Bijlage 1 Bestuursrapportage
Tekst van het document
Bestuursrapportage 2022
INHOUDSOPGAVE Bestuursrapportage 2022 ................................................................................................................. 1 Inhoudsopgave ................................................................................................................................. 2 Inleiding ............................................................................................................................................ 3 Leeswijzer ......................................................................................................................................... 6 Plezierig Wonen ............................................................................................................................... 7 Fijn Leven ....................................................................................................................................... 11 Vitaal Platteland.............................................................................................................................. 16 Zorg voor wie dat nodig heeft ......................................................................................................... 21 Werken en ondernemen in een sterke regio ..................................................................................
27 Actief met duurzaamheid en energie ............................................................................................. 30 Sport is meer! ................................................................................................................................. 33 Cultuur is van iedereen .................................................................................................................. 36 Samen veilig ................................................................................................................................... 39 Aan de slag met de omgevingswet ................................................................................................ 40 Algemeen Bestuur en Bedrijfsvoering ............................................................................................ 41 Overzicht van algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien .......................................................... 44 Investeringen .................................................................................................................................. 47
2
INLEIDING De bestuursrapportage 2022 is het tussentijdse rapportagemoment voor 2022. Net als vorig jaar geven wij in de bestuursrapportage een stand van zaken op basis van de ons bekende gegevens per 1 juli. De bestuursrapportage is opgemaakt tegen de achtergrond van aanzienlijke onzekerheden die van invloed zijn op onze samenleving en de bedrijfsvoering van gemeenten. Het betreft onder andere: de hoge inflatie en hoe deze zich verder ontwikkelt, aantallen vluchtelingen, mogelijke nieuwe coronapieken en maatschappelijke onvrede die zich uit in protesten. Het resultaat van de bestuursrapportage is € 1.623.000. Dit resultaat is volledig incidenteel. De afwijkingen met een structureel karakter die in deze bestuursrapportage staan zijn opgenomen in de perspectiefnota en op die manier al verwerkt in het meerjarenperspectief. Dit jaar zijn in de bestuursrapportage alleen die activiteiten opgenomen waarop een afwijking te melden is.
Financiële samenvatting Het resultaat van de bestuursrapportage 2022 is € 1.623.000. Hieronder geven we de aanpassingen groter dan € 100.000 aan. We hebben hierbij ook de activiteit vermeld. De hieronder genoemde bedragen bepalen het resultaat van de bestuursrapportage. Omdat de bestuursrapportage ook veel wijzigingen bevat die budgettair neutraal zijn sluiten de hieronder genoemde bedragen veelal niet aan op de bedragen in de tabellen. Nadelen • Incidentele bijdrage 't Timpke € 602.000 (070.041) We hebben een eenmalige bijdrage aan 't Timpke verstrekt om noodzakelijk groot onderhoud te kunnen financieren. • Vrijvallende afschrijvingslasten € 163.000 (diverse programma's) In de begroting hebben we rekening gehouden dat € 300.000 aan vrijvallende kapitaallasten. Er vallen minder lasten vrij omdat de vrijvallende lasten voor onderwijs gereserveerd worden. • BUIG € 543.000 (050.040) De bijstelling van het voorlopige budget voor de BUIG laat een lagere uitkering zien. • Energietoeslag € 1.289.000 (050.040) Ter compensatie van de gestegen energiekosten keren we via Fijnder een energietoeslag uit aan huishoudens met een laag inkomen. Wij ontvangen hiervoor een extra bijdrage. • Implementatie omgevingswet € 674.000 (120.010) Voor de invoering van de omgevingswet moeten nog veel kosten worden gemaakt. Via de meicirculaire zegt het Rijk toe deze extra kosten te compenseren.
• Personeel € 500.000 (150.100) We hebben veel vacatures. Invulling hiervan lukt (bijna) niet meer via de reguliere kanalen. Er zijn extra inspanningen nodig om de juiste mensen te werven. We gaan meer inzetten op specialistische bureaus. Het implementeren van die nieuwe aanpak zal waarschijnlijk ook zijn uitwerking hebben in 2023. Bij de jaarrekening 2022 zullen wij u waarschijnlijk vragen het restantbudget over te hevelen naar 2023. • ICT € 192.500 (150.100) In 2022 hebben we eenmalige lasten voor de outsourcing van het beheer van systemen en het verbeteren van de mogelijkheden voor hybride werken. • Wachtgelden voormalig wethouders € 451.000 (155.105) Wethouders die niet terugkeren in het college hebben recht op wachtgeld. Het maximale opgebouwde recht voegen we toe aan de voorziening. • Sociaal Domein € 1.409.000 (040.010 en 040.030) De extra kosten zijn met name het gevolg van volumetoename en het effect van de 3
•
aanbesteding van de regionale inkoop. De structurele doorwerking is verwerkt in de PPN 2023. Leerlingenvervoer € 150.000 (020.050) Door volume- en prijstoename zijn de kosten gestegen.
Voordelen • Fijnder € 700.000 (050.040) De begroting van Fijnder is naar beneden bijgesteld in verband met het afgenomen aantal klanten. • Loonkosten SW € 182.000 (050.500) Door een afname van het aantal SW'ers nemen de loonkosten af. • Algemene uitkering € 5.710.000 (0150.060) Via de meicirculaire zijn wij in kennis gesteld van extra inkomsten. Door prijs- en volumetoename ontvangen we een hogere bijdrage. Daarnaast ontvangen we ook compensatie voor de energietoeslag en de implementatie van de omgevingswet. • Opbrengst leningen € 357.000 (150.020) De hybride geldlening van 20 miljoen aan de BNG is nog weer verlengd. Dit levert een mooie renteopbrengst op. Daarnaast ontvangen we inkomsten van Liander voor de obligatielening die wij aan hen hebben verstrekt. • Dividenden € 385.000 (150.020) We ontvingen meer dividend over 2021 van Alliander, BNG en Twence. • Vrijval reserve ODA € 148.000 (155.700) In de jaarrekening 2019 hebben we het voordelig resultaat van de ODA gereserveerd, omdat sprake was van achterstallige werkzaamheden. Deze achterstanden zijn weggewerkt en bekostigd uit het reguliere budget. De reserve kan daarom nu vrijvallen. • Algemene baten en lasten € 558.000 (150.090) Binnen deze post ramen we o.a. taakmutaties van het Rijk waaraan wij eventueel nog uitvoering kunnen geven en loon- en prijscompensatie.
De uitvoering van een aantal taakmutaties zal dit jaar niet meer plaatsvinden en op de geraamde prijscompensatie houden we ongeveer € 200.000 over.
Overzicht van baten en lasten Onderstaande tabel is een samenvattende tabel waarin de cijfers van alle programma's bij elkaar zijn gebracht. In de tabel is zichtbaar dat vanaf 2022 het programma Financiën ophoudt te bestaan en gesplitst wordt in de onderdelen Algemeen bestuur en bedrijfsvoering en Overzicht van algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien. Voor een toelichting op de verschillen verwijzen we u naar de programma's. Bedragen x €1.000
Realisatie 2021 2022 (primitief)
1e Begroting swijziging
2022 (vastgesteld)
Bestuursrapportage
2022 (na bestuursrapportage)
4
Bedragen x €1.000
Realisatie 2021 2022 (primitief)
1e Begroting swijziging
2022 (vastgesteld)
Bestuursrapportage
2022 (na bestuursrapportage)
010 Plezierig wonen
-1.112
-1.748
0
-1.748
0
-1.748
020 Fijn leven
-9.482
-9.423
0
-9.423
-633
-10.056
030 Vitaal platteland
-220
-204
0
-204
-18
-222
040 Zorg voor wie dat nodig heeft
-29.439
-26.993
-2.500
-29.493
-1.668
-31.161
050 Werken en ondernemen in een sterke regio
-14.986
-14.177
0
-14.177
-872
-15.049
060 Actief met duurzaamheid en energie
-321
-117
0
-117
2
-115
070 Sport is meer!
-2.308
-2.690
-80
-2.770
-611
-3.381
080 Cultuur is van iedereen
-1.721
-1.814
0
-1.814
-117
-1.931
090 Samen veilig
-2.652
-3.330
0
-3.330
-18
-3.348
110 Financiën
64.248
0
0
0
0
0
-400
0
0
0
-674
-674
120 Aan de slag met de Omgevingswet 150 Algemene dekkingsmiddelen
0
82.230
2.580
84.810
8.705
93.515
155 Algemeen bestuur en bedrijfsvoering
0
-21.733
0
-21.733
-2.473
-24.207
1.606
0
0
0
1.623
1.623
Gerealiseerd resultaat
5
LEESWIJZER Opzet bestuursrapportage De opzet van de bestuursrapportage 2022 is niet gewijzigd ten opzichte van de bestuursrapportage 2021. In de bestuursrapportage zijn de teksten uit de begroting 2022 opgenomen. Bij de activiteiten is een toelichting opgenomen hoe het tot 1 juli met deze activiteiten is gegaan. Hierbij maken we gebruik van 2 indicatoren. Kwaliteit en Geld. Om snel te zien hoe het met de indicator kwaliteit is gesteld maken we gebruik van 3 kleuren, hierna geven we per kleur aan wat dit betekent: De indicator kwaliteit geeft aan hoe het gaat met de activiteit. Afwijkingen in de planning worden ook bij dit onderdeel benoemd. G Niets bijzonders, in de meeste gevallen zal er ook geen verdere toelichting staan. O Kleine aanpassing. R Wijziging met impact.
