Bijlage 1 - Ontwerpbestemmingsplan Vogelenzangstraat
Tekst van het document
Bestemmingsplan Eibergen, Woongebieden 2011, herziening 2022-2 (Vogelenzangstraat)
Gemeente Berkelland
Projectnummer: 3035.05 Datum: 28-11-2023 Versie: ontwerp IMRO-idn: NL.IMRO.1859.BPEBG20220010-0010
Toelichting
3
4
Inhoudsopgave Toelichting Hoofdstuk 1 1.1 1.2 1.3 1.4
Inleiding
6
Aanleiding Ligging plangebied Geldend bestemmingsplan Leeswijzer
6 6 7 8
Hoofdstuk 2 2.1 2.2
3
Planbeschrijving
Bestaande situatie Toekomstige situatie
Hoofdstuk 3
Haalbaarheid van het plan
3.1
Beleid
3.2
Milieu- en omgevingsaspecten
Hoofdstuk 4 4.1 4.2
Algemeen Dit bestemmingsplan
Hoofdstuk 5 5.1 5.2 5.3
Juridische planbeschrijving
9 9 9 15 15 25 38 38 39
Uitvoerbaarheid
41
Algemeen Economische uitvoerbaarheid Maatschappelijke uitvoerbaarheid
41 41 41
5
Hoofdstuk 1 1.1
Inleiding
Aanleiding
Het voornemen bestaat om op een agrarisch perceel aan de Vogelenzangstraat in Eibergen nieuwbouw van woningen te realiseren. Het desbetreffende perceel is in het verleden aangeduid als toekomstige uitbreiding van de kern Eibergen. Echter, deze aanduiding is na verloop van tijd komen te vervallen. Om een invulling te geven aan de ontwikkeling van de nieuwbouw op onderhavig agrarisch perceel heeft de gemeente een samenwerking gefaciliteerd tussen de grondeigenaar en een groep van de toekomstige wooneigenaren. Gedurende deze benoemde samenwerking is gemeenschappelijk inhoudelijk invulling gegeven aan de ontwikkeling van een nieuwe woonbuurt op het agrarisch perceel aan de Vogelenzangstraat in Eibergen. Daarnaast is tijdens het samenwerkingsproces van voorliggend plan ruimte gecreëerd voor het concept van House2Start. De woningen van dit concept worden met behulp van elementenbouw gerealiseerd en zijn betaalbare en duurzame woningen met een relatief klein vloeroppervlakte. Deze woningen zijn onder andere geschikt voor starters en kleine huishoudens. Voor de betreffende locatie geldt het bestemmingsplan 'Eibergen, Woongebieden 2011' en zijn de gronden van de locatie bestemd als 'Agrarisch'. Op grond van de geldende juridisch-planologische kaders is de ontwikkeling niet toegestaan.
Om de voorgenomen ontwikkeling mogelijk te maken is een herziening van het bestemmingsplan noodzakelijk.
1.2
Ligging plangebied
Het plangebied, een agrarisch perceel, bevindt zich aan de zuidelijke rand van het woongebied van Eibergen in de Achterhoekse gemeente Berkelland. Op circa 800 meter in noordoostelijke richting bevindt zich het centrumgebied van de kern Eibergen. Het plangebied ligt globaal tussen de Vogelenzangstraat ten noorden, de Willem Sluyterstraat ten oosten, een watergang ten zuiden en de Warfslatweg ten westen van het plangebied. Kadastraal is het plangebied bekend als 'gemeente Eiberen, sectie D, nummers 9268 en 10651'. Hierbij is het perceelnummer 9268 gedeeltelijk in het plangebied gelegen en het perceelnummer 10651 volledig. Op een afstand van circa 1.100 meter ten zuidwesten van het plangebied ligt de provinciale weg N18 (Twenteroute) die een belangrijke verbindingsas vormt voor de Achterhoek. Op navolgende afbeeldingen zijn de globale ligging en begrenzing van het plangebied weergegeven. Voor de exacte begrenzing van het plangebied wordt verwezen naar de verbeelding, behorend bij voorliggend bestemmingsplan.
6
Globale ligging plangebied (bron: QGIS)
Globale begrenzing plangebied (bron: QGIS)
1.3
Geldend bestemmingsplan
Het plangebied valt onder de werking van het bestemmingsplan 'Eibergen, Woongebieden 2011', dat op 3 juli 2013 door de raad van de gemeente Berkelland is vastgesteld. Op grond van het bestemmingsplan heeft het plangebied de bestemming 'Agrarisch'. Volgens artikel 3 van de planregels zijn de gronden onder andere bestemd voor de uitoefening van het agrarisch bedrijf en mede bestemd voor dagrecreatieve en infrastructurele voorzieningen, het recreatief medegebruik, waterhuishouding, doeleinden van openbare nut en bouwwerken, geen gebouwen zijnde ten dienste van de bestemming. Tevens heeft een klein deel in het noorden van het plangebied de dubbelbestemming 'Waarde Archeologische Verwachting 2', waarvan de gronden mede bestemd zijn voor het behoud en de bescherming van te verwachten archeologische waarden in de bodem. Voor gronden die bestemd zijn met deze dubbelbestemming dient een archeologisch rapport te worden overlegd bij het oprichten van bouwwerken groter dan 100 m² en de bodemingrepen dieper gaan dan 0,3 meter. Het overgrote deel van
7
het plangebied heeft de dubbelbestemming 'Waarde - Archeologische Verwachting 3', waarvan de gronden mede bestemd zijn voor het behoud en de bescherming van te verwachten archeologische waarden in de bodem. Voor gronden die bestemd zijn met deze dubbelbestemming dient een archeologisch rapport te worden overlegd bij het oprichten van bouwwerken groter dan 2.500 m² en de bodemingrepen dieper gaan dan 0,30 meter. Op de navolgende afbeelding is een uitsnede van de verbeelding van het bestemmingsplan 'Eibergen, Woongebieden 2011' weergegeven. Het plangebied is daarop globaal met een rode contour weergegeven. Voor de exacte begrenzing van het plangebied wordt verwezen naar de verbeelding, behorend bij voorliggend bestemmingsplan.
Uitsnede geldend bestemmingsplan (bron: QGIS; ruimtelijkeplannen.nl)
Op grond van het vigerende bestemmingsplan is de realisatie van het nieuwe woonmilieu ter plaatse van de bestemming 'Agrarisch' niet toegestaan. Het voorliggend initiatief is daarmee in strijd met het vigerende bestemmingsplan. Om de ontwikkeling alsnog mogelijk te maken, is een gedeeltelijke herziening van het geldende bestemmingsplan noodzakelijk. Dit bestemmingsplan voorziet daarin.
1.4
Leeswijzer
Dit bestemmingsplan bestaat uit een toelichting, regels en een verbeelding. De toelichting is opgebouwd uit vijf hoofdstukken. Het volgende hoofdstuk (Hoofdstuk 2) beschrijft de bestaande en toekomstige situatie. Hoofdstuk 3 geeft een overzicht van het ruimtelijke beleidskader van de verschillende overheden waaraan het plan moet voldoen en bevat de milieu- en omgevingsaspecten van het plan. Vervolgens wordt in Hoofdstuk 4 ingegaan op de juridische planbeschrijving met de opbouw van de plangregels. Ten slotte bevat de toelichting Hoofdstuk 5, waarin de uitvoerbaarheid van het plan wordt belicht met de economische uitvoerbaarheid en de maatschappelijke uitvoerbaarheid.
8
Hoofdstuk 2 2.1
Planbeschrijving
Bestaande situatie
In de huidige situatie bestaat het plangebied uit agrarische grond zonder bebouwing of beplanting. In de directe nabijheid van het plangebied zijn stedelijke functies aanwezig zoals diverse woon- en maatschappelijke functies en bedrijvigheid. Ten oosten van het plangebied zijn, naast reguliere woningen, ook recreatiewoningen van het vakantiepark 'De Berkelstee' gelegen. Ten zuiden van het plangebied bevindt zich een watergang genaamd Veenslatgoot. Aan de westzijde van het plangebied loopt de Warfslatweg, een weg die met puin verhard is en die laanbomen aan weerszijden heeft. De oppervlakte van het plangebied omvat circa 6.900 m2. Het plangebied wordt ontsloten door de Vogelenzangstraat die een directe verbinding vormt tussen de Groenloseweg, de Hortensialaan en de Bronbeekstraat. Onderstaande afbeelding geeft een impressie van de bestaande situatie in het plangebied.
Het plangebied gezien vanaf de Vogelenzangstraat (bron: Google Maps)
2.2
Toekomstige situatie
In de toekomstige situatie worden in het plangebied in totaal 21 woningen gerealiseerd. Daarnaast worden er diverse infrastructuur, een wadi met speelvoorzieningen en groenvoorzieningen in het plangebied aangelegd. Bebouwing House2Start In het noordelijke deel van het plangebied, direct aangrenzend aan de Vogelenzangstraat, voorziet de voorgenomen ontwikkeling in de realisatie van acht House2Start Plus Model woningen. Deze woningen worden opgeleverd met een totale gebruiksoppervlakte van ruim 60 m2 per woning en zijn qua doelgroep geschikt voor starters, stellen en eenoudergezinnen. De woningen worden in de verkoop aangeboden als betaalbare woning conform de woondeal (verschil in koopsom door type woning: tussen/hoek). Dit is in lijn met het rijks- en provinciaal beleid, waarbij een zo breed mogelijk scala aan woningvoorraad moet worden gerealiseerd voor zo veel mogelijk groepen woningzoekenden. Deze grondgebonden woningen beschikken allemaal over extra bergruimte en een tuin. Hierbij wordt
9
gebruik gemaakt van een symmetrische kap, waardoor het interieure ruimtegebruik optimaal is. Daarnaast worden de woningen zo ontworpen dat per House2Start woning de gebouwgebonden energie gedekt is. De House2Start woningen zijn permanente woningen die met behulp van elementenbouw gerealiseerd worden. De onderstaande afbeeldingen geven een impressie van de House2Start woningen ten aanzien van de gevels, doorsnede en plattegronden.
Gevelimpressies House2Start woningen (bron: House2Start)
Doorsnede van een House2Start woning (bron: House2Start)
10
Plattegronden van begane grond en eerste verdieping House2Start woningen (bron: House2Start)
Collectief Wooninitiatief (CW Eibergen) De grondeigenaar en toekomstige bewoners zijn verenigd in het Collectief Wooninitiatief Eibergen (hierna: CW Eibergen). In nauwe samenwerking met elkaar hebben beide partijen invulling gegeven aan de ruimtelijke inrichting van het plangebied. Samen is het CW Eibergen gekomen tot een passend woningprogramma voor het overgrote deel van het plangebied. In gezamenlijke sessies zijn de collectieve en individuele woonwensen besproken en vertaald in een stedenbouwkundig ontwerp voor de nieuwe woonbuurt. Na afronding van de planologische procedure nemen de leden van het CW Eibergen de gronden af van de huidige grondeigenaar en begint de realisatiefase. In deze fase realiseren de leden van het CW Eibergen samen met een eigen aannemer de woningen op de woonkavels in het plangebied. De grondeigenaar realiseert met een eigen aannemer het bouw- en woonrijp maken van het gehele plangebied. Uit de ontwerpfase is het volgende woningbouwprogramma naar voren gekomen. In het midden van het plangebied worden zes twee-aaneengebouwde woningen en drie woningen als drie-onder-een-kap woning gerealiseerd. De aaneengebouwde woningen beschikken allemaal over een eigen berging. In het zuidelijke deel van het plangebied worden vier vrijstaande woningen gerealiseerd, waarvan twee levensloopbestendig.
De volgende afbeeldingen geven een impressie van de woningen in de toekomstige situatie.
11
Impressie van twee-aaneengebouwde woningen
Impressie van drie-aaneengebouwde woningen
12
Impressie van een vrijstaande woning
Ontsluiting en parkeren De House2Start woningen in het noordelijke deel van het plangebied worden door kleine paden direct aangesloten op het trottoir dat parallel loopt met de Vogelenzangstraat. Om de parkeervraag horend bij deze woningen op te lossen, wordt een tweetal parkeerkoffers aangelegd in het midden van de twee rijen House2Start woningen. Deze parkeerkoffers grenzen aan de nieuwe toegangsweg en worden omsloten door een haag. De parkeerkoffers en het overige gedeelte van het plangebied zijn bereikbaar via een nieuwe in- en uitrit aansluitend op de Vogelenzangstraat. Voor deze nieuwe in- en uitritconstructie wordt een bestaande boom aan de Vogelenzangstraat enkele meters oostwaarts verplaatst. Hierdoor gaat deze boom niet verloren en blijft deze nog steeds deel uit maken van de bomenrij langs de Vogelenzangstraat. Op de nieuwe plek van de boom heeft de gemeente Berkelland gedurende afgelopen jaren een nieuw boompje geplant. Deze zal bij de realisatie van de voorgenomen ontwikkeling ook naar een nader te bepalen locatie verplaatst worden. Op deze wijze wordt met het verplaatsen van de boom een verkeersveilige situatie gerealiseerd, aangezien voldoende ruimte wordt gecreëerd voor het verkeer dat gebruik gaat maken van deze in- en uitrit vanuit het plangebied en de Vogelenzangstraat.
Voor de ontsluiting op de Vogelenzangstraat van de achtergelegen woningen binnen het plangebied is gekozen voor de aanleg van een doodlopende toegangsweg met een ovaalvormig einde. Op deze manier wordt de verkeersintensiteit binnen het plangebied laag gehouden en is keren door middel van steken niet noodzakelijk. De parkeervraag van de woningen in het midden en in het zuidelijke deel worden opgelost door parkeerplaatsen langs de doodlopende weg en op eigen terrein te realiseren. Voor de verharding van de rijbaan en parkeerplaatsen wordt gekozen voor respectievelijke klinkers en grasbetontegels. Achter de tuinen van de House2Start woningen lopen achterpaden. Deze paden worden eveneens door klinkers. Waterhuishoudkundige voorziening Om bovengronds water te kunnen bergen bij een hevige bui, worden wadi's aangelegd. Hier van bevindt één wadi zich in het midden van het cirkelvormige einde van de doodlopende weg en bevat het speelvoorzieningen voor kinderen. Ook is er in het gebied ruimte aanwezig voor de aanleg van infiltratievoorzieningen. Het aspect water en waterhuishouding wordt in 3.2.7 verder toegelicht.
13
Groenvoorzieningen Over het algemeen krijgt het plangebied in de toekomstige situatie een groen karakter. Zo worden er vier rijen van bomen met heesterbeplanting aangelegd die een natuurlijke afscheiding vormen tussen de verschillende delen van het plangebied. Tevens wordt in het zuidoosten van het plangebied een klein vogelbosje gerealiseerd. Navolgende afbeelding geeft een impressie van de inrichting van het plangebied in de toekomstige situatie.
Inrichtingsplan (Bron: CW Eibergen)
14
Hoofdstuk 3 3.1
Beleid
3.1.1
Algemeen
Haalbaarheid van het plan
In deze paragraaf wordt een analyse gegeven van het relevante beleidskader. De beleidsnota's die direct of indirect doorwerken in voorliggend wijzigingsplan, worden in deze paragraaf behandeld. Per bestuurslaag is een korte samenvatting gegeven van de meest relevante aspecten uit de verschillende beleidsnota's, alsmede de consequenties voor het voorliggende plan. 3.1.2
Rijksbeleid
Nationale Omgevingsvisie (NOVI) en Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) biedt een duurzaam perspectief voor de Nederlandse leefomgeving. Hiermee kunnen we inspelen op de grote uitdagingen die voor ons liggen. De NOVI biedt een kader, geeft richting en maakt keuzes waar dat kan. Tegelijkertijd is er ruimte voor regionaal maatwerk en gebiedsgerichte uitwerking. Omdat de verantwoordelijkheid voor het omgevingsbeleid voor een groot deel bij provincies, gemeenten en waterschappen ligt, kunnen inhoudelijke keuzes in veel gevallen het beste regionaal worden gemaakt. Met de NOVI zet de Rijksoverheid een proces in gang waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Die komen samen in vier prioriteiten: Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; Duurzaam economisch groeipotentieel; Sterke en gezonde steden en regio's; Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven vanuit de NOVI is combinaties te maken en win-win situaties te creëren. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen.
Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies: In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van de ruimte; Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal: wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling, tussen concurrentiekracht en leefbaarheid, verschilt van gebied tot gebied. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; Afwentelen wordt voorkomen: het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie van inwoners zonder dat dit ten koste gaat van die van toekomstige generaties. De nationale belangen zijn geborgd in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro). Het gaat bijvoorbeeld om rijksvaarwegen, defensie, ecologische hoofdstructuur, erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde, hoofdwegen en hoofdspoorwegen, elektriciteitsvoorziening, buisleidingen van nationaal belang voor vervoer van gevaarlijke stoffen en primaire waterkeringen.
Door de nationale belangen vooraf in bestemmingsplannen te borgen, wordt met het Barro bijgedragen aan versnelling van de besluitvorming bij ruimtelijke ontwikkelingen en vermindering van de bestuurlijke drukte. Toetsing
15
Wonen is één van de basisbehoeften van mensen. In de Nationale Omgevingsvisie wordt aangegeven dat iedereen in Nederland prettig moet kunnen wonen voor een redelijke prijs. Een woningvoorraad die aansluit op de huidige en toekomstige woonbehoefte van mensen is daarom van nationaal belang. Het huidige woningtekort en de toename van het aantal inwoners en huishoudens vraagt een groei van de woningvoorraad (vooral in en bij de stedelijke regio’s) in een fijne, leefbare omgeving. Tussen 2019 en 2035 moet de woningvoorraad met circa 1,1 miljoen woningen worden vergroot. De primaire verantwoordelijkheid voor de gebouwde omgeving, de woningvoorraad en de leefbaarheid ligt bij gemeenten en provincies. Het Rijk is systeemverantwoordelijk. Het is de rol van het Rijk om de kaders te stellen, te stimuleren, eventueel te sanctioneren, waar nodig middelen ter beschikking te stellen – bijvoorbeeld via de huurtoeslag, hypotheekrenteaftrek of de regeling woningbouwimpuls voor gemeenten – en met gemeenten en provincies samen te werken om (bovenlokale, inclusief grensoverschrijdende) knelpunten op te lossen en realisatie van de nationale belangen te waarborgen. De voorgenomen ontwikkeling voorziet in woningbouw aan de Vogelenzangstraat, waarbij 21 woningen worden gerealiseerd. Zoals in 3.1.5 wordt beschreven voldoet het plan aan het gemeentelijk beleid ten aanzien van wonen.
Concreet draagt het plan bij aan de realisatie van nieuwe woningen voor starters en senioren. Daarmee past het plan binnen de prioriteiten van de NOVI en kan geconcludeerd worden dat er geen sprake is van strijd met het rijksbeleid. Ladder voor duurzame verstedelijking In artikel 3.1.6, lid 2 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) is de ladder voor duurzame verstedelijking opgenomen. Het doel van de Ladder is zorgvuldig en duurzaam ruimtegebruik, met oog voor de toekomstige ruimtebehoefte en ontwikkelingen in de omgeving. De Ladder geeft daarmee invulling aan het nationaal ruimtelijk belang gericht op een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij ruimtelijke besluiten. Dit belang staat beschreven in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte binnen een breder kader van een goed systeem van ruimtelijke ordening. Met de ladder worden eisen gesteld aan de motivering van onder meer bestemmingsplannen en ruimtelijke onderbouwingen die nieuwe stedelijke ontwikkelingen mogelijk maken. De toelichting bij een bestemmingsplan of ruimtelijke onderbouwing voor een nieuwe stedelijke ontwikkeling bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien die ontwikkeling mogelijk wordt gemaakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien.
Toetsing Wat onder stedelijke ontwikkeling wordt verstaan is in het Bro opgenomen. Een stedelijke ontwikkeling is volgens het besluit 'een ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen'. Voorliggend initiatief zou kunnen worden aangemerkt als een woningbouwlocatie. Deze term is echter niet gedefinieerd in het Bro. Uit jurisprudentie (zie bijvoorbeeld uitspraak ABRvS201501297/1/R4) blijkt dat woningbouwplannen met 10 woningen niet hoeven te worden aangemerkt als woningbouwlocatie, maar grotere woningbouwplannen wel. Onderhavig plan betreft de realisatie van 21 woningen op een agrarisch perceel. Om die reden is de Ladder voor duurzame verstedelijking van toepassing. Voor het plan is daarom een toets ten aanzien van de Ladder voor duurzame verstedelijking uitgevoerd. Deze is als Bijlage 1 bijgevoegd. Met de voorgenomen ontwikkeling is sprake van een toename van 21 woningen. Met onderhavige ontwikkeling wordt een aanmerkelijke bijdrage geleverd aan zowel de kwantitatieve als kwalitatieve woningbouwbehoefte van de regio Achterhoek, de gemeente Berkelland en de kern Eibergen in het bijzonder. De ruimtelijke ontwikkeling in het plangebied voorziet in een woonprogramma met relatief betaalbare (House2Start) woningen. De House2Start woningen worden in de verkoop aangeboden als
16
betaalbare woning conform de woondeal (verschil in koopsom door type woning: tussen/hoek). Dit is in overeenstemming met Actielijn 1 'Voldoende woonruimte' uit het Rijksprogramma 'Een thuis voor iedereen', waarbij het realiseren van voldoende betaalbare en passende woningen voor aandachtsgroepen in de toekomst centraal staat. Ook wordt rekening gehouden met de regionale ambities voor huisvesting van specifieke doelgroepen, door de realisatie van levensloopbestendige woningen voor senioren en woningen voor jongere starters. De woningen krijgen een duurzaam karakter, doordat ze voldoen aan de eisen voor Bijna Energieneutrale Gebouwen (BENG) en worden klimaatadaptief ingepast. Het plan wordt qua ligging aangrenzend aan het bestaand stedelijk gebied gerealiseerd. In het bestaand stedelijk gebied van Eibergen is onvoldoende geschikte ruimte beschikbaar om te voorzien in het beoogde woningbouwinitiatief met in totaal een 21 nieuwe woningen. In de toekomstige situatie krijgt het plangebied bestemmingen die in overeenstemming zijn met de nabije omgeving die overwegend uit woningen bestaat. Het plangebied krijgt naast een woonbestemming ook bestemmingen die tuin-, groen- en verkeersvoorzieningen regelt.
Geconcludeerd kan worden dat de ontwikkeling voldoet aan de uitgangspunten van de Ladder voor duurzame verstedelijking (artikel 3.1.6, lid 2 van het Bro), waardoor deze geen belemmering vormt voor de uitvoerbaarheid van dit bestemmingsplan. Met de ontwikkelingen binnen het plangebied zijn geen overige nationale belangen gemoeid. 3.1.3
Provinciaal beleid
Omgevingsvisie Gaaf Gelderland Op 19 december 2018 is de Omgevingsvisie 'Gaaf Gelderland' vastgesteld. In deze visie beschrijft de provincie welke richting de provincie op wil op het gebied van energie, klimaat, water, voedsel en ook hoe de provincie de omgeving wil inrichten. De Omgevingsvisie richt zich formeel op de komende tien jaar, maar wil ook een doorkijk bieden aan Gelderland op een langere termijn. Veel maatschappelijke vraagstukken zijn zo complex dat alleen een gezamenlijke inzet succesvol kan zijn. In de omgevingsvisie zijn de opgaven voor Gelderland daarom in nauwe samenwerking met partners uitgedacht. Daarbij kijken de provincie en partners vanuit een integraal en internationaal perspectief naar Gelderland. Met deze bestuurlijke strategie kunnen voor Gelderland toekomstbestendige keuzes gemaakt worden. De provincie Gelderland zet een gezond, veilig, schoon en welvarend Gelderland centraal. Gezond en veilig. Dat = een gezonde leefomgeving, schone en frisse lucht, een schoon milieu, een niet vervuilde bodem, voldoende schoon en veilig (drink)water, bescherming van onze flora en fauna. Dat = voorbereid zijn op klimaatverandering, zoals hitte, droogte, bosbranden en overstromingen. En, dat = aandacht hebben voor verkeersveiligheid en veilige bedrijvigheid. Schoon en welvarend.
Dat = een dynamisch, duurzaam en aantrekkelijk woon-, werk- en ondernemersklimaat, goed bereikbaar en met een goed functionerende arbeidsmarkt en dito kennis- en onderwijsinstellingen. Maar dat = ook: het tegengaan van schadelijke uitstoot, afval en uitputting van grondstoffen. En: het investeren in nieuwe, alternatieve vormen van energie. Om samen een Gaaf Gelderland te bereiken, legt de provincie bij het uitvoeren van haar taken de focus op een duurzaam, verbonden en economisch krachtig Gelderland. Met behulp van zeven ambities geeft de provincie hier richting aan: Energietransitie: van fossiel naar duurzaam; Klimaatadaptatie: omgaan met veranderend weer; Circulaire economie: sluiten van kringlopen; Biodiversiteit: werken met de natuur; Bereikbaarheid: duurzaam verbonden; Vestigingsklimaat: een krachtige, duurzame topregio; Woon- en leefomgeving: dynamisch, divers, duurzaam. Relevant voor onderhavig plan zijn de ambities voor 'klimaatadaptatie' en 'woon- en leefomgeving' van
17
toepassing. Ten aanzien van klimaatadaptatie wil de Provincie Gelderland zich voorbereiden op het veranderende klimaat door in te zetten op het tegengaan van de bijbehorende risico's en gevaren. Hierbij wil de provincie Gelderland in 2050 optimaal beschermd zijn en kunnen meebewegen met het veranderend klimaat. De provincie Gelderland werkt hierbij vooral vanuit haar betrokkenheid bij waterveiligheid, waterkwaliteit, bodem en natuur. Daarnaast wordt er rekening gehouden met de variatie van de Gelderse streken. De aanpak hierbij zorgt voor een veerkrachtig en duurzaam water-, natuur en bodemsysteem. Dit systeem bestaat uit een klimaatbestendige en schone bodem en ondergrond en uit schoon en gezond grond- en oppervlaktewater en drinkwater. Samen met partners worden toekomstige risico's en kansen van het veranderend klimaat voor Gelderland in kaart gebracht. Ten aanzien van de woon- en leefomgeving is de kwaliteit van de leefomgeving van groot belang om Gelderland voor mensen en bedrijven aantrekkelijk te houden. Bovendien draagt een goede kwaliteit van de leefomgeving bij aan gezondheid. Goed bereikbare voorzieningen, aansprekende evenementen, unieke cultuurhistorie, inspirerende culturele voorzieningen, een mooie natuur; het is allemaal van belang. Ook goed wonen hoort daarbij.
Gelderland heeft op woongebied een bijzondere positie met uiteenlopende woonkwaliteiten, zowel stedelijke als landelijke. De Gelderse streken hebben ieder hun eigen aard, waar mensen zich thuis en verbonden met elkaar voelen. In de groeiende Gelderse steden komen veel activiteiten samen. Tegelijkertijd investeert de provincie in een vitaal platteland, juist als daar krimp plaatsvindt. Om het landschap open, groen en het voorzieningenniveau op peil te houden en leegstand te voorkomen, is bouwen binnen bestaand verstedelijkt gebied het vertrekpunt. Daarbij wordt de voorkeur gegeven aan het benutten van bestaande gebouwen. Toetsing Onderhavig plan heeft betrekking op woningbouwontwikkeling op een perceel aan de Vogelenzangstraat in Eibergen. Als gevolg van het plan worden 21 woningen gerealiseerd bestaande uit diverse woningtypen, waarbij veel aandacht is voor water, groen en natuur zodat het plangebied een klimaatadaptieve inrichting krijgt. Met de voorgenomen ontwikkeling is dan ook rekening gehouden met de waterhuishouding (zie 3.2.7) en de aanleg van diverse groenelementen in de nieuwe woonomgeving. Daarnaast streeft de provincie Gelderland naar een goede balans tussen vraag en aanbod van woningen in verschillende prijscategorieën. De provincie heeft zorg en aandacht voor woonbehoeften en maakt hierover afspraken met de regio's.
Het plan voorziet in woningen voor starters en senioren op de woningmarkt en wordt gerealiseerd binnen het bestaand stedelijk gebied, aangezien er in de kern van Eibergen niet voldoende ruimte is voor een ontwikkeling met deze omvang. Het plangebied is echter wel gelegen binnen bestaand verstedelijkt gebied in de bebouwde kom met voornamelijk (aangrenzende) woonfuncties in de directe omgeving. Door het plan wordt ruimte binnen bestaand stedelijk gebied benut door ook flexibele woningen te realiseren. Het voornemen is in overeenstemming met het gemeentelijk (woon)beleid (zie 3.1.5). Derhalve kan geconcludeerd worden dat het plan in overeenstemming is met de Omgevingsvisie. Omgevingsverordening De Omgevingsverordening is één van de instrumenten van de Provincie Gelderland om de ambities uit Omgevingsvisie te realiseren. De verordening wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch gewaarborgd is. De verordening voorziet ten opzichte van de Omgevingsvisie niet in nieuw beleid en is daarmee dus beleidsneutraal.
De inzet van de verordening als juridisch instrument om de doorwerking van het provinciaal beleid af te dwingen is beperkt tot die onderdelen van het beleid waarvoor de inzet van algemene regels noodzakelijk is om provinciale belangen veilig te stellen of om uitvoering te geven aan wettelijke verplichtingen.
18
De Omgevingsverordening richt zich net zo breed als de Omgevingsvisie op de fysieke leefomgeving in de Provincie Gelderland. Dit betekent dat vrijwel alle regels die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving opgenomen zijn in de Omgevingsverordening. Het gaat hierbij om regels op het gebied van ruimtelijke ordening, milieu, water, mobiliteit en bodem. De verwachting is dat de Omgevingsverordening op termijn alle regels zal gaan bevatten die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving. Met de ruimtelijke verordening stelt de provincie regels aan bestemmingsplannen van gemeenten. Doel van de verordening is om provinciale belangen op het gebied van de ruimtelijke ordening te laten doorwerken naar het gemeentelijk niveau. De provincie richt zich hierbij op onderwerpen die van provinciaal belang zijn, zoals verstedelijking, landbouw/veehouderij, natuur en landschap, grond- en drinkwater, milieu, verkeer en energie. Toetsing Ten aanzien van voorliggend bestemmingsplan zijn de regels ten aanzien van de onderwerpen 'Wonen' en 'Klimaatadaptatie' relevant. Wonen: De verordening bevat de regel dat nieuwe woningbouwontwikkelingen alleen zijn toegestaan wanneer deze passen in het door Gedeputeerde Staten (GS) vastgestelde regionale woonagenda.
Ten behoeve van de flexibiliteit is het wel mogelijk om van een regionale woonagenda af te wijken, vooruitlopend op de actualisatie van die regionale woonagenda. Als er nog geen regionale woonagenda is vastgesteld of als de bestaande regionale woonagenda niet meer actueel is en niet geschikt meer is als beoordelingskader, zal de provincie totdat een nieuwe regionale woonagenda wordt vastgesteld bestemmingsplannen die de bouw van nieuwe woningen mogelijk maken, toetsen aan de volgende criteria: er wordt voldaan aan de eisen van de Ladder voor duurzame verstedelijking, als bedoeld in artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening, het plan past binnen de meest recente provinciale visie op het woonbeleid (gerelateerd aan het Rijksprogramma 'Een thuis voor iedereen'), er heeft aantoonbaar regionale afstemming plaatsgevonden en de provincie stemt in met de ontwikkeling. Aan al deze criteria is binnen onderhavig plan voldaan. Klimaatadaptatie: Bij de voorgenomen planontwikkeling van de nieuwe woonomgeving is rekening gehouden met de verschillende aspecten van klimaatadaptatie. Hierbij is aandacht voor bij zaken als wateroverlast, droogte en hitte. Uitgangspunt is dat alle nieuwe bebouwing afgekoppeld is en dat het (hemel)water opgevangen wordt binnen de wijk zelf. Parkeervoorzieningen worden met een open verharding uitgevoerd waardoor ook hier water kan infiltreren.
