Bestuursrapportage 2025
Tekst van het document
Bestuursrapportage 2025
2
INHOUDSOPGAVE Inleiding ...........................................................................................................................................4 Leeswijzer ........................................................................................................................................5 Onze aantrekkelijke leefomgeving ...................................................................................................6 Passend wonen .............................................................................................................................10 Vitaal platteland .............................................................................................................................13 Nieuwe Energie .............................................................................................................................15 Een toekomstbestendig sociaal domein ........................................................................................17 Sport en cultuur bewegen je! .........................................................................................................24 Werken en leren ............................................................................................................................27 Veiligheid
.......................................................................................................................................30 Algemeen bestuur en bedrijfsvoering ............................................................................................31 Overzicht van algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien ..........................................................35 Bijlage 1: Overzicht subsidies ........................................................................................................36 Bijlage 2: Investeringen 2025 ........................................................................................................41
3
INLEIDING De bestuursrapportage is het tussentijdse rapportagemoment voor het begrotingsjaar. Net als vorig jaar geven wij in de bestuursrapportage een stand van zaken op basis van de ons bekende gegevens per 1 juli. De bestuursrapportage richt zich ook alleen op het begrotingsjaar. De afwijkingen met een structureel karakter die in deze bestuursrapportage staan, zijn al opgenomen in de perspectiefnota en op die manier al verwerkt in het meerjarenperspectief. Zoals ieder jaar wijzigen we in deze bestuursrapportage ook de budgetten voor indexatie. Op de programma’s zijn daarom drie soorten wijzigingen te vinden: 1. Wijziging van de lasten of baten die invloed hebben op het resultaat. Bijvoorbeeld extra lasten waarvoor geen dekking is of extra inkomsten die niet begroot waren. 2. Wijzigingen die budgettair neutraal zijn. Bijvoorbeeld een stijging van de lasten waar ook een inkomst tegenover staat, of een stijging van de lasten waartegenover een onttrekking uit de reserve staat. Dit laatste is vooral het geval bij overheveling van budgetten voor projecten. 3. Wijzigingen die op een programma zorgen voor een stijging van de lasten, maar over de hele begroting neutraal zijn. Dit zijn stijgingen die gedekt worden uit de stelpost loon/prijscompensatie die in het programma algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien is opgenomen.
In de bestuursrapportage zijn alleen die activiteiten opgenomen waarop een afwijking te melden is. Bedragen x €1.000 Overzicht van saldo's van baten en lasten per programma
Realisatie 2024
2025 (primitief)
Raadsbesluiten
Berap
2025 (Na bestuursrapportage)
010 Onze aantrekkelijke leefomgeving
-9.225
-10.567
300
649
-9.619
020 Passend wonen
-3.703
-3.284
0
91
-3.193
030 Vitaal platteland
-503
-409
0
-155
-564
040 Nieuwe energie
-291
-347
0
0
-347
050 Een toekomstbestendig sociaal domein
-38.637
-39.234
0
-1.204
-40.439
060 Sport en Cultuur
-5.321
-5.420
-100
-473
-5.993
070 Werken en leren
-16.146
-17.502
0
170
-17.333
080 Veiligheid
-5.813
-5.786
0
-77
-5.863
090 Algemeen bestuur en bedrijfsvoering
-21.475
-22.436
-40
-1.382
-23.858
100 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien
109.204
105.184
100
4.600
109.884
8.089
198
260
2.218
2.675
Gerealiseerd resultaat
4
LEESWIJZER Opzet bestuursrapportage De opzet van de bestuursrapportage 2025 is gelijk aan de opzet van voorgaande jaren. In de kolom raadsbesluiten zijn de raadsbesluiten opgenomen die sinds het vaststellen van de begroting 2025 zijn genomen. In de kolom wijzigingen zijn budgettair neutrale wijzigingen binnen een programma weergegeven en in de kolom bestuursrapportage zijn de wijzigingen opgenomen die in deze bestuursrapportage zijn verwerkt. In de kolom 2025 (na bestuursrapportage) vindt u de aangepaste begroting voor 2025. Bij de activiteiten is een toelichting opgenomen hoe het tot 1 juli met deze activiteiten is gegaan. Hierbij maken we gebruik van 2 indicatoren. Kwaliteit en Geld. We presenteren in deze bestuursrapportage alleen die activiteiten waarbij minimaal een van de indicatoren niet groen is. Om snel te zien hoe het met de indicator kwaliteit is gesteld maken we gebruik van 3 kleuren, hierna geven we per kleur aan wat dit betekent: De indicator kwaliteit geeft aan hoe het gaat met de activiteit. Afwijkingen in de planning worden ook bij dit onderdeel benoemd. G Niets bijzonders, in de meeste gevallen zal er ook geen verdere toelichting staan. O Kleine aanpassing. R Wijziging met impact. De indicator geld geeft aan hoe het met de uitputting van de budgetten staat. Ook hier gebruiken we de 3 kleuren. Voor geld hebben we de volgende criteria gehanteerd.
G Afwijkingen van minder dan € 50.000. O Afwijkingen tussen € 50.000 en € 100.000 R Een afwijking groter dan € 100.000.
5
ONZE AANTREKKELIJKE LEEFOMGEVING Speerpunt Gebiedsgericht werken. (010.020) Wat willen we bereiken? • Gemeente (en andere overheden) sluiten zo goed mogelijk aan op de specifieke behoeften in onze samenleving en ondersteunen onze buurten, wijken en kernen op de manier die het beste bij hun past.
Wat gaan we daarvoor doen? We gaan voortdurend met onze inwoners en organisaties in gesprek over wat er speelt in de wijken en kernen, zodat onze activiteiten daarop aansluiten. (010.020.010) Kwaliteit (toelichting) Geld (toelichting) De in 2024 niet bestede bedragen voor de projecten onder deze activiteit zijn overgeheveld naar 2025. Bij het project Naoberfonds is vanaf 2025 nog een bedrag beschikbaar van € 153.000 en voor het project Gebiedsgericht werken is nog € 174.000 beschikbaar.
Speerpunt Een klimaatbestendige leefomgeving. (010.030) Wat willen we bereiken? • Een aantrekkelijke leefomgeving die is aangepast aan het veranderende klimaat.
Wat gaan we daarvoor doen? We beheren en onderhouden het openbaar groen en de gemeentelijke begraafplaatsen. (010.030.010) Kwaliteit (toelichting) Groenbeheer: De kwaliteit van het onderhoud van groen staat onder druk door beperkte onderhoudsbudgetten en een veranderend klimaat. Om binnen de onderhoudsbudgetten het groen in de dorpen en op de begraafplaatsen te kunnen onderhouden, zijn veel groenvakken omgevormd naar goedkoper te beheren groentypen. Het gaat vooral om het omvormen van gazons naar bloemrijk gras (ecologisch) Ook is de oppervlakte met de duurste groentypen, zoals vaste planten en hagen, verminderd. Dit heeft invloed op hoe de omgeving er uitziet. Instandhouding van de kwaliteit is sterk afhankelijk van de bezetting van de buitendienst. Groeizame periodes in combinatie met een te kort aan personeel, door bijvoorbeeld ziekteverzuim, kan leiden tot achterstallig onderhoud. Dit is een zeer bepalende factor. Op gebied van bomen en landschapselementen is onderhoud op diverse locaties achterstallig. Geld (toelichting) Voor renovaties of nieuwe speelplekken conform het uitvoeringsplan 2024-2025 zien we dat het niet haalbaar is om alles wat voor 2025 is aangemerkt, financieel gezien, uit te voeren. De conclusie is dus dat we niet het gehele uitvoeringsplan kunnen realiseren.
Er is inmiddels een selectie gemaakt van projecten waarbij we bestaande speelplaatsen willen gaan vernieuwen en/of opheffen dit jaar.
6
We voeren het watertakenplan uit. (010.030.030) Kwaliteit (toelichting)
Geld (toelichting) Voor investeringsprojecten is een projectleider ingehuurd en voor ondersteuning en coaching is tot eind van 2025 ook inhuur geregeld à € 217.000. Er is al 2 jaar een flinke overschrijding op de energielasten riolering. Daarom wordt deze post structureel met € 150.000 opgehoogd. Tekorten en overschotten binnen de rioleringsbegroting worden verrekend met de voorziening riolering.
Speerpunt Mobiliteit. (010.040) Wat willen we bereiken? • Alle woningen, bedrijven en voorzieningen in Berkelland zijn voor iedereen bereikbaar. • Veilige wegen en paden, zowel in het buitengebied als in de kernen, passend bij het gekozen kwaliteitsniveau 'laag'.
