Toestemming voor het aangaan van de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdregio West-Brabant-West, Raadsvoorstel
Tekst van het document
Raadsvoorstel Portefeuillehouder: Wethouder A.F.M. Siebelink Medeportefeuillehouders: N.v.t. Directie Sociaal en Veilig Afdeling Maatschappelijke Ontwikkeling (MO) Programma: Programma 7 - Wmo en Jeugd Onderwerp: Toestemming voor het aangaan van de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdregio West-Brabant West Voorgesteld besluit 1. Toestemming te verlenen aan het college van burgemeester en wethouders om de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdregio West-Brabant West aan te gaan.
Samenvatting De gemeenten Bergen op Zoom, Etten-Leur, Halderberge, Moerdijk, Roosendaal, Rucphen, Steenbergen, Woensdrecht en Zundert werken al meer dan tien jaar samen op het gebied van jeugdzorg. Deze samenwerking zorgt ervoor dat specialistische hulp beschikbaar blijft voor kinderen en gezinnen die dit nodig hebben. Met de Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg zijn gemeenten verplicht om deze samenwerking uiterlijk per 1 januari 2027 formeel vast te leggen in een Gemeenschappelijke Regeling (GR). De gemeenteraad heeft eerder kennisgenomen van de ontwerpregeling en besloten geen zienswijze in te dienen. Met dit voorstel wordt de volgende stap gezet: de gemeenteraad wordt gevraagd om toestemming te verlenen aan het college voor het aangaan van de Gemeenschappelijke Regeling. Na deze toestemming kan het college de regeling samen met de andere gemeenten aangaan, waarna deze wordt vastgesteld en gepubliceerd. Tegelijkertijd werken de gemeenten in de regio samen aan een zorgvuldige implementatie, zodat de nieuwe samenwerking per 1 januari 2027 goed kan functioneren. Aanleiding In de regio West-Brabant West werken negen gemeenten samen aan jeugdzorg. Deze samenwerking bestaat al geruime tijd en werkt in de praktijk goed. Gemeenten kopen samen zorg in en maken afspraken met aanbieders, zodat specialistische zorg beschikbaar blijft.
De wet verplicht gemeenten om deze samenwerking officieel vast te leggen in een Gemeenschappelijke Regeling. Begin 2026 heeft de raad de ontwerpregeling ontvangen en de mogelijkheid gehad om een zienswijze in te dienen. De raad heeft hiervan afgezien. De volgende stap is dat de raad toestemming geeft aan het college om de regeling te treffen. Dit is een verplichte stap volgens de Wet gemeenschappelijke regelingen. Beoogd effect Het formeel vastleggen van de bestaande samenwerking in een Gemeenschappelijke Regeling, zodat wordt voldaan aan de wettelijke verplichting en gemeenten gezamenlijk blijven zorgen voor beschikbare, kwalitatief goede en betaalbare specialistische jeugdzorg voor inwoners. Argumenten 1.1 Eerdere besluitvorming door de raad is afgerond De gemeenteraad heeft eerder geen zienswijze ingediend op de ontwerpregeling. Ook andere gemeenteraden hebben dat niet gedaan. Daarmee kan de regeling nu definitief worden vastgesteld. 1.2 Toestemming van de raad is wettelijk verplicht De wet verplicht gemeenten om hun samenwerking op het gebied van specialistische jeugdzorg vast te leggen in een Gemeenschappelijke Regeling. De gemeenteraad moet daarvoor toestemminggeven. Met dit besluit wordt aan deze wettelijke verplichting voldaan en kan het college de regeling aangaan.
1.3 De regeling legt een bestaande samenwerking vast De 9 gemeenten werken al meer dan tien jaar samen aan jeugdzorg. Deze samenwerking verandert niet door de regeling, maar wordt nu formeel vastgelegd. Dit zorgt voor duidelijke afspraken over taken, verantwoordelijkheden en besluitvorming. 1.4 Regionale samenwerking blijft nodig voor goede jeugdzorg Specialistische jeugdzorg is complex en vaak kostbaar. Door samen te werken kunnen gemeenten deze zorg beschikbaar houden en beter sturen op kwaliteit en kosten. De gezamenlijke aanpak maakt het mogelijk om inwoners passende hulp te blijven bieden. Daarnaast verplicht de wet gemeenten om voor bepaalde vormen van jeugdzorg regionaal en waar nodig ook bovenregionaal samen te werken en af te stemmen. Dit is nodig om voldoende aanbod en expertise te organiseren voor complexe zorgvragen. De Gemeenschappelijke Regeling vormt de basis om deze samenwerking en afstemming op een structurele en eenduidige manier te organiseren. In het bestuursakkoord ‘Samen! Leven, doen & bouwen’ is opgenomen dat de GR uitvoering geeft aan het principe ‘regionaal wat moet, lokaal wat kan’: specialistische jeugdzorg wordt regionaal georganiseerd, terwijl de lokale verantwoordelijkheid voor toegang, preventie en ondersteuning behouden blijft.