Verder is rekening gehouden met het toevoegen van diverse groenelementen in de nieuwe woonomgeving. Naast het vegroten van de biodiversitiet zorgt dit groen ook voor schaduwwerking, waardoor hittestress verminderd wordt. Met de uitvoering van onderhavig plan wordt voldaan aan de regels van de provinciale Omgevingsverordening ten aanzien van 'Wonen' en 'Klimaatadaptatie'. Koersnotitie Ruimte voor goed Wonen In 2018 heeft Gedeputeerde Staten (GS) van Gelderland de koersnotitie ‘Ruimte voor goed wonen’ opgesteld. In de koersnotitie staan de woonbehoeften per Gelderse woonregio, maatwerk en flexibele plannen centraal. De woonpartners in de regio maken afspraken in regionale woonagenda’s. De regionale woonagenda’s vormen de basis voor de samenwerking. De provincie beoordeelt voor vaststelling of de agenda wat betreft inhoud aansluit bij de woonopgave van de regio en de koersnotitie 'Ruimte voor goed wonen'. De ambitie van de provincie is een gezond, veilig, schoon en welvarend Gelderland. Om dit te behouden en te bereiken staan drie uitgangspunten centraal: een duurzaam, economisch krachtig en een blijvend verbonden Gelderland. Deze uitgangspunten vormen de rode draad van het beleid en het handelen van de provincie. Voor de woonopgaven betekent dit concreet:
19
Duurzaam: Duurzaamheid is een belangrijk thema dat iedereen raakt. Alle ruim 1 miljoen woningen die we in 2040 in Gelderland nodig hebben, moeten ongeacht leeftijd duurzaam zijn. Alleen dan lukt het om onze gezamenlijke duurzaamheidsambitie te halen. De inrichting van wijken en locatiekeuze spelen daarbij een belangrijk rol. Binnenstedelijke ruimte benutten is het vertrekpunt. We moeten zorgvuldig omgaan met ons groen, zowel in als buiten stad of dorp. Economisch krachtig: Een goed vestigingsklimaat gaat verder dan een goede locatie voor bedrijven. Het vereist ook een goede woonomgeving met voldoende passende woningen. Aansluitend bij de behoefte van de mensen. Dit versterkt de aantrekkingskracht van Gelderland. Om hier te komen wonen en voor bedrijven om zich hier te vestigen. Blijvend verbonden: Een woonomgeving waar mensen zich mee verbonden voelen is een omgeving die goed bereikbaar is en goede (culturele) voorzieningen heeft. En met buurten en mensen waarmee je, je verbonden voelt. Aandacht voor het levensloopbestendig maken van woningen draagt bij aan een blijvende verbondenheid met woning en omgeving. Toetsing Voorliggend plan maakt de realisatie van 21 woningen mogelijk, waarvan een deel zowel betaalbaar als ook demontabel is. Hierdoor zijn de nieuwe woningen passend binnen de nieuwe woonomgeving die aansluit bij de omliggende aanwezige woonfuncties.
Het aantal demontabele woningen kunnen daarnaast ook verplaatst en ingezet worden om elders aan een woningbehoefte te voldoen. Ook heeft de inrichting van de nieuwe woonomgeving een duurzaam karakter met aandacht voor groen- en waterelementen. De voorgenomen ontwikkeling sluit aan bij de uitgangspunten van de provincie ten aanzien van de woonopgaven binnen de Koersnotitie Ruimte voor goed Wonen. Actieplan Wonen 2020-2025 Met het Actieplan Wonen wil de provincie de komende vijf jaar de bouw van circa 45.000 woningen versnellen. De 45.000 woningen zijn onderdeel van de 80.000 nieuwe woningen die in Gelderland tot 2030 gerealiseerd moeten worden. Met het actieplan wil de provincie een bijdrage leveren aan de uitvoering van de bouwopgave. Drie doelstellingen staan centraal in het actieplan: 1. Versnelling van de woningbouw (sneller); 2. Meer betaalbare woningen (betaalbaar); 3. Meer flexibele woonvormen (flexibel). In totaal bevat het Actieplan Wonen 14 acties die helpen de drie geformuleerde doelen te bereiken. Door de 14 acties uit te voeren wil de provincie 45.000 woningen opleveren in verschillende prijsklassen, waarvan 9.500 betaalbare woningen en 2.000 flexibele woningen. Toetsing Voorliggend plan maakt de realisatie van 21 woningen mogelijk, waarvan een deel zowel betaalbaar als ook demontabel is.
Hierdoor kunnen de passende woningen in de nieuwe woonomgeving in Eibergen sneller gerealiseerd worden en zijn ze overwegend betaalbaar en flexibel opgebouwd. De voorgenomen ontwikkeling sluit hierdoor aan bij de drie doelstellingen die centraal staan in het provinciale Actieplan Wonen 2020-2025. 3.1.4
Regionaal beleid
Zowel de 'Regionale woonagenda Achterhoek 2015-2025' als de 'Regionale Woonvisie' gaan uit van krimp in de regio. Recenter onderzoek toont echter aan dat er wel een actuele vraag is naar meer woningen en dat er van krimp geen sprake meer is. Desalniettemin worden beide beleidsstukken hieronder kort behandeld, omdat deze onderdeel zijn van het geldende beleid.
20
Regionale woonagenda Achterhoek 2015-2025 De woningmarkt in de Achterhoek is de afgelopen jaren fors aangetrokken. Momenteel staat de woningmarkt in de regio onder een groeiende druk en zijn de woningtekorten hoog. Steeds meer huishoudens hebben moeite om de gewenste woning te kopen of te huren. Dit heeft te maken met een oplopend woningtekort, maar ook met de betaalbaarheid van woonlasten. Daarnaast is het type aanbod van de woningen in toenemende mate een probleem: veel woningen passen niet bij de levensfase of woonbehoefte van woningzoekenden. Met name voor jonge huishoudens, starters, ouderen, arbeidskrachten en aandachtsgroepen geldt dat er een grote behoefte is aan meer betaalbare woningen op de Achterhoekse woningmarkt. We streven ernaar om in elke kern en buurt aanbod te creëren voor jong en oud en voor mensen met een kleinere en grotere portemonnee. Zo zorgen we voor een gedifferentieerde woningvoorraad en dus ook voor een gedifferentieerde bevolkingsopbouw in de kernen. Hiernaast zien we bijzondere kansen voor concepten nabij voorzieningen waar de oudere bevolking langer zelfstandig kan wonen. Ook willen we mogelijkheden bieden voor (collectief) particulier opdrachtgeverschap in de kernen. We hebben de ambitie om 11.500 extra woningen te realiseren in de Achterhoek. Hiermee gaan we onze woningvoorraad flink en versneld uitbreiden.
Van de 11.500 woningen worden er tot en met 2030 8.390 worden gerealiseerd onder de tussen gemeenten, provincie en het Rijk te maken afspraken. Door deze afspraken hoeft de behoefte niet meer per project aangetoond te worden. Boven de 8.390 te realiseren woningen programmeren we adaptief, dit geldt onder meer voor de toevoeging van sociale huurwoningen. Toetsing Dit plan valt binnen de opgave om 8.390 woningen te realiseren. Voorliggend initiatief geeft ruimte aan het bewonerscollectief om haar droom te verwezenlijken, maar ook om toekomstig passend aanbod te genereren. Het gedifferentieerde woningaanbod past bij elke portemonnee. Dit is toegelicht in 3.1.5. Ondanks dat dit plan is ontwikkeld voor vaststelling van de Regionale woonagenda Achterhoek 2023-2030, is de gemeente Berkelland ervan overtuigd dat dit plan past binnen deze nieuwe woonagenda. Het initiatief past binnen het doel om de woningvoorraad te vergroten. Bevat modulaire woningen gericht op 1-2 persoons huishoudens en voorziet in de realisering van levensloopgeschikte woningen. De gemeente Berkelland heeft aangegeven om 875 woningen te bouwen tot 2030. Dit initiatief past binnen het beoogd aantal te bouwen woningen binnen de gemeente en specifiek de kern Eibergen. Geconcludeerd wordt het dat het initiatief in lijn is met de Regionale Woonagenda van de Achterhoek.