Wat gaan we daarvoor doen? We onderhouden onze infrastructuur (wegen en paden). (010.040.010) Kwaliteit (toelichting) Op 8 juli 2025 heeft de gemeenteraad besloten onze infrastructuur op het kwaliteitsniveau ‘laag’ te beheren. De onderhoudsvraag stijgt echter uit boven de beschikbare middelen om dit niveau structureel te waarborgen. Aan het eind van 2024 is dat verschil en daarmee de onderhoudsachterstand verder gegroeid. Dit ondanks de structurele en incidentele toevoegingen aan het onderhoudsbudget. Dit geldt zowel voor de verharde wegen en paden als de on- en halfverharde wegen en paden. Het, laat in 2024 door inflatiecorrectie beschikbaar gekomen, extra budget voor wegenonderhoud kon in 2024 echter niet meer ingepland en dus uitgegeven worden. Dit wordt ingehaald in en structureel meegenomen vanaf 2025. Geld (toelichting) De afschrijvingstermijn op wegen is aangepast van 40 naar 60 jaar. Om te voldoen aan het scenario laag is er voor groot onderhoud wegen meer budget nodig dan is begroot in 2025. Er is op dit moment een tekort van € 1.222.500 voor dit jaar. Dit tekort wordt gedekt via verruiming afschrijvingstermijn per 1 januari 2025 (€ 375.000), vrijvallende afschrijvingslasten doordat investeringen later dan gepland gereed komen ( € 160.000) , stelpost prijscompensatie (€ 64.300) en reserve onderhoud wegen (€ 623.200).
Speerpunt Van Afval Naar Grondstof (010.050) Wat willen we bereiken? • Huishoudelijk afval wordt op een duurzame wijze hergebruikt of verwerkt. • We zamelen zo min mogelijk restafval per inwoner in (eerste doel: minder dan 100 kilo per inwoner per jaar). • Geen zwerfafval in onze leefomgeving
7
Wat gaan we daarvoor doen? We werken een nieuw grondstoffenplan (Van Afval naar Grondstof 2023-2027) uit in maatregelen waarbij we inzetten op zoveel mogelijk grondstofhergebruik en zo min mogelijk restafval. (010.050.010) Kwaliteit (toelichting) Geld (toelichting) In de raadsvergadering van 26 november 2024 is besloten om per 1 januari 2026 te stoppen met oudpapierinzameling via verenigingen en dit onder te brengen bij Twente Milieu. De meest voordelige en toekomstbestendige manier om het oud papier in te zamelen is met blauwe containers. Zo wordt bij ieder huishouden in Berkelland het oud papier opgehaald. De project- en aanschafkosten van de blauwe containers zijn in totaal geraamd op € 700.000,
Wat mag het kosten? •
•
Activiteit 010.010.010: De implementatie van de Omgevingswet is een feit. Deze activiteit vervalt met ingang van 2025. Het restant projectbudget is bij de jaarrekening 2024 overgeheveld naar de activiteit bedrijfsvoering in 2025 om de processen te kunnen verbeteren. Activiteit 010.050.010: In de 1e begrotingswijziging van 2025 is afgesproken de opbrengst afval met € 300.000 te verhogen in 2025.
Reserve vrijval: Sloop/herinvulling locaties Huenderstraat en Beukenlaan: In 2017 is krediet beschikbaar gesteld, waarbij deels dekking is verstrekt vanuit de reserve. In 2024 is het project technisch en administratief afgerond. Door met name een andere planinvulling (verkoop pand in plaats van sloop) zijn de kosten lager uitgevallen dan geraamd. Hierdoor hoefde de reserve niet volledig te worden aangewend. Het saldo van € 138.000 kan nu vrijvallen. Bedragen x €1.000 Overzicht van baten en lasten per activiteit
Realisatie 2024
2025 (primitief)
Raadsbesluiten
Berap
2025 (Na bestuursrapportage)
Lasten 010.010.010 Iedereen wordt op tijd geïnformeerd over de Omgevingswet
-285
0
0
0
0
010.020.010 Ontwikkeling wijken, buurten en kernen
-344
-75
0
-268
-343
010.030.010 We beheren ons openbaar groen, speelvoorzieningen en begraafplaatsen
-1.945
-1.699
0
-13
-1.711
010.030.030 We beheren onze waterhuishouding
-3.341
-3.288
0
-732
-4.020
010.040.010 We onderhouden onze infrastructuur
-4.035
-4.265
0
-2.199
-6.464
010.050.010 Afval scheiden
-3.352
-3.789
150
-163
-3.801
8
010.050.020 Zwerfafval
-19
-41
0
0
-41
010.500.010 Loonkosten
-5.829
-6.281
0
-36
-6.317
010.700.010 Rente en afschrijving
-3.168
-3.726
-150
969
-2.906
Totaal Lasten
-22.318
-23.163
0
-2.440
-25.604
010.020.010 Ontwikkeling wijken, buurten en kernen
88
0
0
0
0
010.030.010 We beheren ons openbaar groen, speelvoorzieningen en begraafplaatsen
482
340
0
0
340
010.030.030 We beheren onze waterhuishouding
7.797
8.062
0
386
8.447
010.040.010 We onderhouden onze infrastructuur
510
342
0
414
756
010.050.010 Afval scheiden
3.965
3.702
300
156
4.158
010.050.020 Zwerfafval
81
150
0
0
150
Totaal Baten
12.924
12.596
300
956
13.852
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
-9.394
-10.567
300
-1.485
-11.752
010.710.010 Reserves
743
0
0
2.134
2.134
Totaal Onttrekkingen
743
0
0
2.134
2.134
010.710.010 Reserves
-574
0
0
0
0
Totaal Stortingen
-574
0
0
0
0
Mutaties reserves
169
0
0
2.134
2.134
-9.225
-10.567
300
649
-9.619
Baten
Onttrekkingen
Stortingen
Gerealiseerd resultaat
9
PASSEND WONEN Speerpunten Passend wonen in Berkelland. (020.010) Wat willen we bereiken? • We faciliteren het toevoegen van woningen naar behoefte. Deze behoefte ligt zowel in ‘reguliere woningen’ als ‘woningen voor aandachtsgroepen’. Onder aandachtsgroepen scharen we bijvoorbeeld senioren, inwoners met een psychische of psychosociale hulpvraag, inwoners met een beperking, arbeidsmigranten en inwoners met een woonwagencultuur. • Ons beleid en randvoorwaarden zijn op orde. • Initiatiefnemers krijgen snel duidelijkheid of een initiatief kansrijk is of niet. • Dat onze inwoners zo lang mogelijk, met eventuele ondersteuning, zelfredzaam en gezond blijven en daardoor zelfstandig kunnen wonen in een huis. Dit gebeurt in een duurzame en vitale omgeving die veiligheid en comfort biedt.
Wat gaan we daarvoor doen? We gebruiken onze gemeentelijke grondpositie om adaptief te kunnen programmeren. (020.010.060) Kwaliteit (toelichting) Geld (toelichting) Het verschil wordt veroorzaakt door budgetten die zijn overgeheveld vanuit 2024. Het betreft middelen voor doorlopende projecten die in 2024 nog niet volledig tot besteding zijn gekomen, en in 2025 alsnog worden ingezet voor de verdere uitvoering. We voegen nieuwe woningen toe. (020.020.040) Kwaliteit (toelichting) Geld (toelichting) Het verschil wordt veroorzaakt door budgetten die zijn overgeheveld vanuit 2024. Het betreft middelen voor doorlopende woningprojecten voor de hele raadsperiode. Hierbij hebben we ook te maken met kostenverhaal, dus een deel van de gemaakte kosten voor planbegeleiding, wordt in een later stadium verhaald op de initiatiefnemers. Daarmee wordt dit project in zeker mate revolverend.
Speerpunten We werken door aan de integrale wijkontwikkeling in Neede Noordoost. (020.030) Wat willen we bereiken? • In Neede Noordoost werken we met ProWonen en bewoners aan een integrale wijkaanpak door verschillende onderwerpen tegelijk te verbeteren. Dit om woningen én het samenleven in de wijk toekomstbestendig te maken. Denk aan gezondheid, duurzaamheid, klimaatadaptatie en levensloopbestendigheid. • Voor 2023 en 2024 is incidenteel budget uitgetrokken voor Neede Noordoost. Deze bedragen zijn bedoeld voor de hele raadsperiode. Het overschot van 2024 wordt door middel van een voorstel bij de jaarrekening 2024 toegevoegd aan het budget voor 2025.
10
Wat gaan we daarvoor doen? Wijkaanpak Neede Noord Oost Kwaliteit (toelichting) Geld (toelichting) Het verschil wordt veroorzaakt door budgetten die zijn overgeheveld vanuit 2024. Het betreft middelen voor doorlopende projecten die in 2024 nog niet volledig tot besteding zijn gekomen, en in 2025 alsnog worden ingezet voor de verdere uitvoering.
