymsport gekozen voor een aanbouw waarin een vaste opstelling staat. Er is alleen gekeken naar de ruimtelijke mogelijkheden en functionaliteit van de sportvloer. De waskleedruimte en de tribune is als optie weergegeven, overige zaken als berging, beheerdersruimte, EHBO, horeca etc. is hierin verder nog niet meegenomen.
Figuur 13: Sporthal, gymlokaal + aanbouw gymsport
23
In onderstaand overzicht is weergegeven wat dit betekent voor wat betreft de functionaliteit.
Figuur 14: Aantal sportvelden bij scenario 3
24
6.
LOCATIE-ONDERZOEK
6.1
POTENTIËLE LOCATIES
Binnen de kerngroep is er gekeken naar mogelijke locaties in Ruurlo om een nieuwe sportvoorziening te kunnen realiseren. Onderstaande locaties zijn hierbij naar voren gekomen, daarnaast zijn er bij verschillende locaties vraagstukken die beantwoord dienen te worden. Sommige vraagstukken gelden voor meerdere locaties (bijvoorbeeld ruimtelijke mogelijkheden), het algemene vraagstuk is of de locatie haalbaar is voor elk van de eerder beschreven scenario’s. Huidige locatie van sporthal ’t Rikkenhage Gezien de aanwezigheid van de huidige sporthal is deze locatie geschikt voor ontwikkeling van een nieuwe sportvoorziening. Daarnaast heeft de locatie al de goede bestemming. Door de centrale ligging in de kern Ruurlo en de ligging nabij sportpark ’t Rikkelder is deze locatie gunstig gelegen. Vraagstukken die bij deze locatie aan de orde zijn:
Is deze locatie ruimtelijk gezien groot genoeg voor realisering van de verschillende scenario’s?
Kan de Fürstenauerstraat infrastructureel aangepast worden om meer ruimte te creëren voor de nieuwe sportvoorziening?
Wat betekent realisering op deze locatie voor de aanwezige handboogschietvereniging?
Hieronder is een situatieschets weergegeven van de huidige situatie, de afmetingen van de huidige sportvloer zijn hierin expliciet weergegeven. In het overige groene vlak eromheen bevinden zich de kleedkamers, bergingen, horeca en overige aanwezige ruimtes.
Figuur 15: Situatieschets sporthal ’t Rikkenhage
25
Huidige locatie gymlokaal aan de Schoolstraat, nabij de Kerst Zwartschool In scenario 2 en 3 is sprake van een aparte gymzaal (met evt. gymsportvoorziening bij scenario 3). Gezien de aanwezigheid van het huidige gymlokaal op deze locatie is ontwikkeling van een evt. nieuw gymlokaal voor scenario 2 en 3 wellicht mogelijk op deze locatie. Tevens is het gelegen bij de Kerst Zwartschool wat voor de afstand voor de basisschool naar de gymzaal ten behoeve van het bewegingsonderwijs gunstig is. Vraagstukken die bij deze locatie aan de orde zijn:
Is deze locatie ruimtelijk gezien groot genoeg voor realisering van een nieuwe gymzaal (scenario 2) en/of voor een nieuwe gymzaal met een aanbouw gymsport (scenario3)?
In een eerder stadium is gesproken om evt. vervangende nieuwbouw voor de Kerst Zwartschool te realiseren nabij de Willibrordusschool aan de Nieuwe Weg. Wat is de status van deze ontwikkeling? Op welke termijn wordt er gedacht aan vervangende nieuwbouw voor de Kerst Zwartschool en welke locatie heeft het schoolbestuur hierbij in gedachten?
Hieronder is een situatieschets weergegeven van de huidige situatie, het oppervlak van de huidige sportvloer zijn hierin expliciet weergegeven. In het overige groene vlak eromheen bevinden zich de kleedkamers, bergingen en overige aanwezige ruimtes.
Figuur 16: Situatieschets gymzaal Schoolstraat
Ontwikkellocaties aan de Nieuwe Weg De gemeente heeft in een eerder stadium twee locaties aan de Nieuwe Weg (ten noorden van de Willibrordusschool) aangemerkt als ontwikkellocaties. Ontwikkeling op deze locaties moet verder onderzocht worden, maar behoort wellicht tot de mogelijkheden. Vraagstukken die bij deze locaties aan de orde zijn:
Zijn de twee ontwikkellocaties ruimtelijk gezien groot genoeg voor realisering van de verschillende scenario’s?