Regionale Woonvisie De zeven Achterhoekse gemeenten hebben, samen met de woningcorporaties en de provincie, een gezamenlijke visie op het wonen in de Achterhoek neergelegd voor de periode 2010-2020. De ambitie van de regio Achterhoek luidt daarbij als volgt: Iedereen die wil, kan zijn woonwens in de Achterhoek waarmaken; De Achterhoek is onderscheidend in kwaliteit; Het aantal woningen past bij de kwantitatieve woningvraag; Ontspanning op de woningmarkt betekent kansen benutten en risico's beperken. Toetsing In vervolg hierop heeft de gemeenteraad de Beleidsnotitie Ruimte voor Kwaliteit vastgesteld (zie 3.1.5). Kwalitatieve toetsingscriteria voor woningbouw in de Achterhoek
21
De groei van het aantal huishoudens in de regio houdt echter langer aan dan eerder voorzien. Dit betekent dat er extra woningen moeten komen bovenop het aantal dat nu in afspraken is vastgelegd. Er moet meer ruimte gegeven worden aan de bouw van extra woningen. De prioriteit moet daarbij liggen op woningen waar nu behoefte en een duidelijk tekort aan is. Het Achterhoeks Woonwensen en Leefbaarheidsonderzoek 2017 (AWLO) geeft een helder advies over de bouwopgave: blijf bouwen voor starters en creëer geschikt aanbod waar (actieve) senioren naar kunnen doorstromen. Dit is vertaald naar het geven van extra ruimte door scherpe voorwaarden te stellen aan nieuwe initiatieven voor woningbouw. Met de 'Kwalitatieve toetsingscriteria voor woningbouw in de Achterhoek' zijn regionaal kwalitatieve criteria afgesproken waaraan de gemeenten nieuwe plannen moeten toetsen. Dit betreft de volgende drie kwaliteitscriteria: De behoefte is aangetoond; Voorrang voor transformatie van leegstaand vastgoed (verbouw of nieuwbouw na sloop); Inbreiding gaat voor uitbreiding. Toetsing In september 2019 stemden de zeven gemeenteraden in de Regio Achterhoek in met de kwalitatieve toetsingscriteria voor woningbouw in de Achterhoek. In oktober is deze door de provincie Gelderland vastgesteld.
De kwalitatieve toetsingscriteria voor woningbouw zijn vertaald in de 'Kwalitatieve toetsingscriteria voor woningbouw in Berkelland' van de gemeente Berkelland (zie 3.1.5). 3.1.5
Gemeentelijk beleid
Structuurvisie Wonen Eibergen 2015 Op 9 februari 2016 heeft de raad van de gemeente Berkelland de Structuurvisie Wonen Eibergen 2015 vastgesteld. De Structuurvisie Wonen Eibergen 2015 is het toekomstig kader van de gemeente Berkelland voor de ontwikkeling van bouwlocaties in de bebouwde kom van Eibergen. De structuurvisie geeft richting aan het ruimtelijk handelen van de gemeente voor de woningbouwlocaties die er in zijn opgenomen. Toen de gemeenteraad van Berkelland in mei 2015 de Regionale Woonagenda Achterhoek vaststelde werd er ingezet op de afname van woningbouwaantallen. Deze opgave is vertaald in de Structuurvisie Wonen Eibergen 2015, waarin eveneens ingezet wordt op een afname van woningbouw. Aangezien de cijfers door de meest recente ontwikkelingen achterhaalt zijn, kan een verder toelichting van deze structuurvisie wonen achterwege blijven. In de navolgende beleidsdocumenten wordt ingegaan op de kwalitatief en kwantitatief woonbeleid dat een betere kader vormt voor de toetsing van deze voorgenomen ontwikkeling. Toetsing Als gevolg van het plan worden 21 woningen gerealiseerd op een agrarisch perceel aan de rand van het stedelijke gebied van de kern Eibergen. Als gevolg van de herontwikkeling komt de agrarische bestemming te vervallen en wordt het plangebied voorzien van een nieuwe invulling. Het plangebied is gelegen in de nabijheid van bestaande woonfuncties.
Daarmee zijn de woningen goed in te passen in de nabije omgeving. Al met al resulteert de voorgenomen ontwikkeling in een nieuwe toekomstbestendige woonomgeving in de kern van Eibergen en is het plan in overeenstemming met de Structuurvisie Wonen Eibergen 2015. Woonvisie gemeente Berkelland 2020-2025 In de woonvisie 2020 – 2025 heeft de gemeente Berkelland het woonbeleid en haar ambities op het gebied van wonen vastgelegd. Samen met partners, met inwoners, met initiatiefnemers, met
22
belangenvertegenwoordigers en met andere overheden zijn drie samenhangende ambities geformuleerd die de kern vormen van de nieuwe woonvisie. De ambities zijn: 1. Toekomstgerichte woningen en wijken; 2. Aantrekkelijke nieuwe woningen; 3. Wonen, welzijn en zorg. Ambitie 2: Aantrekkelijke nieuwe woningen De grootste knelpunten zitten bij jongeren en ouderen die op zoek zijn naar een passende huisvesting. Starters zoeken naar betaalbare woningen, bij voorkeur in het koopsegment. Ouderen zoeken een woning met de gemakken van een programma op een bouwlaag. Het belangrijkste doel van nieuwbouw is het verminderen van de mismatch tussen vraag en aanbod van woningen in Berkelland. Het gaat zowel om de mismatch in kwantiteit (aantal woningen) als om de mismatch in kwaliteit (woningtype, prijsklasse, duurzaamheid, uitstraling etc.). De gemeente Berkelland richt zich daarbij op alle doelgroepen die in Berkelland willen wonen en hebben specifieke aandacht voor jongeren en ouderen. Iedere woning moet 'raak' zijn. We voegen gericht woningen toe aan de voorraad en stimuleren innovatieve woningen. Toetsing Voorliggende ontwikkeling voorziet in het realiseren van 8 betaalbare modulaire rijwoningen gericht op 1-2 persoonshuishoudens woningen in combinatie met 13 woningen voor het bewonerscollectief. De ontwikkeling is gelegen in Eibergen.
Er worden zowel vrijstaande (levensloopgeschikte) woningen, twee-onder-een-kapwoningen, modulaire rijwoningen en traditionele rijwoningen gerealiseerd aangezien hier behoefte aan is blijkens het uitgevoerde behoefteonderzoek en marktverkenning (AWLO, 2021). Het plan sluit zowel aan bij de kwantitatieve behoefte als wel de kwalitatieve behoefte. Alle rijwoningen (11) hebben een maximale prijs van 75% van de geldende NHG normering. Mocht een deel van de modulaire woningen worden verhuurd zal dit alleen geschiedden onder de geldende huurtoeslaggrens. Dit is vastgelegd in de realiseringovereenkomst. Geconcludeerd kan worden dat het plan in lijn is met de Woonvisie 2020 – 2025 van de gemeente Berkelland. Dit plan is ontwikkeld op basis van de inmiddels vervangen kwalitatieve toetsingscriteria en voor de vaststelling van de Woondeal. Toch is het gelukt om op basis van de Woondeal Achterhoek 52% van de te realiseren woningen onder de geldende betaalbaarheidsgrens te realiseren. De woningen buiten het bewonerscollectief worden eerst lokaal aangeboden om de kansen voor lokale starters te vergroten. Beleidsnotitie ' Ruimte voor Kwaliteit' In juli 2018 heeft de gemeenteraad van Berkelland deze beleidsnotitie 'Ruimte voor Kwaliteit' vastgesteld. De gemeente Berkelland bevindt zich in een periode van demografische verandering.