De indicator geld geeft aan hoe het met de uitputting van de budgetten staat. Ook hier gebruiken we de 3 kleuren. Voor geld hebben we de volgende criteria gehanteerd. G Afwijkingen van minder dan € 50.000. O Een nadeel tussen € 50.000 en € 100.000 of een voordeel groter dan € 100.000. R Een nadeel groter dan € 100.000.
De opzet van de bestuursrapportage is niet gewijzigd. De vorm is wel aangepast. In de bestuursrapportage 2022 zijn alleen de afwijkingen opgenomen. Dus alleen de activiteiten waarbij minimaal een van de indicatoren niet groen is.
Lezen van tabellen De tabellen in de bestuursrapportage geven de bedragen weer x € 1.000 (duizenden euro's) tenzij anders vermeld. De lasten worden weergegeven met een – (min), de baten met een + (plus). Een programma met een negatief saldo betekent, dat er meer lasten in het programma zitten dan baten. Om de cijfers in de tabellen leesbaar te houden zijn bij de omschrijvingen afkortingen gebruikt. In onderstaand voorbeeld is terug te vinden wat de verschillende onderdelen van de tabel betekenen.
6
PLEZIERIG WONEN Speerpunten Toekomstgerichte bestaande woningen en wijken. Wat gaan we daarvoor doen? We zijn samen met Kruiswerk en het Energieloket actief aan de slag met de campagne Heerlijk Thuis in Huis. (010.060) Kwaliteit Het project Heerlijk Thuis in Huis is in 2022 weer opgepakt nadat de huisbezoeken vanwege corona onmogelijk waren. Er zijn 6 nieuwe wooncoaches geworven, allemaal enthousiaste inwoners uit Berkelland. Deze groep wordt aangevuld met 4 energiecoaches van Agem uit Berkelland. En in een later stadium met woonconsulenten van ProWonen voor huurders. De planning is om na de zomervakantie de eerste grote mailing te versturen. Per mailing wordt een aantal wijken/kernen geselecteerd. Geld De uitvoering lag in 2021 vanwege corona stil. De 2e helft van 2021 is gewerkt aan het herijken van de aanpak voor Heerlijk Thuis in Huis op basis van ervaringen. Een Regiodeal aanvraag voor het vervolg is afgerond en toegekend. Het project wordt in 2022 vervolgd. De eerder gereserveerde gelden zijn nu onttrokken aan de reserve. We starten met een pilot integrale wijkaanpak voor transformatie van woningen en het toekomstbestendig maken van wijken. (010.070) Kwaliteit In de verkenningsfase werd op verschillende onderwerpen de 0-situatie van Neede Noordoost in beeld gebracht.
Het gaat hierbij onder andere om: demografische gegevens, stedenbouwkundige analyse, energieverbruik en het welzijn en de gezondheid van inwoners. Deze 0-situatie is gevisualiseerd op wijkposters (oplevering eerste helft 2022). En is middels een wijkdag (14 mei 2022) aan bewoners gepresenteerd. Dit was een succesvolle dag met een hoge opkomst. We hebben hier op alle thema's mooie gesprekken kunnen voeren met buurtbewoners. In de tweede helft 2022 werken we onder andere aan een subsidieregeling voor volkshuisvestelijke doelstellingen. Zoals het verduurzamen (isoleren) van de woning. We ontwikkelen deze regeling in samenwerking met werkgroepen uit de wijk Neede Noordoost. Geld Dit is een meerjarig project waarbij de lasten over meerdere jaren verdeeld worden. De wijzigingen binnen dit onderdeel komen door een herverdeling van de middelen die we hebben ontvangen uit het VH-fonds. We stimuleren (pilots voor) innovatieve woningen en woonvormen. Kwaliteit Geld In de Perspectiefnota 2022 is het pilotproject Tiny Houses in Eibergen aangekondigd. We naderen de uitvoeringsfase; er zullen binnenkort kosten worden gemaakt voor o.a.de infrastructuur, nutsvoorzieningen en inpassing. Daarom het verzoek om het krediet open te stellen.
Het project is kostenneutraal voor de gemeente; de coöperatie van de Tiny Houses zal in de vorm van een maandelijkse erfpacht, gedurende de looptijd van het project, alle gemaakte kosten terugbetalen.
7
Speerpunten Aantrekkelijke nieuwe woningen. Wat gaan we daarvoor doen? We blijven ons inzetten voor een goede dienstverlening rondom wonen. (010.100) Kwaliteit Geld In de bestuursrapportage zijn de leges met € 158.000 verhoogt als dekking voor de toegenomen loonkosten bij activiteit 010.500.
Wat mag het kosten Lasten 010.500: De loonkosten zijn in totaal met € 315.000 verhoogd. De hogere loonkosten worden gedekt uit hogere legesopbrengsten. Naast de wijziging in deze bestuursrapportage gaat het om een stijging van de loonkosten met € 157.000. De leges worden naast de wijziging van de bestuursrapportage met € 182.000 verhoogd omdat ook de st stijging van de lasten bij activiteit buiten de bestuursrapportage van € 25.000 gedekt wordt uit hogere legesopbrengsten. Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2021
2022 (primitief)
1e 2022 (vastBegrotings gesteld) wijziging
Raadsbesluiten
Wijzigingen Bestuurs2022 rapportage
2022 (na bestuursrapportage)
-1.601
-886
0
-886
0
0
-22
-908
010.030 Inventarisatie kernen woonbehoefte inwoners
-40
0
0
0
0
0
0
0
010.045 We monitoren landelijke en regionale ontwikkelingen woningmarkt
-29
-50
0
-50
0
10
0
-40
010.060 We zijn samen met kruiswerk en energieloket actief aan de slag met campagne heerlijk in eigen huis
-11
0
0
0
0
36
-134
-98
010.070 Integrale aanpak
-51
-3.825
0
-3.825
0
-4.256
5.769
-2.312
010.080 Voorfinanciering nieuwbouw activiteiten
-58
-100
0
-100
0
-10
0
-110
010.100 Goede dienstverlening rondom wonen
-354
-65
0
-65
0
-25
0
-90
010.500 Loonkosten programma Plezierig wonen
-2.316
-2.851
0
-2.851
0
-157
-158
-3.166
010.700 Rente en afschrijving programma Plezierig wonen
-132
-238
0
-238
0
0
37
-201
-4.592
-8.016
0
-8.016
0
-4.402
5.492
-6.926
Lasten 010.020 Gemeentelijke grondexploitaties
Totaal Lasten
8
Baten 010.020 Gemeentelijke grondexploitaties
2.844
1.021
0
1.021
0
0
0
1.021
010.030 Inventarisatie kernen woonbehoefte inwoners
45
0
0
0
0
0
0
0
010.060 We zijn samen met kruiswerk en energieloket actief aan de slag met campagne heerlijk in eigen huis
0
0
0
0
0
49
0
49
010.070 Integrale aanpak
14
0
0
0
0
4.256
-4.102
154
010.080 Voorfinanciering nieuwbouw activiteiten
25
0
0
0
0
0
0
0
010.100 Goede dienstverlening rondom wonen
1.487
1.263
0
1.263
0
182
158
1.604
Totaal Baten
4.414
2.284
0
2.284
0
4.487
-3.944
2.828
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
-178
-5.731
0
-5.731
0
85
1.549
-4.098
010.710 Reserves
140
3.984
0
3.984
0
-85
-1.549
2.350
Totaal Onttrekkingen
140
3.984
0
3.984
0
-85
-1.549
2.350
010.710 Reserves
-1.075
0
0
0
0
0
0
0
Totaal Stortingen
-1.075
0
0
0
0
0
0
0
Mutaties reserves
-935
3.984
0
3.984
0
-85
-1.549
2.350
-1.112
-1.748
0
-1.748
0
0
0
-1.748
Onttrekkingen
Stortingen
Gerealiseerd resultaat
Projecten Binnen het project Heerlijk Thuis in Huis kunnen 50+ bewoners gratis een 'woongelukgesprek' aanvragen met een wooncoach. De bewoner krijgt advies op maat over de woning en persoonlijke situatie op het gebied van verduurzaming en langer zelfstandig thuis wonen. Met de integrale wijkaanpak Neede Noordoost wordt de wijk de komende 10 jaar toekomstbestendig gemaakt op zowel sociaal als fysiek vlak. Bedragen x €1.000 Exploitatie
Oorspronkelijk Uitgaven/Inko begroot msten tot begrotingsjaar
Realisatie 2022
Restant
60830012 PRJCT Integrale wijkaanpak toekomstbest. woningen Lasten
-2.137
-47
-22
Baten
0
14
0
-14
-2.137
-33
-22
-2.081
Lasten
-11
-11
0
-1
Baten
-114
0
0
-114
Totaal 60830038 PRJCT Dekking heerlijk thuis in huis
-125
-11
0
-114
Lasten
-22
-240
-2
220
Baten
0
262
0
-262
-22
22
-2
-42
Lasten
-2.849
0
0
-2.849
Totaal 60830909 PRJCT VHF Energiemaatregelen
-2.849
0
0
-2.849
Totaal 60830012 PRJCT Integrale wijkaanpak toekomstbest. woningen
-2.067
60830038 PRJCT Dekking heerlijk thuis in huis