Wat mag het kosten Reserve vrijval: Heerlijk thuis in huis: In de periode 2022-2024 is dit project uitgevoerd. Naast een provinciale subsidie hebben we zelf 50% van de kosten bijgedragen vanuit de reserve. In 2025 wordt het project ook administratief afgewikkeld. Door lagere kosten, maar ook doordat onze bijdrage naast geld ook uit uren (kosten van medewerkers die we al geraamd hadden) bestond, hebben we de reserve niet volledig hoeven aanwenden. Het restantbedrag van € 90.000 kan nu vrijvallen. Bedragen x €1.000 Overzicht van baten en lasten per activiteit
Realisatie 2024
2025 (primitief)
Raadsbesluiten
Berap
2025 (Na bestuursrapportage)
Lasten 020.010.010 we zetten voor alle doelgroepen in op goed wonen in duurzame en toekomstbestendige woningvoorraad
-31
-3
0
0
-3
020.010.040 We vernieuwen en optimaliseren themabreed ons beleid en strategie
-52
-50
0
0
-50
020.010.060 We gebruiken onze gemeentelijke grondpositie om adaptief te kunnen programmeren
-413
-891
0
0
-891
0
0
-5.100
0
-5.100
020.020.030 Goede dienstverlening rondom wonen
-262
-105
0
-115
-220
020.020.040 We voegen nieuwe woningen toe
-191
0
0
-1.172
-1.172
020.030.010 integrale wijkontwikkeling Neede Noordoost
-212
0
0
-2.599
-2.599
-4.435
-4.747
0
0
-4.747
-24
-215
0
196
-19
-5.621
-6.013
-5.100
-3.689
-14.802
020.010.070 WBIprojecten
020.500.010 Loonkosten 020.700.010 Rente en afschrijving Totaal Lasten
11
Baten 020.010.010 we zetten voor alle doelgroepen in op goed wonen in duurzame en toekomstbestendige woningvoorraad
37
11
0
0
11
020.010.060 We gebruiken onze gemeentelijke grondpositie om adaptief te kunnen programmeren
576
1.434
0
-160
1.274
020.010.070 WBIprojecten
0
0
3.350
0
3.350
1.526
1.283
0
80
1.363
020.020.040 We voegen nieuwe woningen toe
120
0
0
498
498
020.030.010 integrale wijkontwikkeling Neede Noordoost
154
0
0
1.671
1.671
020.020.030 Goede dienstverlening rondom wonen
Totaal Baten
2.413
2.728
3.350
2.089
8.167
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
-3.208
-3.284
-1.750
-1.601
-6.635
020.710.010 Reserves
29
0
1.750
1.692
3.442
Totaal Onttrekkingen
29
0
1.750
1.692
3.442
020.710.010 Reserves
-525
0
0
0
0
Totaal Stortingen
-525
0
0
0
0
Mutaties reserves
-496
0
1.750
1.692
3.442
-3.703
-3.284
0
91
-3.193
Onttrekkingen
Stortingen
Gerealiseerd resultaat
12
VITAAL PLATTELAND Speerpunt Een meer duurzame vorm van landbouw in Berkelland. (030.010)
Wat gaan we daarvoor doen? We starten met een nieuw vrijwillig kavelruil project bij Stelkampsveld. (030.010.030) Kwaliteit (toelichting) Geld (toelichting) Het verschil wordt veroorzaakt door budgetten die zijn overgeheveld vanuit 2024. Het betreft middelen voor doorlopende projecten die in 2024 nog niet volledig tot besteding zijn gekomen, en in 2025 alsnog worden ingezet voor de verdere uitvoering. Hier zijn de extra middelen die we voor de uitkoop van varkenshouderijen in 2025 hebben aan toegevoegd.
Wat mag het kosten Bedragen x €1.000 Overzicht van baten en lasten per activiteit
Realisatie 2024
2025 (primitief)
Raadsbesluiten
Berap
2025 (Na bestuursrapportage)
Lasten 030.010.010 We zetten het project korte ketens door
-9
0
0
0
0
030.010.020 We onderzoeken mogelijkheden voor stimulering van meer verbinding tussen agrariërs en inwoners
-63
-41
0
0
-41
030.010.030 We doorlopen een kavelruilproces om een betere landbouwstructuur te organiseren
-4
0
0
-214
-214
030.020.010 stimuleren aanleg nieuwe natuur en landschap
-297
-350
0
0
-350
030.020.020 We ondersteunen projecten en initiatieven in het kader van Leader
-3
-396
0
0
-396
030.020.030 Biodiversiteitsplan uitvoeren
-53
-422
0
0
-422
13
030.030.010 de uitvoeringsagenda "beleef het in Berkelland" uitvoeren
-820
-219
0
0
-219
030.040.020 We voeren het plan voor de stimulering van de sanering van asbestdaken uit
-73
-652
0
0
-652
030.500.010 Loonkosten
-229
-176
0
0
-176
-3
-4
0
0
-3
-1.554
-2.259
0
-214
-2.472
030.010.010 We zetten het project korte ketens door
6
0
0
0
0
030.010.030 We doorlopen een kavelruilproces om een betere landbouwstructuur te organiseren
62
0
0
0
0
030.020.010 stimuleren aanleg nieuwe natuur en landschap
138
0
0
0
0
030.030.010 de uitvoeringsagenda "beleef het in Berkelland" uitvoeren
643
1
0
0
1
030.040.010 We voeren het plan van aanpak voor de aanpak van vrijkomende agrarische bebouwing uit
40
0
0
0
0
030.700.010 Rente en afschrijving Totaal Lasten Baten
Totaal Baten
890
1
0
0
1
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
-664
-2.258
0
-214
-2.472
030.710.010 Reserves
260
1.849
0
59
1.908
Totaal Onttrekkingen
260
1.849
0
59
1.908
-99
0
0
0
0
Onttrekkingen
Stortingen 030.710.010 Reserves Totaal Stortingen
-99
0
0
0
0
Mutaties reserves
161
1.849
0
59
1.908
Gerealiseerd resultaat
-503
-409
0
-155
-564
14
NIEUWE ENERGIE Wat mag het kosten? Dit programma bestaat voor het grootste gedeelte uit langjarige projecten. De wijzigingen in deze bestuursrapportage hebben te maken met het overhevelen van de restantbudgetten voor de projecten uit 2024 naar 2025. Bedragen x €1.000 Overzicht van baten en lasten per activiteit
Realisatie 2024
2025 (primitief)
Raadsbesluiten
Berap
2025 (Na bestuursrapportage)
Lasten 040.010.040 A. Pilots en innovatie
-22
0
0
-600
-600
040.010.050 A. Extra uitvoeringsmiddelen ETD
-74
-820
0
0
-820
040.010.060 A. Bewustwording en Promotie
-42
0
0
0
0
040.010.070 A. Datagedreven werken
0
0
0
0
0
040.030.020 G. Verduurzaming eigen vastgoed
-17
0
0
-14
-14
040.040.040 D. Subsidiëren maatschappelijke initiatieven
0
0
0
-100
-100
040.050.010 F. Regionale samenwerking Achterhoek
-10
0
0
0
0
040.060.020 B. Informeren Wonen
-175
0
0
0
0
040.060.030 B. Adviseren Wonen (KVH)
-191
-105
0
-4
-109
040.060.040 B. Subsidiëren Wonen
-340
0
0
-977
-977
040.070.010 E. vaststellen RODE
-11
0
0
0
0
040.500.010 Loonkosten
-315
-235
0
0
-235
-7
-7
0
0
-7
-1.204
-1.167
0
-1.696
-2.863
040.700.010 Rente en afschrijving Totaal Lasten
15
Baten 040.010.040 A. Pilots en innovatie
0
0
0
600
600
040.010.050 A. Extra uitvoeringsmiddelen ETD
0
820
0
0
820
040.040.040 D. Subsidiëren maatschappelijke initiatieven
0
0
0
0
0
040.060.020 B. Informeren Wonen
22
0
0
0
0
040.060.030 B. Adviseren Wonen (KVH)
582
0
0
0
0
040.060.040 B. Subsidiëren Wonen
263
0
0
532
532
040.070.010 E. vaststellen RODE
17
0
0
0
0
Totaal Baten
884
820
0
1.132
1.952
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
-320
-347
0
-564
-911
040.710.010 Reserves
76
0
0
564
564
Totaal Onttrekkingen
76
0
0
564
564
040.710.010 Reserves
-48
0
0
0
0
Totaal Stortingen
-48
0
0
0
0
29
0
0
564
564
-291
-347
0
0
-347
Onttrekkingen
Stortingen
Mutaties reserves Gerealiseerd resultaat
16
EEN TOEKOMSTBESTENDIG SOCIAAL DOMEIN Speerpunt Gelijke kansen en toegankelijkheid. (050.010)
Wat gaan we daarvoor doen? Er is een integraal programma dat richting geeft aan de koers voor inburgering. (050.010.020) Kwaliteit (toelichting) Op basis van leerbaarheid worden inburgeraars ingedeeld in leerroutes: de B1-route 39, Z-route 25,en Onderwijsroute 37, nog niet ingedeeld 60. In totaal gaat het om 161 inburgeringsplichtigen, waarvan 135 statushouders en 26 gezinsmigranten. We hebben de contracten met taalaanbieders verlengd met twee jaar. De wet inburgering is in 2022 van start gegaan. Er zijn veel partijen betrokken bij inburgeraars, waarmee we de samenwerking hebben verstevigd. Intern hebben we kritisch gekeken naar de regierol van de gemeente met de inzet van een beleidsadviseur nieuwkomers. Ook zijn we met Fijnder in gesprek om verdere verbetering van dienstverlening voor inburgeraars te realiseren. We hebben in 2024 ondersteuningstrajecten Jeugd GGZ ingezet voor AMV-ers. In 2025 hebben we 77 statushouders gehuisvest. Dit zijn 35 personen minder dan onze taakstelling huisvesting statushouders. We proberen met kamergewijze verhuur en flexwoningen de taakstelling te volbrengen, maar het blijft een uitdaging. Geld (toelichting) Voor Jeugd GGZ, Alleenstaande Minderjarige Vluchteling (AMV) Rekken is een bedrag van € 27.600 opgenomen vanuit de gereserveerde middelen op de balans.