26
Op één van de twee ontwikkellocaties is een BMX-baan aanwezig. Welke afspraken zijn hierover vastgelegd en in hoeverre kan dit het proces vertragen?
Wat betekent ontwikkeling op deze mogelijke locaties voor het verkeer? Zijn deze locaties verkeerskundig gunstig gelegen?
In een eerder stadium is gesproken over evt. vervangende nieuwbouw voor de Kerst Zwartschool op één van deze ontwikkellocaties, wat is de status van deze ontwikkeling?
Hieronder is een kadastrale kaart weergegeven van de ontwikkellocatie.
Figuur 17: Kadastrale kaart ontwikkellocatie
Locatie bij zwembad De Meene Rondom zwembad De Meene ligt de nodige ruimte (parkeren/buitenruimte/groen) om evt. her te ontwikkelen ten behoeve van een nieuwe sportvoorziening. Tevens is de huidige exploitant van de sporthal Stichting Zwembad Ruurlo. Door clustering van de sportvoorzieningen kan dit wellicht voordelen opleveren. Vraagstukken die bij deze locatie aan de orde zijn:
Is de locatie ruimtelijk gezien groot genoeg voor realisering van de verschillende scenario’s?
Wat betekent evt. ontwikkeling op deze locatie voor de omgeving/wijk (o.a. de woningen gelegen aan de Vlierbes en Braam)?
Wat betekent ontwikkeling op deze mogelijke locatie voor het verkeer? Is deze locatie verkeerskundig gunstig gelegen? Welke infrastructurele aanpassingen zijn er op deze locatie noodzakelijk?
Levert ontwikkeling op deze locatie en dus clustering van de voorzieningen van de exploitant meer voordelen op dan een keuze voor een andere locatie?
27
Hieronder is een overzichtsfoto weergegeven van de locatie.
Figuur 18: Overzichtsfoto locatie zwembad De Meene
Door de kerngroep zijn daarnaast onderstaande locaties ook besproken. Het betreft hier de volgende locaties: Locaties aan Vordenseweg Er is gesproken over de mogelijkheden aan beide zijden van de Vordenseweg (gelegen aan de N312). Vanwege nieuwe ontwikkelingen of bijzonder erfgoed zijn deze locaties geen optie om verder te onderzoeken. Weilanden ten westen van Loolaan Het betreft hier de weilanden gelegen ten westen van de Loolaan bij het zwembad en de tennisbanen (ten noordoosten van de tennisbanen). Deze locatie valt net buiten de kern Ruurlo in het groene buitengebied. Provincies hanteren dat inbreiding binnen de kern altijd voor uitbreiding gaat, uitbreiding in het groene buitengebied is alleen aan de orde wanneer er geen enkele inbreidingslocatie is. Kijkend naar de verschillende potentiële locaties binnen de kern zijn deze mogelijkheden voor ontwikkeling er wel. Op basis van deze informatie is de locatie aan de Loolaan geen verdere optie om te onderzoeken.
Figuur 19: Ruimtelijk plan rondom Loolaan
28
Naast het overleg met de kerngroep is er ook een overleg geweest met een verkeerskundige en een stedenbouwkundige van de gemeente om te kijken welke evt. andere mogelijke locaties in Ruurlo aanwezig zijn voor ontwikkeling van een nieuwe sportvoorziening. Locatie aan Rondweg Oost Bij het overleg kwam naar voren dat een locatie aan de Rondweg Oost (langs de N315) verkeerskundig niet ideaal is, omdat de locatie minder goed bereikbaar is en er geen extra aftakking gemaakt wordt op de N315. Daarnaast zijn de percelen gelegen aan de Rondweg Oost (langs de N315) bestemd voor woningbouw. Deze locatie behoort dan ook niet tot de mogelijkheden voor de realisatie van een nieuwe sportvoorziening. Groene gebied rondom Leusinkbrink (ten noorden van sportpark ’t Rikkelder) Het groene gebied rondom Leusinkbrink ten noorden van sportpark ’t Rikkelder heeft de bestemming woningbouw, de ontwikkeling hiervan is al gestart en bevindt zich in een beginstadium. Ontwikkeling in dit groene gebied behoort dus niet tot de mogelijkheden. Locatie bij industrie-bedrijventerrein Een andere mogelijke locatie is bij/rondom het industrie-/bedrijventerrein aan de zuidzijde van Ruurlo. Deze is verkeerskundig goed bereikbaar. Echter wordt er gesteld dat deze locatie aan de rand van Ruurlo ligt en vanuit sociale veiligheid niet wenselijk is.