60830906 PRJCTwoningbouw Braak-Haaksbergseweg
Totaal 60830906 PRJCTwoningbouw Braak-Haaksbergseweg 60830909 PRJCT VHF Energiemaatregelen
9
60830910 PRJCT VHF Levensloopbestendig woningen Lasten
-510
0
0
-510
Totaal 60830910 PRJCT VHF Levensloopbestendig woningen
-510
0
0
-510
Lasten
-550
0
0
-550
Totaal 60830911 PRJCT VHF Klimaatadapt. gezondhd veilighd woningen
-550
0
0
-550
Lasten
-750
0
0
-750
Totaal 60830912 PRJCT VHF Asbestsanering woningen
-750
0
0
-750
Lasten
-175
0
-28
-147
Totaal 60830913 PRJCT VHF Uitv kosten project
-175
0
-28
-147
Lasten
-23
0
0
-23
Totaal 60830914 PRJCT digitl informatiepnt Heerlijk thuis in huis
-23
0
0
-23
Lasten
-36
0
-1
-35
Totaal 60830915 PRJCT woongelukgesprekken (Heerlijk thuis in huis)
-36
0
-1
-35
Lasten
-62
0
-1
-61
Totaal 60830916 PRJCT communicatie algemn (Heerlijk thuis in huis)
-62
0
-1
-61
Lasten
-48
0
-1
-48
Totaal 60830917 PRJCT Uitvoeringskosten (Heerlijk thuis in huis)
-48
0
-1
-48
Lasten
-21
0
0
-21
Totaal 60830918 PRJCT scholing/workshops (Heerlijk thuis in huis)
-21
0
0
-21
Lasten
-37
0
-4
-33
Totaal 60830919 PRJCT monitoring (Heerlijk thuis in huis)
-37
0
-4
-33
60830911 PRJCT VHF Klimaatadapt. gezondhd veilighd woningen
60830912 PRJCT VHF Asbestsanering woningen
60830913 PRJCT VHF Uitv kosten project
60830914 PRJCT digitl informatiepnt Heerlijk thuis in huis
60830915 PRJCT woongelukgesprekken (Heerlijk thuis in huis)
60830916 PRJCT communicatie algemn (Heerlijk thuis in huis)
60830917 PRJCT Uitvoeringskosten (Heerlijk thuis in huis)
60830918 PRJCT scholing/workshops (Heerlijk thuis in huis)
60830919 PRJCT monitoring (Heerlijk thuis in huis)
10
FIJN LEVEN Speerpunt Investeren in de samenleving. Wat gaan we daarvoor doen? We ondersteunen initiatieven uit wijken, buurten en kernen. (020.100) Kwaliteit Geld Het budget voor wijk- en kerngericht werkten voor 2022 is verlaagd met € 225.000 op basis van de realisatiecijfers van de afgelopen jaren. Hier staat een lagere onttrekking aan de reserve tegenover.
Speerpunt Een uitnodigende leefomgeving. Wat gaan we daarvoor doen? We beheren en onderhouden het openbaar groen en de gemeentelijke begraafplaatsen. (020.020) Kwaliteit De kwaliteit van het onderhoud van groen staat onder druk door beperkte onderhoudsbudgetten. Om binnen de onderhoudsbudgetten het groen in de dorpen en op de begraafplaatsen te kunnen onderhouden, zijn veel groenvakken omgevormd naar goedkoper te beheren groentypen. Het gaat vooral om het omvormen van gazons naar bloemrijk gras (ecologisch), en het verminderen van de duurste groentypen zoals vaste planten en hagen. Dit heeft invloed op hoe de omgeving er uitziet. Geld Door ouderdom, stormschade en droogte is de conditie/vitaliteit van de bomen teruggelopen. Hierdoor moet er meer gekapt en gesnoeid worden en dat leidt tot extra kosten. Ook de kosten voor het herplanten, en voor flora- en fauna onderzoeken zijn gestegen. Een deel van deze kosten is als structureel aan te merken. We investeren extra in verbetering van de kwaliteit van het groen(onderhoud). (020.120) Kwaliteit Ook in 2022 investeren we in het verbeteren van groen met een slechte kwaliteit. Het gaat hierbij om het vervangen van plantvakken, uitvoeren van achterstallig onderhoud bij vijvers, aanpak van plekken die niet meer goed functioneren, et cetera.
Hiervoor wordt gebruik gemaakt van het krediet voor verbeteren van groenvoorzieningen, uit Samen Investeren in Berkelland. Geld De nog beschikbare incidentele middelen vanuit "investering in Berkelland" zullen aan het eind van het jaar niet volledig zijn besteed. Door de inspraak van én afstemming met buurtbewoners hebben projecten een langere doorlooptijd. Dit geldt zowel voor groen als spelen. Om de doelen uit het beleidsplan "spelen en bewegen in de openbare ruimte" te realiseren moeten de resterende middelen per eind 2022 gereserveerd blijven voor uitgaven in 2023.
11
Speerpunt Leefomgeving aangepast aan het veranderende klimaat. Wat gaan we daarvoor doen? We voeren het watertakenplan 2019-2023 uit (de opvolger van het gemeentelijk rioleringsplan) inclusief klimaatstresstest. (020.030) Kwaliteit Het rioolbeheer wordt conform planning uitgevoerd. Geld De verwachte lasten zijn € 220.000 hoger dan begroot onder andere door extra kosten voor projectondersteuning en prijsstijgingen. Dit wordt verrekend met de voorziening riolering.
Speerpunt Veilige en makkelijk berijdbare wegen en paden. Wat gaan we daarvoor doen? We investeren extra in onderhoud van wegen en paden in het buitengebied op basis van een plan van aanpak. (020.110) Kwaliteit Er is voor de kalenderjaren 2020, 2021 en 2022 éénmalig € 2.000.000 aan extra geld beschikbaar om een impuls te geven aan het onderhoud van wegen en paden in (met name) het buitengebied. De impuls moet het kwaliteitsniveau van fietsvoorzieningen en (bestrate) buitenwegen verhogen. We hebben een plan opgesteld voor uitvoering van deze impuls. Op basis van een gedegen analyse weten we waar we moeten investeren in het wegenonderhoud met de extra tijdelijke middelen. Bij de prioritering hebben we ook rekening gehouden met het maatschappelijk effect van een weg zoals hoeveelheid verkeer, schoolroutes, recreatieve routes en cultuurhistorie. De extra middelen stellen ons in staat om in ieder geval tot en met 2023 het afgesproken onderhoudsniveau ('overwegend laag') te handhaven. (zie ook activiteit ‘We onderhouden onze infrastructuur’). In de jaren 2020 en 2021 hebben we € 1,3 miljoen van het totaalbudget ingezet. Het inzetten van de overige gelden zit op schema en eind 2022 is het gehele impulsbudget ingezet.
Met de resultaten van een geplande nieuwe globale visuele weginspectie en een herijking van het kwaliteitsniveau in 2023 zal de impact van de inzet van het impulsbudget duidelijk worden. Geld Het volledige restant budget uit investeren in Berkelland voor onderhoud wegen wordt ingezet in 2022 en onttrokken aan de reserve.
Speerpunt Bereikbare woningen, bedrijven en voorzieningen. Wat gaan we daarvoor doen? Het wettelijke doelgroepenvervoer en een deel van het openbaar vervoer samen met buurgemeenten regionaal organiseren en optimaliseren. (020.050)
12
Kwaliteit Onder deze activiteit worden de kosten van het leerlingenvervoer verantwoord op basis van de verordening sociaal domein Berkelland 2021. Geld Door prijsstijgingen en een hoger aantal leerlingen dat ervan gebruik maakt voorzien wij een kostenoverschrijding van € 190.000. De lasten stijgen ook vanwege het project Netmobiel, Hier staan baten tegenover.
Speerpunt Gemeentelijke gebouwen en scholen. Wat gaan we daarvoor doen? We onderhouden de gebouwen die in eigendom zijn van de gemeente. (020.090) Kwaliteit Geld De stijging van de lasten is het gevolg van het overhevelen van budget vanuit het programma Algemeen bestuur en bedrijfsvoering. Hier worden centraal de onderhoudsbudgetten geraamd. In deze bestuursrapportage zijn de lasten verdeeld naar de programma's. We investeren in passende toekomstbestendige huisvesting van scholen en houden rekening met onder andere demografische ontwikkelingen. (020.080) Kwaliteit Geld In 2022 is voor de ondersteuning op onderwijshuisvesting extra ingehuurd. De geraamde lasten bedragen € 100.000 en wordt voor 2/3e gedekt door een overheveling vanuit het programma "algemeen bestuur en bedrijfsvoering". 1/3e komt ten laste van het resultaat. De kosten voor het toezicht op kinderopvang zijn met € 40.000 gestegen. Enerzijds door het gestegen aantal locaties en anderzijds door de intensivering van het toezicht op gastouders. Voor de intensivering hebben wij extra middelen ontvangen in de algemene uitkering.
