CConstaterende datBerkelland
Koppel je AI →
Document · PDF

2023-05-17 Raadsbrief - Verantwoordingsrapportage Sociaal Domein 2022

Politieke Avond - Sessie 4 (Restaurant) 20 juni 2023, gemeente BerkellandBij agendapunt: Verantwoordingsrapportage Sociaal Domein7.227 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

1

2

INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1

INLEIDING .............................................................................................................................. 4

HOOFDSTUK 2 FINANCIËN SOCIAAL DOMEIN ............................................................................................. 5 2.1

JAAROVERZICHT 2022 ............................................................................................................................. 5

HOOFDSTUK 3 3.1 3.2

BEELD ZORGTOEWIJZINGEN ........................................................................................ 13

KOSTEN EN AANTALLEN WMO EN JEUGDHULP 2022 ................................................................ 13 NADERE DETAILLERING EN ANALYSE KOSTEN EN AANTALLEN WMO EN JEUGDHULP

2022 14 3.3 3.4

OVERZICHT TELEFONISCH CONTACT INWONERS MET VOORMEKAAR ................................. 19 CLIËNTERVARING ................................................................................................................................... 20

HOOFDSTUK 4

ARMOEDEBESTRIJDING ................................................................................................. 24

3

HOOFDSTUK 1 INLEIDING DE GEMEENTE BERKELLAND GEEFT UITVOERING AAN HET SOCIAAL DOMEIN DOOR ONDER ANDERE HET UITVOEREN VAN DE WET OP MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING EN DE JEUGDWET. WIJ WILLEN INWONERS ONDERSTEUNEN VANUIT ONZE INHOUDELIJKE UITGANGSPUNTEN: PREVENTIE, NORMALISEREN/DEMEDICALISEREN, WERKEN VANUIT DE BEDOELING EN POSITIEVE GEZONDHEID. DAT DOEN WE BINNEN DE BESCHIKBARE MIDDELEN EN MET DE BESCHIKBARE MENSKRACHT.

Binnen het programma ‘Een toekomstbestendig sociaal domein’ werken we hard aan deze opgave. We zetten in op preventie en op zorg die zo licht is als mogelijk en zo zwaar als nodig. Wij willen zoveel mogelijk voorkomen dat een hulpvraag uitgroeit tot een zorgvraag. In deze verantwoordingsrapportage ziet u dat we voor het programma de titel ‘Zorg voor wie dat nodig heeft’ hanteren, omdat de naam van het programma per 1 januari 2023 is veranderd. De verantwoording van het programma ‘Een toekomstbestendig sociaal domein’ vindt plaats binnen de reguliere verantwoording (P&C-cyclus). Naast deze reguliere cyclus geven wij jaarlijks een extra verantwoording waarin er meer ruimte is voor een toelichting op de volgende onderdelen: -

Een financieel overzicht van de Wmo en Jeugdhulp. 2022 is een overgangsjaar, waarin door de nieuwe inkoop Jeugd en Wmo sprake is van 2 financieringssystematieken.

-

Een cijfermatige terugblik op de uitvoering van Wmo en Jeugdhulp;

-

De indicatoren behorend bij de maatschappelijke effecten waar wij op sturen.

Nieuw dit jaar is dat we vanaf deze rapportage ook in gaan op de thema’s armoedebestrijding en cliënttevredenheid Wmo en Jeugd. We volgen in deze verantwoordingsrapportage de volgende opzet: -

Hoofdstuk 2: inzicht in de financiën in het sociaal domein;

-

Hoofdstuk 3: een beeld van de zorgtoewijzingen Jeugdhulp en Wmo en de cliënttevredenheid;

-

Hoofdstuk 4: armoedebestrijding;

-

Bijlage 1: de maatschappelijke effecten die we beogen en een vertaling daarvan in beleidsindicatoren.

4

HOOFDSTUK 2 FINANCIËN SOCIAAL DOMEIN IN DIT HOOFDSTUK GAAN WE IN OP DE FINANCIËN BINNEN HET SOCIAAL DOMEIN. WE GEVEN EEN BEELD VAN 2022. DIT BEELD KOMT OOK TERUG IN DE JAARRAPPORTAGE BINNEN DE REGULIERE P&C-CYCLUS VAN DE GEMEENTE, MAAR IN DEZE VERANTWOORDINGSRAPPORTAGE KRIJGT U EEN UITGEBREIDE INHOUDELIJKE TOELICHTING. TENSLOTTE VOLGT EEN SAMENVATTING VAN DE FINANCIËN EN EEN MEERJARIG VOORUITZICHT.

2.1

JAAROVERZICHT 2022

Het programma ‘Zorg voor wie dat nodig heeft’ sluit 2022 af met een voordeel van € 1.776.072 (peildatum 15 maart 2023). Er vindt op dit moment nog volop afstemming plaats over de geleverde productie in 2022 met de zorgaanbieders. Het daadwerkelijke resultaat kan daardoor nog veranderen. Het resultaat wordt vooral bepaald door een fors voordeel op inburgering. Daarnaast staat het jaar 2022 voor wat betreft de Wmo en Jeugdzorg in het teken van de regionale inkoop die op 1 juli is ingegaan. In de volgende tabel geven we een cijfermatig overzicht van het resultaat van dit moment (voorlaatste kolom) en de afwijking ten opzichte van de begroting. Lasten en baten 2022 Realisatie Begroting Realisatie Afwijking

(x 1.000)

2021

2022

2022

2022

11.436

11.312

12.435

-1.123

B PGB Jeugd

235

318

193

125

C PGB Wmo

490

467

416

51

D Zorg In Natura Jeugd

12.869

11.637

11.980

-343

E Algemene voorzieningen

1.734

2.485

1.894

591

F Inburgering

346

3.070

2.677

393

G Uitvoeringsplan Samen Denken, Samen Doen

324

573

475

98

H Meerkostenregeling Covid-19

52

51

-51

Lasten A Maatschappelijke Ondersteuning

I

Overhead/loonkosten

J

Reserves Totaal lasten

4.606

5.227

5.136

91

248

822

872

-50

32.339

35.911

36.128

-218

577

474

431

-43

177

177

256

256

L Baten Eigen bijdrage Vervoer Incidentele baat beschermd wonen

692 5

Verevening 2.439

61

61

4.324

1.885

34

34

Inburgering

0

Uitvoeringsprogramma Samen Denken, Samen Doen

35

Overige baten

63

214

195

-19

Reserves

1.533

1.614

1.108

-506

Totaal baten

2.901

4.741

6.587

1.845

Saldo

29.439

31.169

29.541

1.628

Hieronder volgt een toelichting op de verschillende activiteiten uit deze tabel die samen het programma ‘Zorg voor wie dat nodig heeft’ vormen. Er is voor gekozen om in de toelichting niet alleen de vergelijking tussen begroting en realisatie te maken. Er wordt ook een toelichting gegeven op de ontwikkeling van de lasten van 2022 ten opzichte van 2021. Elke titel begint met een hoofdletter, deze hoofdletter komt terug in bovenstaande tabel.

A Maatschappelijke ondersteuning Om meer duidelijkheid te kunnen geven over de kosten van post ‘Maatschappelijke ondersteuning’, maken we gebruik van onderstaande tabel met een verder uitgesplitst overzicht van de totale lasten per voorziening in 2021 en in 2022. Tabel Maatschappelijke ondersteuning. Lasten per voorziening 2021 en 2022 (peildatum 15 maart 2023)(x 1.000) Soort

Realisatie Begroting Realisatie Afwijking 2021

2022

2022

2022

Algemene voorzieningen

309

312

302

10

Mantelzorgcompliment

35

46

29

17

Taakstelling

-381

Ondersteunende begeleiding Vervoersvoorzieningen

-381

0

0

1

-1

1068

399

394

5

472

767

-296

Vraagafhankelijk vervoer Woonvoorzieningen

465

406

687

-281

Rolstoelen

224

257

149

108

Onderhoud Wmo voorzieningen

99

20

90

-70

4.498

4.974

5.135

-161

37

-37

2.880

-645

Huishoudelijke verzorging Ondersteuning Thuis Begeleiding Individueel (inclusief dagbesteding)

342 4.308

2.235

Regionale inkoop stelpost risico WMO

345

Regionale inkoop WMO: Ondersteunen

2.020

1.838

182

207

126

81

Overige

88 6

345

Totaal

11.436

11.312

12.435

-1.123

Binnen de voorziening ‘Maatschappelijke ondersteuning’ is sprake van een nadeel van € 1.123.000. Dit nadeel is vooral toe te schrijven aan een toename van de lasten van de zogenaamde ‘oude’ Wmo voorzieningen (woonvoorzieningen, vervoersvoorzieningen en rolstoelen, inclusief het onderhoud van voorzieningen) en dan met name de woonvoorzieningen. Daarnaast zien we in toenemende mate een beroep op Huishoudelijke Hulp. Het nadelige verschil ten opzichte van de begroting (inclusief lasten voor Ondersteuning Thuis) bedraagt € 198.000. Tot slot zien we een fors nadeel op Begeleiding Individueel (inclusief dagbesteding) (€ 645.000). Met ingang van 1 juli 2022 zijn de meeste cliënten met deze zorgvoorziening overgegaan naar de Regionale Inkoop Wmo Integrale Ondersteuning (WIO). Daar is de begroting 2022 op aangepast in die zin dat er geen lasten meer voor Begeleiding Individueel zijn geraamd voor de tweede helft van 2022. Echter niet alle cliënten zijn meteen per 1 juli ondergebracht bij de zorgaanbieders uit de regionale inkoop. Daarmee zijn er ook kosten voor individuele Begeleiding gemaakt in de tweede helft van 2022. Dit nadeel wordt deels gecompenseerd door de stelpost regionale inkoop (€ 345.000) en een voordeel op de regionale inkoop zelf (€ 182.000). Per saldo resteert er echter een nadeel van € 118.000, zoals te zien is in onderstaande tabel.

Soort Begeleiding Individueel (inclusief dagbesteding)

Begroting Realisatie Afwijking 2022

2.235

2022

2.880

2022

-645

Regionale inkoop stelpost risico WMO

345

Regionale inkoop WMO: Ondersteunen

2.020

1.838

182

Totaal

4.600

4.718

-118

345

Zoals te zien is in de tabel, kent ‘Maatschappelijke ondersteuning’ in 2022 ten opzichte van de jaarrekening van 2021 een lastenstijging van € 999.000 (2021 € 11.436 en 2022 € 12.435). In hoofdstuk 3 geven we een nadere toelichting op de maatwerkvoorzieningen en de historische ontwikkeling daarvan. Vooralsnog is de constatering dat de voornaamste lastenstijging zichtbaar is op de ‘oude’ Wmo voorzieningen en Huishoudelijke Ondersteuning.

B en C Persoonsgebonden Budget (PGB) Jeugd en Wmo De lasten op de onderdelen Persoonsgebonden budget (PGB) Jeugd en Wmo hebben ten opzichte van de zorg in natura een relatief klein effect op de totale begroting en realisatie. We kiezen er daarom voor om de toelichting voor de PGB Jeugd en Wmo samen te behandelen. Vanaf 2015 was er sprake van een dalende lijn voor wat betreft de lasten. Waar de lasten in 2021 uitkwamen op € 725.000,- (waarop ook de begroting 2022 is gebaseerd) is er in 2022 sprake van lagere lasten tot een bedrag van € 609.000,-.'

7

In Berkelland vinden we dat het Persoonsgebonden Budget een waardevol instrument is, omdat het de eigen regie van zorgvragers ondersteunt. We bieden een reële keuzemogelijkheid tussen Persoonsgebonden Budget (PGB) en zorg in natura (ZIN). Nadat de inwoner heeft aangegeven in aanmerking te willen komen voor een pgb, volgt een bewustkeuze-gesprek met een medewerker van Voormekaar. Vooral uit oogpunt van bescherming van kwetsbare inwoners, stellen we eisen aan beheer, regie én kwaliteit. De inwoner stelt een pgb-plan op over de ondersteuning die hij wil inkopen en bij wie. Deze wordt tijdens het bewustkeuzegesprek besproken. Daarnaast wordt besproken wat de inwoner ten minste moet weten en kunnen om met een pgb om te gaan. Dit doen wij aan de hand van de Infographic “Checken 10 punten pgb-vaardigheid” van de Rijksoverheid.

D Zorg in Natura Jeugd Om dieper op de kostenpost ‘Zorg in Natura Jeugd’ in te kunnen gaan, maken we gebruik van onderstaande tabel met een verder uitgesplitst overzicht van de totale lasten per voorziening binnen ‘Zorg en Natura Jeugd’ in 2021 en in 2022. Tabel Zorg in natura. Lasten per voorziening Jeugdhulp 2021 en 2022 (peildatum 15 maart 2023)(x 1.000) Soort

Realisatie

Begroting

Realisatie

Afwijking

2021

2022

2022

2022

Subsidie jeugd aan zet in crisistijd

5

-

-

-

193

284

214

70

50

-

-

-

Taakstelling Jeugd

-

-458

-

-458

Landelijke zorg

19

45

9

36

Bovenregionale Jeugdzorg

-

-

5

-5

GGz (in 2021 incl. Dyslexie)

2.276

911

1.414

-503

Opvoedhulp, verblijf en Ambulante zorg

8.760

4.082

5.524

-1.442

Respijtzorg

57

50

51

-1

Vervoer

33

25

19

6

Vraagafhankelijk Vervoer Jeugd

-

39

67

-28

Regionale inkoop risicostelpost

-

999

0

999

-

1.869

1.174

695

-

2.449

2.291

158

Regionale inkoop Jeugd: Dyslexie

-

238

238

-

Veilig Thuis Noord Oost Gelderland

301

265

265

-

Zorg van Gecertificeerde instellingen

934

839

710

129

12.628

11.637

11.980

-343

Jongerenwerk Jimmy's Perspectief met Maatschappelijke Diensttijd

Regionale inkoop Jeugd: Gezins- en Woonvormen (GWV) Regionale inkoop Jeugd: Intensief Ambulante Jeugdhulp (IAJ)

Totaal

8

Verklaring van de verschillen Opvallend is de daling van de lasten met betrekking tot dienstverlening die door Gecertificeerde instellingen wordt aangeboden. Deze daling komt vooral voort uit het nieuwe woonplaatsbeginsel, dat per 1 januari 2022 is ingegaan. De financiële verantwoordelijkheid voor een aantal cliënten die wij voor 2022 in zorg hadden is in de loop van 2022 overgedragen aan andere gemeenten. Dit terwijl er minder cliënten vanuit andere gemeenten naar Berkelland zijn overgedragen.