Daarnaast is vanuit een gerichte financiële bijdrage een bedrag van € 20.800 beschikbaar gesteld voor de Opvang Rekken ten behoeve van AMV. We dragen zorg voor vluchtelingen uit de regio. Kwaliteit (toelichting) Geld (toelichting) In 2025 is het normbedrag vanuit de bekostigingsregeling voor de gemeentelijke opvang van Oekraïense ontheemden drastisch verlaagd van € 61 naar € 44 per gerealiseerde opvangplek per dag. We verwachten dat dit niet meer dekkend zal zijn. We hebben de onderschrijding van 2024 van 1,47 miljoen middels een resultaatbestemming behouden voor de Oekraïne-opvang om hiermee tekorten te kunnen opvangen. We onttrekken de volgende zaken uit de reserve: Arbeidstoeleiding €161.500, extra inzet sociaal raadslieden € 50.000, eventuele aanpassingskosten nieuwe opvanglocatie € 100.000, taalschakelklassen €7.900, geschat tekort op normbedrag € 537.000. Nieuw in 2025 is het innen van de Eigen Bijdrage. De inkomsten hiervan worden door het Rijk verrekend met de dekking uit de bekostigingsregeling en levert dus geen extra inkomsten op. We zijn afhankelijk van het aantal opvangplekken dat we moeten realiseren van het Rijk. Op dit moment wordt er nog gezocht naar een nieuwe opvanglocatie. Bij het zoeken van nieuwe locaties hebben we nog geen zicht op de exacte opvangcapaciteit (en daarmee ook de inkomsten), eventuele aanpassingskosten en de overeengekomen huurprijs.
17
We ondersteunen nieuwkomers binnen een brede sociale basis. (050.010.010) Kwaliteit (toelichting) Geld (toelichting) Vanuit het sociaal domein is een structurele bijdrage toegezegd aan de bezuiniging vanaf 2024. Met deze aanpassing wordt dit voor € 67.000 geëffectueerd in de begroting. Voor de Motie Weggeefwinkel is een bedrag van € 5.300 toegevoegd en uit uit middelen die voorgaande jaren zijn gereserveerd is een bedrag van € 5.000 opgenomen. Wij richten ons op toegankelijkheid, kansengelijkheid en inclusie. (050.010.030) Kwaliteit (toelichting) Geld (toelichting) Vanuit het sociaal domein is een structurele bijdrage toegezegd aan de bezuiniging vanaf 2024. Met deze aanpassing wordt dit voor € 65.000 geëffectueerd in de begroting. Daarnaast zijn er uit voorgaande jaren middelen gereserveerd ad. € 16.800 die in 2025 weer worden opgenomen. Communicatie armoedebeleid wordt overgeheveld naar het programma Werken en Leren (070.060.030). Hiermee wordt tevens de bijbehorende dekking van € 33.500 aan dit programma toegerekend.
Speerpunt Een sterke sociale basis gericht op preventie en gezondheid. (050.020)
Wat gaan we daarvoor doen? We ondersteunen mantelzorgers en vrijwilligers. (050.020.010) Kwaliteit (toelichting) Geld (toelichting) Vanuit het sociaal domein is er een structurele bijdrage toegezegd aan de bezuiniging vanaf 2024. Met deze aanpassing van € 74.500 wordt dit geëffectueerd. We zetten in op het welzijn en de gezondheid van onze jeugd. (050.020.020) Kwaliteit (toelichting) Yunio: We zetten Yunio thuisbegeleiding dit jaar in wederom in, net als in 2024. PPJ - loonkosten coördinator PPJ: Per 16 juni start de coördinator voor het Preventie Platform Jeugd (PPJ). Deze coördinator komt in dienst van de gemeente Berkelland (Voormekaar). De loonkosten van de coördinator worden gezamenlijk bekostigd door de vier betrokken gemeenten: Aalten, Berkelland, Oost Gelre en Winterswijk, via hun gezamenlijke financiële bijdrage aan het PPJ. De loonkosten worden in eerste instantie voorgeschoten door de gemeente Berkelland en aan het eind van het jaar doorbelast aan het PPJ. Leerplichtwet: De gemeentelijke regionale bijdrage voor de uitvoering van de Leerplichtwet in 2025 was niet in lijn met het eerder begrote bedrag voor dat jaar. Het college heeft op 11 februari 2025 ingestemd met een structurele verhoging van de begroting voor leerplicht.
Deze aanpassing is het gevolg van diverse autonome ontwikkelingen, waaronder een stijging van de algemene kosten, hogere personeelsinschaling en de jaarlijkse indexering van uitgaven. 18
Een recente autonome ontwikkeling betreft het vervallen van de uitvoering van BOA-taken binnen het regionale samenwerking rondom Leerplicht met ingang van 2026. Dit betekent gemeenten deze taken vanaf 2026 lokaal moeten organiseren en uitvoeren. Hiervoor is in de PPN2026 een bedrag van € 14.000 opgenomen. Om de lokale uitvoering van deze taken vanaf januari 2026 te realiseren, is het noodzakelijk dat één van de leerplichtambtenaren beschikt over BOA-bevoegdheid. De bijbehorende scholing start in september 2025. De hiermee gemoeide kosten, die betrekking hebben op de ophoging van contracturen, bedragen € 4.666 en zijn opgenomen in de Bestuursrapportage 2025. Leerlingenvervoer: De begrotingspost voor het leerlingenvervoer is aangepast en verlaagd ten opzichte van de primaire begroting voor 2025. Deze bijstelling is gebaseerd op de meest recente prognose van ZOOV en de gemeente Winterswijk. Geld (toelichting) De subsidie aan Yunio Thuiszorg van € 67.000 wordt een jaar voortgezet middels dekking uit het programma. De verhoging van de bijdrage aan De Leerplichtwet, de garantstelling van het Doorstroompunt en de indexering leiden tot een lastenstijging van totaal € 19.500. Daarnaast zorgt de opleiding van een leerplichtambtenaar voor een aanvullende lastenstijging van € 4.700. Vanuit het sociaal domein is een structurele bijdrage toegezegd aan de bezuiniging vanaf 2024.
Met deze aanpassing van € 5.300 wordt dit geëffectueerd in de begroting. Op basis van een prognose van de GGD NOG vindt er een lichte stijging plaats van de inwonerbijdrage van totaal € 13.300. We zetten in op het welzijn en de gezondheid van onze inwoners. (050.020.030) Kwaliteit (toelichting) Geld (toelichting) De subsidie voor Sensire, Sociaal Raadsliedenwerk, wordt overgeheveld naar het programma Werken en Leren (070.060.010). Hiermee wordt tevens het bijbehorende begrote bedrag van € 48.250 aan dit programma toegerekend. De overige wijzigingen bij deze activiteit hebben te maken met de overheveling van restant projectbudgetten uit 2024 naar 2025.
Speerpunt Uitvoering van de WMO. (050.030)
Wat gaan we daarvoor doen? Wij bieden onze inwoners maatschappelijke ondersteuning indien zij niet op eigen kracht en/of met hulp van hun omgeving voldoende zelfredzaam zijn of kunnen participeren in de samenleving. (050.030.010) Kwaliteit (toelichting) Geld (toelichting) De contractuele indexering van de Wmo huishoudelijke verzorging tot een stijging van de lasten met € 297.000. Op basis van een prognose van de Sociale Verzekeringsbank worden de bestedingen van het PGB verlaagd met € 89.000. Voor de Regionale Inkoop wordt in de overeenkomst met de zorgaanbieders een plekprijs gehanteerd. Deze overeenkomst bevat een periodieke indexering van de plekprijzen. De lasten van de regionale inkoop WMO stijgen met € 375.000. 19
Speerpunt Uitvoering van de Jeugdwet. (050.040)
Wat gaan we daarvoor doen? Leerlingenvervoer en vraagafhankelijk jeugdvervoer zijn beschikbaar binnen onze gemeente. (050.040.030) Kwaliteit (toelichting) Geld (toelichting) De kosten voor vraagafhankelijk vervoer blijven moeilijk te voorspellen. Zowel het leerlingenvervoer als het vraagafhankelijk vervoer laten een lastendaling zien van in totaal € 152.700. De meerjarenraming van de totale kosten voor ZOOV (Jeugd, WMO en Vluchtelingenvervoer) resulteert in een lastenvermindering van € 133.500. Wij bieden onze jonge inwoners en hun ouders/verzorgers jeugdhulp. (050.040.010) Kwaliteit (toelichting) Ondersteuning is nadrukkelijk gericht op versterking van de eigen kracht en het benutten van het eigen netwerk. Daarmee blijft onze focus gericht op onze integrale toegang (Voormekaar en Fijnder), het resultaatgerichte werken en de samenwerking tussen voorliggende voorzieningen en zorgaanbieders. Landelijk, regionaal en lokaal wordt er gewerkt aan de uitwerking en implementatie van de Hervormingsagenda Jeugd. De Hervormingsagenda Jeugd bevat een omvangrijk pakket afspraken met als doel de jeugdzorg te verbeteren en financieel gezond te maken. Naast de opdracht vanuit de HVA hebben gemeenten ook binnen het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming een opdracht en richtinggevend kader voor de toegang, lokale teams en integrale dienstverlening ontvangen.
