CConstaterende datBergen op Zoom
Koppel je AI →
Document · Bestand

Stedenbouwkundig plan Waterfront, RVB25-0112

Raadsvergadering 5 maart 2026, gemeente Bergen op ZoomBij agendapunt: Stedenbouwkundig plan Waterfront (Spaensche Scharen Speeltuin)3.045 woorden

Open het Bestand bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

*RVB25-0112* RVB25-0112

Onderwerp Nummer voorstel Datum voorstel Portefeuillehouder(s) Contactpersoon Afdeling Contactpersoon Email Programmanummer en -naam

: Stedenbouwkundig plan Waterfront (Spaensche Scharen & Speeltuin) : RVB25-0112 : 20-1-2026 : Dhr. J.A.A. Pals : Dhr. R. Velstra : Ruimtelijke en Civiele projecten : r.velstra@bergenopzoom.nl : 4. Woon- en leefomgeving (fysiek domein)

Voorstel: 1. Het stedenbouwkundigplan voor focusproject Waterfront (locaties Spaensche Scharen & Speeltuin) vast te stellen

Type voorstel:   

Kaderstellend Controlerend Rest

Zijn in het voorstel één of meer van de volgende aspecten van toepassing? Ja

Nee

Zijn doelen en/of effecten beschreven

Financiële consequenties

Gevolgen voor de schuldenlast

Inspraakverordening van toepassing

Communicatieparagraaf: In oktober 2025 heeft de raad het IPVE Waterfront vastgesteld. Op basis van het IPVE is in de afgelopen periode een stedenbouwkundig plan uitgewerkt voor de locaties Spaensche Scharen en Speeltuin. Het stedenbouwkundig plan is vanuit een uitgebreide participatie met de gezamenlijke belangenvereniging Waterfront, hierna te noemen adviesorgaan, tot stand gekomen. • Participatiebijeenkomsten adviesorgaan (10 september, 12 november, 10 december en 8 januari) • Beeldvorming raad – 8 oktober 2025 • Inloopbijeenkomst omwonenden – 12 januari 2026

Met de vaststelling van het stedenbouwkundigplan voor de locatie Spaensche Scharen en de locatie Speeltuin ligt er een stedenbouwkundig kader waar binnen het project nader uitgewerkt kan gaan worden.

Samenvatting: Voor u ligt het stedenbouwkundig plan voor het focusproject Waterfront (locaties Spaensche Scharen en Speeltuin). Dit plan zet in op een duurzame en samenhangende ontwikkeling van het gebied en versterkt de relatie tussen de stad en het water. De bestaande groene en landschappelijke uitloper Kijk in de Pot vormt daarbij een belangrijke drager en verbindt de locaties met de stad. Met de realisatie van circa 600 woningen levert het focusproject Waterfront (locaties Spaensche Scharen en Speeltuin) een betekenisvolle bijdrage aan de woningbouwopgave. Tegelijkertijd wordt ingezet op ruimtelijke kwaliteit, toegankelijkheid en een aantrekkelijke leefomgeving. Daarmee ontstaat een uniek woongebied. Het stedenbouwkundigplan vormt het ruimtelijk/ stedenbouwkundig kader waar binnen de locaties Spaensche Scharen en Speeltuin nader uitgewerkt dienen te worden. Ook in dit proces heeft de gezamenlijke belangenvereniging Waterfront (adviesorgaan) een belangrijke bijdrage geleverd om tot een gebalanceerd en gedragen stedenbouwkundig plan te komen.

Bijlagen: (geef aan of een bijlage is bijgevoegd of ter inzage is gelegd; benoem en nummer deze bijlagen) Bijlage nr. Omschrijving 1 Stedenbouwkundigplan Waterfront d.d. 9 januari 2026 2 Advies adviesorgaan d.d. 14 januari 2026

Bijgevoegd/Ter inzage Bijgevoegd Bijgevoegd

Datum raadsvergadering

: 5-3-2026

Nummer

: RVB25-0112

Onderwerp

: Stedenbouwkundig plan Waterfront (Spaensche Scharen & Speeltuin)

Aan de gemeenteraad,

Voorstel 1. Het stedenbouwkundigplan voor focusproject Waterfront (locaties Spaensche Scharen & Speeltuin) vast te stellen.