Als we alleen kijken naar de onderdelen die betrekking hebben op de regionale inkoop, dan zien we een nadeel van € 93.000:

Soort

Realisatie

Begroting

Realisatie

Afwijking

2021

2022

2022

2022

GGz (in 2021 incl. Dyslexie)

2.276

911

1.414

-503

Opvoedhulp, verblijf en Ambulante zorg

8.760

4.082

5.524

-1.442

Regionale inkoop risicostelpost

-

999

0

999

Regionale inkoop Jeugd: GWV

-

1869

1174

695

Regionale inkoop Jeugd: IAJ

-

2449

2291

158

Regionale inkoop Jeugd: Dyslexie

-

238

238

0

11.036

10.310

10.403

-93

Totaal

De zorginzet vanuit de ‘oude’ situatie (GGz, Opvoedhulp, verblijf en ambulant zorg) en de nieuwe inkoop (Intensieve Ambulante Jeugdhulp en Gezins- en Woonvormen en Dyslexie) gaan over vergelijkbare zorginzet en liggen dus ook financieel in elkaars verlengde. Per 1 juli 2022 is de Regionale inkoop voor de segmenten integrale ambulante jeugdhulp (IAJ) en gezin en woonvormen (GWV) ingegaan. Het segment Hoogcomplexe jeugdzorg met verblijf (HCV) nog niet. Vanaf dat moment zouden er in theorie dus enkel nog lasten zijn gerealiseerd zijn vanuit HCV op de onderdelen GGz en Opvoedhulp, verblijf en ambulante zorg. Daarnaast hebben we ook kosten gemaakt op de onderdelen GGz en Opvoedhulp, verblijf en ambulante zorg, omdat we niet alle cliënten IAJ en GWV meteen onder de regionale inkoop IAJ en GWV hebben gebracht als dit niet in het belang van de cliënt was. Dan is gebruik gemaakt van de overgangsregeling of is een Individuele Overeenkomst (IO) gesloten. Daarnaast is er sprake van een stelpost Risico Regionale inkoop. Deze bestaat uit middelen die vanaf voorbereiding van de regionale inkoop aan de begroting zijn toegevoegd voor volumestijging en tariefaanpassing. De aanbesteding van de regionale inkoop is voor een groot deel gebaseerd op gegevens uit 2020, waarmee we het risico hebben gelopen dat door volume- en tariefstijging de gegunde bedragen niet afdoende zouden zijn.

Deze middelen zijn toegevoegd om dit risico op te vangen. Het totale saldo op Jeugdzorg wordt met name gevormd door de taakstelling op Jeugdzorg, die slechts ten dele is ingevuld. In hoofdstuk 3 is een nadere toelichting opgenomen op de maatwerkvoorzieningen. Voor 9

jeugdhulp gaat het om een totaalbedrag van € 10.898.501. Het verband tussen die kosten en de specificatie in bovenstaande tabel is als volgt:

Soort Reguliere kosten (facturen, subsidies e.d.) Zorgkosten 2022 Totaal kosten jeugdzorg

Bedrag x 1.000 Toelichting Betreft met name Jongerenwerk, Veilig 1.081 Thuis, Dyslexie vanaf 1 september 2021 10.899 Opgenomen in hoofdstuk 3 11.980

Ten opzichte van 2021 zijn de lasten € 647.000 lager. Dit is vooral een voordeel op de zorg die ondergebracht is onder de Regionale inkoop. Het gaat hier om een bedrag van € 348.000. Daarnaast is het voordelige verschil op de Jeugdzorg vanuit gecertificeerde instellening opvallend. Dit is vooral het gevolg van vooralsnog verminderde kosten als gevolg van het nieuwe woonplaatsbeginsel. Tot slot is er sprake van een incidenteel project in 2021 (perspectief met MDT), dat niet doorloopt naar 2022 (voordeel € 50.000) en een lagere bijdrage aan de Veilig-Thuis-organisatie (voordeel € 36.000).

E Algemene Voorzieningen Dit zijn de voorzieningen waar geen verwijzing voor nodig is. In de volgende tabel worden deze verder uitgesplitst. Tabel Lasten Algemene Voorzieningen 2021 en 2022 (peildatum 15 maart 2023) (x 1.000) Realisatie

Begroting

Realisatie

Afwijking

2021

2022

2022

2022

Subsidies

912

1.256

1.009

247

Gemeenschappelijke regelingen

727

747

747

-

Overige

94

481

138

343

Totaal

1.734

2.485

1.894

591

Soort

Onder ’Algemene Voorzieningen’ vallen met name subsidies aan verschillende instellingen. Het gaat dan bijvoorbeeld om de subsidies en gemeenschappelijke regelingen. We verstrekken deze subsidies, omdat deze instellingen uitvoering geven aan wettelijke taken en/of preventieve activiteiten in Berkelland. Op de begroting 2022 is een voordeel zichtbaar van bijna € 591.000. Dit komt met name door de afbouw van de subsidie aan Betula en de ruimte die daardoor gevormd is om succesvolle initiatieven uit het uitvoeringsplan ‘Samen Denken, Samen Doen’ een structureel vervolg te geven. Daarnaast zien we vooral een onderuitputting doordat subsidies niet volledig zijn uitgekeerd, deels in de nasleep van corona.

F Inburgering Vanuit de Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne is er in 2022 een resultaat van bij benadering € 2 miljoen. We hebben subsidie verleend gekregen op basis van door Berkelland beschikbaar gestelde opvangplekken. Dit resultaat is veroorzaakt doordat er aan het begin van de opvangperiode sprake was van 10

onder andere lage huisvestingskosten en een hogere vergoeding vanuit het Rijk. We hebben daardoor relatief weinig kosten gemaakt, terwijl we op basis van de regeling wel recht blijven houden op de middelen die het Rijk beschikbaar heeft gesteld. Per saldo levert dit een voordeel op van afgerond € 2.003.000. Daarnaast is een resultaat van € 275.000 gerealiseerd op inburgering. Dit is met name het gevolg van het feit dat er minder inburgeringstrajecten zijn opgestart dan begroot.