De aanpak van onveiligheid in afhankelijkheidsrelaties en ontwikkelingsbedreigingen van minderjarige is een wettelijke verplichting en niet verblijvend voor gemeenten, zo ook voor de gemeente Berkelland. De HVA, Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming en de Leidraad Werken aan veiligheid stellen samen een basisniveau vast wat gemeenten kunnen doen om toegang tot hulp en ondersteuning voor inwoners te realiseren. Eind januari 2024 namen de Achterhoekse gemeenten het besluit om de huidige contracten voor Wmo/Jeugdhulp niet te verlengen. Dit betekent dat er inmiddels een nieuwe inkoopprocedure is gestart en per 1 januari 2026 is de nieuwe aanbesteding van kracht. De gemeente Berkelland heeft zich samen met het SDA aangesloten bij de G7 Gelderse jeugdhulpregio's om de beschikbaarheid en bereikbaarheid van hoog specialistische jeugdhulp (ook wel essentiële functies genoemd) te verbeteren qua kwaliteit en nabijheid. Landelijk zien we dat het aantal jeugdigen dat een beroep doet op zorg toeneemt. Het aantal jeugdigen met een hulpvraag voor geïndiceerde zorg stijgt binnen Berkelland op dit moment niet noemenswaardig, wel de zorgvraag qua duur en intensiteit. Er is een aantal redenen dat de kosten zijn gestegen het afgelopen jaar. Allereerst de indexering van de tarieven als gevolg van de aanpassing van de CAO's in de jeugdhulp.
Daarnaast zien we dat de kosten voor hulpverleningstrajecten per jeugdige stijgen. Dit komt o.a. door de lasten van hoog complexe zorg met verblijf (HCV). Het aantal jeugdigen dat gebruik maakt van HVC is gestegen van 7 jeugdigen in 2022 naar 12 jeugdigen in 2024. De lasten per jeugdige zijn binnen deze zorgvorm dus fors gestegen. Hier is vooral de ombouw/afschaling naar kleinschalige voorzieningen debet aan. Deze zijn veel duurder dan de (grotere) groepen in traditionele instellingen, zoals JeugdzorgPlus, die worden afgebouwd of al afgebouwd zijn. Daarnaast zijn de trajecten (in de regionale inkoop) van een groot aantal jongeren dat ambulante psychiatrische hulp ontvangt niet korter geworden, eerder langer. Ook zijn de plekprijzen herijkt, hetgeen een nadelig effect heeft 20
op de kosten, en heeft er een verrekening in de regio plaatsgevonden, die eveneens nadelig uitpakte. Geld (toelichting) Ook binnen de Regionale Inkoop voor de jeugd hanteren we een contractuele indexering. Voor jeugdzorg en woonvormen wordt een totaalbedrag van € 806.000 aan de begroting toegevoegd. Bij PGB Jeugd verwachten wij lagere bestedingen van € 26.500 op basis van een prognose van de Sociale Verzekeringsbank.
Speerpunt Een robuuste uitvoering en toegang. (050.500)
Wat gaan we daarvoor doen? Wij versterken onze regionale samenwerking en zoeken verbanden wanneer dit onze effectiviteit verbetert. Kwaliteit (toelichting) Geld (toelichting) Voor de tijdelijke uitbreiding van formatie ten behoeve van de implementatie van de nieuwe regionale inkoop is een bedrag van € 390.000 opgenomen vanuit de reserve bestuurlijke claims. Voor de inrichting regionale governance inkoop Jeugd en WMO wordt € 30.000 opgenomen. Daarnaast is de begroting van de Regionale Samenwerking Sociaal Domein verhoogd met € 20.900 middels dekking uit het programma.
Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Overzicht van baten en lasten per activiteit
Realisatie 2024
2025 (primitief)
Raadsbesluiten
Berap
2025 (Na bestuursrapportage)
Lasten 050.010.010 Flankerend beleid nieuwkomers
-41
-116
0
57
-59
050.010.020 Er is een integraal programma dat richting geeft aan de koers voor inburgering
-1.273
-974
0
-138
-1.112
050.010.030 Toegankelijkheid, kansengelijkheid en inclusie
-483
-488
0
47
-441
-5.030
-568
0
-5.761
-6.328
-47
-123
0
75
-59
050.010.050 Opvang vluchtelingen Oekraine 050.020.010 We ondersteunen mantelzorgers en vrijwilligers
21
050.020.020 We zetten in op het welzijn en de gezondheid van onze jeugd
-1.959
-1.921
0
-395
-2.312
050.020.030 We zetten in op het welzijn en de gezondheid van onze inwoners
-1.401
-1.194
0
-578
-1.765
050.030.010 We bieden onze inwoners maatschappelijke ondersteuning
-13.058
-13.473
0
-561
-14.034
050.030.020 We ontwikkelen met ZOOV een nieuw concept voor vraagafhankelijk vervoer
-1.021
-982
0
-39
-1.021
050.030.030 We verbinden waar nodig zorg en veiligheid voor passende ondersteuning van inwoners
-39
-146
0
-1
-43
050.040.010 We bieden onze jonge inwoners en hun ouders/verzorgers jeugdhulp
-17.017
-13.846
0
-715
-14.561
050.040.020 We verbeteren de samenwerking tussen ouders, school, politie en hulpverleners
-114
-47
0
-17
-64
050.040.030 Leerlingenvervoer en vraagafhankelijk jeugdvervoer zijn beschikbaar binnen onze gemeente
-983
-1.147
0
153
-995
-5.740
-6.155
0
0
-6.260
050.500.020 We versterken onze region. samenwerking en zoeken verbanden wanneer dit onze effectiviteit verbetert
-348
-361
0
-459
-820
050.500.030 We hebben oog voor de tevredenheid van onze inwoners
-63
-15
0
-10
-25
-48.618
-41.557
0
-8.343
-49.900
050.010.020 Er is een integraal programma dat richting geeft aan de koers voor inburgering
787
601
0
11
612
050.010.030 Toegankelijkheid, kansengelijkheid en inclusie
419
333
0
0
333
050.500.010 Loonkosten
Totaal Lasten Baten
22
050.010.050 Opvang vluchtelingen Oekraine
6.487
68
0
4.955
5.022
050.020.020 We zetten in op het welzijn en de gezondheid van onze jeugd
111
0
0
213
213
050.020.030 We zetten in op het welzijn en de gezondheid van onze inwoners
737
0
0
655
655
050.030.010 We bieden onze inwoners maatschappelijke ondersteuning
1.079
500
0
0
500
050.030.020 We ontwikkelen met ZOOV een nieuw concept voor vraagafhankelijk vervoer
133
74
0
19
93
050.500.020 We versterken onze region. samenwerking en zoeken verbanden wanneer dit onze effectiviteit verbetert
40
0
0
0
0
9.792
1.575
0
5.854
7.428
-38.826
-39.982
0
-2.489
-42.472
050.710.010 Reserves
308
748
0
1.285
2.033
Totaal Onttrekkingen
308
748
0
1.285
2.033
050.710.010 Reserves
-118
0
0
0
0
Totaal Stortingen
-118
0
0
0
0
Mutaties reserves
190
748
0
1.285
2.033
-38.637
-39.234
0
-1.204
-40.439
Totaal Baten Gerealiseerd saldo van baten en lasten Onttrekkingen
Stortingen
Gerealiseerd resultaat
23
SPORT EN CULTUUR BEWEGEN JE! Speerpunt Sport en Cultuur dragen bij aan een sterke sociale basis. (060.010) Wat willen we bereiken? We willen dat wat wij doen, bijdraagt aan een levendig sport- en cultuurlandschap en daarmee een sterke sociale basis. Dat kunnen wij bereiken door partners en partijen bewust te maken van hun rol en bijdrage aan deze sociale basis en door hen in de gelegenheid te stellen die rol ook te pakken. We helpen deze partijen bij, bijvoorbeeld door mee te denken, subsidie te verstrekken of partijen bij elkaar te brengen.
Wat gaan we daarvoor doen? Cultureel erfgoed. (060.010.040) Kwaliteit (toelichting) Geld (toelichting) Sinds kort wordt de monumentensubsidie uitgekeerd bij gereed melding, in plaats van vooraf. Dit heeft als gevolg dat wanneer de uitvoering lang(er) duurt, de jaargrens gepasseerd kan worden en de lasten dus op een jaar later drukken. Taal en media. (060.010.050) Kwaliteit (toelichting) Geld (toelichting) Het verschil van € 59.000 betreft de jaarlijkse indexatie van de subsidiebijdrage aan de Bibliotheek Oost-Achterhoek.