Het aantal inwoners daalt, inwoners worden ouder en er worden minder kinderen geboren. Het is van belang dat, ondanks deze veranderingen, inwoners in Berkelland prettig kunnen (blijven) wonen en dat ze de woning vinden in Berkelland waar zij behoefte aan hebben. Met het plan van aanpak wendbaar woonbeleid wordt ervoor gezorgd dat er speelruimte komt om zowel in te spelen op de huishoudensdaling als om transformatie mogelijk te maken. De gestelde ambities zijn: Inspelen op demografische veranderingen; Onderweg zijn naar een wendbaar woonbeleid om gelijktijdig in te blijven zetten op verminderen van de overtollige plancapaciteit en op transformatie naar de goede woningen. Toetsing Voorliggend plan voorziet in de realisatie van 21 woningen op een agrarisch perceel aan de rand van het stedelijke gebied van de kern Eibergen. Met deze ontwikkeling wordt ingespeeld op het wendbare
23
woonbeleid van de gemeente Berkelland doordat vanuit verschillende leeftijdsgroepen de vraag naar woningen in de afgelopen jaren is toegenomen. Dit plan voorziet met de realisatie van diverse typen woningen in deze gehele vraag en is daardoor in overeenstemming met de beleidsnotitie 'Ruimte voor Kwaliteit'. Kwalitatieve toetsingscriteria voor woningbouw in Berkelland In september 2019 stemden de 7 gemeenteraden in de Regio Achterhoek in met de Kwalitatieve Toetsingscriteria voor woningbouw in de Achterhoek. Met deze kwalitatieve toetsingscriteria ontstaat weer ruimte voor extra woningen, bovenop het aantal dat in de afspraken in de regio was vastgelegd. De drie criteria zijn: De behoefte is aangetoond; Voorrang voor transformatie van leegstaand vastgoed (verbouw of nieuwbouw na sloop); Inbreiding gaat voor uitbreiding. Aanvullend op deze criteria heeft de gemeente Berkelland nadere uitwerking op de toetsingscriteria opgesteld. De belangrijkste aanvullende criteria worden hieronder kort uiteengezet. De gemeente Berkelland stelt per kern een marktverkenning op die inzicht geeft in de mismatch tussen vraag en aanbod. De marktverkenning komt tot stand via data, gesprekken met marktkenners en met groepen woningzoekers. In de meeste kernen staan meerdere panden leeg of komen leeg te staan.
In Berkelland ligt de prioriteit bij leegstaande panden in aanloopstraten van winkelgebieden en zichtlocaties, bij het herbestemmen cultuurhistorisch vastgoed dat Berkelland wil behouden en dat alleen behouden kan blijven door er een woonfunctie aan toe te voegen en zorgvastgoed dat niet meer voldoet aan de eisen van nu. In het kader van de Ladder voor duurzame verstedelijking wil de gemeente Berkelland in principe niet meer bouwen op uitleglocaties, maar indien (verdere) inbreiding niet (meer) mogelijk of ongewenst is kan een uitzondering worden gemaakt. Bijvoorbeeld voor het behoud van voldoende open ruimte in de kern of maatregelen gericht op klimaatadaptatie in de wijken. Toetsing Het voorliggende plan aan de Vogelenzangstraat wordt gerealiseerd aan de rand van het stedelijk gebied van de kern Eibergen op agrarische grond. De gemeente Berkelland is een experiment aangegaan, waarin de grondeigenaar en de toekomstige bewoners in samenwerking met elkaar een nieuwe woonomgeving ontwerpen. Vervolgens gaan de toekomstige bewoners de grond afnemen en samen met een eigen aannemer de woonomgeving realiseren. Door dit proces is er een duidelijke marktverkenning geweest en is er geen sprake van een mismatch tussen vraag en aanbod. Qua nieuwe bebouwing heeft de gemeente Berkelland in haar beleid aangegeven een voorkeur te hebben voor inbreiding in plaats van uitbreiding.
Om de locatiekeuze te motiveren kan wordt verwezen naar de ligging van het plangebied. Ingekaderd tussen een woongebied met verschillende stedelijke functies, een bedrijventerrein en enkele woningen, ligt het plangebied in de bebouwde kom van Eibergen. Ten zuiden van het plangebied ligt een bedrijventerrein en ten noorden van het plangebied ligt het woongebied van de kern Eibergen. Concluderend ligt het plangebied dus tussen twee bebouwingsstructuren in. Door dit plan wordt de open ruimte tussen het woongebied en het bedrijventerrein gedeeltelijk opgevuld door bebouwing en ontstaat er in feite minder afstand tussen de nieuwe woningen en het bedrijventerrein. Ook wordt er aanzienlijk ruimte geboden aan de nodige groen- en waterstructuren in en rondom het plangebied. Tevens bevindt zich ten oosten van het plangebied de Groenloseweg die aan de zuidzijde van Eibergen de grens vormt van de bebouwde kom met het buitengebied. Geconcludeerd wordt dat het bij onderhavig plan op de gekozen locatie gaat om een inbreiding in bestaand stedelijk gebied. Gesteld kan worden dat de voorgenomen ontwikkeling in overeenstemming is met de kwalitatieve toetsingscriteria voor woningbouw in de gemeente Berkelland.
24
3.2
Milieu- en omgevingsaspecten
Op grond van artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening moet in de toelichting op het bestemmingsplan een beschrijving staan van het verrichte onderzoek naar de voor het plan relevante feiten en de af te wegen belangen (Algemene wet bestuursrecht, artikel 3.2). In deze paragraaf wordt ingegaan op de geldende wet- en regelgeving die op voorliggend plan en plangebied van toepassing zijn. Bovendien is een bestemmingsplan vaak een belangrijk middel voor afstemming tussen de milieuaspecten en ruimtelijke ordening. In deze paragraaf worden daarom de resultaten van het onderzoek naar o.a. de milieukundige uitvoerbaarheid beschreven. Het betreffen voor zover relevant de thema's geluid, bodem, luchtkwaliteit, externe veiligheid, milieuzonering, geur, ecologie, archeologie & cultuurhistorie, verkeer, water en vormvrije m.e.r-beoordeling. 3.2.1
Vormvrije m.e.r.-beoordeling
Algemeen Om te bepalen of voor het project een milieueffectrapport (M.E.R.) moet worden opgesteld, is het van belang om te kijken of de ontwikkeling een activiteit is als opgenomen in de bijlage van het Besluit milieueffectrapportage (m.e.r.). In de bijlage van het Besluit m.e.r. zijn twee onderdelen (C en D) opgenomen. Het onderscheid tussen deze twee bijlagen is dat in bijlage C er direct sprake is van een m.e.r.-plicht voor besluiten met een omvang boven de drempelwaarden en besluiten onder de drempelwaarden zijn niet m.e.r.-plichtig. Onderdeel D geeft aan of er voor besluiten beoordeeld moet worden of er m.e.r. noodzakelijk is. Voor besluiten met een omvang boven de drempelwaarden moet een m.e.r.-beoordeling worden uitgevoerd en voor besluiten met een omvang onder de drempelwaarden een zogenaamde vormvrije m.e.r.-beoordeling. Pas na het uitvoeren van een (vormvrije) m.e.r.-beoordeling is duidelijk of er een M.E.R. moet worden opgesteld. Toetsing Met het plan is sprake van de realisatie van maximaal 21 woningen en enkele parkeerplaatsen. Om te bepalen of voor het project een milieueffectrapport (M.E.R.) moet worden opgesteld, is het van belang om te kijken of de ontwikkeling een activiteit is als opgenomen in de bijlage van het Besluit milieueffectrapportage (m.e.r.). In de bijlage van het Besluit m.e.r. zijn twee onderdelen (C en D) opgenomen.
Het onderscheid tussen deze twee bijlagen is dat in bijlage C er direct sprake is van een m.e.r.-plicht voor besluiten met een omvang boven de drempelwaarden en besluiten onder de drempelwaarden zijn niet m.e.r.-plichtig. Onderdeel D geeft aan of er voor besluiten beoordeeld moet worden of er m.e.r. noodzakelijk is. Voor besluiten met een omvang boven de drempelwaarden moet een m.e.r.-beoordeling worden uitgevoerd en voor besluiten met een omvang onder de drempelwaarden een zogenaamde vormvrije m.e.r.-beoordeling. Pas na het uitvoeren van een (vormvrije) m.e.r-beoordeling is duidelijk of er een M.E.R. moet worden opgesteld. De realisatie van de woningen en enkele parkeerplaatsen kan worden gekwalificeerd als "de aanleg of uitbreiding van een stedelijk ontwikkelingsproject met inbegrip van de bouw van winkelcentra of parkeerterreinen" als genoemd in onderdeel D.11.2 van de bijlage van het Besluit m.e.r.. Bij de uitleg van de Europese m.e.r.-richtlijn wordt immers aangegeven dat 'stedelijke ontwikkelingsprojecten' breed moet worden geïnterpreteerd. Bij deze activiteit zijn drie drempelwaarden opgenomen. De activiteit valt ruim beneden de gestelde drempelwaarde, waardoor geen sprake is van een directe m.e.r.-(beoordelings)plicht.
Dit betekent concreet dat het bevoegd gezag zich ervan moet vergewissen of de activiteit, wanneer deze onder de drempelwaarden zit, daadwerkelijk geen belangrijke nadelige milieugevolgen kan hebben, waarbij het in het bijzonder moet worden nagegaan of sprake is van de
25
omstandigheden als bedoeld in bijlage III van de Europese Richtlijn milieueffectbeoordeling. Dit is de zogenaamde vormvrije m.e.r.-beoordeling.
betreffende
de
Voor de ontwikkeling is een aanmeldnotitie vormvrije m.e.r.-beoordeling opgesteld. Deze is als Bijlage 2 bij dit bestemmingsplan gevoegd. Op grond van de aanmeldnotitie kan geconcludeerd worden dat mogelijke belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu als gevolg van het initiatief kunnen worden uitgesloten. Ter voorbereiding van het bestemmingsplan is een aanmeldnotitie ingediend. De aanmeldnotitie is getoetst aan de criteria van de Wet milieubeheer. Burgemeester en wethouders hebben besloten dat voor het voorliggende project en locatie geen milieueffectrapportage behoeft te worden opgesteld, omdat beoordeeld is dat de voorgenomen activiteiten niet tot onevenredige nadelige milieugevolgen leiden. Conclusie Het bestemmingsplan 'Eibergen, Vogelenzangstraat' kan zonder m.e.r.(-beoordeling) worden vastgesteld. 3.2.2
Bodem
Algemeen Bij ruimtelijke ontwikkelingen moet aangetoond worden dat de bodem- en grondwaterkwaliteit ter plaatse van het plangebied geschikt zijn voor het beoogde gebruik. In opdracht van Heriva Vastgoed BV is door Buro Ontwerp & Omgeving een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd. Het onderzoek is als Bijlage 3 toegevoegd. Toetsing De aanleiding tot de uitvoering van het onderzoek is de voorgenomen realisatie van een woonwijk op de locatie. Hiervoor dient de bestemming van de locatie gewijzigd te worden. In de bodem van de onderzoekslocatie zijn geen waarnemingen gedaan die duiden op een mogelijke verontreiniging van de bodem. Op het maaiveld en in de opgeboorde grond zijn op indicatieve wijze geen asbestverdachte materialen waargenomen. Ten aanzien van de onderzoekslocatie wordt de hypothese 'onverdachte locatie' op basis van de resultaten van het verkennend bodemonderzoek niet geheel bevestigd. In de bovengrond zijn plaatselijk gehaltes PAK boven de achtergrondwaarde aangetoond. In de ondergrond liggen de aangetoonde gehaltes onder de achtergrondwaarde. In de grond ter plaatse van de demping is een verhoogd gehalte minerale olie gemeten, ten opzichte van de achtergrondwaarde. Het grondwater bevat licht verhoogde concentraties barium, xylenen (som) en (plaatselijk) molybdeen.
De indicatie van de te verwachten bodemkwaliteitsklasse betreft voor de boven- en ondergrond 'AW' (overal toepasbaar). De humeuze grond ter plaatse van de demping is op basis van deze indicatieve toetsing beoordeeld als 'industrie'. De resultaten van het uitgevoerde verkennend bodemonderzoek geven geen aanleiding tot het uitvoeren van een aanvullend of nader onderzoek. De vastgestelde milieuhygiënische bodemkwaliteit vormt onzes inziens geen belemmering voor de voorgenomen wijziging van de bestemming en woningbouw. De humeuze bovengrond ter plaatse van de demping is beoordeeld als 'industrie'. In overleg met de Omgevingsdienst Achterhoek (ODA) is bepaald hoe er met deze kwaliteit grond omgegaan dient te worden bij de realisatie van de wijk (zie onderstaande). Ter overweging Het gehalte minerale olie in de demping valt in de klasse industrie. Het is niet te verwachten dat dit humane risico's met zich mee brengt. Toch adviseert de ODA om aan de initiatiefnemer ter overweging
26
mee te geven deze demping te laten verwijderen en af te voeren naar een erkend verwerker. Hiermee wordt verspreiding van de licht verontreinigde grond voorkomen als gevolg van grondroerende werkzaamheden tijdens de ontwikkeling van het terrein. Conclusie Het aspect bodem vormt geen belemmering voor de uitvoering van het plan. 3.2.3
Geluid
Algemeen De mate waarin het geluid, veroorzaakt door het wegverkeer en/of door industrie, onder andere het woonmilieu mag belasten, is geregeld in de Wet geluidhinder (Wgh). Bij ruimtelijke ontwikkelingen moet volgens de Wgh worden aangetoond dat gevoelige functies, zoals een woning, een aanvaardbare geluidsbelasting hebben als gevolg van omliggende (spoor)wegen en industrieterreinen. Indien nieuwe geluidsgevoelige functies worden toegestaan, stelt de Wgh de verplichting akoestisch onderzoek te verrichten naar de geluidsbelasting ten gevolge van omliggende (spoor)wegen en industrieterreinen. Door Buro Ontwerp & Omgeving is een akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai uitgevoerd. Het rapport is als Bijlage 4 toegevoegd. Toetsing Door de nieuwe ontwikkeling worden woningen (geluidsgevoelige bestemmingen) gerealiseerd. Voor de realisatie van deze nieuwe woningen is akoestisch onderzoek verricht. Toetsing aan de Wet geluidhinder De omliggende 30 km-wegen hebben op basis van de Wgh geen zone. Formeel gelden de normen uit de Wgh dan ook niet voor 30 km-wegen. Echter, in het kader van een goede ruimtelijke ordening, zijn bij de beoordeling van de geluidsbelastingen zijn de voorkeursgrenswaarde van 48 dB en de hoogste toelaatbare geluidsbelastingen van 63 dB gebruikt. Deze normen gelden voor een vergelijkbare weg met een 50 km-regime.
De hoogste geluidsbelasting afkomstig van de omliggende 30 km-wegen bedraagt 43 dB, inclusief aftrek op grond van artikel 110g Wgh. Bij de nieuwe woningen wordt voldaan aan de voorkeursgrenswaarde van 48 dB uit de Wgh. De geluidsbelastingen liggen binnen de geluidsnormen uit de Wgh. Op grond van de Wgh zijn de optredende geluidsbelastingen dan ook acceptabel. Conclusie Het aspect geluid vormt geen belemmering voor de uitvoering van het plan. 3.2.4
Luchtkwaliteit
Algemeen De Wet luchtkwaliteit (verankerd in de Wet milieubeheer, hoofdstuk 5, titel 5.2) is een implementatie van diverse Europese richtlijnen omtrent luchtkwaliteit, waarin onder andere grenswaarden voor vervuilende stoffen in de buitenlucht zijn vastgesteld ter bescherming van mens en milieu. In Nederland zijn stikstofdioxide (NO2) en zwevende deeltjes als PM10 (fijn stof) de maatgevende stoffen waar de concentratieniveaus het dichtst bij de grenswaarden liggen. Overschrijdingen van de grenswaarden komen, uitzonderlijke situaties daargelaten, bij andere stoffen niet voor. Vanaf 1 januari 2015 dient het bevoegd gezag de luchtkwaliteit ook te toetsen aan de grenswaarde voor PM2,5. Op basis van onderzoek door het Planbureau voor de Leefomgeving kan worden gesteld dat als aan de grenswaarden voor PM10 wordt voldaan, ook aan de grenswaarde voor PM2,5 wordt voldaan. Hoewel de luchtkwaliteit de afgelopen jaren flink is verbeterd, kan Nederland niet voldoen aan de