G Uitvoeringsprogramma ‘Samen Denken, Samen Doen’ Het boekjaar 2022 is het laatste jaar waarin projecten in het kader van het uitvoeringsplan ‘Samen Denken, Samen Doen’ vanuit dit uitvoeringsprogramma bekostigd zijn. Van het oorspronkelijke bedrag van € 2.435.000 resteert uiteindelijk nog € 131.000. In de voorgaande jaren is steeds een uitgebreide toelichting gegeven op de voortgang van het uitvoeringsplan. Hier wordt volstaan met de constatering dat onderdelen uit het uitvoeringsplan in de begroting 2023 en verder een vervolg krijgen in lijn met de besluiten die hierover door de raad genomen zijn.

H Meerkostenregeling Covid-19 Naast de Compensatie Continuïteitsregeling corona konden zorgaanbieders in 2022 ook meerkosten indienen via de landelijke meerkostenregeling Covid-19. Het gaat dan om maatregelen die zorgaanbieders hebben getroffen om het aanbod van zorg op een veilige manier plaats te laten vinden. De aanvragen voor compensatie zijn in regionaal verband beoordeeld.

I Uitvoeringskosten (overhead/loonkosten) Voormekaar is onderdeel van de gemeentelijke organisatie en daarmee ook technisch een team, net als alle andere teams van de gemeente Berkelland. Dit betekent dat de lasten worden verrekend volgens de gemeentelijke systematiek. De indirecte uitvoeringslasten (zoals huisvesting, ICT etc.) worden toegeschreven aan bedrijfsvoering. Zoals u kunt lezen in de tabel ‘lasten en baten 2022’, zijn er lagere lasten voor uitvoering doorbelast aan het programma ‘Zorg voor wie dat nodig heeft’ dan begroot. In de begroting 2022 is incidenteel budget opgenomen voor bijvoorbeeld de invoering van de Regionale Inkoop. In de praktijk hebben we tijdelijke inhuur later in kunnen zetten beoogd. Er blijven daardoor middelen in de reserve die we in willen zetten in 2023.

J Reserves De primitieve begroting 2022 was gebaseerd op de perspectiefnota 2022. Op een later moment is duidelijk geworden dat er met de septembercirculaire 2021 middelen vrij kwamen voor Jeugdzorg. Deze middelen zijn deels ingezet om de taakstellingen voor de begroting 2022 af te ramen. Het restant van € 822.000 is begroot als toevoeging aan de reserve nadelen decentralisaties.

L Baten We noemen de belangrijkste afwijkingen: Eigen Bijdrage 11

De daadwerkelijke ontvangen eigen bijdragen zijn hoger dan verwacht. In het voorgaande jaar heeft het CAK meer eigen bijdragen geïnd en afgedragen uit de voorgaande boekjaren. Incidentele Baat Beschermd Wonen Onder incidentele baat Beschermd Wonen staat in de tabel ‘lasten en baten 2021’ een incidentele, niet geraamde opbrengst vanuit de gemeente Doetinchem. Dit zijn middelen die uit 2021 resteren op de uitvoering van Beschermd Wonen door de Gemeente Doetinchem. Daarnaast is van de Gemeente Bronckhorst een correctie op een eerdere verevening ontvangen. Reserves Voorheen werden reservemutaties begroot in het programma bedrijfsvoering. Met ingang van de begroting 2021 maakt het beroep op de reserves onderdeel van de programma’s waar de reservemutatie betrekking op heeft. Zo ook voor het programma ‘Zorg voor wie dat nodig heeft’. Deze begrotingspost kent de volgende opbouw en realisatie:

Beroep op reserve

Begroot

Realisatie

Afwijking

Overheveling Betula

-262

-20

242

Inburgering

-51

-51

0

Uitvoeringsprogramma

-1119

-427

692

Investeren in Voormekaar

-57

-547

-490

Geraamde tekort uit reserve

-125

-64

61

-1.614

-1.108

506

Totaal

Inburgering: Dit is het beroep dat voor 2022 is gedaan op de projectreserve die is gevormd in relatie tot de invoering van de Wet Inburgering. Uitvoeringsprogramma ‘Samen Denken Samen Doen’: Dit betreft het beroep op de reserve voor de middelen van het uitvoeringsplan. In de realisatie is de dekking van de daadwerkelijke lasten opgenomen. Investeren in Voormekaar: Tijdelijk zijn er in 2022 aanvullende middelen ingezet voor Voormekaar. Hier is voor 2022 een bedrag gemoeid van € 547.000. Het betreft extra inzet voor invoering van de regionale inkoop en middelen die vanuit 2021 resteren uit investeren in Voormekaar. Geraamde tekort: Net als voorgaande jaren wordt het geraamde tekort in de begroting bij de jaarrekening onttrokken aan de reserve. Voor een toelichting op het werkelijke tekort verwijzen we u naar paragraaf 2.3.

12

HOOFDSTUK 3 BEELD ZORGTOEWIJZINGEN DE GEMEENTE IS VANUIT DE JEUGDWET EN WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING (WMO) VERANTWOORDELIJK VOOR DE HULP EN ONDERSTEUNING. TOEWIJZINGEN NAAR MAATWERKVOORZIENINGEN WORDEN NIET ALLEEN GEDAAN DOOR VOORMEKAAR, MAAR OOK DOOR HUISARTSEN EN GECERTIFICEERDE INSTELLINGEN. IN DIT HOOFDSTUK VINDT U EEN OVERZICHT VAN HET AANTAL INWONERS EN DE KOSTEN PER MAATWERKVOORZIENINGEN. ER IS EEN OVERZICHT GEGEVEN VAN DE KOSTEN PER SOORT.

3.1

KOSTEN EN AANTALLEN WMO EN JEUGDHULP 2022

Het boekjaar 2022 staat vooral in het teken van de Regionale inkoop die met ingang van 1 juli 2022 is ingegaan. Vanaf dat moment zijn bij ongeveer 60 aanbieders plekken ingekocht tegen een prijs die door de zorgaanbieders aanbesteed is. Iedere plek met de bijbehorende plekprijs is te vertalen naar een dagtarief. Vanaf het moment dat een cliënt zorg toegekend krijgt, tot het moment dat de zorg wordt gestopt, betalen we als gemeente het tarief per dag. In onderstaande tabel is het bedrag van de gunning en de bijbehorende aantal plekken opgenomen. Het aantal plekken is vervolgens vertaald in het aantal dagen zorg dat hieruit voortkomt. In het rechter gedeelte is het daadwerkelijk gebruik opgenomen. Gunning

Plekken

Dagen

Realisatie

Plekken

Dagen

Wmo integrale ondersteuning

2.019.713

261

95.156

1.838.057

252

92.041

Integrale Ambulante Jeugdzorg

2.449.431

313

114.402

2.291.480

274

100.081

Gezins- en woonvormen

1.868.754

41

15.111

1.174.088

28

10.040

Bij de gunning van de regionale inkoop is een aantal risico’s geformuleerd. Enkele daarvan zijn -

Er zijn zorgen bij het dekkend zorglandschap;

-

We voorzien een rechtmatigheidsvraagstuk bij de jaarrekening 2022

-

Er ligt nog een opdracht voor gemeenten met betrekking tot de afrekening met zorgaanbieders en de verrekening tussen gemeenten onderling.

Inmiddels is het merendeel van de cliënten ondergebracht bij de zorgaanbieders onder de regionale inkoop. Daar waar nodig wordt nog gebruik gemaakt van de overgangsregeling. Wanneer de zorg binnen de regionale inkoop geen passende oplossing biedt, is in specifieke situaties een individuele overeenkomst gesloten. Ook het rechtmatigheidsvraagstuk lijkt vooralsnog niet tot problemen te leiden. Onder het landelijk controleprotocol kan ook de zorg in het kader van de regionale inkoop, beoordeeld worden, waarbij ook accountant van de zorgaanbieder een oordeel kan geven over de rechtmatigheid van de geleverde zorg. Tot slot is een op regionaal voorstel een standpunt ingenomen over de manier waarop de afrekening met zorgaanbieders en de verrekening tussen gemeenten onderling wordt opgepakt. Overigens is de afrekening en de verrekening pas aan de orde aan het eind van het eerste leveringsjaar op 1 juli 2023.

13

In onderstaande tabellen vindt u een overzicht van de kosten en aantal cliënten per soort van Wmo en Jeugdhulp in 2022, alsmede gemiddelde kosten per cliënt. Deze cijfers zijn gebaseerd op declaraties van zorgaanbieders die we tot medio maart 2023 hebben ontvangen over 2022. In de onderste regels (beginnend met RI voor Regionale Inkoop) zijn de segmenten Wmo integrale ondersteuning (voor de Wmo) en Integrale ambulante Jeugdzorg en Gezin- en Woonvormen (voor de Jeugdzorg) opgenomen.

Zorg in natura Wmo

Jeugdhulp

Soort zorg

Aantal

Kosten Kosten/

cliënten

cliënt

01 Vervoersvoorzieningen

427

381.384

893

02 Woonvoorzieningen

118

730.637

6.192

03 Rolstoelen

246

204.108

976

1.753

5.048.393

07 Dagbesteding

214

10 Begeleiding Individueel

Soort zorg

Aantal

Kosten

cliënten

cliënt

5

21.268

4.254

41 Dagbehandeling

103

481.291

4.673

42 Vervoerdiensten

30

17.825

594

2.880

43 Jeugdhulp verblijf (incl.)

64

2.110.467

32.976

899.506

4.203

44 Jeugdhulp verblijf (excl. beh)

67

317.977

4.746

535

1.936.472

3.620

45 Jeugdhulp ambulant

517

2.162.015

4.182

12 Persoonlijke Verzorging

5

9.534

1.907

46 Jeugdhulp crisis

13

100.108

7.701

13 Verblijf Tijdelijk

2

4.382

2.191

47 Jeugdreclassering

6

35.325

5.888

20 Ondersteuning Thuis

36

36.105

1.003

48 Jeugdbescherming

99

651.121

6.577

49 Activ. prev. just. kader

1

1.394

1.394

50 Maatw. arr.. Jeugdwet

2

51.169

25.585

04 Huishoudelijke Verzorging

RI Ondersteuning

40 Persoonlijke verzorging

Kosten/

509

1.767.456

3.472

53 Kindergeneeskunde

50

41105

822

RI Persoonlijke Verzorging

1

5.246

5.246

54 Jeugd-ggz

390

1.263.885

3.241

RI Vervoer

88

63.331

720

55 Landelijk ingekochte zorg

6

9.469

1.578

RI Integrale ambul. jeugdzorg

578

2.291.480

32.735

RI Gezins- en woonvormen

64

1.342.602

20.978

1.014 10.898.501

10.748

Totaal

2.599

9.250.520

3.559

Totaal

PGB’s Bestedingen PGB budget 2022 via SVB

Aantal cliënten

Bedrag in €

Kosten per cliënt

Wmo (HH)

47

81.859

1.742

Wmo (Begeleiding)

56

323.871

5.783

Jeugdwet

39

193.315

4.957

Totaal

136

599.045

3.2

NADERE DETAILLERING EN ANALYSE KOSTEN EN AANTALLEN WMO EN JEUGDHULP

2022 Wmo De grootste posten binnen de Wmo bestaan uit Huishoudelijke Verzorging en Ondersteuning Thuis enerzijds en de nieuwe taken die de gemeente sinds 2015 uitvoert bestaande uit dagbesteding, begeleiding, 14

persoonlijke verzorging en kort verblijf anderzijds. Met ingang van 1 juli 2022 is het overgrote merendeel van deze laatste posten overgegaan in de Regionale Inkoop, onderdeel Wmo Integrale Ondersteuning (WIO). Huishoudelijke verzorging en Ondersteuning thuis 2020

Wmo Soort zorg (in natura)

2021

Aantal unieke

Kosten Aantal unieke

cliënten

cliënten

04 Huishoudelijke Verzorging 20 Ondersteuning Thuis Totaal

2022 Kosten

Aantal unieke

Kosten

cliënten

1.353

3.303.426

1.652

4.392.045

1753

5.048.393

553

1.530.595

152

338.720

36

36.105

1.608

4.834.021

1.711

4.730.765

1759

5.084.498

Het verloop van Huishoudelijke Verzorging en Ondersteuning Thuis laat vanaf 2018 een stijging van het aantal cliënten zien. De belangrijkste reden hiervoor is de invoering van het abonnementstarief. Tegelijkertijd daalden de gemiddelde kosten per cliënt licht.

Inmiddels stijgen de gemiddelde kosten per cliënt weer enigszins vooral als gevolg van tariefaanpassingen. De gemiddelde kosten blijven ook in 2022 nog onder het niveau van 2019.

Jaar

gemiddelde kosten per client 2019 306 2020 283 2021 290 2022 294

Dagbesteding, begeleiding, persoonlijke verzorging en kort verblijf in relatie tot Wmo Integrale Ondersteuning Met ingang van 1 juli 2022 is de zorg voor dagbesteding, begeleiding, persoonlijke verzorging en kort verblijf grotendeels ondergebracht in de regionale inkoop onder segment Wmo Integrale Ondersteuning (WIO). In 15

onderstaand overzicht is de omzetting zichtbaar. In de tweede helft van 2022 is het merendeel van de cliënten ondergebracht bij aanbestede zorgaanbieders. Daarnaast blijft een aantal cliënten gebruik maken van ‘oude’ vormen van zorg. Het gaat hierbij om cliënten die in het kader van de overgangsregeling nog niet omgezet zijn en inwoners waarvoor nog geen passende ondersteuning in de WIO is gevonden. Voor deze inwoners wordt een Individuele Overeenkomst ingezet. 2021

Wmo Soort zorg (in natura)

Unieke

2022 eerste helft Kosten

cliënten

2022 tweede helft

2022 totaal

Unieke

Kosten Unieke

Kosten Unieke

cliënten

cliënten

cliënten

Kosten

07 Dagbesteding

285

1.524.648

214

736.882

39

162.623

214

899.506

10 Begeleiding Individueel

598

2.748.299

530

1.499.084

148

437.388

535

1.936.472

12 Persoonlijke Verzorging

11

18.781

5

6.569

2

2.965

5

9.534

13 Verblijf Tijdelijk

3

2.172

1

750

2

3.632

2

4.382

RI Integrale ondersteuning

509

1.767.456

509

1.767.456

RI Persoonlijke Verzorging

1

5.246

1

5.246

7733

2.379.310

773

4.622.596

Totaal

7903

4.292.297

675

2.243.285

Ondanks een lager aantal unieke cliënten stijgen de totale kosten voor deze Wmo-taken in 2022 ten opzichte van 2021. Dit is grotendeels toe te schrijven aan tariefaanpassingen. In onderstaand overzicht is het gemiddeld aantal cliënten per maand van 2021 en 2022 opgenomen. In oranje is het aantal cliënten dat is ondergebracht onder de WIO. Niet alle cliënten zijn per 1 juli 2022 ondergebracht bij de WIO. In het kader van een dekkend zorglandschap is een aantal cliënten onderdeel van de overgangsregeling. Bovendien is voor een aantal cliënten een individuele overeenkomst (IO) afgesloten, ingeval de regionale inkoop geen passend antwoord is op de zorgbehoefte. Met name de overgangsregeling neemt gestaag af. In juli 2022 was deze situatie nog op 166 cliënten van toepassing. In december gold dit nog voor 136 cliënten.

16

Jeugdhulp De kosten van Jeugdhulp blijven redelijk op hetzelfde niveau als 2021. Dat geldt ook voor het aantal cliënten. Opvallend is vooral de daling in de kosten voor de zorg die geleverd wordt door Gecertificeerde Instellingen. Dit komt met name voort uit de verandering in het woonplaatsbeginsel.

Jeugd Soort zorg (in natura)

2020 Aantal unieke

2021 Kosten

cliënten

Aantal unieke

2022 Kosten

cliënten

Aantal unieke

Kosten

cliënten

40 Persoonlijke verzorging

5

23.492

3

25.125

5

21.268

41 Dagbehandeling

88

513.223

113

673.131

103

481.291

42 Vervoerdiensten

24

27.677

31

23.813

30

17.825

43 Jeugdhulp verblijf (incl.)

70

3.618.284

80

3698935

64

2.110.467

44 Jeugdhulp verblijf (excl. beh)

79

654.873

84

722227

67

317.977

45 Jeugdhulp ambulant

594

3.065.349

651

3.575.137

517

2.162.015

46 Jeugdhulp crisis

9

99.016

26

187.022

13

100.108

47 Jeugdreclassering

22

123.213

15

55.882

6

35.325

48 Jeugdbescherming

113

710.815

128

779.727

99

651.121

49 Activ. prev. just. kader

1

1.394

50 Maatwerkarr. Jeugdwet

2

51.169

53 Kindergeneeskunde

61

24.194

55

36140

50

41105

54 Jeugd-ggz

457

1.526.468

494

2.097.744

390

1.263.885

9

81.833

9

32.134

6

9.469

70

2.291.480

64

1.342.602

55 Landelijk ingekochte zorg RI Integrale Ambulante Jeugdzorg RI Gezins- en woonvormen Totaal

1.063 10.468.437 1

1.113 11.914.303 4

1.014 10.898.501 4

Na een periode dat het aantal cliënten redelijk stabiel is, is het aantal cliënten in 2022 licht gedaald. Daarbij zal een rol spelen dat in 2021 sprake was van een na-ijleffect door corona. De kosten per cliënt stijgen licht. Voor een deel komt dit door reguliere indexeringen van tarieven. Er is op dit punt geen exacte vergelijking te maken met voorgaande jaren door de invoer van de regionale inkoop per 1 juli 2022. Dagbehandeling, Jeugdhulp met verblijf, Jeugdhulp Ambulant Jeugdhulp crisis en Jeugd-ggz In relatie met de regionale inkoop. Voor de jeugdzorg geldt dat een groot deel van de zorg met ingang van 1 juli 2022 is ondergebracht in de regionale inkoop onder segment Integrale Ambulante Jeugdhulp (IAJ) en Gezins- en woonvormen (GWV). In onderstaand overzicht is de omzetting zichtbaar. Ook hier is het merendeel van de cliënten ondergebracht bij aanbestede zorgaanbieders. Daarnaast blijft een aantal cliënten gebruik maken van ‘oude’ vormen van zorg. Het gaat hierbij om cliënten die gebruik maken van hoogcomplexe jeugdzorg met verblijf (de nieuwe contractering is nog niet ingegaan in 2022) en om cliënten die in het kader van de overgangsregeling nog niet

1

Doordat cliënten meerdere voorzieningen kunnen hebben is het totaal aantal lager dan de telling van de

individuele onderdelen.

17

omgezet zijn en inwoners waarvoor geen passende ondersteuning in de WIO is gevonden. Voor deze inwoners wordt een Individuele Ondersteuning ingezet. 2021

Jeugdzorg Unieke

Soort zorg (in natura)

cliënten

2022 eerste helft Kosten

Unieke cliënten

2022 tweede helft Kosten

Unieke

Kosten

cliënten

2022 totaal Unieke

Kosten

cliënten

41 Dagbehandeling

113

673.131

101

411.764

18

69.527

103

481.291

43 Jeugdhulp verblijf (incl.)

80

3.698.935

63

1.653.864

14

456.603

64

2.110.467

44 Jeugdhulp verblijf (excl. beh)

84

722.227

66

265.952

14

52.025

67

317.977

45 Jeugdhulp ambulant

651

3.575.026

506

1.762.844

139

399.171

513

2.162.015

46 Jeugdhulp crisis

26

187.022

13

90.013

1

10.095

13

100.108

54 Jeugd-ggz

494

2.097.744

379

1.024.426

116

239.459

390

1.263.885

578

2.291.480

578

2.291.480

64

1.342.602

64

1.342.602

977

4.860.964

977

10.069.826

IAJ GWV Totaal

1065

10.954.085

857

5.208.863

Ook voor de jeugdzorg is het gemiddeld aantal cliënten per maand van 2021 en 2022 opgenomen. In oranje staat het aantal cliënten dat is ondergebracht onder de IAJ en GWV. Ook hier zijn niet alle cliënten zijn per 1 juli 2022 ondergebracht bij de IAJ en GWV. In het kader van een dekkend zorglandschap is een aantal cliënten onderdeel van de overgangsregeling. Bovendien is voor een aantal cliënten een individuele overeenkomst (IO) afgesloten, ingeval de regionale inkoop geen passend antwoord is op de zorgbehoefte. Met name de overgangsregeling neemt gestaag af. In juli 2022 was deze situatie nog op 221 cliënten van toepassing. In december gold dit nog voor 166 cliënten.