Speerpunt Toekomstbestendige accommodaties. (060.020) Wat willen we bereiken? We willen dat maatschappelijke accommodaties toekomstbestendig worden. Daarvoor zijn activiteiten nodig die bedrijfsvoering verbeteren en zichtbaarheid van accommodaties vergroten. Deze activiteiten zijn genoemd onder het speerpunt Sport en cultuur dragen bij aan een sterke sociale basis. De accommodaties zelf, ‘de stenen’, dienen ook toekomstbestendig te zijn. Hiervoor is een uitvoeringsagenda voor sportvastgoed, inclusief zwembaden, opgesteld. We willen bereiken dat over een periode van 15 jaar ons sportvastgoed en zwembaden toekomstbestendig zijn gemaakt, in lijn met het beoogd gebruik, passend bij het beschikbare budget.
Wat gaan we daarvoor doen? Culturele accommodaties. (060.020.010) Kwaliteit (toelichting) Geld (toelichting)
24
Het verschil van € 90.000 wordt veroorzaakt door een herverdeling van het totale onderhoudsbudget van € 425.000. In dit kader is een deel van het budget toegevoegd aan de onderdelen monumenten en musea. Sportaccommodaties. (060.020.020) Kwaliteit (toelichting) Geld (toelichting) Het verschil van € 142.000 betreft een overheveling van het schoonmaakbudget. Daarnaast verwachten we in 2025 een overschrijding voor groot onderhoud van de atletiekbaan in Eibergen. Dit is aangekondigd in de begroting. Dit bedrag nemen we op in het resultaat van het programma Sport en cultuur bewegen je in 2025. Zwembaden. (060.020.030) Kwaliteit (toelichting) Geld (toelichting) Het verschil van € 149.000 wordt veroorzaakt door een indexatie van € 35.000 voor zwembad ’t Timpke. Daarnaast is besloten om op basis van het collegevoorstel van 4 maart 2025 incidenteel € 114.000 extra subsidie toe te kennen voor de inzet van een interimmanager bij ’t Timpke.
Wat mag het kosten? Vrijval restant boekwaarde (kleed)gebouw Rietmolenseweg 5 en 5a: Voor de afkoop van recht van opstal en sloop van panden zijn voor enkele jaren terug kosten gemaakt en geactiveerd. Gezien de aard van de kosten mogen we hierop niet afschrijven. We laten de restant boekwaarde van € 242.000 dan ook ineens vrijvallen in 2025. De last die dit oplevert in de exploitatie dekken we door aanwending van de reserve sportvastgoed. Door lagere lasten in de toekomst dan geraamd, want de jaarlijkse afschrijving vervalt, wordt de reserve dan ook weer geleidelijk aangevuld. Bedragen x €1.000 Overzicht van baten en lasten per activiteit
Realisatie 2024
2025 (primitief)
Raadsbesluiten
Berap
2025 (Na bestuursrapportage)
Lasten 060.010.010 Strategie, beleid en innovatie
-57
-49
0
0
-49
060.010.020 Heel Berkelland beweegt
-268
-240
0
-37
-277
060.010.030 Educatie en participatie
-394
-405
0
-15
-420
060.010.040 Cultureel erfgoed
-394
-458
0
0
-458
-1.017
-791
-560
-59
-1.410
-110
0
0
0
0
060.010.070 Transformatiefonds sport
-3
0
0
0
0
060.010.090 Evenementen
-163
-133
0
0
-133
060.010.100 We zetten combinatiefunctionarissen in
-470
-417
0
-17
-434
060.020.010 Culturele accommodaties
-285
-286
0
-90
-376
060.010.050 Taal en Media 060.010.060 Transformatiefonds cultuur
25
060.020.020 Sportaccommodaties
-783
-657
0
-142
-799
060.020.030 Zwembaden
-1.761
-1.458
0
-150
-1.609
060.500.010 Loonkosten
-629
-675
0
0
-675
060.700.010 Rente en afschrijving
-92
-343
0
20
-322
-6.425
-5.911
-560
-490
-6.960
060.010.010 Strategie, beleid en innovatie
1
0
0
0
0
060.010.020 Heel Berkelland beweegt
14
0
0
34
34
060.010.030 Educatie en participatie
15
0
0
0
0
060.010.040 Cultureel erfgoed
27
0
0
0
0
060.010.050 Taal en Media
226
6
220
0
226
060.010.100 We zetten combinatiefunctionarissen in
291
260
0
-27
233
060.020.010 Culturele accommodaties
41
20
0
0
20
060.020.020 Sportaccommodaties
216
184
0
0
184
Totaal Lasten Baten
Totaal Baten
831
470
220
6
696
-5.594
-5.441
-340
-483
-6.264
060.710.010 Reserves
342
30
240
242
512
Totaal Onttrekkingen
342
30
240
242
512
060.710.010 Reserves
-69
-9
0
-232
-241
Totaal Stortingen
-69
-9
0
-232
-241
Mutaties reserves
273
21
240
10
271
-5.321
-5.420
-100
-473
-5.993
Gerealiseerd saldo van baten en lasten Onttrekkingen
Stortingen
Gerealiseerd resultaat
26
WERKEN EN LEREN Speerpunt Goede onderwijshuisvesting en onderwijs dat aansluit op de lokale en regionale arbeidsmarkt. (070.010) Wat willen we bereiken? • Scholen beschikken over passende, inclusieve en toekomstbestendige huisvesting zodat zij in staat zijn om optimaal onderwijs geven.
Wat gaan we daarvoor doen? We investeren in passende toekomstbestendige huisvesting van scholen en houden rekening met onder andere demografische ontwikkelingen. (070.010.020) Kwaliteit (toelichting) Geld (toelichting) Voor het object Lange Dreef 3 te Borculo (verhuurd door Kloosterveste) moet rekening worden gehouden met een incidentele huurverhoging (tot nu toe ad hoc meegenomen in begroting) en houden we ook rekening met prijsindexatie. We verhogen de huurlasten met € 70.000. Van deze lasten dekken we € 10.800 uit de stelpost prijscompensatie die is opgenomen in het overzicht van algemene dekkingsmiddelen
Speerpunt Actieve deelname aan de arbeidsmarkt voor iedereen die dat kan. (070.020)
Wat gaan we daarvoor doen? Wij ondersteunen inwoners in re-integratie en toeleiding naar (betaald) werk. (070.020.010) Kwaliteit (toelichting) Geld (toelichting) We hebben het te ontvangen bedrag van de Gebundelde uitkering (BUIG) aangepast aan de voorlopig vastgestelde uitkering door het ministerie (verhoging van € 565.199). Fijnder heeft de begroting 2025 via de 1e berap 2025 verhoogd ( € 332.000). In het raadsvoorstel m.b.t. 1e berap Fijnder 2025 is dit verder toegelicht Wij stimuleren inwoners om maximaal te participeren in de samenleving. (070.020.020) Kwaliteit (toelichting) Geld (toelichting) Bij de jaarrekening 2024 is geconstateerd dat het budget van de vervoerskosten van voormalige SW-medewerkers structureel kan worden afgeraamd. Dit verwerken we nu ook in 2025.
27
Speerpunt Gerichte armoedebestrijding. (070.060)
Wat gaan we daarvoor doen? Wij bieden aanvullende inkomensondersteunende regelingen voor inwoners. (070.060.010) Kwaliteit (toelichting) Geld (toelichting) De subsidie voor Sensire, Sociaal Raadsliedenwerk, wordt overgeheveld van de activiteit Toekomstig Sociaal Domein (050.020.030) naar het programma Werken en Leren (070.060.010). Hiermee wordt tevens het bijbehorende begrote bedrag van €48.250 aan dit programma toegerekend.
Wat mag het kosten? Reserves vrijval: 1. City Branding: Voor deze activiteit zijn met ingang van 2020 middelen beschikbaar gesteld. Via Berkelland in Balans is vanaf 2023 verdere voortzetting stopgezet. Restantmiddelen uit de periode 2020 t/m 2022 zijn wel gereserveerd om tot een afronding te komen van het project. Nu de laatste kosten in 2024 zijn gemaakt, kan de restantreserve van € 55.000 vrijvallen in de exploitatie. 2. Energietoeslag: Via de jaarrekening 2022 zijn middelen gereserveerd voor een energietoeslag voor huishoudens met een laag inkomen. Fijnder heeft deze regeling voor ons uitgevoerd. In 2024 zijn de laatste kosten van deze regeling met Fijnder verrekend. De reserve hoefde niet volledig te worden aangewend. Het restant van € 103.000 laten we vrijvallen in de exploitatie. Voorbereidingskosten Wereldboom door school Noord: In de raad van 1 april 2025 is besloten om voorbereidingskosten beschikbaar te stellen voor een unilocatie aan de Beukenlaan in Borculo. Daarmee vervalt de optie tot verbouw van de Wereldboom voor school Noord. De afgelopen jaren zijn er voorbereidingskosten gemaakt van ongeveer € 31.000. Deze moeten nu in eenmaal worden afgeschreven. Volgens de bestendige gedragslijn die we volgen, gaat dit ten laste van de reserve onderwijshuisvesting. In het raadsvoorstel is dit per abuis niet vermeld.
Salariskosten voormalige SW-medewerkers De salariskosten van deze groep medewerkers hebben we geïndexeerd voor 2025. De extra lasten van € 53.000 worden gedekt vanuit de post loon- en prijscompensatie die geraamd is bij het programma algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien. Bedragen x €1.000 Overzicht van baten en lasten per activiteit
Realisatie 2024
2025 (primitief)
Raadsbesluiten
Berap
2025 (Na bestuursrapportage)
Lasten 070.010.020 Huisvesting
-1.326
-948
0
-104
-1.052
070.020.010 Wij ondersteunen inwoners in re-integratie en toeleiding naar (betaald) werk.
-16.960
-17.998
0
-629
-18.627
070.020.020 Wij stimuleren inwoners om maximaal te participeren in de samenleving.
-130
-174
0
75
-99
28
070.030.030 Stimuleren ontwikkelingen bedrijven
-627
-428
0
0
-428
070.040.010 Faciliteren van ondernemersfonds
-233
-218
0
0
-218
070.040.020 Aan de slag met de revitalisering van de centra
-58
-35
0
0
-35
070.050.010 Effectief inzetten promotie
-3
0
0
0
0
-2.513
-2.196
0
-69
-2.265
070.060.030 We investeren in de lokale aanpak schuldhulpverlening
-125
-219
0
0
-219
070.500.010 Loonkosten
-6.812
-6.623
0
-53
-6.676
070.700.010 Rente en afschrijving
-2.755
-1.335
32
198
-1.105
Totaal Lasten
-31.541
-30.172
32
-582
-30.723
070.060.010 We bieden aanvullende inkomensondersteunende regelingen voor inwoners
Baten 070.010.020 Huisvesting
233
7
0
0
7
070.020.010 Wij ondersteunen inwoners in re-integratie en toeleiding naar (betaald) werk.
12.247
11.844
0
670
12.514
070.020.020 Wij stimuleren inwoners om maximaal te participeren in de samenleving.
4
8
0
0
8
070.030.030 Stimuleren ontwikkelingen bedrijven
482
491
0
0
491
070.040.010 Faciliteren van ondernemersfonds
213
203
0
0
203
070.040.020 Aan de slag met de revitalisering van de centra
56
59
0
0
59
070.060.010 We bieden aanvullende inkomensondersteunende regelingen voor inwoners
240
80
0
0
80
070.500.010 Loonkosten
166
0
0
0
0
Totaal Baten
13.641
12.691
0
670
13.361
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
-17.900
-17.481
32
88
-17.361
070.710.010 Reserves
2.176
0
31
160
191
Totaal Onttrekkingen
2.176
0
31
160
191
070.710.010 Reserves
-422
-21
-63
-78
-162
Totaal Stortingen
-422
-21
-63
-78
-162
Mutaties reserves
1.754
-21
-32
82
29
-16.146
-17.502
0
170
-17.333
Onttrekkingen
Stortingen
Gerealiseerd resultaat
29
VEILIGHEID Wat mag het kosten? •
Activiteit 080.020.010 De stijging van de lasten heeft te maken met het overhevelen van het centrale onderhoudsbudget voor gebouwen naar het onderhoudsbudget voor brandweerkazernes in dit programma.
Bedragen x €1.000 Overzicht van baten en lasten per activiteit
Realisatie 2024
2025 (primitief)
Raadsbesluiten
Berap
2025 (Na bestuursrapportage)
Lasten 080.010.010 Gemeentelijke handhaving
-413
-27
0
-33
-60
080.010.020 Omgevingsdienst Achterhoek
-1.669
-1.614
0
0
-1.614
080.020.010 Integrale veiligheid
-455
-450
0
-81
-530
080.020.020 Veiligheidsregio Noord Oost Gelderland
-3.044
-2.949
0
0
-2.949
0
-15
0
0
-15
080.500.010 Loonkosten
-764
-819
0
0
-819
080.700.010 Rente en afschrijving
-51
-53
0
3
-50
-6.396
-5.927
0
-111
-6.037
080.010.010 Gemeentelijke handhaving
439
18
0
0
18
080.010.020 Omgevingsdienst Achterhoek
16
0
0
0
0
080.020.010 Integrale veiligheid
129
124
0
0
124
080.030.010 Informatieveiligheid
Totaal Lasten Baten
Totaal Baten
583
141
0
0
141
-5.813
-5.786
0
-111
-5.896
080.710.010 Reserves
0
0
0
33
33
Totaal Onttrekkingen
0
0
0
33
33
0
0
0
33
33
-5.813
-5.786
0
-77
-5.863
Gerealiseerd saldo van baten en lasten Onttrekkingen
Mutaties reserves Gerealiseerd resultaat
30
ALGEMEEN BESTUUR EN BEDRIJFSVOERING Speerpunt Algemeen bestuur en bedrijfsvoering. (090.010) Wat willen we bereiken? •
We willen een stabiel, goed gefaciliteerd bestuur.
Wat gaan we daarvoor doen? Bestuur. (090.010.010) Kwaliteit (toelichting) Geld (toelichting) Accountantskosten De accountantskosten nemen toe. Deels door het groeiend aantal Specifieke Uitkeringen. Deels door indexatie van de lasten. Daarnaast is er ook een aantal subsidietrajecten die los van de jaarrekening controle een accountantscontrole vragen. In totaal nemen de kosten toe met € 50.000 Verkiezingen Op 29 oktober worden er Tweede Kamerverkiezingen gehouden. Op basis van de laatste verkiezingen verwachten we € 20.000 extra nodig te hebben voor het organiseren van de verkiezingen.
Speerpunt Klantgerichte dienstverlening. (090.020) •
•
In 2025 werken we door aan het verbeteren van onze dienstverlening. Dit doen we op basis van een vastgestelde visie op dienstverlening welke in 2024 door het college is vastgesteld en aan de gemeenteraad is gepresenteerd. Bij deze visie is ook de impact opgenomen die het de komende jaren heeft op onze dienstverlening. In 2025 geven we verdere uitvoering van de projecten die in het uitvoeringsprogramma zijn opgenomen en starten we met de initiatieven die nog niet gestart zijn. Zo zorgen we ervoor dat de servicenormen die in de visie zijn vastgesteld niet alleen in de werkprocessen worden opgenomen, maar deze ook daadwerkelijk zo goed als mogelijk worden gehaald! We monitoren dit nauwlettend om zo onze inwoners en ondernemers zo veel mogelijk op de hoogte houden van hun de (aan)vraag van een product of dienst. We blijven als organisatie daarover met elkaar in gesprek en we laten in onze houding en gedrag zien dat we gaan voor een proactieve dienstverlening! In de visie op dienstverlening hebben we ook aangegeven welke kanalen we bij voorkeur gebruiken voor het contact met onze inwoners en ondernemers, zoals baliebezoek, de telefoon, e-mail, de gemeentelijke website en social media.
In 2025 zorgen we ervoor dat deze contactvormen op dezelfde wijze ingericht zijn zodat een inwoner of ondernemer geen verschil zal merken in de behandeling van zijn of haar (aan)vraag over een product of dienst. Oftewel: we gaan voor een uniforme werkwijze, ongeacht het kanaal wat gekozen wordt. Dit zal niet zomaar in een paar maanden gerealiseerd zijn, maar we blijven investeren in het verbeteren van de dienstverlening en blijven hierop aanspreekbaar. We communiceren nog actiever naar onze inwoners en ondernemers over hoe en wanneer we bereikbaar zijn. Bovendien blijven we onze inwoners en ondernemers bevragen of zij tevreden zijn met onze dienstverlening. We vragen dan ook wat aandacht 31
nodig heeft om zo niet alleen onze dienstverlening continu te blijven verbeteren, maar ook om te laten zien dat we gaan voor een optimale dienstverlening!
Wat gaan we daarvoor doen? Dienstverlening. (090.020.010) en 090.020.030) Kwaliteit (toelichting) Geld (toelichting) Burgerzaken Door de verschuiving van de geldigheidsduur van paspoorten en identiteitskaarten is in 2015 een zogenaamde paspoortpiek ontstaan. Mensen stelde de aanschaf van deze documenten uit tot de geldigheidsduur verlengd werd. Daarna werden er extra veel paspoorten en identiteitskaarten aangevraagd. Nu het einde van de geldigheidsduur van die documenten is bereikt, zien we opnieuw veel aanvragen voor deze documenten. Dit leidt naast extra lasten voor deze documenten (€ 300.000) ook tot extra inkomsten (€ 581.000) om de kosten en de inzet van personeel te dekken. Visie op dienstverlening De stijging van de lasten van € 19.000 heeft te maken met overzetten van het restantbudget voor het project visie op dienstverlening uit 2024. Tegenover deze stijging van de lasten staat een onttrekking aan de reserve bestuurlijke claims.
Speerpunt Moderne bedrijfsvoering. (090.030) In de paragraaf Bedrijfsvoering is de inhoudelijke informatie over de bedrijfsvoering opgenomen.