Tevens betekent dit voor het bewegingsonderwijs en het vervoer er naar toe het e.e.a. Op basis van bovenstaande informatie zal voor de onderstaande locaties verder onderzocht worden welke mogelijkheden er zijn voor ontwikkeling van de verschillende scenario’s. A. Huidige locatie sporthal ’t Rikkenhage B. Huidige locatie gymlokaal aan de Schoolstraat, nabij de Kerst Zwartschool C. Ontwikkellocatie aan de Nieuwe Weg D. Locatie bij zwembad De Meene Op onderstaande overzichtsfoto zijn de verschillende locaties weergegeven. Daarnaast zijn de bestaande basisscholen in Ruurlo weergegeven. 1. Kerst Zwartschool 2. Daltonschool Willibrordusschool 3. CBS Wonderwijs 4. OBS De Driesprong (ligt in het buitengebied, ten zuiden van de kern)
29
Figuur 20: Overzicht locaties en basisscholen
6.2
ANALYSE LOCATIES
Bij de verschillende locaties moet er gekeken worden naar ruimtelijke, functionele, technische, financiële en kwaliteitsaspecten. Aspecten als eigendom, bestemming, ligging, infrastructuur, en veiligheid zijn hierbij van belang. Op basis van het onderzoek, overleg met de kerngroep en met een verkeerskundige en stedenbouwkundige zijn onderstaande bevindingen per locatie naar voren gekomen. A. Huidige locatie Sporthal ’t Rikkenhage
De locatie is al in eigendom van de gemeente en heeft de juiste bestemming. Bestemmingsplanwijziging m.b.t. de bouwhoogte kan bij een keuze voor deze locatie aan de orde zijn.
Het verleggen van de Fürstenauerstraat om ruimte te creëren voor de sporthal behoort niet tot de mogelijkheid vanwege de aanwezige kabels en leidingen die in de grond liggen.
De inmiddels al aanwezige parkeerplekken worden tijdens weekenden veelvuldig gebruikt. Er dient rekening gehouden te worden dat er ook ruimte rondom de nieuwe sportvoorziening moet zijn voor voldoende parkeerplaatsen volgens de huidige norm (2,5 parkeerplaatsen per 100 m² BVO). Uitgaande van circa 3.000-3.500 m2 BVO betekent dit dat er circa 80 parkeerplaatsen gerealiseerd moeten worden. Over het algemeen is de norm 25 m² per parkeerplaats, in totaal betreft het dan circa 2.000 m². In een later stadium kan gekeken worden in welke mate er daadwerkelijk parkeerplaatsen gerealiseerd dienen te worden en/of er van de huidige parkeerplaatsen gebruik gemaakt kan worden. E.e.a. ook afhankelijk van de gekozen locatie.
30
Met de bouw moet rekening gehouden worden met een afstand van circa 4 à 5 meter van de weg af (bv. zoals de bouwlijn van het Kulturhus).
Nadeel van deze locatie is dat er tijdens de realisering van de nieuwbouw een oplossing gevonden moet worden voor de verhuur aan de diverse sportverenigingen.
Wanneer gekozen wordt voor scenario 1 (grote sporthal) krijg je onderstaand beeld. Hierbij is te zien dat dit scenario ruimtelijk gezien niet past op de huidige locatie van sporthal ’t Rikkenhage. Het vlak wat weergegeven is met afmetingen betreft alleen de sportvloer exclusief de andere benodigde ruimtes (horeca, kleedkamers, verkeersruimtes, bergingen etc.). Op basis van alleen de sportvloer is al te zien dat dit scenario niet haalbaar is op deze locatie.
Figuur 21: Situering sporthal bij scenario 1
In onderstaand figuur is de situatie weergegeven van de sportvloer inclusief aanbouw gymsport (28 x 60 meter) met daarnaast de overige benodigde ruimtes (in verhouding). De benodigde ruimte voor parkeren is hier nog niet in meegenomen. In dit scenario dient er voor de handboogschietvereniging een oplossing gevonden te worden. Zichtbaar is dat dit scenario ruimtelijke beperkingen geeft op de huidige locatie van sporthal ’t Rikkenhage en dus niet haalbaar is op deze locatie.