Aantal unieke clienten

Aantal unieke clienten dagbehandeling, verblijf, ambulant, crisis en ggz met overloop naar IAJ en WGVl 800 700 600 500 400 300 200 100 0

Aantal unieke clienten IAJ en GWV Aantal unieke clienten Dagbehandeling, Verblijf , Ambulant, Crisis en ggz

Jeugdbescherming Een belangrijk onderdeel van de kosten voor Jeugdzorg vormt de jeugdbescherming. In de afgelopen jaren zijn deze lasten steeds toegenomen. Met ingang van 2022 is er sprake van een trendbreuk. Dit is met name het gevolg van de wijzigingen met betrekking tot het woonplaatsbeginsel. Wij hebben per saldo meer cliënten

18

kunnen overdragen naar andere gemeenten dan andersom. In onderstaande grafiek zijn de maandlasten en unieke cliënten per maand voor jeugdbescherming weergegeven voor de jaren 2021 en 2022.

3.3

OVERZICHT TELEFONISCH CONTACT INWONERS MET VOORMEKAAR aantal gesprekken

Aantal meldingen

Wel gesprek geen melding

2019

7719

1792

5927

2020

7837

2082

5755

2021

7078

1826

5252

2022

7934

1997

5937

(EXCLUSIEF DIRECT CONTACT MET VMK REGISSEUR)

In bovenstaande tabel is het aantal telefonische contactmomenten met inwoners weergegeven. Als een telefoongesprek leidt tot een melding, volgt er een keukentafelgesprek. Wanneer er geen melding volgt, betekent dit dat door het telefonisch contact de inwoner ondersteund is in, of begeleid naar, het vinden van de juiste voorliggende voorziening, gebruik van een algemene voorziening of is verwezen naar een andere organisatie. Nieuw is dat in het kader van ‘Samen aan het Stuur’ onze toegang ook vragen rondom de participatiewet oppakt. Gemiddeld zijn er 3 tot 4 vragen over met name bijstandsuitkeringen. Dit verklaart de stijging in het aantal gesprekken sinds dit jaar. Andere thema’s die veelvuldig aan bod kwamen bij de toegang waren de nieuw inkoop, financiële vragen en de energietoeslag.

19

3.4

CLIËNTERVARING

In de loop van 2021 is gestart met het continue onderzoek naar cliëntervaringen over de uitvoering van de Wmo 2015 en de Jeugdwet. Een continu onderzoek houdt in dat inwoners bevraagd worden naar hun ervaringen met de gemeentelijke dienstverlening kort na een bepaalde gebeurtenis, bijvoorbeeld na het (keukentafel)gesprek, na een aantal maanden ondersteuning of na een tussentijdse evaluatie of eindevaluatie. De resultaten worden vergeleken met het jaar ervoor en gebruikt voor benchmarking met de regiogemeenten. Resultaten Wmo

In 2022 wist 75% van de inwoners waar zij moesten zijn met hun hulpvraag. De vindbaarheid is daarmee gestegen t.o.v. de 64% in 2021. Inwoners zijn ook meer tevreden over het contact met VMK.

Tevredenheid keukentafelgesprek hoe tevreden bent u over de gekozen oplossing? hoe tevreden bent u over de deskundigheid van de medewerker? hoe tevreden bent u over de manier waarop er naar u werd geluisterd? hoe tevreden bent u over het contact met diegene met u het keukentafelgesprek had?

(heel) tevreden

75%

80%

85%

Neutraal

(heel) ontevreden

90%

95%

100%

De tevredenheid over het keukentafelgesprek is net als in 2021 hoog, zelfs nog iets hoger dan in 2021. Op de algemene vraag hoe prettig het keukentafelgesprek werd ervaren is 79%. tevreden. Hierbij valt op dat minder mensen kiezen voor een neutraal antwoord en zich explicieter uitspreken in positieve zin.

20

Kwaliteit van ondersteuning door de ondersteuning die ik krijg, heb ik een betere kwaliteit van leven door de ondersteuning die ik krijg, kan ik mij beter redden door de ondersteuning die ik krijg, kan ik beter de dingen doen die ik wil de ondersteuning die ik krijg, past bij mijn hulpvraag Ik vind de ondersteuning, die ik krijg goed 0% (helemaal) mee eens

10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%

neutraal

(helemaal) niet mee eens

Op een algemene vraag geeft 96% van de inwoners aan tevreden te zijn over de hulp. De ondersteuning wordt positief ervaren met percentages tussen de 79% en 87%. De percentages zijn iets lager dan in 2021, wat verklaarbaar is door meer neutrale reacties. 81% van de inwoners geeft aan dat zij een betere kwaliteit van leven heeft. Dit is positief gestegen sinds 2021 (69%). Resultaten Jeugd De cijfers van jeugd zijn onderverdeeld naar het perspectief van ouders en van jongeren.

Contact volgens ouders we hebben in het gesprek samen naar oplossingen gezocht de medewerker nam mij serieus ik werd snel geholpen ik wist waar ik moest zijn met mijn hulpvraag 0% (helemaal) mee eens

10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%

neutraal

(helemaal) niet mee eens

Contact volgens jongeren we hebben in het gesprek samen naar oplossingen gezocht de medewerker nam mij serieus ik werd snel geholpen ik wist waar ik moest zijn met mijn hulpvraag 0% (helemaal) mee eens

10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%

neutraal

21

(helemaal) niet mee eens

In 2022 wist 75% van de ouders en 85% van de jongeren waar zij moesten zijn met hun hulpvraag. De vindbaarheid is daarmee gestegen t.o.v. de 71% van de ouders in 2021. De response onder jongeren was toen te laag om conclusies aan te verbinden.

Tevredenheid keukentafelgesprek volgens ouders over de gekozen oplossing over de deskundigheid van de medewerker over de manier waarop er naar u werd geluisterd over het contact met de medewerker 0%

10%

(heel) tevreden

20%

Neutraal

30%

40%

50%

60%

70%

80%

90% 100%

80%

90% 100%

(heel) ontevreden

Tevredenheid keukentafelgesprek volgens jongeren over de gekozen oplossing over de deskundigheid van de medewerker over de manier waarop er naar je werd geluisterd over het contact met de medewerker 0% (heel) tevreden

10%

20%

Neutraal

30%

40%

50%

60%

70%

(heel) ontevreden

De tevredenheid onder ouders over het keukentafelgesprek is net als in 2021 hoog. Jongeren zijn meer neutraal en ontevreden dan ouders. Dat zie je ook bij de vragen over de kwaliteit van de ondersteuning. Ouders zijn meer tevreden dan jongeren.