Kanttekeningen, risico’s en alternatieven 1.1 Beperkte ruimte voor een andere keuze De wet verplicht gemeenten om samen te werken en dit vast te leggen in een Gemeenschappelijke Regeling. De gemeenteraad kan toestemming alleen weigeren als dit in strijd is met het recht of het algemeen belang. Het besluit gaat daarom vooral over het formeel vastleggen van de samenwerking (vorm en inhoud), en niet over de vraag of er wel of niet wordt samengewerkt. 1.2 Kosten van jeugdzorg blijven onder druk staan De vraag naar jeugdzorg neemt toe en de kosten blijven hoog. De samenwerking binnen de GR helpt om hier beter op te sturen, maar garandeert niet dat kostenstijgingen worden voorkomen. Dit blijft een belangrijk aandachtspunt in de uitvoering. 1.3 Meer uitvoering op regionaal niveau vraagt aandacht Waar de samenwerking nu vooral plaatsvindt tussen colleges, worden met de Gemeenschappelijke Regeling juist formele sturings- en verantwoordingsinstrumenten ingericht voor de raad. Daarmee komt de gemeenteraad in een iets andere positie te staan dan in de huidige samenwerking Via instrumenten zoals de begroting, rapportages en de jaarstukken van de GR houdt de raad invloed op de ontwikkeling van de organisatie. Daarnaast bevat de regeling afspraken over informatievoorziening, evaluatie en verantwoording.
Hiermee blijft de gemeenteraad in staat om op hoofdlijnen te sturen en toezicht te houden op de regionale samenwerking. 1.4 Keuze voor deze samenwerkingsvorm Binnen de wettelijke verplichting tot regionale samenwerking zijn verschillende vormen van samenwerking mogelijk, zoals een centrumgemeenteconstructie, een bedrijfsvoeringsorganisatie of een openbaar lichaam. In de regio is gekozen voor een Gemeenschappelijke Regeling in de vorm van een openbaar lichaam. Deze vorm sluit het beste aan bij de aard van de taken, zoals gezamenlijke inkoop en sturing op specialistische jeugdzorg, en biedt ruimte voor verdere ontwikkeling van de samenwerking. Tegelijk betekent deze keuze ook dat gemeenten gezamenlijk verantwoordelijkheid dragen voor de organisatie en besluitvorming binnen de regeling. Financiën Aan dit besluit zijn geen directe nieuwe financiële gevolgen verbonden. Gemeenten werken al gezamenlijk aan de inkoop en organisatie van specialistische jeugdzorg en de bijbehorende kosten maken al onderdeel uit van de gemeentelijke begroting. De gemeenteraad houdt inzicht in de financiële ontwikkeling via de begroting en de jaarstukken van de GR. Participatie De gemeenteraad is eerder betrokken via de zienswijzeprocedure. Er is geen apart participatietraject met inwoners uitgevoerd, omdat het gaat om een wettelijke verplichting en een voortzetting van bestaande samenwerking.
Vervolg Na toestemming van de gemeenteraad kan het college de Gemeenschappelijke Regeling aangaan. Na besluitvorming door alle deelnemende colleges wordt de regeling bekendgemaakt en treedt deze in werking per 1 januari 2027. Parallel aan de besluitvorming werken de gemeenten in de regio samen aan de voorbereiding van de inwerkingtreding van de GR. Hiervoor is een regionale projectorganisatie ingericht die zorgt voor een zorgvuldige implementatie. In dit traject worden onder andere afspraken gemaakt over de uitvoering, financiële inrichting, governance en samenwerking met het Zorg Inkoop- en Informatieteam (ZIIT). Ook worden bestaande contracten voorbereid op overdracht naar de nieuwe organisatie. Het doel is dat het nieuwe openbaar lichaam per 1 januari 2027 gereed is om de taken goed uit te voeren. De gemeenteraad wordt waar nodig geïnformeerd over de voortgang van dit implementatietraject. Communicatie De gemeenteraad is eerder geïnformeerd over de over de Stand van zaken Gemeenschappelijke Regeling Jeugdregio West-Brabant West via de Raadsinformatiebrief van 17-06-2026 om als nieuwe gemeenteraad geïnformeerd te worden over het instellen van deze regeling. Na besluitvorming wordt het besluit gedeeld met de andere gemeenten en gepubliceerd via de gebruikelijke kanalen. Betrokken partners worden geïnformeerd via de regionale samenwerking.
Bijlagen 1 Gemeenschappelijke Regeling Jeugdregio West-Brabant West 2 Bijlage – Achtergrondinformatie GR Jeugdregio West-Brabant West Een ontwerpbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Het college van burgemeester en wethouders van Bergen op Zoom, De secretaris, mr. C.G. Jacobs De burgemeester, drs. M. Mulder MSc Raadsbesluit De raad van de gemeente Bergen op Zoom; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 30 juni 2026 met onderwerp Toestemming deelname Gemeenschappelijke Regeling Jeugdregio West -Brabant West; gelet op: • de Wet gemeenschappelijke regelingen; • de Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg; • de bestaande samenwerking tussen de gemeenten Bergen op Zoom, Etten -Leur, Halderberge, Moerdijk, Roosendaal, Rucphen, Steenbergen, Woensdrecht en Zundert; • de ontwerptekst van de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdregio West -Brabant West; BESLUIT: 1. Toestemming te verlenen aan het college van burgemeester en wethouders om de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdregio West-Brabant West aan te gaan. Aldus vastgesteld in de vergadering van 24-09-2026, De interim griffier, De voorzitter, C.G.M. Bus drs. M. Mulder MSc.