31
Figuur 22: Situering sporthal bij scenario 2
Het behoort tot de mogelijkheden om naast bovenstaande situatieschets de nieuwe voorziening een kwartslag te draaien en de huidige parkeerplaatsen voor het Kulturhus en de sporthal te gebruiken als bouwvlak. Het is mogelijk om de parkeerplaatsen en het straatje tussen de Fürstenauerstraat en de Nieuwe Weg her in te richten. Ook in die situatie dient er een oplossing gevonden te worden voor de handboogschietvereniging. Desondanks is te zien dat er sprake blijft van ruimtelijke beperkingen en dat het scenario op deze locatie niet te realiseren is.
Figuur 23: Situering sporthal scenario 2
32
Scenario 3, waarbij sprake is van een sportvloer van 28 X 48 meter (excl. overige ruimtes) en een apart gymlokaal met aanbouw gymsport, is wat betreft de sporthal incl. de benodigde ruimtes waarschijnlijk mogelijk op deze locatie. Echter wanneer er ook rekening gehouden wordt met de extra benodigde ruimte voor het parkeren zal dit scenario op deze locatie ook lastig te realiseren zijn. Ook in dit scenario dient er voor de handboogschietvereniging een oplossing gevonden te worden.
Figuur 24: Situering sporthal scenario 3
Algemene conclusie: Op deze locatie geven alle scenario’s ruimtelijke beperkingen en de sportvoorziening is op deze locatie dan ook niet te realiseren, ongeacht welk voorkeursscenario naar voren komt. Daarnaast is er op deze locatie bij elk scenario sprake van dat er een andere oplossing gevonden moet worden voor de handboogschietvereniging gezien de ruimte die benodigd is voor de sportvoorziening.
B. Huidige locatie gymlokaal aan de Schoolstraat, nabij de Kerst Zwartschool
Deze locatie komt alleen in beeld bij scenario 2 of 3. Bij een keuze voor scenario 2 of 3 dient er op de locatie van het huidige gymlokaal aan de Schoolstraat ook een nieuwe binnensportvoorziening te komen. Bij scenario 2 betreft dit alleen een gymlokaal en bij scenario 3 betreft dit een gymlokaal met een aanbouw voor de gymsport. In onderstaand beeld is te zien dat de locatie de ruimtelijke mogelijkheden heeft tot realisatie van een nieuw gymlokaal. Wanneer op deze locatie ook voorzien moet worden in een aanbouw gymsport (scenario 3) geeft dit ruimtelijke beperkingen. De verwachting is dat de huidige noodlokalen van de Kerst Zwartschool nog minimaal 5 jaar zullen blijven staan. De
33
realisatie van een gymlokaal met aanbouw gymsport (scenario 3) is op deze locatie dus niet mogelijk. Onderstaand beeld laat de mogelijkheden zien wat betreft de realisatie van een gymlokaal, exclusief de aanbouw gymsport (scenario 2). Het vlak wat weergegeven is met afmetingen betreft alleen de sportvloer exclusief de andere benodigde ruimtes (kleed- en wasruimtes, verkeersruimtes, berging etc.).
Figuur 24: Situering gymzaal bij scenario 2 en 3 (excl. gymsportvoorziening) bij Schoolstraat
Er moet rekening mee gehouden worden dat de Kerst Zwartschool op termijn plannen heeft voor renovatie of vervangende nieuwbouw. Hierbij is in eerdere overleggen ook gesproken over vervangende nieuwbouw op een andere locatie dan de huidige locatie van de school. Het schoolbestuur heeft aangegeven dat deze planvorming in een beginstadium is en hiervan sprake zal zijn over circa 10 jaar. Ontwikkelen van een nieuw gymlokaal op deze locatie is, gezien de toekomstige ontwikkelingen rondom de Kerst Zwartschool, dus niet verstandig. Behoud van het huidige gymlokaal met het noodzakelijke onderhoud en aanpassingen ten aanzien van de brandveiligheid is een prima oplossing. Wanneer hiervoor gekozen wordt kan de Kerst Zwartschool het gymlokaal blijven gebruiken voor het bewegingsonderwijs en is scenario 1 geen optie meer. In dat geval is er zaalcapaciteit beschikbaar in het gymlokaal en hoeft er niet 1 grote sportvoorziening elders gerealiseerd te worden.
Een keuze voor scenario 3 op termijn op deze locatie, zou betekenen dat de gymsportvereniging (RGV) geen beschikking heeft over een ontmoetingsruimte/horeca, gezien deze gerealiseerd wordt bij de sporthal. De kerngroep acht dit onverstandig en uit gesprekken met de RGV is gebleken dat dit geen wenselijke situatie is.
34
Algemene conclusie: Gezien de huidige ruimtelijke mogelijkheden op deze locatie is het niet haalbaar om een aanbouw voor de gymsport te realiseren. Hiermee komt scenario 3 te vervallen. Gezien de ontwikkelingen rondom de Kerst Zwartschool is het verstandig om voorlopig het huidige gymlokaal aan de Schoolstraat te behouden en in stand te houden. Het gymlokaal kan dan gebruikt worden voor het bewegingsonderwijs en evt. voor de diverse verenigingen. Dit betekent dat er capaciteit blijft bestaan in een aparte sportvoorziening naast de aanwezige sporthal.
C. Ontwikkellocatie aan de Nieuwe Weg
Vraagstuk voor deze locatie is of de twee ontwikkellocaties groot genoeg zijn, voornamelijk of deze locatie niet te smal is. De afmeting van deze twee percelen samen is circa 98 x 37 meter. Doordat de locatie lang, maar smal is, geeft dit beperkingen wat betreft de scenario’s. In de verschillende scenario’s is een breedte van circa 40 à 45 meter nodig. In onderstaand figuur is te zien dat realisatie op de twee ontwikkellocaties qua breedte ruimtelijke beperkingen geeft en hierdoor dus niet mogelijk is.
Figuur 25: Situering bij Nieuwe Weg, optie 1
In onderstaand figuur wordt de sporthal deels gesitueerd op het huidige achterste trainingsveld van de voetbalvereniging (VV Ruurlo). Dit geeft ruimtelijk gezien de beste mogelijkheden. De exacte situering van de sporthal is hierbij nader te bepalen. In onderstaand beeld geldt dat de aangegeven vlakken in verhouding zijn t.o.v. de kadastrale kaart. In deze situatie betekent het wel dat er overleg gevoerd moet worden met de voetbalvereniging, wat uiteindelijk vertraging in het proces kan betekenen en wellicht kostenverhogend werkt.
35
Figuur 26: Situering bij Nieuwe Weg, optie 2
Wanneer op de ontwikkellocaties gerealiseerd gaat worden is door de verkeerskundige van de gemeente aangegeven dat de Kiss + Ride aan de noordzijde van de Willibrordusschool als ingang gebruikt dient te worden, zodat infrastructureel weinig aangepast hoeft te worden. Verkeerskundig gezien is deze locatie t.o.v. de N315 goed bereikbaar.
Het deels situeren van de nieuwe sporthal op de voetbalvelden biedt verkeerskundig meer ruimte bij de ingang via de K&R. Echter het perceel ten noorden van de ontwikkellocaties/voetbalvelden (rondom Leusinkbrink) is bestemd voor woningbouw, hiervoor loopt de vergunningen aanvraag inmiddels. Ruimtelijk gezien (qua grootte) is deze locatie wellicht de beste plek, echter vanuit stedenbouwkundig oogpunt is het plaatsen van een sporthal op deze locatie dus minder wenselijk, ook ten opzichte van de aanwezige gebouwen/ruimtes eromheen. Keuze voor deze locatie als voorkeurslocatie vraagt een stedenbouwkundig onderzoek.
Het voordeel van ontwikkelen op deze locatie is dat de huidige sporthal tijdens de bouw van de nieuwe sportvoorziening gebruikt kan blijven worden. De huidige locatie van sporthal ’t Rikkenhage kan dan op den duur wellicht als locatie dienen voor de vervangende nieuwbouw van de Kerst Zwartschool. Op dat moment zou dan bekeken kunnen worden of een herbouw van het huidige gymlokaal (aan de Schoolstraat) van belang is op de nieuwe locatie van de Kerst Zwartschool of dat volstaat met het gebruik van de sporthal voor het gehele bewegingsonderwijs in Ruurlo.
De aanwezige BMX-baan (crossbaan) is uit een burgerinitiatief ontstaan en ligt er sinds 2016. In de beschikking die destijds is opgesteld staat duidelijk vermeld dat het perceel mogelijk op termijn (tussen de 3 en 10 jaar) noodzakelijk is voor andere doeleinden. Men is dus op de hoogte van de mogelijke ontwikkeling op deze locatie. Dit hoeft geen verdere belemmering te geven in het proces.