CConstaterende datBergen op Zoom
Koppel je AI →
Document · PDF

Ruimtelijke onderbouwing Aldi De Zeeland behorende bij inspreekbijdrage mevrouw Slaats

Beeldvorming 8 juni 2023, gemeente Bergen op ZoomBij agendapunt: Inspreken door burgers en organisaties10.406 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Ruimtelijke onderbouwing Aldi De Zeeland .

2

Inhoudsopgave

Ruimtelijke onderbouwing

5

Hoofdstuk 1

Inleiding

7

1.1.

Aanleiding

1.2.

Leeswijzer

Hoofdstuk 2

Projectbeschrijving

2.1.

Huidige situatie

2.2.

Beoogde situatie

2.3.

Planologische afwijking

Hoofdstuk 3

Toets aan beleidskader

3.1.

Rijksbeleid

3.2.

Provinciaal beleid

3.3.

Regionaal beleid

3.4.

Gemeentelijk beleid

Hoofdstuk 4

Toets aan omgevingsaspecten

4.1.

Verkeer en parkeren

4.2.

Luchtkwaliteit

4.3.

Bodem

4.4.

Water

4.5.

Externe veiligheid

4.6.

Bedrijven- en milieuzonering

4.7.

Ecologie

4.8.

Archeologie

Hoofdstuk 5

Uitvoerbaarheid

5.1.

Maatschappelijke uitvoerbaarheid

5.2.

Economische uitvoerbaarheid

Bijlagen

9

13

21

35

37

Bijlage 1

Onderbouwing verplaatsing Aldi

39

Bijlage 2

Parkeer- en verkeersonderzoek

41

Bijlage 3

Bodemonderzoek

43

Bijlage 4

Saneringsonderzoek

45

Rho adviseurs voor leefruimte

3

Bijlage 5

Akoestisch onderzoek

47

Bijlage 6

Stikstofberekening

49

Rho adviseurs voor leefruimte

4

Rho adviseurs voor leefruimte

5

Ruimtelijke onderbouwing

Rho adviseurs voor leefruimte

6

Rho adviseurs voor leefruimte

7

Hoofdstuk 1

1.1.

Inleiding

Aanleiding

Aldi Roosendaal B.V. heeft momenteel twee supermarkten in Bergen op Zoom; in winkelcentrum Het Glacis en winkelcentrum De Gagel. Beide winkelcentra zijn op termijn niet levensvatbaar en behoeven transformatie. Aldi is op zoek gegaan naar alternatieve vestigingslocaties. Behoud van Aldi is belangrijk voor het supermarktaanbod in Bergen op Zoom. