Sessie 1 Thema Beleidmakers (verslaglegging)
Tekst van het document
Verslaglegging stakeholdersbijeenkomsten
Welkom
POSITIONERING BOUW GEMEENTE JE EIGEN BERGEN OP ZOOM
STERKE MERK DAG 1 Deze bijeenkomst heeft met de ontwikkelaars van de pijlervisies de basis gelegd voor de themasessies Wonen, Werken en Vrije tijd.
s r e k a m s d i e l e B Sessie 1:
INTRODUCTIE
OVER DE VERSLAGLEGGING Deze verslaglegging is een platte registratie die gemaakt is vanuit de stakeholdersbijeenkomsten en bevat foto’s, quotes en uitkomsten die uit de sessies zijn gekomen. Deze hebben we door de presentatie heen verwerkt. Op dit moment van schrijven (13 mei 2025) zijn we een samenvatting aan het realiseren. Om de uitgebreide documentatie te vergemakkelijken hebben we de belangrijkste uitkomsten gemarkeerd met een roze balk. Deze registratie is gedaan door Brand Matters Creatives in opdracht van Eric Boselie.
2
I SAMEN BOUWEN WE BERGEN OP ZOOM
I
Sessie Ambtelijk betrokkenen
INTRODUCTIE
Doel van vandaag Kaders bepalen voor de positioneringsvisie, die we toetsen tijdens de stakeholdersessies
3
I SAMEN BOUWEN WE BERGEN OP ZOOM
I
Sessie Ambtelijk betrokkenen
Programma 1. Trends en relevantie
4. Doelgroepen
2. Positionering
5. What’s next
3. Voer voor visie 4
I I GEMEENTE VAN DE TOEKOMST I SessieI Ambtelijk betrokkenen
01
TRENDS & RELEVANTIE
TRENDS EN RELEVANTIE
Draagvlak voor verandering in Bergen op Zoom De veranderende wereld vraagt om flexibiliteit Trends en ontwikkelingen als voedingsbodem voor nieuwe positionering
6
I I GEMEENTE VAN DE TOEKOMST I SessieI Ambtelijk betrokkenen
TRENDS EN RELEVANTIE
Draagvlak voor verandering in Bergen op Zoom Oefening 1 I Individueel
Schrijf op post-its welke trends en maatschappelijke ontwikkelingen je ziet
binnen de gemeente. Waar zie je verandering?
2 I In groepjes
Bespreek jullie inzichten en kies samen de drie belangrijkste ontwikkelingen.
Beschrijf waarom deze belangrijk zijn voor de ontwikkeling van Bergen op Zoom.
Welk risico loopt de gemeente als er niet op wordt geanticipeerd?
3 I Presentatie
Deel jullie keuzes met de groep en leg uit waarom deze ontwikkelingen belangrijk zijn.
7
I I GEMEENTE VAN DE TOEKOMST I SessieI Ambtelijk betrokkenen
TRENDS EN RELEVANTIE
Draagvlak voor verandering in Bergen op Zoom Voorbeelden van maatschappelijke ontwikkelingen: Jongeren trekken weg naar grote steden, waardoor de bevolkingsopbouw verandert. Toename van leegstand in de binnenstad en veranderend winkelgedrag. Sterkere individualisering en groeiende polarisatie in de samenleving.
8
I I GEMEENTE VAN DE TOEKOMST I SessieI Ambtelijk betrokkenen
9
I GEMEENTE VAN DE TOEKOMST I Sessie Ambtelijk betrokkenen
10 I I GEMEENTE VAN DE TOEKOMST I SessieI Ambtelijk betrokkenen
Trends & positionering (1 van 2) 1. Demografische samensmelting / aanbod voorzieningen
3. Oog voor positieve gezondheid
•
•
Er is sprake van verandering in de bevolkingssamenstelling: van een klassieke kerstboomvorm naar een omgekeerde, en uiteindelijk een rechte vorm.
•
Mismatch is tussen demografie en voorzieningen: de demografische samenstelling versus voorzieningen.
•
Er is een groeiende bewustwording rondom mentale gezondheid, mede versterkt door de impact van COVID op jongeren.
•
Het stigma op mentale hulp is verminderd
•
De gemeente wordt hierin gezien als een partij die een actieve rol zou moeten pakken.
De stad heeft een behoudende mentaliteit waar experimenteren lastig is.
•
Jongeren weten zelf vaak niet wat ze willen, wat het moeilijk maakt om beleid of strategieën af te stemmen.
2. Het harnas van Bergen op Zoom (beklemt de toekomst) •
Bergen op Zoom is een vestingsstad waarvan het Harnas als metafoor verwijst naar het vasthouden van oude structuren en een terughoudende houding ten opzichte van verandering.
•
Veranderingen worden moeilijk gemaakt door bureaucratie én cultuur.
11
I GEMEENTE VAN DE TOEKOMST I Sessie Ambtelijk betrokkenen
4. De stille stad •
De stad wordt stiller doordat steeds meer winkels verdwijnen, mensen vaker online shoppen.
•
Er weinig promotie is over wat Bergen op Zoom te bieden heeft. Dit leidt tot een dalend bezoek aan de binnenstad en een minder levendig centrum.
Trends & positionering (2 van 2) 5. Duurzame economische weerbaarheid • •
•
gebouwd worden, sluiten soms niet aan op de behoefte
duurzame, innovatieve economie nodig.
van de samenleving van morgen. Ouderen blijven lang in
Economische weerbaarheid hangt samen met demografie,
hun woningen, vanwege weinig passende alternatieven.
Er is een oproep tot meer samenhang tussen erfgoed,
7. Kabouter vs kleine reus
economische ontwikkeling en vrijetijdsbesteding.
•
met een dorpse geest? Dit spanningsveld belemmert duidelijke
een USP die beter benut kan worden.
keuzes en ontwikkeling.
Het spoor dat door de stad loopt wordt genoemd als een scheidslijn of knelpunt.
•
Is Bergen op Zoom een dorp met stadse trekjes, of een stad
Bergen op Zoom wordt genoemd als het Kleine Antwerpen,
6. Woningopgaaf •
Mismatch tussen vraag en aanbod. De woningen die wél
De stad is uit de shit en nu stabiel, maar om te groeien is
voorzieningen en beleving. •
•
Er is een spanningsveld tussen historisch behoud en verdozing (verstedelijking/nieuwbouw)
12 I GEMEENTE VAN DE TOEKOMST I Sessie Ambtelijk betrokkenen
02
POSITIONERING
POSITIONERING
HUIDIGE POSITIONERING BERGEN OP ZOOM
HUIDIGE POSITIONERING
Waar staat Bergen op Zoom nu om bekend Waar staat de gemeente Bergen op Zoom om bekend - vanuit het oog van de samenleving? Wat werkt er goed aan de huidige positionering en voor wie? Waar zijn jullie echt trots op, wat nu volledig wordt onderbelicht? Wat wordt nu ontzettend OVERbelicht? Welke rol speelt De Brabantse Wal in het geheel?
16
I GEMEENTE VAN DE TOEKOMST I Sessie Ambtelijk betrokkenen
Waar staat gemeente Bergen op Zoom om bekend? Bergen op Zoom - Nu •
Muziekcultuur en vastenavend zijn belangrijke culturele elementen
•
Sterke carnavalscultuur waar kostuums en cultuur een
•
De binnenstad bewoner wordt genoemd als een soort elite, terwijl de rest meer volks of traditioneel wordt gezien.
•
Bergen op Zoom wordt ook wel “de stad van mijn tante” genoemd – dat ouderwets of saai kan worden ervaren.
belangrijke rol spelen •
De sfeer is als gemoedelijk en eigenzinnig
•
Handelsstad, tabak, krabben, Groffen koeken
Verandering en toekomst
•
Rijke natuurlijke omgeving
•
Bergen op Zoom staat aan de vooravond van verandering.
•
Er is een huidige positionering die voor velen nog werkt, maar er is ook ruimte voor doorontwikkeling.
Cultuur •
Conservatieven, behouden(d), binnenstad elite
•
De blauwe maffia, rijke tradities
•
Tradities en rituelen worden als kernonderdelen van het DNA gezien, maar hoeven niet in beton gegoten te zijn – ze mogen mee evolueren met de tijd.
Imago •
Eigenwijs, conservatief en volkscultuur.
•
Door Roosendaal wordt er over een soort arrogantie of verhevenheid gesproken met betrekking tot Bergen op Zoom.
17
I GEMEENTE VAN DE TOEKOMST I Sessie Ambtelijk betrokkenen
•
Kans: relatie gemeente & creatieve industrie
POSITIONERING
INTRODUCTIE THEMA’S:
WERKEN, WONEN & VRIJE TIJD
INTRODUCTIE THEMA’S
Wonen I Werken I Vrije tijd Bergen op Zoom: De gemeente waar je wil wonen! Wonen gaat niet alleen over huizen, maar om alles wat de buurt levendig en prettig maakt. Het draait om de kleine en grote dingen die de sfeer bepalen en het jouw thuis maken. •
Het bourgondische restaurantje met een zonnig terras
•
De groene wandelroutes
•
Buurtinitiatieven
•
De gezamenlijke moestuin
•
Veilige en verbonden wijk
19
I I GEMEENTE VAN DE TOEKOMST I SessieI Ambtelijk betrokkenen
INTRODUCTIE THEMA’S
Wonen I Werken I Vrije tijd Bergen op Zoom: Waar ondernemingen en onderwijsinstellingen zich willen vestigen. We bepalen hoe we als regio bekend willen staan op het gebied van werken en leren. Welke sectoren passen bij ons en welke bedrijven en/of scholen willen we aantrekken om bij te dragen aan de nieuwe positionering? We brengen in kaart welke kansen er liggen en hoe we Bergen op Zoom kunnen neerzetten als een toekomstbestendige gemeente.
20 I I GEMEENTE VAN DE TOEKOMST I SessieI Ambtelijk betrokkenen
INTRODUCTIE THEMA’S
Wonen I Werken I Vrije tijd Bergen op Zoom: De BeLeefstad! Dé stad waar je je vrije tijd optimaal beleeft! Maar wat maakt de stad zo aantrekkelijk dat mensen hier speciaal naartoe trekken om te ontspannen, ontdekken en genieten? Vrije tijd omvat alles wat mensen doen tijdens hun vrije dagen, weekenden en vakanties. Van dagtripjes en culturele evenementen tot watersport, boswandelingen en festivals. Waar liggen kansen om de gemeente nóg aantrekkelijker te maken?
21 I I GEMEENTE VAN DE TOEKOMST I SessieI Ambtelijk betrokkenen
INTRODUCTIE THEMA’S
Thema werkgroepen sessiegr oepen
WERKEN , WONEN OF VRIJE TI JD
Met welke groep heb jij de meeste affiniteit? Wonen I Werkgroep 1 Werken
I Werkgroep 2
Vrije tijd
I Werkgroep 3
22 I I GEMEENTE VAN DE TOEKOMST I SessieI Ambtelijk betrokkenen
POSITIONERING
TOEKOMSTBEELD (2035)
TOEKOMSTBEELD (2035)
De gemeente van 2035 wat houdt dat in? Oefening deel 1 1 I
I Kernwoorden
Schrijf in 5 min zo veel mogelijk kernwoorden op:
Welke woorden zijn belangrijk voor de nieuwe positionering in jouw thema? Hoe staat Bergen op Zoom bekend in 2035? 2 I
Kies de 7 belangrijkste kernwoorden met je themagroep.
24 I I GEMEENTE VAN DE TOEKOMST I SessieI Ambtelijk betrokkenen
sessiegr oepen
WERKEN , WONEN OF VRIJE TI JD
TOEKOMSTBEELD BERGEN OP ZOOM
De gemeente van 2035 wat houdt dat in? Oefening deel 2
I Moodboard kernwoorden
1 I Kies passende beelden die de kernwoorden ondersteunen 2 I Presenteer: De ideale situatie op het gebied van wonen/werken/vrije tijd! 3 I Feedback & vragen van de groep
25 I I GEMEENTE VAN DE TOEKOMST I SessieI Ambtelijk betrokkenen
sessiegr oepen
WERKEN , WONEN OF VRIJE TI JD
Werkgroep Werken: Bart, Liese-lotte en Nathalie
26 I GEMEENTE VAN DE TOEKOMST I Sessie Ambtelijk betrokkenen
Werkgroep Werken: Bart, Liese-lotte en Nathalie
27 I GEMEENTE VAN DE TOEKOMST I Sessie Ambtelijk betrokkenen
Toekomstbeeld ‘Werken’ 1.
Ondernemersvrijheid & Regelgeving
containervervoer. Duurzaamheid en mobiliteit zijn cruciale
Meer vrijheid in wonen en ondernemen. Ondernemers lopen nu vaak
USP’s en kansen: bijvoorbeeld het stimuleren van vrachtvervoer
tegen de muur van regelgeving aan, vooral in de binnenstad. De
over water.
economische diversiteit wordt belemmert doordat er een beperking op vrijheid voor o.a. horeca.
5.
Afhankelijkheid van de “Big Five” bedrijven Er is behoefte aan economische diversificatie. De regio is nu te sterk
2.
Onderwijs & Arbeidsmarkt
afhankelijk van vijf grote industriële bedrijven.
Meer samenwerking tussen bedrijven en onderwijsinstellingen,
Er wordt gewaarschuwd dat het vertrek van één van deze bedrijven
bijvoorbeeld door praktijkleren binnen bedrijven te stimuleren.
een economische crisis kan veroorzaken.
Het onderwijs en de arbeidsmarkt kunnen beter op elkaar aansluiten. Er is zorg over het verdwijnen van onderwijsinstellingen uit de stad,
6.
met name MBO en HBO.
Creatieve sector & Ondernemen Meer ondersteuning en zichtbaarheid voor de creatieve industrie en de creatieve initiatieven. De creatieve sector is een kracht van de
3.
Plant-Based Economy
stad, maar wordt onvoldoende benut.
Dit is het speerpunt in de economische ontwikkeling. Focus op groei en aantrekken van bedrijven in de regio
•
Er wordt gesproken over meer vrijheid in wonen en ondernemen.
die zich richten op plant-based materialen en duurzaamheid.
•
Er lijkt een overlap te zijn tussen visie op wonen en creatieve ondernemerschap.
4.
Haven & Logistiek De haven als enorme economische motor, met een grote groei in
28 I GEMEENTE VAN DE TOEKOMST I Sessie Ambtelijk betrokkenen
Statements toekomstbeeld ‘Werken’ 1.
Ruimte om te creëren
2.
Ruimte voor creatieve innovatie & experimenten
3.
De stad voor creatie & innovatie
4.
Lokaal opleiden
5.
Waar plant-based ontwikkelt & groeit
6.
Bergen op Zoom havenstad
7.
Vrijheid in ondernemen
8.
BOZ moedigt experimenteren aan
9.
Creativiteit samengesmolten met andere sectoren
29 I GEMEENTE VAN DE TOEKOMST I Sessie Ambtelijk betrokkenen
Werkgroep Wonen: Hanneke, Marius, Chris, Marloes en Sjakko
30 I I GEMEENTE VAN DE TOEKOMST I SessieI Ambtelijk betrokkenen
Werkgroep Wonen: Hanneke, Marius, Chris, Marloes en Sjakko
31
I I GEMEENTE VAN DE TOEKOMST I SessieI Ambtelijk betrokkenen
Toekomstbeeld ‘Wonen’ 1.
2.
Diverse woonvormen en concepten
4.
Levendigheid en sociale cohesie
Ruimte voor verschillende woonstijlen: van tiny houses en zelfbouw
Een bruisende stad met een divers aanbod aan cultuur, evenementen
tot historische woningen en alternatieve woonvormen. Mogelijkheden
en recreatie. Tradities en moderne initiatieven gaan hand in
voor gemengde wijken, waarin zowel sociale huur, koopwoningen als
hand (festivals, kunst en sociale ontmoetingen). Iedereen doet ertoe:
villa’s naast elkaar bestaan.
gemengde wijken stimuleren verbinding tussen bewoners.
Betaalbaarheid als kernwaarde
5.
Groene en duurzame omgeving
Wonen moet betaalbaar zijn voor alle doelgroepen: sociale huur,
Wonen in een bosrijke omgeving, met ruimte voor natuur en
vrije sector en koopwoningen. Bergen op Zoom biedt meer
buitenactiviteiten. Bewoners waarderen het groene karakter van
betaalbare woningen dan steden als Amsterdam, met betere prijs-
Bergen op Zoom en de mogelijkheden voor ontspanning in de natuur.
kwaliteitverhoudingen. 6. 3.
Een eerlijke stad voor iedereen
Leefbaarheid en veiligheid
Gelijke kansen voor alle bewoners, ongeacht woonvorm of sociale
Leefbaarheid gaat verder dan wonen: veilige straten, sociale cohesie
klasse. Een evenwichtige verdeling van welvaart in termen van geld,
en gemeenschappelijke activiteiten. Bereikbaarheid en een
ruimte en voorzieningen. Gemeentelijke inspanningen om eerlijk en
centrale ligging zijn essentieel, met goed openbaar vervoer en
inclusief wonen te faciliteren.
autovrije zones.
32 I GEMEENTE VAN DE TOEKOMST I Sessie Ambtelijk betrokkenen
Statements toekomstbeeld ‘Wonen’ 1.
Ruimte & plek met een ruim aanbod en verschillende woonconcepten
2.
Betaalbaarheid per woningtype, gemengde wijken voor iedereen
3.
In Bergen op Zoom is buiten dichtbij
4.
Natuurlijke ontmoeting
5.
Levendige & leefbare wijken
6.
In Bergen op Zoom kennen we elkaar nog
7.
Actief faciliteren van ontmoeting
8.
In Bergen op Zoom doet iedereen er toe en heeft iedereen eerlijke kansen
9.
Bergen op Zoom is een beleefstad
10.
Zorgzame buurt, aandacht & tijd voor de stad
11.
Oud & jong naast elkaar helpt elkaar verder
33 I GEMEENTE VAN DE TOEKOMST I Sessie Ambtelijk betrokkenen
Werkgroep Vrije tijd: Paul, Wendy, Carlijn en Maikel
34 I I GEMEENTE VAN DE TOEKOMST I SessieI Ambtelijk betrokkenen
Werkgroep Vrije tijd: Paul, Wendy, Carlijn en Maikel
35 I I GEMEENTE VAN DE TOEKOMST I SessieI Ambtelijk betrokkenen
Toekomstbeeld ‘Vrije tijd’ 1.
2.
3.
Visie op diversiteit en verbinding
4.
Beleefbare ervaringen en recreatie
Bergen op Zoom moet een plek zijn waar verschillende diverse
Bergen op Zoom heeft het potentieel om zich te profileren als
elementen samenkomen en elkaar versterken, net zoals een mozaïek.
een bestemming voor recreatie en vrije tijd, waarbij we mensen
Elk stuk draagt bij aan een groter geheel, waardoor we een unieke en
aantrekken door activiteiten zoals mountainbiken in de bossen en
levendige gemeenschap creëren.
andere unieke ervaringen.
Gastvrijheid en welkom voelen
5.
Herinneringstoerisme en historie
Gastvrijheid en het gevoel welkom te zijn, vormen de kern van Bergen
Bergen op Zoom’s rijke historie moet een centrale rol spelen in het
op Zoom’s identiteit. We willen dat iedereen, zowel bewoners als
toerisme. Door het vertellen van lokale verhalen willen we bezoekers
bezoekers, zich welkom en thuis voelt in de stad.
aantrekken en de identiteit van de stad versterken.
Evenementen en lokale betrokkenheid
6.
Evenementenportfolio en doelgroepen
Bergen op Zoom moet een stad zijn met een dynamisch en divers
Evenementen zijn teveel toegespitst op 1 doelgroep. We moeten
evenementenprogramma, waarbij de actieve gemeenschap betrokken
een gevarieerd portfolio van evenementen ontwikkelen, zodat we
is bij het creëren van evenementen die de verschillende groepen in de
verschillende doelgroepen kunnen aanspreken en tegelijkertijd de
stad aanspreken en zichtbaar maken.
brede gemeenschap kunnen betrekken.
36 I GEMEENTE VAN DE TOEKOMST I Sessie Ambtelijk betrokkenen
Statements toekomstbeeld ‘Vrije tijd’ 1.
Ruimte & plek met een ruim aanbod en verschillende woonconcepten
2.
Vrij Bergen op Zoom
3.
Waar herinneringen levend worden
4.
Veelzijdig beleven
5.
Bergen aan beleving
6.
Is een actief dynamische gemeenschap
7.
Portfolio van evenementen voor iedere (mozaïek) doelgroep
8.
Ademt, geeft rust, aangename zuurstof
9.
Unesco keurmerk
37 I GEMEENTE VAN DE TOEKOMST I Sessie Ambtelijk betrokkenen