Technische vragen en antwoorden fractie GroenLinks/PVDA
Tekst van het document
Onderwerp: Concept Beleidsplan SHV 2025 - 2029, RMD25-0009 Vragensteller
Nr.
Vraag
Antwoord
GroenLinksPvdA
1
Wanneer wordt het definitieve plan aangeboden aan de raad?
Het definitieve voorstel staat nu op de planning voor raadsvergadering 28-05-2026.
GroenLinksPvdA
2.
U geeft aan dat het conceptplan is opgesteld in nauwe samenwerking met de ISD. Betekent dit ook dat het beleid straks in alle drie gemeenten hetzelfde is? Zo nee, op welke punten verschilt het?
De drie gemeenten hanteren hetzelfde beleid. Dit zorgt voor een gezamenlijke koers en efficiënte uitvoering. Wel verschillen de beleidsplannen op couleur locale. Deze verschillen uiten zich vnl. in de uitvoerende partners. Bergen op Zoom heeft bijvoorbeeld SchuldHulpMaatje, Humanitas en WijZijn als samenwerkingspartners, Steenbergen heeft WijZijn en de Vraagwijzer en Woensdrecht heeft BWI en WijZijn. Voor wat betreft vroegsignalering zijn er ook wat lokale verschillen. Bergen op Zoom werkt bijvoorbeeld met callcenter Certin en Steenbergen zet het Ernaartoe-team in.
GroenLinksPvdA
3.
Inkomensondersteuning en minimaregelingen vallen nu buiten de scoop van het stuk. Moeten we dit niet integraal bekijken en 1 geheel van maken?
Hoewel schulden en armoede in de praktijk nauw met elkaar verweven zijn, worden inkomensondersteuning en minimaregelingen niet volledig geïntegreerd in het schuldhulpverleningsplan. Dit heeft voornamelijk te maken met de wettelijke kaders: schuldhulpverlening valt onder de Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening (Wgs). Inkomensondersteuning en minimaregelingen vallen onder de Participatiewet. Beide wetten kennen eigen verplichtingen, doelstellingen en besluitvormingsprocessen. Daarnaast zou een volledig integrale samenvoeging een aanzienlijk complexere uitvoering vergen. Schuldhulpverlening richt zich primair op het voorkomen en oplossen van schulden, terwijl het minimabeleid gericht is op het bieden van inkomensondersteuning en het verzachten van armoede. Deze wettelijke scheiding betekent echter niet dat er geen samenhang is. Integendeel: 1. Beleidsmatige koppeling: het beleidsplan benadrukt de noodzakelijke koppeling tussen schuldhulpverlening en armoedebeleid.
Vragensteller
Nr.
Vraag
Antwoord 2. Praktische afstemming: in de uitvoering zorgen we voor een integrale benadering: - Bij de intake wordt altijd een brede inventarisatie gemaakt van alle leefgebieden, inclusief het inkomen. - Dit waarborgt dat inwoners niet ‘tussen wal en schip vallen’ en dat alle relevante ondersteuning in beeld komt. 3. Toelichting: In hoofdstuk 6 van het beleidsplan wordt toegelicht op welke wijze ons schuldhulpverleningsbeleid is ingebed in een bredere, integrale aanpak gericht op het verzachten van armoede en het vergroten van de financiële bestaanszekerheid. Op deze manier wordt, ondanks de gescheiden wetgeving, toch een integrale en gecoördineerde aanpak in de uitvoering gewaarborgd.
GroenLinksPvdA
4.
Waaruit blijkt dat vooral jongeren, zelfstandige ondernemers en laaggeletterden extra ondersteuning nodig hebben? Wij denken ook aan de grote groep ouderen waar 1 partner overlijd of naar het verzorgingstehuis moet. Hebben we zicht op cijfers/data?
Bij het opstellen van dit beleidsplan is bewust gekozen om geen harde afbakening van risicogroepen te maken. Dit principe is leidend, omdat financiële problemen iedereen kunnen treffen, ongeacht leeftijd, gezinssituatie of beroep (denk aan jongeren, ouderen, gezinnen, werkenden en ondernemers). Het beleid is dan ook breed toegankelijk voor alle inwoners. Tegelijkertijd is het cruciaal om enkele groepen te benoemen waar in de praktijk extra risico’s of specifieke signalen zichtbaar zijn. De aandacht voor deze groepen is gebaseerd op: • Ervaringen uit de vorige beleidsperiode. • Signalen van schuldhulpverleners en samenwerkingspartners. • Landelijke trends (via onder meer de NVVK en SZW). Deze analyse heeft geleid tot de volgende groepen met verhoogd risico: • Jongeren: Zij lopen risico door de populariteit van "koop nu, betaal later"-diensten en online gokken. BKR stelt op basis van uitspraken van schuldhulpverleners dat bijna alle jongeren die worden ondersteund door schuldhulpverlening, kampen met schulden via achteraf betaalplatforms. W.b. online gokken blijkt uit
Vragensteller
Nr.
Vraag
Antwoord cijfers van WNL/Trimbos-instituut dat ca. 1 op de 15 scholieren (oftewel 6,7%) online gokt voor geld, ondanks het wettelijke verbod voor minderjarigen. 17% van de 18- t/m 24-jarigen gokt weleens online (dit is een relatieve oververtegenwoordiging in de gokmarkt). • Ondernemers: De hulpvraag vanuit deze groep is significant gegroeid: van 4 trajecten in 2022 naar 10 in 2024, en nu al 16 aanvragen/trajecten voor 2025. Daarnaast zijn er bij Over Rood1 voor dit jaar ook al 24 aanmeldingen geweest van (ex) ondernemers. • Laaggeletterden: Zij ervaren vaak problemen met het begrijpen van complexe regelingen en het omgaan met de toegenomen digitalisering. Volgens het Dashboard Basisvaardigheden en CBS heeft 12% c.q. 6.200 inwoners van Bergen op Zoom in de leeftijd van 16-75 jaar beperkte basisvaardigheden (moeite met lezen, schrijven en/of rekenen). • Ouderen (verborgen armoede): Verborgen armoede komt veel voor bij ouderen met een laag (aanvullend) pensioen of na ingrijpende levensveranderingen, zoals het overlijden van een partner. Volgens het CBS is in 2025 23,1% van inwoners van Bergen op Zoom 65+. Dit is hoger dan het landelijk gemiddelde van 20,8% van de bevolking. Door bovenstaande groepen specifiek te benoemen, kunnen preventieve maatregelen en outreachend werk effectiever worden ingezet, zonder de universele toegankelijkheid van de hulp te beperken. NB.
Vanuit ons Programma Armoedeverzachting, wordt een Armoededashboard ontwikkeld dat inzicht biedt in data over armoede en schulden in Bergen op Zoom, zodat de gemeente beter
1 Over Rood begeleidt en ondersteunt ondernemers wanneer sprake is van onvoldoende inkomsten bij betalingsachterstanden, schulden, administratieve achterstanden, belasting(aangifte)achterstanden en
bedrijfsbeëindiging om financiële redenen.
Vragensteller
Nr.
Vraag
Antwoord datagedreven beslissingen kan nemen en het beleid meer op basis van cijfers gestuurd kan worden.
GroenLinksPvdA
5.
Hoe gaan we met welke info (speerpunt 2 = laagdrempelige toegang) de doelgroep laaggeletterden bereiken? Die komen in ieder geval niet in de bibliotheek.
We zetten actief in op vroegsignalering d.m.v. een versterkte samenwerking met sleutelfiguren en netwerkpartners om inwoners met financiële zorgen tijdig te bereiken. 1. Samenwerking met sleutelfiguren We zoeken de samenwerking intensief op met sleutelfiguren die een belangrijke positie innemen in het dagelijks leven van inwoners, waaronder huisartsen, scholen en werkgevers 2. Belangrijke netwerkpartners en vindplaatsen Daarnaast spelen bestaande netwerkpartners een cruciale rol in het bieden van laagdrempelige ondersteuning en hulp op maat: • Belangrijke partners zijn onder meer SchuldHulpMaatje, Humanitas en WijZijn. • We verbreden de vindplaatsen van inwoners. Niet alleen bibliotheken, maar ook sportverenigingen en wijkcentra worden voorzien van duidelijke informatie en materialen. 3. Communicatie en toegankelijkheid Om te verzekeren dat alle doelgroepen de informatie begrijpen, wordt de communicatie aangepast en geoptimaliseerd: • De communicatie wordt vormgegeven in eenvoudige en begrijpelijke taal (B1-niveau). • De informatie wordt ondersteund door visuele elementen om de toegankelijkheid voor laaggeletterden te maximaliseren. Op deze manier borgen we een brede en effectieve outreach in de gemeenschap.
GroenLinksPvdA
6.
Waarom staat er niks in het plan over dakloosheid?
Dakloosheid valt onder het beleidskader Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen en wordt daarom niet direct ondergebracht bij schuldhulpverlening. In de gemeente Bergen op Zoom is dit regionaal vastgelegd binnen de kaders van de Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning) en de afspraken met de opvanglocaties. Hoewel dit beleid gescheiden is, is er in de praktijk wel een sterke aansluiting via de brede intake: wanneer inwoners zich melden voor
Vragensteller
Nr.
Vraag
Antwoord financiële hulp en er blijkt ook woonproblematiek (of dreigende dakloosheid) te spelen, wordt dit direct meegenomen in de brede analyse. Vervolgens wordt de inwoner direct doorverwezen naar de juiste voorziening of specialistische hulp. Dit waarborgt dat de inwoner zowel geholpen wordt met schulden als met stabiele huisvesting.