Inleiding Voor u ligt het stedenbouwkundig plan voor het focusproject Waterfront (locaties Spaensche Scharen en Speeltuin). Zie bijlage 1. Dit plan zet in op een duurzame en samenhangende ontwikkeling van het gebied en versterkt de relatie tussen de stad en het water. De bestaande groene en landschappelijke uitloper Kijk in de Pot vormt daarbij een belangrijke drager en verbindt de locaties met de stad. Met de realisatie van circa 600 woningen levert het focusproject Waterfront (locaties Spaensche Scharen en Speeltuin) een betekenisvolle bijdrage aan de woningbouwopgave. Tegelijkertijd wordt ingezet op ruimtelijke kwaliteit, toegankelijkheid en een aantrekkelijke leefomgeving. Daarmee ontstaat een uniek woongebied. Dit stedenbouwkundig plan is uitgewerkt op basis van het IPVE en vormt het ruimtelijk/ stedenbouwkundig kader voor de nadere uitwerking van het project. Doorlopen proces • Er zijn diverse participatiebijeenkomsten (10 september, 12 november en 10 december en 8 januari) met de gezamenlijke belangenverenigingen Waterfront (adviesorgaan) geweest. Zij hebben vanuit hun adviserende rol een advies uitgebracht op het stedenbouwkundig plan. Zie bijlage 2 bij dit raadsvoorstel. • Op 8 oktober heeft de beeldvormende avond met de raad heeft plaats gevonden.

• Op 12 januari 2026 is een inloopbijeenkomst voor de inwoners georganiseerd om hen te informeren over het stedenbouwkundigplan. • Het concept stedenbouwkundig plan is besproken met Stadlander en tanteLouise. Dit proces heeft geleid tot een gebalanceerd stedenbouwkundig plan, wat enerzijds past binnen de kaders van het IPVE en anderzijds ook rekening houdt met de ingebrachte punten van het adviesorgaan.

Beoogd maatschappelijk effect/doelstelling

De ontwikkeling van het focus project Waterfront (locaties Spaensche Scharen en Speeltuin) biedt kansen om de verbinding tussen de stad en het water verder te versterken via de al aanwezige groene/ landschappelijke

*RVB25-0112* RVB25-0112

uitloper (Kijk in de Pot). Daarnaast levert het focus project met circa 600 woningen een belangrijke bijdrage aan de woningbouwopgave.

Uitwerking voorstel Het stedenbouwkundig plan, zie bijlage 1, heeft aansluiting gezocht bij de al aanwezige landschappelijke verbinding tussen stad en water en biedt de mogelijkheid om de groene uitloper (Kijk in de pot) naar het Waterfront verder te versterken en te verbinden. Toelichting ontwerpprincipes: De al aanwezige groene structuren vormen de basis van het plan. Hier binnen zijn diverse woonclusters met parkeervoorziening geplaatst, waarbij handig gebruik is gemaakt van de al aanwezige hoogte verschillen in het landschap. Doordat de parkeerdekken groen en toegankelijk zijn gemaakt, maken deze ook onderdeel uit van de omliggende landschappelijke structuur. In het plan zijn naast de private tuinen ook collectieve binnentuinen gecreëerd. Verder is gewerkt met open bouwblokken om daarmee zoveel mogelijk zichtlijnen naar het omliggende landschap en water te houden. Voor wat betreft de wateropgave is ingezet op zowel buffering als retentie via daken en de openbare structuren. Er is gekozen voor vrije gebouwtypologieën dit zorgt voor variatie in bouwvormen en een levendig beeld. De locatie Speeltuin: Het is een op zichzelf staande locatie in de stad en vormt de overgang tussen de Brabantse Wal en de Binnenschelde.