Wat gaan we daarvoor doen? Bedrijfsvoering. (090.030.010 t/m 090.030.050) Kwaliteit (toelichting) Geld (toelichting) Algemeen De stijging van de lasten is voor € 495.000 het gevolg van de overheveling van projectbudget uit 2024 naar 2025. Tegenover deze stijging van de lasten staat een onttrekking aan de reserve bestuurlijke claims. Daarnaast hebben we een onderzoek laten doen naar de onderbouwing van de kostendekkendheid van leges. De lasten van dit onderzoek (€ 25.000) worden gedekt uit de algemene post voor onderzoek die is opgenomen in het overzicht van algemene dekkingsmiddelen. Op 28 januari besloot het college om te stoppen met zelforganisatie en de managementstructuur te veranderen door een laag teamleiders toe te voegen. Het doel van deze organisatieontwikkeling is om een organisatie in te richten die doelen effectief en efficiënt kan realiseren. Denk aan een goede dienstverlening die het algemeen belang dient, het zijn van een goed opdrachtnemer van college en raad en realiseren van resultaten voor de inwoners. Deze organisatieontwikkeling vraagt eenmalige extra inzet van 260.000 euro voor werving en selectie van teamleiders in een moeilijke arbeidsmarkt, een leiderschapsprogramma, teamontwikkeling, aanpassen van kaders, regelingen & processen en aanpassingen in systemen.
32
Tot slot ontstaat door kleine afwijkingen op verschillenden budgetten een voordeel van € 10.000. De stijging van de baten heeft te maken met de te laag geraamde opbrengsten voor de uitleen van personeel en is een structurele doorwerking van de jaarrekening 2024. Personeel De stijging van de lasten is voor € 620.000 het gevolg van de overheveling van projectbudget uit 2024 naar 2025. Tegenover deze stijging van de lasten staat een onttrekking aan de reserve bestuurlijke claims. Daarnaast stijgen de lasten voor de bedrijfsgezondheidszorg als gevolg van indexering en uitbreiding van het pakket met € 75.000. De lasten worden gedekt uit stelpost prijscompensatie die is opgenomen in het overzicht van algemene dekkingsmiddelen. Verder voegen we een budget van € 275.000 toe voor de invoering van de omgevingswet dat voor dit doel is opgenomen in de meicirculaire. Huisvesting De stijging van de lasten is voor € 100.000 het gevolg van de overheveling van projectbudget uit 2024 naar 2025. Tegenover deze stijging van de lasten staat een onttrekking aan de reserve bestuurlijke claims. Daarnaast wordt € 50.000 toegevoegd aan het onderhoudsbudget voor het gemeentehuis uit het centraal geraamde onderhoudsbudget dat is opgenomen in het overzicht van algemene dekkingsmiddelen. Tot slot wordt de huur voor de parkeerplaats aangepast.
Deze lasten worden gedekt uit de stelpost prijscompensatie die is opgenomen in het overzicht van algemene dekkingsmiddelen. ICT/Facilitair De wijzigingen van de lasten en de baten bij ICT/Facilitair zijn de structurele doorwerking van de jaarrekening 2024. Daarbij worden de telefoniekosten verschoven van Facilitair naar ICT.
Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Overzicht van baten en lasten per activiteit
Realisatie 2024
2025 (primitief)
Raadsbesluiten
Berap
2025 (Na bestuursrapportage)
Lasten 090.010.010 Bestuur
-344
-379
0
-5
-384
090.010.020 Ondersteuning
-376
-346
0
-70
-416
090.020.010 Burgerzaken
-537
-228
0
-300
-528
090.020.030 Visie op dienstverlening
-48
0
0
-19
-19
090.030.010 Algemeen
-3.682
-2.466
0
-770
-3.236
090.030.020 Personeel
-1.501
-2.684
0
-1.575
-4.260
090.030.030 Huisvesting
-839
-642
0
-158
-800
090.030.040 Facilitair
-537
-504
0
85
-419
090.030.050 ICT
-3.107
-2.406
0
-820
-3.226
090.500.010 Loonkosten
-13.224
-13.951
-40
0
-13.991
090.700.010 Rente en afschrijving
-1.542
-1.155
0
12
-1.143
Totaal Lasten
-25.738
-24.762
-40
-3.621
-28.423
33
Baten 090.010.010 Bestuur
215
0
0
0
0
090.020.010 Burgerzaken
993
526
0
581
1.107
090.020.020 DVO's
904
889
0
15
904
090.030.010 Algemeen
1.181
544
0
150
694
090.030.020 Personeel
52
0
0
0
0
090.030.040 Facilitair
3
4
0
0
4
090.030.050 ICT
463
119
0
291
410
Totaal Baten
3.811
2.082
0
1.037
3.119
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
-21.927
-22.680
-40
-2.584
-25.304
090.710.010 Reserves
587
304
0
1.202
1.506
Totaal Onttrekkingen
587
304
0
1.202
1.506
090.710.010 Reserves
-134
-60
0
0
-60
Totaal Stortingen
-134
-60
0
0
-60
Mutaties reserves
452
244
0
1.202
1.446
-21.475
-22.436
-40
-1.382
-23.858
Onttrekkingen
Stortingen
Gerealiseerd resultaat
34
OVERZICHT VAN ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN EN ONVOORZIEN Treasury. (100.010)
Wat gaan we daarvoor doen? 100.010.010 We zorgen voor voldoende liquiditeit Kwaliteit (toelichting) Geld (toelichting) In de begroting is rekening gehouden met een stevige investeringsbehoefte. Echter lopen een aantal grote projecten achter op de geplande uitvoering. Hierdoor hoeven we minder geld aan te trekken. Daarnaast zijn we als gemeente zelf nog steeds behoorlijk liquide en ontvangen we een mooie vergoeding op onze middelen die we bij de BNG en de schatkist hebben gestald. Deze bouwstenen bij elkaar leveren voor 2025 een voordeel op van € 790.000 euro. Doordat we minder kunnen doorbelasten naar m.n. de kostendekkende producten riolering en grondexploitatie, is het voordeel voor de algemene dienst per saldo € 520.000. 100.010.020 We beheren onze financiële middelen Kwaliteit (toelichting) Geld (toelichting) In 2025 ontvangen we van 3 bedrijven waar wij aandeelhouder zijn dividend. De financiële positie van Alliander, BNG en Twence is voldoende om een gedeelte van de winst uit te keren aan de aandeelhouders. Het dividend dat wij in 2025 ontvangen is € 244.000 hoger dan verwacht.
Dekkingsmiddelen. (100.020) Wat willen we bereiken? Een stabiele en reële (meerjaren) begroting met financiële ruimte voor nieuwe investeringen. Dit doen we door de wensen realistischer af te zetten tegen wat de mogelijkheden die er zijn om de zaken uit te voeren. Door fasering neemt de druk af en maken we op korte termijn ruimte vrij voor incidentele onderwerpen.
Wat gaan we daarvoor doen? 100.020.020 We ontvangen algemene uitkering Kwaliteit (toelichting) Geld (toelichting) In 2025 ontvangen we ongeveer € 3,5 miljoen meer algemene uitkering. Hiervan is € 0,8 miljoen het gevolg van ontwikkelingen in de aantallen waarmee de algemene uitkering wordt berekend, zoals inwoners en huishoudens, kernen, woningen en bedrijfsvestigingen. € 0,9 miljoen is het gevolg van een stijging van het gemeentefonds en € 1 miljoen is het gevolg van het besluit om de tekorten op de jeugdzorg te delen tussen Rijk en gemeenten. Naast deze algemene ontwikkelingen is er ook een aantal taakmutaties. Extra geld voor taken die we in de meeste gevallen al uitvoeren. Het gaat om de volgende mutaties:
35
•
Uitvoeringskosten Omgevingswet € 275.000 Dit geld is bedoeld om ervoor te zorgen dat we geoefend en ingeregeld zijn en voldoen aan de in de Omgevingswet gestelde eisen. Dit bedrag voegen we toe aan het budget voor de implementatie van de omgevingswet. • Landelijke uitkoopregeling veehouderijen € 155.000 Compensatie voor veehouderijen die stoppen. Dit bedrag voegen we toe aan het budget voor de vrijwillige kavelruil Stelkampsveld. • Aanpak problematische schulden € 33.000 Vanuit basispakket Problematische schulden komt geld voor vroegsignalering naar de gemeenten. • Wet betaalbare huur € 33.000 Voor de uitvoering van de toezicht en handhavingstaken die voortvloeien uit de Wet betaalbare huur. • Alleenverdienersproblematiek € 40.000 Voor het verlenen van bijzondere bijstand. • Impulsbudget sociale infrastructuur € 210.000 Dit geld krijgen wij als Berkelland ook voor de gemeenten Oost Gelre en Winterswijk om gezamenlijk de infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven te versterken. We voegen het toe aan het budget voor Fijnder. Omdat de groei van het gemeentefonds vooral het gevolg is van loon- en prijsontwikkelingen voegen we € 1,7 miljoen toe aan de post prijscompensatie. 100.030.010 Onvoorzien Kwaliteit (toelichting) Geld (toelichting) Onder de post onvoorzien is ook een budget opgenomen voor nog te verdelen lasten, zoals prijscompensatie.