De overige wijzigingen op deze activiteit betreffen: € 211.000 overhevelen restant incidentele budgetten 2021 (betreft een onttrekking aan de reserve), budgetoverheveling (+ € 8.000) voor de subsidie technieklokaal van programma "werken en ondernemen in een sterke regio", budgetoverheveling (+ € 5.000) van programma "algemeen bestuur en bedrijfsvoering" voor de regionalisering van de leerplicht. Verder zijn de begrote baten en lasten aangepast met € 100.000 vanwege de specifieke uitkering "Nationaal Programma Onderwijs". De middelen worden ingezet voor het schrijven van een projectplan en voor een tijdelijk extra leerplichtambtenaar. De huisvesting voor de Kiezel & Kei en de Heuvelschool is opgenomen in het IHP en is het laatste onderwijsproject in de kern Borculo. Als onderdeel van de voorbereiding wordt een onderzoek uitgevoerd naar de beste locatie. Hiervoor is een krediet van € 30.000 benodigd. Het krediet wordt in 5 jaar afgeschreven en gedekt uit de reserve onderwijshuisvesting.
13
Wat mag het kosten? Activiteit 020.700: De afschrijvingslasten zijn naar beneden bijgesteld, vooral vanwege de latere start van de uitvoering van projecten 't Simmelink. Hier staat ook een lagere onttrekking aan reserves tegenover. Activiteit 020.710: Door de kredietoverschrijding bij de noodlokalen voor het Sterrenpallet voegen we € 45.000 extra toe aan de reserve investeringen. Voor het overige betreft het saldo van de budgetaanpassing de mutaties op reserves op basis van bovenstaande toelichting. Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2021
2022 (primitief)
1e 2022 (vastBegrotings gesteld) wijziging
Raads- Wijzigingen Bestuursbesluiten 2022 rapportage
2022 (na bestuursrapportage)
020.020 Openbaar groen en begraafplaatsen
-1.292
-883
0
-883
0
0
-84
-967
020.030 Beh onderh vern renov riolering
-2.714
-2.133
0
-2.133
0
0
-220
-2.353
020.040 We onderhouden onze infrastructuur
-3.372
-3.014
0
-3.014
0
0
-40
-3.054
020.050 Doelgroepenvervoeropenbaar verv
-801
-653
0
-653
0
0
-241
-894
Lasten
020.060 Zwerfafval
-94
-54
0
-54
0
0
0
-54
020.070 Afval scheiden
-2.304
-2.837
0
-2.837
0
0
0
-2.837
020.080 Onderwijs en huisvesting
-1.159
-1.230
0
-1.230
0
-93
-358
-1.682
020.090 Onderhoud gemeentelijke gebouwen
-441
-378
0
-378
0
0
-191
-569
020.100 Ontwikkeling wijken, buurten en kernen
-436
-625
0
-625
0
0
225
-400
020.110 Onderhoud wegen en paden buitengebied
-300
-500
0
-500
0
0
-389
-889
020.120 Verbetering kwaliteit groen(onderhoud)
-305
-375
0
-375
0
0
-484
-859
020.500 Loonkosten programma Fijn leven
-5.494
-5.509
0
-5.509
0
0
0
-5.509
020.700 Rente en afschrijving programma Fijn leven
-5.307
-5.733
0
-5.733
-55
0
869
-4.919
Totaal Lasten
-24.022
-23.924
0
-23.924
-55
-93
-913
-24.986
411
319
0
319
0
0
18
337
020.030 Beh onderh vern renov riolering
7.216
6.455
0
6.455
0
0
252
6.707
020.040 We onderhouden onze infrastructuur
437
205
0
205
0
0
0
205
020.050 Doelgroepenvervoeropenbaar verv
0
1
0
1
0
0
51
52
Baten 020.020 Openbaar groen en begraafplaatsen
020.060 Zwerfafval
94
54
0
54
0
0
0
54
020.070 Afval scheiden
3.527
3.509
-595
2.914
0
0
0
2.914
020.080 Onderwijs en huisvesting
354
343
0
343
0
93
-7
430
020.090 Onderhoud gemeentelijke gebouwen
155
221
0
221
0
0
-52
168
020.100 Ontwikkeling wijken, buurten en kernen
156
0
0
0
0
0
0
0
Totaal Baten
12.350
11.106
-595
10.511
0
93
262
10.866
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
-11.672
-12.818
-595
-13.413
-55
0
-651
-14.120
14
Onttrekkingen 020.710 Reserves
2.478
3.488
595
4.083
55
0
138
4.276
Totaal Onttrekkingen
2.478
3.488
595
4.083
55
0
138
4.276
020.710 Reserves
-288
-93
0
-93
0
0
-120
-213
Totaal Stortingen
-288
-93
0
-93
0
0
-120
-213
Mutaties reserves
2.190
3.396
595
3.991
55
0
18
4.063
Gerealiseerd resultaat
-9.482
-9.423
0
-9.423
0
0
-633
-10.056
Stortingen
Projecten Bedragen x €1.000 Exploitatie
Oorspronkelijk Uitgaven/Inko begroot msten tot begrotingsjaar
Realisatie 2022
Restant
60210000 Onderhoud wegen en paden buitengebied
-2.000
-1.111
0
-889
60570100 Verbeteren kwaliteit groen(onderhoud)
-1.500
-651
-210
-639
60610100 Ontwikkelen wijken, buurten en kernen
-2.500
-1.756
-133
-611
Gerealiseerd resultaat
-6.000
-3.518
-343
-2.139
15
VITAAL PLATTELAND Speerpunt Toekomstgericht ondernemen in het buitengebied. Wat gaan we daarvoor doen? We maken een nieuw bestemmingsplan buitengebied dat binnen de wettelijke mogelijkheden zoveel mogelijk ruimte biedt aan duurzame ontwikkelingen. (030.070) Kwaliteit In de eerste helft van 2022 zijn de zienswijzen in de zienswijznota van het ontwerpbestemmingsplan buitengebied becommentarieerd. In april 2022 zijn er twee hoorzittingen geweest en in juni heeft de gemeenteraad het bestemmingsplan buitengebied vastgesteld. Geld De extra lasten worden die gemaakt zijn worden verrekend met de reserve.
Speerpunt Mooi Landschap. Wat gaan we daarvoor doen? Stimuleren van aanleg van nieuwe natuur en landschap. (030.020) Kwaliteit Er zijn in 2022 tot nu toe 8 projecten vanuit de subsidieregeling 'Landschap en Biodiversiteit' uitgevoerd en opgeleverd. Het zijn vooral projecten waarbij landschapselementen zijn aangelegd. Zoals houtsingels, poelen, struweelhagen, hoogstamfruitboomgaarden, solitaire bomen en bomenrijen. Deze projecten liggen verspreid in de gemeente Berkelland. In 2022 hebben we tot nu toe 5 km aan bermen hersteld met een breedte van gemiddeld 3m. Deze bermen zijn grotendeels aangeplant met bomen en/of struiken. Uitvoering motie 'meer bomen in Berkelland': - in 2022 zijn er tot nu toe circa tien strekkende kilometer berm aangepland met bomen en/of struiken. - De boomwensplekken zijn in het voorjaar van 2022 uitgevoerd. Er zijn hierbij 235 wensbomen ingepland. - Het gedenkbos in Geesteren is in 2022 geopend. - Een boom voor iedere Berkellander wordt nog opgepakt en zal waarschijnlijk vanaf het najaar 2022 of voorjaar 2023 gaan starten. Verspreid over enkele jaren, krijgt elk huishouden de mogelijkheid om een boom voor de tuin te ontvangen. Geld De landschapsregeling loopt erg goed. We zijn door het budget heen voor het aanleggen van landschapselementen en het wegwerken van achterstallig onderhoud. Dit was een budget van €150.000.
Er is een mogelijkheid om te schuiven in de landschapsregeling. Hier wordt in overleg met de provincie Gelderland op dit moment naar gekeken.
16
We voeren het plan van aanpak voor de aanpak van vrijkomende agrarische bebouwing uit. (030.050) Kwaliteit De Rood voor Rood beleidsregel is in maart 2022 door de gemeenteraad vastgesteld. In juli 2022 is de beleidsregel Rood voor Rood in werking getreden. De andere regelingen, zoals aangegeven in het plan van aanpak vrijkomende agrarische bebouwing (VAB's), worden nog uitgewerkt. Geld Tegenover de extra lasten staan extra inkomsten We voeren het plan van aanpak voor de stimulering van de sanering van asbestdaken uit. (030.060) Kwaliteit We zien dat de diverse regelingen voor stimulering van sanering van asbestdaken effect hebben. Vanaf de start in januari 2021 zijn er: - 64 subsidie aanvragen toegekend - 80 pakketten opgehaald voor kleine schuurtjes - 60 keer gestort voor de kleine schuurtjes - 37 asbestvouchers aangevraagd bij WATEA-gesprekken. Geld Er heeft een herverdeling van budget plaatsgevonden. De lasten worden gedekt uit de reserve.