Kwaliteit van ondersteuning volgens ouders door de ondersteuning hebben wij een betere kwaliteit van leven door de ondersteuning kunnen wij ons beter redden door de ondersteuning kunnen we beter de dingen doen die we willen de ondersteuning past bij de hulpvraag Ik vind de ondersteuning goed 0% (helemaal) mee eens

10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%

neutraal 22

(helemaal) niet mee eens

Kwaliteit van ondersteuning volgens jongeren door de ondersteuning heb ik een betere kwaliteit van leven door de ondersteuning kan ik mij beter redden door de ondersteuning kan ik beter de dingen doen die ik wil de ondersteuning past bij mijn hulpvraag Ik vind de ondersteuning goed 0% (helemaal) mee eens

10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%

neutraal

(helemaal) niet mee eens

Klachten, bezwaar en beroep In 2022 zijn voor Wmo, Jeugd en Leerplicht 5 klachten ingediend (1 gedeeltelijk gegrond), is 12x bezwaar gemaakt tegen een beschikking sociaal domein en was er 1 beroepszaak. Over klachten, bezwaar en beroep wordt tevens een afzonderlijk jaarverslag opgesteld.

23

HOOFDSTUK 4 ARMOEDEBESTRIJDING IN HET JAAR 2022 ZIJN TAL VAN FINANCIËLE LASTEN VERZWAARD. AANGEJAAGD DOOR VERSCHILLENDE FACTOREN (WAARONDER DE OORLOG IN OEKRAÏNE) IS ER EEN STERKE INFLATIE ZICHTBAAR GEWEEST. KOSTEN VAN ONDER ANDERE ENERGIE EN BOODSCHAPPEN STEGEN STERK. MENSEN WERDEN FINANCIEEL MEER KWETSBAAR VANWEGE DEZE OPLOPENDE BESTAANSKOSTEN. DAAROM IS IN 2022 INGEZET OP INTENSIVERING VAN DE GEBODEN DIENSTVERLENING OMTRENT ARMOEDEBESTRIJDING. DIT UITTE ZICH IN EEN UITBREIDING VAN DE FORMATIE VAN VROEG ER OP AF (INMIDDELS HULP BIJ GELDZAKEN GENOEMD), HET INZETTEN VAN EEN COMMUNICATIEBUDGET OM HET BEREIK TE VERHOGEN EN EEN BUDGET WELKE INGEZET KAN WORDEN VOOR SITUATIES DIE TUSSEN WAL EN SCHIP DREIGDEN TE VALLEN (MAATWERKBUDGET).

Communicatie Doel van het communicatiebudget zoveel mogelijk mensen te bereiken. De reguliere kanalen zijn hier voor gebruikt, aangevuld met de social media (bijvoorbeeld facebook) of zichtbaarheid op externe locaties middels animatiefilmpjes. In deze communicatie gebruiken we de nieuwe term ‘hulp bij geldzaken’ omdat dit de lading van de ondersteuning beter dekt. Immers, het gaat niet alleen maar om schuldhulpverlening of vroegsignalering hier van, maar om de gehele breedte van financiële ondersteuning. Tevens is een eerste aanzet gedaan om te komen tot een versterkt maatschappelijk middenveld. Gedurende een netwerkavond is gesproken over de behoefte vanuit partijen en het aanbod wat zij kunnen leveren. Energietoeslag Het Rijk heeft ons in staat gesteld inwoners te helpen die in een financieel kwetsbare positie zitten door hoge energiekosten. Zij hebben € 1300 ontvangen. De uitvoering is belegd bij Fijnder. In de aanpak wordt breder gekeken dan enkel financieel ondersteunen. Zo wordt ook de weg naar Agem gewezen. Zij kunnen bekijken welke aanpassingen aan de woningen een bijdrage zouden kunnen leveren aan een verlaagd energieverbruik. De regeling voor 2022 loopt door tot eind april 2023. De eindstand in december 2022 is in onderstaande tabel zichtbaar. Tabel 1 - Energietoeslag gemeente Berkelland

Toegekend Totaal aanvragen Toekenningspercentage Ambtshalve toekenningen Totaal toekenningen (ambtshalve + toegekende aanvragen) Aantal huishoudens tot 120% % totaal aantal toekenningen / aantal huishoudens

31-12-2022 1094 1392 79% 534 1628 1897 86%

Gezien de looptijd van de regeling tot eind april 2023 worden de kosten tot in 2023 bekeken. Per eind maart 2023 zijn de kosten voor de regeling € 2.292.154. Door het Rijk is een budget van € 2.466.511 beschikbaar. Gezien het naderende eind van de aanvraagperiode is de verwachting dat de besteding binnen budget blijft. 24

Vroegsignalering Er is een start gemaakt met het monitoren van de aantallen omtrent de wettelijke taak vroegsignalering. Deze wettelijke plicht is per 1 januari 2021 actief en zorgt er voor dat inwoners met dreigende schulden tijdig worden geholpen. Dit kan op 2 manieren. De eerste manier is middels een signaleringssysteem op van aangesloten vaste lasten partners conform een landelijk convenant van de Nederlandse Vereniging voor Volkskrediet (NVVK). Deze signalen worden ontsloten via het Registratie- en Informatiesysteem (RISsysteem) en na beoordeling al dan niet omgezet in een melding. Uit het systeem kunnen een aantal kenmerken gefilterd worden zoals de leeftijd van de gesignaleerde en het thema waarop achterstand is. De tweede manier van verkrijgen van ondersteuning is middels ‘zelfmelding’. Zoals onder het kopje communicatie is benoemd wordt er ingezet op het verlagen van de drempel om zorgen over geldzaken te bespreken.

Vaste lasten partner

Vaste lasten partners 135

161

199

527

Aantal keer wonen

Aantal keer zorg

Aantal keer gas/licht

Aantal keer water

De zorgverzekeraars leveren het grootste aandeel van achterstallige betalingen. Zij worden opgevolgd door gas/licht-partners. Enerzijds heeft dit te maken met het ontbreken van het gevoel van noodzaak voor een

zorgverzekering, maar (zo duidt Divosa) het heeft ook te maken met het feit dat er simpelweg meer personen zijn die een zorgverzekering hebben, dan bijvoorbeeld een energie-, drinkwater- of huurovereenkomst. Doorverwijzing vanuit Vroeg er op Af – Hulp bij Geldzaken

25

Aantal doorverwijzingen naar ketenpartner 3%

5%

5%

16%

32% 38%

Beschermingsbewind

Stadsbank

Schuldhulp op maat/ Humanitas

Yunio

ROZ

VMK

Uit de landelijke monitor van Divosa (2021) blijkt dat het overgrote deel van de meldingen middels een quickfix geholpen zijn. Dat betekent in het geval van Berkelland dat de collega’s van Hulp bij Geldzaken zelf een interventie plegen om tot een oplossing te komen. Dit is echter niet dekkend voor alle meldingen. We zien dat de 2 grootste partijen waar naar doorverwezen wordt respectievelijk de Stadsbank en Schuldhulp op Maat & Humanitas zijn. Dit is een groter percentage dan wat de landelijke monitor aangeeft. Het maatschappelijk middenveld (in de vorm van Schuldhulp op Maat en Humanitas) neemt een belangrijke positie in qua doorverwijzing in de gemeente Berkelland.

26

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Berkelland&id=a9377f59-9090-4822-af72-ff3db799f46f