Aan de rand van de locatie ligt een robuuste groenstructuur en een belangrijke watergang voor de afwatering van de stad, deze vormen een belangrijke kader voor het plan en blijven zoveel mogelijk behouden. • Programma: Het plan biedt ruimte aan ongeveer 150 woningen en voldoet aan de woningbouwverdeling 30-40-30. • Mobiliteit: De ontsluiting van het autoverkeer vindt plaatst via de Gertrudisboulevard. Het bewonersparkeren wordt opgelost in een gebouwde parkeervoorziening op maaiveld en voldoet aan de normen uit het recent vastgestelde parkeerbeleid. Het bezoekers parkeren kan plaatsvinden op de Boulevard, omdat daar voldoende overcapaciteit is. De gebouwde parkeervoorziening biedt ook ruimte voor het fietsparkeren. • Waterstrategie: Het water wordt gebufferd op zowel de daken als in de omliggende watergangen. • Bouwhoogte: Er zijn maximaal 6 bouwlagen toegestaan aan de zijde Markiezaatsweg en maximaal 4 bouwlagen aan de Boulevard. De parkeervoorziening ligt op maaiveld en maakt onderdeel uit van de hiervoor genoemde bouwlagen. Daarnaast dient vanaf 4 bouwlagen gebruik gemaakt te worden van zogenoemde setbacks. Noot: het IPVE gaf de ruimte om een hoogte-accent te maken van maximaal 12 bouwlagen. In de stedenbouwkundige uitwerking is dit uiteindelijk niet gedaan, omdat vanuit stedenbouwkundig oogpunt de

4

*RVB25-0112* RVB25-0112

bebouwing dan te fors wordt in relatie tot de Olof Palmebrug. Dit heeft ertoe geleid dat de bebouwing niet hoger is dan 6 bouwlagen. Het beoogde aantal woningen wordt dus ook zonder 12 bouwlagen gehaald. • •

Collectieve binnenruimte (parkeerdek): In het plan vormt het groene parkeerdek een semi-openbare collectieve groene binnenruimte. Hierbij is het mogelijk om als voetganger vanaf de Olof Palmebrug, door het plangebied naar de Boulevard te lopen. Beeldkwaliteit: De beeldkwaliteit vraagt om het gebruik van lichte (natuurlijke) materialen en groen.

De locatie Spaensche Scharen Deze locatie heeft een sterke relatie met het water. Het gebied is moerassig en groen. Ook de dijk is een bepalend element in het gebied. Er wordt aangetakt op de bestaande wegen en het rondje Binnenschelde. Het concept bestaat uit woonclusters met open bouwblokken en doorzichten naar water. Het plan heeft een autoluwe opzet met een doorwaadbaar landschap. Ook zijn een aantal bijzondere plekken opgenomen o.a. ruimte voor een paviljoen en een uitkijktoren. Ook is getracht het rondje Binnenschelde levendiger te maken langs het water. • Programma: Het plan biedt ruimte aan ongeveer 450 woningen en voldoet aan de woningbouwverdeling 30-40-30. • Mobiliteit: De ontsluiting van het autoverkeer vindt zoveel mogelijk plaats direct in de hoek van de Calandweg en Markiezaatsweg, zodat de Calandweg zo minimaal mogelijk wordt belast. Het bewoners- en bezoekersparkeren wordt opgelost in de (halfverdiepte) gebouwde parkeervoorzieningen en voldoet aan de normen uit het recent vastgestelde parkeerbeleid. De gebouwde parkeervoorziening biedt ook ruimte voor het fietsparkeren. • Waterstrategie: Het water wordt gebufferd op zowel de daken als via een structuur door de wijk. Dit dient nog nader uitgewerkt te worden en getoetst te worden op (financiële) haalbaarheid.

• Bouwhoogte: Er zijn maximaal 6 bouwlagen toegestaan aan de zijde Markiezaatsweg Er dient vanaf 5 bouwlagen gebruik gemaakt te worden van zogenoemde setbacks. • Collectieve binnenruimte (parkeerdek): In het plan vormt het groene parkeerdek een collectieve groene binnenruimte. • Beeldkwaliteit: De beeldkwaliteit vraagt om het gebruik van lichte (natuurlijke) materialen en groen.

5

*RVB25-0112* RVB25-0112

Herinrichting Calandweg Gezien de voorgenomen ontwikkeling van de locatie Spaensche Scharen is het ook noodzakelijk om de Calandweg her in te richten. In het stedenbouwkundig plan is hiervoor een schetsontwerp en dwarsprofiel opgenomen. Hierbij is rekening gehouden met een groenstrook gecombineerd met fiets- en voetgangersverbinding, autoverkeer en ook de opstelstroken voor de vrachtwagens van de kermisexploitanten. Vanuit de participatie met het adviesorgaan is nadrukkelijk afgesproken, dat vooral met de kermisexploitanten en bewoners van de Geertruidapolder de nadere uitwerking van het ontwerp en eventueel aanvullende maatregelen wordt opgepakt. De herinrichting van de Calandweg zal als separaat project worden uitgewerkt in de vervolgfase. Advies van het adviesorgaan Hieronder is een overzicht gegeven van het advies van het adviesorgaan op het stedenbouwkundig plan. In bijlage 2 is het volledige advies van het adviesorgaan bijgevoegd. Locatie Spaensche Scharen: Het adviesorgaan heeft een positieve waardering voor de uitwerking door het stedenbouwkundig bureau van het stedenbouwkundig plan op basis van het IPvE.

Deze waardering is gebaseerd op enkele voorbeelden: • De opzet en structuur van de wijk , een groen gebied zonder auto’s in het zicht • De aansluiting van de wijk op de oever van de Binnenschelde , een gebied met een levendige uitstraling • De integratie van het water in de wijk. Niettegenstaande de genoemde positieve waardering is, zoals vele malen uitgesproken, het bouwen van 450 woningen en de zeker voor Bergen op Zoom daaruit volgende hoge bebouwingsdichtheid, fysiek wel mogelijk, maar is dit aantal voor vele leden van het adviesorgaan niet wenselijk. Dit is de reden dat het adviesorgaan geen unaniem positief advies kan uitbrengen over deze voorgenomen stadsuitbreiding binnen dit deelgebied. Als voorstel, buiten het plangebied, wordt nog meegeven om het strand vanaf de Boulevard Noord door te trekken naar de opgenomen watertrappen in het stedenbouwkundige plan. Hierdoor ontstaat een natuurlijke koppeling, die nog meer recreatiemogelijkheden biedt voor bewoners en recreanten. Locatie Speeltuin: Ook hier heeft het adviesorgaan een positieve waardering voor de uitwerking in het stedenbouwkundig plan door bureau het stedenbouwkundig bureau op basis van het IPVE. Deze waardering is gebaseerd op enkele voorbeelden: • de inpassing van de parkeergarage op het perceel • de groene uitstraling van het plangebied op verschillende grondniveaus • het gebruik van het “dek”.

6

*RVB25-0112* RVB25-0112

Niettegenstaande deze positieve waardering wordt het aantal van 150 te bouwen woningen en de daaruit volgende, zeker voor Bergen op Zoom, zeer hoge bebouwingsdichtheid, zelfs hoger dan die bij Spaensche Scharen, door vele leden van het adviesorgaan fysiek niet voor mogelijk en voor wat betreft de uitstraling van de wijk onwenselijk gehouden. Dit zijn de redenen dat het adviesorgaan geen unaniem positief advies kan uitbrengen over deze voorgenomen stadsuitbreiding binnen dit deelgebied. Calandweg: Een mogelijk profiel met maatvoering is opgenomen in het plan , daarin ontbreekt de juiste positie van de opstelplaatsen voor vrachtwagens en auto’s en een sloot. De problemen van het rangeren met grote voertuigen, het parkeren en het sluipverkeer zijn meermaals aangegeven in diverse overlegvergaderingen. De omwonenden voorzien door de veel hogere verkeersdrukte grote problemen en meer onveilige situaties. Het is van groot belang dat op korte termijn in samenspraak met kermisexploitanten en bewoners van de Geertruidapolder over de definitieve invulling van de Calandweg wordt gesproken. Recente ontwikkelingen tanteLouise TanteLouise heeft zich recent bij ons gemeld met de vraag of een zorgconcept van circa 100 zorgeenheden en aantal ondersteunde ruimten geïntegreerd kan worden in de plannen voor de locatie Speeltuin.

In deze zorgeenheden zullen kwetsbare ouderen met een grote en complexe zorgvraag wonen. De ondersteunende ruimten betreffen onder andere een restaurant, waar ook ouderen uit de buurt terecht kunnen. De voorgestelde ontwikkeling op de locatie Speeltuin is mede van belang, omdat de bewoners van de tijdelijke huisvesting op het ABG terrein dan voor 2029 kunnen verhuizen. Hierna kunnen de plannen voor Plein 13 dan ook verwezenlijkt worden. Wij staan in beginsel positief tegenover dit voorstel. Aangezien het voorstel aansluit op de gestelde (zorg gerelateerde) kaders in het IPVE. Gezien de andere belangen in dit project, stellen wij wel de randvoorwaarde dat dit voorstel ruimtelijk/ stedenbouwkundig is in te passen binnen de contouren van dit stedenbouwkundig plan en het financieel resultaat van de grondexploitatie vergelijkbaar is met het scenario waarin alleen woningbouw (30-40-30) wordt gerealiseerd. Momenteel voeren wij samen met tanteLouise een nadere verkenning uit om te kunnen bepalen of dit voor zowel tanteLouise als ons haalbaar is. Ook woningcorporatie Stadlander is betrokken bij deze verkenning. Indien dit haalbaar blijkt te zijn dan kan dit ook bijdragen aan een versnelling van de realisatie van deze locatie om dat de realisatie/ afname van een groot deel van het vastgoed al gegarandeerd kan worden.

Consequenties van het voorstel Stedenbouwkundig/ ruimtelijk Met de vaststelling van dit stedenbouwkundig plan ligt er een stedenbouwkundig plan voor de locaties Spaensche Scharen en Speeltuin. Dit vormt een belangrijke ruimtelijk/ stedenbouwkundig kader waar binnen de

7

*RVB25-0112* RVB25-0112

nadere uitwerking van het project plaats dient te vinden. In deze nadere uitwerking zal het plan verder verfijnd en geoptimaliseerd worden. Indien sprake zou zijn van ingrijpende of structurele wijzigingen dan dient de gemeenteraad hier eerst een uitspraak over te doen of een besluit te nemen. Financieel Op basis van het stedenbouwkundig plan en alle beschikbare informatie is een financiële haalbaarheidsanalyse (HBA) opgesteld. Uit de HBA blijkt dat een sluitende grondexploitatie haalbaar is, waarbij de locatie Spaensche Scharen een negatief resultaat laat zien en de locatie Speeltuin een positief resultaat laat zien. Na vaststelling van het stedenbouwkundig plan zal ook de grondexploitatie nader worden uitgewerkt en ter besluitvorming worden voorgelegd aan de raad. Zoals bekend, is aan het project Waterfront (locaties Spaensche Scharen en Speeltuin) een WoKT1 (Woningbouw op Korte Termijn) rijkssubsidie gekoppeld van ongeveer € 3.400.000,- incl. BTW om een aantal infrastructurele knelpunten (o.a. kruising Markiezaatsweg/ Calandweg) op te lossen met als doel om de bouw van 600 woningen gekoppeld aan de locaties Spaensche Scharen en Speeltuin te versnellen. Het stedenbouwkundige plan voorziet in de benodigde aantallen en woningbouwverdeling.

Daarnaast is de eis opgenomen dat in 2027 gestart moet worden met de bouw van de eerste woningen en dient in 2030 gestart te worden met de bouw van de laatste woningen. Deze planning staat inmiddels onder druk. Hierover voeren wij periodiek overleg met het Rijk. Uit deze gesprekken komt naar voren, dat voor het behoud van de subsidie vooral vertraging door interne factoren moet worden voorkomen. Indien de vertraging ontstaat door externe factoren zoals stikstof en/ of bezwaren dan hoeft dit niet direct gevolgen te hebben voor de subsidie. Vervolg project – globale fasering Na vaststelling van het stedenbouwkundig plan zal in de eerste plaats gestart worden met de locatie Speeltuin. Hiervoor zal een separate planologische procedure en markttender worden voorbereid met als doel om hier zo snel mogelijk te kunnen starten met de realisatie. Voor wat betreft de locatie Spaensche Scharen wordt parallel ook zoveel mogelijk voorbereid (o.a. markttender, planologische procedure), waarbij de realisatie van de verschillende woonclusters in meerdere fasen zal worden uitgevoerd. De herinrichting van de Calandweg zal ook als separaat project verder worden opgepakt. Ook zal met woningbouwcorporatie Stadlander nader worden bepaald welke rol zij kunnen en willen vervullen in de realisatie en/of afname van de huurwoningen op beide locaties.

Vervolg participatie Voor de vervolgfase wordt een nieuwe participatie aanpak voorbereid en ingezet om tot de nadere uitwerking te komen van de locaties Spaensche Scharen en Speeltuin. Hierin wordt ook het adviesorgaan betrokken.

Duurzaamheid

In het IPvE zijn diverse duurzaamheidsaspecten opgenomen bovenop het al vastgestelde gemeentelijke beleidskader. In de nadere planuitwerking wordt hieraan getoetst. In het stedenbouwkundig plan zijn al klimaatadaptieve maatregelen voorzien door bijvoorbeeld veel groen toe te passen om oververhitting tegen te

8

*RVB25-0112* RVB25-0112

gaan en het hemelwatersysteem biedt de mogelijkheid om ook hemelwater te bufferen voor droge periodes. In de nadere uitwerking van het project wordt bekeken welke duurzaamheidsmaatregelen nog meer ingezet kunnen worden.

Risico paragraaf Geïdentificeerde risico’s Risico-onderdelen 1. Realiseren maatschappelijke effecten 2. Politiek-bestuurlijk en draagvlak 3. Imago gemeente 4. Algemene en externe omgeving 5. Veiligheid 6. Financiën 7. Juridisch 8. Planning 9. Kwaliteit uitvoering 10. Capaciteit organisatie en samenwerking partners

NvT

Laag X X X X X

Neutraal

Hoog

X X X X X

Beheersmaatregelen risico’s hoog 1.

2.

Risico Financiën

Planning

Effect Het (gedeeltelijk) terugbetalen van de WoKT 1 subsidie

Beheersmaatregel Het voorkomen van vertraging door interne factoren.

Het (gedeeltelijk) terugbetalen van de WoKT 1 subsidie

Parallel plannen en periodiek overleg voeren met het Rijk. Parallel plannen en periodiek overleg voeren met het Rijk.

Verantwoordelijke Projectleiding + bestuur

Projectleiding + bestuur

Alternatieven Het niet vaststellen van het stedenbouwkundig plan zou ertoe leiden dat er geen stedenbouwkundig/ ruimtelijk kader ligt voor de nadere uitwerking van het project. Dit leidt in ieder geval tot vertraging in het project, omdat zonder vastgesteld stedenbouwkundig/ ruimtelijk kader geen vervolg aan het project kan worden gegeven. Daarnaast heeft dit financiële consequenties voor het project zelf en de gekoppelde WoKT 1 subsidie komt daarmee nog zwaarder onder druk te staan. Hierbij weegt vertraging, die is ontstaan door interne factoren voor

9

*RVB25-0112* RVB25-0112

het Rijk zwaarder mee dan vertraging door externe factoren. Zie ook de toelichting onder financieel en in de risico paragraaf. Een ontwerpbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Het college van burgemeester en wethouders van Bergen op Zoom, De secretaris,

De burgemeester,

mr. C.G. Jacobs

drs. M. Mulder MSc.

10

*RVB25-0112* RVB25-0112

De raad van de gemeente Bergen op Zoom; gezien het voorstel van het college van 20 januari 2026, nr. RVB25-0112;

BESLUIT: 1. Het stedenbouwkundigplan voor focusproject Waterfront (locaties Spaensche Scharen & Speeltuin) vast te stellen.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 5 maart 2026 De griffier,

De voorzitter,

drs. E.P.M. van der Meer

drs. M. Mulder MSc.

11

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BergenOpZoomid=c55b1ace-6b9a-47e7-bffc-9b4f9b376da1