Speerpunt Sociaal vitaal. Wat gaan we daarvoor doen? We ondersteunen initiatieven van inwoners uit de kleine kernen om de samenwerking tussen verenigingen te vergroten. (030.030) Kwaliteit De kleine kernen van Berkelland zijn op een positieve manier bezig met de samenwerking tussen verenigingen. Het bewustzijn om met de toekomst bezig te zijn is sterk toegenomen. De manier waarop dit in de kernen wordt opgepakt is erg divers en wordt in hoofdzaak bepaald door de lokaal aanwezige mogelijkheden en bestaande contacten. Er zijn kernen die vanuit de mogelijkheden voor sportverenigingen bezig zijn met de sportfederatie. Er zijn ook kernen die al integraal (sport, cultuur belangenvereniging en dorpshuis) aan de slag zijn. Geld Het budget voor wijkcentra, dorpshuizen en het budget voor wijkverenigingen (ofwel dorpsbelangenverenigingen) is overgezet naar het programma Cultuur.
17
Wat mag het kosten Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2021
2022 (primitief)
1e 2022 (vastBegrotings gesteld) wijziging
Raads- Wijzigingen Bestuursbesluiten 2022 rapportage
2022 (na bestuursrapportage)
030.010 Netwerkbijeenkomsten duurzame landbouw
-17
-26
0
-26
0
0
-2
-28
030.020 Stimuleren nieuwe natuur en landschapsbeheer
-300
-93
0
-93
0
-97
-527
-717
030.030 Ondersteunen initiatieven samenwerking verenigingen
-106
0
0
0
0
0
0
0
030.050 plan van aanpak VAB
-55
0
0
0
0
0
-537
-537
030.060 Plan van aanpak asbestverwijdering
-107
0
0
0
0
0
-497
-497
030.070 We maken een nieuw bestemmingsplan buitengebied
-51
0
0
0
0
0
-89
-89 -146
Lasten
030.080 Integrale kavelruil
-66
0
0
0
0
-146
0
030.090 Leader project
-323
-25
0
-25
0
0
0
-25
030.100 we voeren het project korte ketens in de Achterhoek uit
-57
0
0
0
0
-162
0
-162
030.500 Loonkosten programma Vitaal platteland
0
-118
0
-118
0
0
0
-118
030.700 Rente en afschrijving programma Vitaal platteland
0
0
0
0
0
0
0
0
-1.082
-262
0
-262
0
-406
-1.652
-2.320
030.010 Netwerkbijeenkomsten duurzame landbouw
0
0
0
0
0
0
0
0
030.020 Stimuleren nieuwe natuur en landschapsbeheer
123
18
0
18
0
97
-18
97
030.050 plan van aanpak VAB
69
0
0
0
0
0
448
448
030.080 Integrale kavelruil
66
0
0
0
0
146
0
146
030.100 we voeren het project korte ketens in de Achterhoek uit
57
0
0
0
0
162
0
162
Totaal Lasten Baten
Totaal Baten
314
18
0
18
0
406
430
854
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
-768
-244
0
-244
0
0
-1.222
-1.466
030.710 Reserves
550
40
0
40
0
0
1.205
1.245
Totaal Onttrekkingen
550
40
0
40
0
0
1.205
1.245
030.710 Reserves
-2
0
0
0
0
0
0
0
Totaal Stortingen
-2
0
0
0
0
0
0
0
Mutaties reserves
549
40
0
40
0
0
1.205
1.245
Gerealiseerd resultaat
-220
-204
0
-204
0
0
-18
-222
Onttrekkingen
Stortingen
Projecten Alle projecten zijn uitgelegd onder de activiteiten: Project Leader: onder de activiteit 'We ondersteunen initiatieven in het kader van Leader'. Project korte ketens: onder activiteit ‘We voeren het project Korte Ketens in de Achterhoek uit’. Beleid asbestsanering en alle subsidieregelingen asbest: onder activiteit ‘We voeren het plan van aanpak voor stimulering van sanering asbestdaken uit’. Project vrijkomende agrarische bebouwing, vouchers regiodeal sociaal/bedrijfsbegeleiding, de sloopbonusregeling en het project ondernemersbegeleiding: onder activiteit ‘We voeren het plan van aanpak vrijkomende agrarische bebouwing uit’. Project landschapsregeling en projectie motie bomen en kleine bossen en het gedenkbos: onder 18
activiteit ‘Stimuleren van aanleg nieuwe natuur en landschap’. Project bestemmingsplan buitengebied: onder activiteit ‘We maken een nieuw bestemmingsplan buitengebied'. Project integrale kavelruil: onder activiteit ‘We doorlopen een kavelruil proces om een betere landbouwstructuur te organiseren'. Bedragen x €1.000 Exploitatie
Oorspronkelijk Uitgaven/Inko begroot msten tot begrotingsjaar
Realisatie 2022
Restant
60310900 PRJCT Leader subsidie: plattelandsontwikkeling Lasten
-340
-353
0
13
Totaal 60310900 PRJCT Leader subsidie: plattelandsontwikkeling
-340
-353
0
13
Lasten
-98
-74
0
-24
Baten
98
74
0
25
Totaal 60310901 PRJCT korte ketens in de Achterhoek
0
0
0
0
Lasten
-242
-26
-2
-214
Totaal 60330900 PRJCT Subs.reg. breedbnd buitengb Brklnd 20162020
-242
-26
-2
-214
Lasten
-100
-36
0
-64
Totaal 60330902 PRJCT Vrijkomende agrarische bebouwing
-100
-36
0
-64
Lasten
-333
-379
0
46
Baten
250
109
0
141
Totaal 60330903 PRJCT Ondernemersbegeleiding Berkelland
-84
-271
0
187
Lasten
-600
-71
-22
-506
Totaal 60330907 PRJCT Subsidieregeling asbestdaken
-600
-71
-22
-506
Lasten
-200
-32
-1
-167
Totaal 60330908 PRJCT Gratis beschermpakket + stort kleine schuren
-200
-32
-1
-167
Lasten
-200
0
0
-200
Totaal 60330909 PRJCT Vouchers Regiodeal m.b.t. asbest
-200
0
0
-200
Lasten
-25
0
0
-25
Totaal 60330910 PRJCT Vouchers Regiodeal sociaal/bedrijfsbegeleid.
-25
0
0
-25
Lasten
-426
-564
-61
200
Baten
239
90
29
120
Totaal 60570901 PRJCT Landschapsregeling 2019-2023
-187
-474
-33
319
Lasten
-540
-15
-29
-496
Totaal 60570902 PRJCT motie bomen & kleine bossen
-540
-15
-29
-496
Lasten
0
-56
-7
64
Baten
0
58
0
-58
Totaal 60570903 PRJCT Gedenkbos
0
2
-7
6
60310901 PRJCT korte ketens in de Achterhoek
60330900 PRJCT Subs.reg. breedbnd buitengb Brklnd 2016-2020
60330902 PRJCT Vrijkomende agrarische bebouwing
60330903 PRJCT Ondernemersbegeleiding Berkelland
60330907 PRJCT Subsidieregeling asbestdaken
60330908 PRJCT Gratis beschermpakket + stort kleine schuren
60330909 PRJCT Vouchers Regiodeal m.b.t. asbest
60330910 PRJCT Vouchers Regiodeal sociaal/bedrijfsbegeleid.
60570901 PRJCT Landschapsregeling 2019-2023
60570902 PRJCT motie bomen & kleine bossen
60570903 PRJCT Gedenkbos
19
60810901 PRJCT Sloopbonusregeling Lasten
-600
-161
-4
-434
Baten
600
172
33
395
0
11
29
-39
Lasten
-212
-123
-1
-88
Totaal 60810902 PRJCT Bestemmingsplan buitengebied 2016
-212
-123
-1
-88
Lasten
-348
-215
-16
-118
Baten
348
215
21
113
0
0
5
-5
-2.730
-1.389
-62
-1.280
Totaal 60810901 PRJCT Sloopbonusregeling 60810902 PRJCT Bestemmingsplan buitengebied 2016
60830905 PRJCT Integrale Kavelruil
Totaal 60830905 PRJCT Integrale Kavelruil Gerealiseerd resultaat
20
ZORG VOOR WIE DAT NODIG HEEFT Speerpunt Zorg zoveel mogelijk voorkomen. Wat gaan we daarvoor doen? Wanneer een inwoner een wens heeft voor ondersteuning of begeleiding kijken we eerst wat deze inwoner zelf kan. Daarnaast organiseren we meer algemene voorzieningen als steunpunt in de kern/wijk. Kwaliteit Het programma Zorg voor wie dat nodig heeft is erop gericht om te werken vanuit de bedoeling en in te zetten op preventie, normaliseren en de-medicaliseren, om zo maatschappelijke effecten in het sociaal domein te realiseren. De urgentie voor deze manier van werken komt onder meer naar voren in het onderzoek dat we hebben uit laten voeren om de demografische ontwikkelingen te koppelen aan het verwachte zorggebruik op het gebied van de Wmo. Willen we zorg kunnen blijven bieden aan inwoners die dat nodig hebben, dan moet het dus anders. Daarom werken we aan een veranderend zorglandschap. In 2018 werd duidelijk dat er grote tekorten zijn op het sociaal domein in de maatwerkvoorzieningen Wmo en Jeugd. Deze tekorten maken de urgentie om te komen tot een transformatie in het sociaal domein nog groter. Daarom is de inzet binnen het programma ‘Zorg voor wie dat nodig heeft’ vooral gericht op de sturing vanuit de transformatie. Dit doen we onder andere door te sturen als onderdeel van het reguliere werk, oftewel actieve casusregie.
Voormekaar werkt volgens een uitvoeringsvisie, waarin helderheid wordt gegeven waar Voormekaar voor staat. Er wordt invulling gegeven aan de begrippen normaliseren, demedicaliseren, werken vanuit de bedoeling en doen wat echt nodig is. Een implementatiemanager biedt ondersteuning bij de doorontwikkeling van Voormekaar. Daarnaast is de gunning van de nieuwe contracten voor Wmo (inclusief Wonen) en Jeugdhulp definitief. De implementatiefase is in volle gang, ter voorbereiding op de ingangsdatum van 1 juli 2022. Met een overzichtelijker zorglandschap zetten we in op een betere en efficiëntere samenwerking tussen zorgaanbieders, gemeenten en de sociale basis waar ook de algemene voorzieningen in de wijken en kernen onderdeel van zijn. De inzet van meer algemene voorzieningen in een wijk of kern draagt bij aan de transformatie in het sociaal domein. In september 2021 zijn we gestart met twee dorpskamers in de kernen Neede en Eibergen. De dorpskamer is een voorziening voor inwoners die behoefte hebben aan een praatje, een kopje koffie, een leuke activiteit of vrijwilligerswerk maar waarvoor de geïndiceerde dagbesteding een te zwaar middel is. Een dorpskamer voorziet in deze behoefte. Het is een ontmoetingsplek voor iedereen. Inwoners en organisaties ontmoeten elkaar en geven mensen de kans zich te ontwikkelen en (weer) mee te doen.
Er zijn professionals aanwezig die begeleiding kunnen bieden aan inwoners die dat nodig hebben. Op basis van een eerste evaluatie zijn we voorzichtig positief over het effect dat de dorpskamer heeft op onze inwoners. In een half jaar tijd zijn al mooie resultaten bereikt, echter is een half jaar een te korte periode om tot een zorgvuldige afweging te komen of we de dorpskamers willen behouden. Om die reden is besloten om financiering met een half jaar te verlengen. Geld Voor de formatie van Voormekaar resteerde vanuit 2021 nog € 521.000. Deze middelen worden ingezet voor tijdelijke inzet op de Voormekaarteams ( gebaseerd op formatieonderzoek), de implementatie van de nieuwe inkoop en een versterking van het welzijnswerk.
21
We stimuleren nieuwe vormen van ondersteuning, hulp en zorg. Vernieuwingen proberen wij kleinschalig uit en we stellen deze bij in nauwe samenwerking met direct betrokkenen. Dit doen we in een experimentele aanpak met minder regels. Kwaliteit Het uitvoeringsprogramma Samen Denken Samen Doen wordt in de verantwoordingsrapportage geëvalueerd. De verordening sociaal domein Berkelland 2022 is wederom voorzien van de benodigde updates en vastgesteld door de gemeenteraad. De Berkellandwijzer blijft ook in 2022 goed bezocht worden, mede door de uitbreiding van 'Berkelland Doet!' (het digitale vrijwilligersplatform). Geld Het budget voor de Berkellandwijzer lijkt toereikend te zijn voor 2022. De structurele lasten worden in de tweede helft van 2022 in rekening gebracht. Ten aanzien van het uitvoeringsprogramma "samen denken, samen doen" resteert voor 2022 €598.000. Op dit moment heeft de raad besloten een aantal projecten tijdelijk te continueren met middelen uit dit uitvoeringsprogramma. Het gaat om de volgende projecten waar nog middelen voor worden ingezet in 2022: knooppunt mantelzorg, POH Jeugd, dementievriendelijke gemeente, platform vrijwilligers, vroegsignalering/er op af, de dorpskamer, welzijn op recept en het meedoenarrangement. De middelen uit het uitvoeringsprogramma zijn daarmee volledig uitgenut.
Wij bieden onze inwoners maatschappelijke ondersteuning indien zij niet op eigen kracht en/of met hulp van hun omgeving voldoende zelfredzaam zijn of kunnen participeren (Wmo - zorg in natura). (040.010) Kwaliteit Voormekaar is verantwoordelijk voor de toewijzingen Wmo en Jeugd. In 2019 is gebleken dat de formatie van Voormekaar te krap is, deze is sinds de eerste helft van 2020 op sterkte gebracht. Op 1 januari 2020 is het abonnementstarief definitief ingegaan. Elke inwoner betaalt sindsdien een eigen bijdrage van €19 per maand ongeacht het aantal ondersteuningen die zij ontvangen en ongeacht het inkomen. Hierdoor is er een toename gekomen in het aantal inwoners die een indicatie voor de hulp bij huishouding aanvragen. Het is in de praktijk lastiger om inwoners te motiveren om het op eigen kracht en met eigen middelen te organiseren. Inwoners geven aan een dief van eigen portemonnee te zijn als ze het op eigen kracht, zelfstandig en onafhankelijk regelen. Hoewel het aantal inwoners met een indicatie voor huishoudelijke ondersteuning nog steeds toeneemt, zien we dat de uitgaven stabiliseren. Dit heeft onder andere te maken met de invoering van een nieuw normenkader voor huishoudelijke ondersteuning. Tegelijkertijd zien we, mede door de vergrijzing en het uitgangspunt dat mensen zo lang mogelijk thuis blijven wonen, een stijging van de kosten voor woningaanpassingen.
Geld Vanuit de jaarrekening 2021 zien we een stijging van de kosten van €657.000. Dit is met name het gevolg van een groter beroep op woonvoorzieningen (woningaanpassingen), ondersteuning op basis van individuele begeleiding en tariefstijgingen. Het gaat hier om open-einde-regelingen. Er zal een pilot mantelzorgregelingen worden opgezet. Hiermee is een toename van het budget met € 50.000 gemoeid. Daarnaast is het maar ten dele gelukt om de taakstelling in te vullen. De sturingsmaatregelen die daartoe worden ingezet hebben niet het volledige effect gehad. Tot slot zal de uitvoering van de regionale inkoop meer inzet vergen. De bijdrage van onze gemeente zal daardoor met € 74.000 toenemen. Overige mutaties komen voort uit indexering.
22
Speerpunt De jeugd ontwikkelt zich positief. Wat gaan we daarvoor doen? We organiseren algemene voorzieningen en preventieve activiteiten voor jeugd en/of hun ouders/verzorgers. Kwaliteit 3 jongerenwerkers ondersteunen de jongeren die bij Jimmy's actief zijn en werken daar waar jongeren zijn. Vanaf februari is het project 'Young Leaders' gestart: in 2 jaar tijd maken 150 jongeren hun eigen plannen waar. Het project wordt gefinancierd door ZonMw. Binnen Voormekaar is een sociaal werker met aandachtsgebied jeugd gestart. Zij stimuleert een sterke verbinding tussen Voormekaar en de algemene voorzieningen jeugd. Zo zorgen we dat we niet onnodig verwijzen naar jeugdhulp als er in het voorliggend veld mogelijkheden zijn. Geld We nemen deel aan een Pilot versterking cliëntondersteuning. De beoogde lasten hiervan zijn € 50.000. We ontvangen hiervoor een specifieke externe subsidie (zie ook de baten). In het kader van preventie verstrekken we jaarlijks (gedurende 3 jaar) een nieuwe subsidie van € 75.600 op het gebied van Voorzorg en Thuisbegeleiding. De dekking van deze lasten komt voort uit substitutie vanuit Zorg in Natura (€ 55.000) en door een beroep te doen op de specifieke uitkering preventieakkoord (€ 20.600 zie ook de baten). De overige begrotingsaanpassingen komen voort uit indexatie van subsidies en enkele kleine aanpassingen in totaal tot een bedrag van € 7.200.
Wij bieden onze jonge inwoners en/of hun ouders/verzorgers jeugdhulp en ondersteuning (Jeugdwet - zorg in natura). (040.030) Kwaliteit Om kinderen beter te beschermen is dit jaar gestart met de Gelderse Verbeteragenda Jeugdbescherming, een samenwerking van alle Gelderse gemeenten, Gecertificeerde Instellingen (GI's), Veilig Thuis en de Raad voor de Kinderbescherming. Dit houdt onder andere in dat we werkwijzen gelijk hebben getrokken: contractering van gemeenten met de GI's en de aanmeldroute vanuit de GI's. Ook Voormekaar werkt daar sinds een half jaar mee. De GI's kampen met een personeelstekort en heeft maatregelen genomen om veiligheid van kinderen te waarborgen. De gemeenten en GI's trekken samen op bij het vinden van een structurele oplossing. Sinds dit jaar is het nieuwe woonplaatsbeginsel ingegaan. Dit betekent dat Berkelland niet meer financieel verantwoordelijk is voor jongeren die oorspronkelijk niet uit Berkelland komen en nu hier onder voogdij van een GI wonen. Ook zijn er kinderen 'administratief verhuist' naar Berkelland die momenteel in een andere gemeente wonen. Netto resulteert dit in 40 minder jongeren waar de gemeente voor verantwoordelijk is. Het gaat om jongeren met relatief zware problematiek en daarbij behorende hoge kosten. Geld Onder overige wijzigingen 2022 is een toename van het budget voor Jimmy's zichtbaar.
Dit betreft de inzet van een deel van de specifieke uitkering NPO voor een bedrag van € 75.000. Voor de begroting is het effect nihil omdat ook de baten voorzelfde bedrag verhoogd worden. Op basis van de volumestijging zichtbaar in de jaarrekening 2021 zullen de lasten voor 2022 toenemen. Daartegenover staat dat de wetswijziging met betrekking tot het woonplaatsbeginsel zorgt voor aanzienlijk bedrag waarvan de financiële verantwoordelijkheid verschuift naar andere gemeenten. Daarnaast is er door uitstel van de start van de regionale inkoop naar 1 juli, sprake van een tijdelijke lastenstijging door tariefaanpassingen. Per saldo zullen de lasten voor jeugdzorg hierdoor met € 687.000 toenemen. 23
Voor Jimmy's komt tijdelijk extra budget beschikbaar door een externe incidentele subsidie (zie ook de baten). De lasten nemen hierdoor met € 39.375 toe. Door substitutie wordt een deel van het budget voor zorg in natura afgeraamd en beschikbaar gesteld voor Thuisbegeleiding. Binnen dit deel van het programma daalt daarmee het budget met € 55.000. Er zijn nieuwe afspraken gemaakt ten aanzien van de bijdrage aan de VTNOG. De lasten dalen hierdoor met bijna € 41.000.
Speerpunt Nieuwkomers burgeren in. Wat gaan we daarvoor doen? Er is een integraal programma dat richting geeft aan de koers voor inburgering. (040.050) Kwaliteit Op basis van het implementatieplan voor de nieuwe inburgeringswet zijn we per 1 januari 2022 gestart met de nieuwe werkwijze. Door een landelijke fout bij DUO konden we nog niet daadwerkelijk starten met de Brede intake en het opstellen van Persoonlijke Plannen voor Inburgering en Participatie (PIP), met daarin de keuze voor een van de drie leerroutes. Hiermee konden we pas in het einde van het twee kwartaal starten. Een deel van de uitvoering van het traject wordt op basis van een Dienstverleningsovereenkomst gedaan door Fijnder Werkleerbedrijf. Het inburgeringsprogramma wordt in Berkelland verzorgd door Interbeek Support (Zelfredzaamheidsroute en B1-route) en door GraafschapCollege, HAN en Radboud Universiteit (Onderwijsroute MBO, HBO, WO). Aanvullend maken we gebruik van de vrijwilligerspoot van de Berkellandse aanpak, bestaande uit maatjes, sleutelpersonen, cultuurverbinders en maatschappelijke organisaties. Geld Nu de Wet inburgering is ingevoerd en de aanpak statushouders volgend jaar in de staande organisatie wordt ondergebracht is het tijd om de balans op te maken. Inmiddels is een projectreserve opgebouwd van € 234.000 en € 248.000 in de reserve voor de inhaalslag inburgering.
We zien verschillende redenen waardoor we deze reserve willen behouden. - De eerste begroting is gemaakt op basis van het plan Vluchtelingen in Berkelland. Hierin stonden diverse ambitieuze plannen die niet direct konden worden uitgevoerd, bijvoorbeeld de regisseursfunctie en de aanschaf van een klantvolgsysteem. We willen deze ambities echter nog wel waarmaken. - De taakstelling huisvesting wisselt sterk en dit maakt het nodig om een buffer te hebben voor een eventuele hoge taakstelling. - Door stagnatie bij de IND en COA/AZC werden minder statushouders gekoppeld waardoor wij de taakstelling niet konden halen. Dit geldt ook voor de stagnatie op de woningmarkt, stagnatie door reisbeperkingen en dichte ambassades in de coronaperiode. Een inhaalslag op deze punten brengt extra kosten met zich mee. - Berkelland heeft als plattelandsgemeente met veel kernen hogere kosten voor de uitvoering van het inburgeringsprogramma. Door een aantal factoren (uitstel van de inburgeringswet, vertraging van het inburgeringsprogramma) is dit tekort nog niet naar voren gekomen.
- Onze bewezen succesvolle aanpak (volgens de pilot Powervrouwen) met individuele coaching, maatwerk, cultuurverbinders) brengt meer kosten dan gedekt door de bijdrage vanuit het Rijk. - De niet wettelijke activiteiten uit de Berkellandse aanpak willen we wel graag in stand houden (vrijwilligers, maatjes, weggeefwinkel, ontmoetingsruimte) - De crisisbenadering van de huisvesting van statushouders vanuit de AZC's: wij kunnen een inspanningsverplichting krijgen om extra -tijdelijke- woningen te bouwen om de AZC’s van COA te ontlasten.. Het is verstandig om ook hier geld voor te reserveren. 24
Op basis bovenstaande willen we de resterende middelen op deze activiteit reserveren.
Wat mag het kosten? In de primitieve begroting 2022 was in het programma Zorg voor wie dan nodig heeft, aanvankelijk een taakstelling opgenomen. In de septembercirculaire 2021 is voor Jeugdzorg € 2,5 miljoen extra ontvangen. Tegelijkertijd was duidelijk dat de realisatie van de taakstelling vertraging oploopt. Naar verwachting kan ongeveer € 900.000 worden gerealiseerd. Bij de vaststelling van de begroting 2022 is in de eerste wijziging daarom de taakstelling verlaagt met € 1,7 miljoen. Dit staat weergegeven in de kolom 1e begrotingswijziging. Na het afboeken van de taakstelling is het restant toegevoegd aan de reserve nadelen decentralisaties. In de kolom 1e begrotingswijziging is dit zichtbaar onder de baten. De loonkosten (040.500) nemen toe door de inzet van incidentele middelen uit 2021, dekking komt uit de reserves (040.710). Ook andere lastenstijgingen als gevolg van het programma Samen denken Samen doen worden gedekt uit de reserves. Risico: Sinds de overgangsperiode van de nieuwe regionale inkoop sociaal domein is de bevoorschotting € 750.000 hoger dan het bedrag op basis van de gunning. De bevoorschotting wordt gedurende het jaar aangepast aan de daadwerkelijke inzet. We lopen het risico dat een deel van het bedrag van € 750.000 aan het eind van het jaar toch tot een last/uitgaaf leidt. Bedragen x €1.000
25
Exploitatie
Realisatie 2021
2022 (primitief)
1e 2022 (vastBegrotings gesteld) wijziging
Raadsbesluiten
Wijzigingen Bestuurs2022 rapportage
2022 (na bestuursrapportage)
-11.437
-10.021
-508
-10.529
0
0
-783
-11.312
040.020 PGB
-235
-318
0
-318
0
0
0
-318
040.025 PGB WMO en Begeleiding
-490
-467
0
-467
0
0
0
-467
040.030 Jeugd
-12.869
-9.761
-1.170
-10.931
0
-75
-631
-11.637
040.040 Algemene voorzieningen
-1.734
-2.040
0
-2.040
0
0
-395
-2.435
040.050 Inburgering
-346
-983
0
-983
-6
-547
-235
-1.770
040.070 Stimuleren nieuwe vormen van zorg
-324
0
0
0
0
0
-680
-680
Lasten 040.010 Maatschappelijke ondersteuning
040.090 regelingen Covid-19
-52
0
0
0
0
0
0
0
-4.602
-4.641
0
-4.641
0
0
-582
-5.223
040.700 Rente en afschrijving programma Zorg voor wie dat nodig heeft
-4
-4
0
-4
0
0
0
-4
040.900 Taakstelling sociaal domein
0
0
0
0
0
0
0
0
-32.091
-28.234
-1.678
-29.912
-6
-622
-3.306
-33.846
1.260
465
0
465
0
0
0
465 114
040.500 Loonkosten programma Zorg voor wie dat nodig heeft
Totaal Lasten Baten 040.010 Maatschappelijke ondersteuning 040.030 Jeugd
50
0
0
0
0
75
39
040.040 Algemene voorzieningen
23
10
0
10
0
0
50
60
040.050 Inburgering
0
601
0
601
0
547
0
1.148
040.070 Stimuleren nieuwe vormen van zorg
35
0
0
0
0
0
107
107
Totaal Baten
1.368
1.075
0
1.075
0
622
196
1.893
-30.724
-27.159
-1.678
-28.837
-6
0
-3.110
-31.953
040.710 Reserves
1.533
166
0
166
6
0
1.442
1.614
Totaal Onttrekkingen
1.533
166
0
166
6
0
1.442
1.614
040.710 Reserves
-248
0
-822
-822
0
0
0
-822
Totaal Stortingen
-248
0
-822
-822
0
0
0
-822
Mutaties reserves
1.285
166
-822
-656
6
0
1.442
792
-29.439
-26.993
-2.500
-29.493
0
0
-1.668
-31.161
Gerealiseerd saldo van baten en lasten Onttrekkingen
Stortingen
Gerealiseerd resultaat
26
WERKEN EN ONDERNEMEN IN EEN STERKE REGIO Speerpunt Vitale winkelcentra. Wat gaan we daarvoor doen? Samen met inwoners, ondernemers en organisaties via zogenaamde task forces voor elke kern (en centrum), gaan we aan de slag met de revitalisering van de centra (050.130). Kwaliteit Geld Het budget voor vitale centra uit investeren in Berkelland wordt ingezet voor de centrumplannen Borculo en Ruurlo en dient te zijner tijd ter dekking van de afschrijvingslasten. Hier staat een lagere onttrekking aan de reserve tegenover.
Speerpunt Iedereen doet mee met werk, betaald of onbetaald. Wat gaan we daarvoor doen? Voortdurend koppelen van werkgevers aan werkzoekenden (werkgeversbenadering). (050.040) Kwaliteit Het Werkgeversservicepunt Achterhoek kent een vraag- en een aanbodgerichte benadering. Zo wordt voorzien in de capaciteitsvragen die werkgevers hebben en worden baanopeningen voor de diverse doelgroepen gevonden. Ingezet is op (om)scholing, het sales- en distributiekanaal voor Leerwerkloket Achterhoek en scholingsfonds ‘OpIJver’ (voorheen het Achterhoek Fonds voor Talentontwikkeling). Het WSPA blijft inzetten op een inclusieve arbeidsorganisatie, waarbij het WSPA het gesprek voert over personeelsbeleid en onderzoekt waar baankansen liggen. Een voorbeeld hiervan is het uitreiken van de award voor het inzetten van 'Unieke Achterhoekers'. De aanpak rondom schuldhulpverlening is van kop tot staart vormgegeven. Van vroegsignalering tot de bewustwordingscampagne om het taboe op schulden te doorbreken. De bewustwordingscampagne is afgerond en heeft geleid tot 2200 doorgeleidingen naar de hulpsites. Geld Uit de eerste bestuursrapportage Fijnder blijkt dat er een onderbesteding op de begroting is van ruim € 600.000. De BUIG ontvangsten zijn, blijkens de voorlopige BUIG opgave van het Rijk, € 542.000 lager dan begroot. Er wordt een aanvraag voor de BUIG vangnetuitkering gedaan bij het Rijk voor € 213.000.
Lokale initiatieven kennen een tekort van € 37.000 in het eerste half jaar als gevolg van overheveling van uitvoerende taken naar Fijnder vanaf 1 juli 2022 in plaats van 1 januari 2022. We maken duurzame verbindingen met ondernemers en organisaties gericht op de inzet van kwetsbare medewerkers onder de Participatiewet. (050.050) Kwaliteit Medewerkers nieuw Beschut Werk worden op een zo regulier mogelijke werksetting geplaatst. Dit vindt plaats in de werkplaats van Fijnder of bij voorkeur bij één van onze lokale initiatieven. 27
De klantmanager van Fijnder en de accountmanagers van het Werkgeversservicepunt Achterhoek werken nauw samen met de geïndiceerde persoon om dit te bewerkstelligen. Wanneer de geïndiceerde ondersteuning ontvangt, dan wordt ook het zorgnetwerk nauw betrokken. Er wordt gekeken naar passende werkplekken en werkzaamheden. Ook voor gedetacheerde Wsw’ers heeft het Werkgeversservicepunt een intensieve samenwerking met sociale ondernemingen. Wsw-medewerkers die niet (meer) gedetacheerd kunnen worden, worden zo lokaal mogelijk geplaatst. Werkgevers en ondernemers binnen de gemeente Berkelland zetten zich in om sociaal te ondernemen. Het Werkgeversservicepunt probeert dan ook nog meer werkgevers te motiveren om mee te werken aan de inclusieve arbeidsmarkt, vanuit de gedachte dat er voor iedereen een passende werkplek is te vinden. De gemeente Berkelland biedt ondernemers die zich inzetten voor deze specifieke doelgroep reeds een vergoeding in de begeleidingskosten. De werkgeverstaken zijn vanaf 1 juli 2022 een verantwoordelijkheid van Fijnder. Geld Taken behorend bij budgetten 60640010, 60640030 en 60640040 zijn per 1 januari 2022 overgenomen door Fijnder. De bijhorende kosten zijn in de begroting van Berkelland geboekt voor € 108.000. De resterende € 30.700 wordt ingezet voor versterking ketensamenwerking en dienstverlening. SW vervoerskosten lijken ruim begroot.
In verband met huidige ontwikkelingen, verhuizing Fijnder en inflatie, blijft de ontwikkeling van dit budget onzeker.
Wat mag het kosten? Activiteit 050.710: Door de lagere lasten die gedekt zouden worden uit reserves wordt er ook minder onttrokken aan de reserves. Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2021
2022 (primitief)
1e 2022 (vastBegrotings gesteld) wijziging
Raadsbesluiten
Wijzigingen Bestuurs2022 rapportage
2022 (na bestuursrapportage)
050.010 Onderzoek en ontwikkeling duurz. en innovatieve bedr.terr.
-236
-397
0
-397
0
0
1
-396
050.026 Stimuleren ontwikkelingen bedrijven
-12
0
0
0
0
0
-10
-10
050.028 Stimuleren maakindustrie
-5
-5
0
-5
0
0
5
0
050.030 Ondernemersfonds
-210
-185
0
-185
0
-33
0
-218
050.035 Compact centra (groen/blauwe parels)
-32
-21
0
-21
0
0
-15
-36
050.040 Participatie en werkgeversbenadering
-15.914
-17.800
0
-17.800
521
-252
-695
-18.226
050.050 Verbindingen ondernemers voor participatiewet
-1.960
-289
0
-289
0
0
108
-181
050.060 Onderwijs en arbeidsmarkt
-8
-11
0
-11
0
0
11
0
050.070 Vrije tijdseconomie
-798
-324
0
-324
-15
-455
0
-794
050.120 Effectief inzetten promotie
-6
-35
0
-35
-29
0
0
-64
Lasten
050.130 Revitalisering Centra
-21
-1.000
0
-1.000
0
0
946
-54
050.500 Loonkosten programma Werken en ondernemen in de regio
-6.778
-6.613
0
-6.613
0
0
182
-6.431
050.700 Rente en afschrijving programma Werken en ondernemen in de regio
-291
-29
0
-29
0
0
0
-29
-26.270
-26.708
0
-26.708
477
-739
533
-26.437
Totaal Lasten
28
Baten 050.010 Onderzoek en ontwikkeling duurz. en innovatieve bedr.terr.
523
501
0
501
0
0
3
504
050.030 Ondernemersfonds
202
170
0
170
0
33
0
203
050.035 Compact centra (groen/blauwe parels)
54
59
0
59
0
0
0
59
050.040 Participatie en werkgeversbenadering
9.090
10.624
0
10.624
-65
252
-543
10.268
050.050 Verbindingen ondernemers voor participatiewet
1.304
0
0
0
0
0
8
8
050.060 Onderwijs en arbeidsmarkt
0
0
0
0
0
0
0
0
050.070 Vrije tijdseconomie
570
2
0
2
0
455
0
457
050.500 Loonkosten programma Werken en ondernemen in de regio
283
0
0
0
0
0
0
0
Totaal Baten
12.026
11.356
0
11.356
-65
739
-531
11.499
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
-14.244
-15.352
0
-15.352
412
0
1
-14.938
050.010 Onderzoek en ontwikkeling duurz. en innovatieve bedr.terr.
113
0
0
0
0
0
0
0
050.710 Reserves
646
1.174
0
1.174
44
0
-873
345
Totaal Onttrekkingen
758
1.174
0
1.174
44
0
-873
345
050.710 Reserves
-1.500
0
0
0
-456
0
0
-456
Totaal Stortingen
-1.500
0
0
0
-456
0
0
-456
Mutaties reserves
-742
1.174
0
1.174
-412
0
-873
-111
-14.986
-14.177
0
-14.177
0
0
-872
-15.049
Onttrekkingen
Stortingen
Gerealiseerd resultaat
29
ACTIEF MET DUURZAAMHEID EN ENERGIE Speerpunt Uitvoeren Energie-uitvoeringsprogramma 2019-2022 Ambitie Wonen. (060.011) Wat gaan we daarvoor doen? We voeren steekproeven uit ter controle van de getroffen maatregelen. Kwaliteit Op dit moment voeren we alleen een administratieve controle uit op de verduurzamingsmaatregelen waarvoor een lening of een subsidie is verstrekt. Er is op dit moment onvoldoende capaciteit om de steekproef van (3%) uit te voeren. Geld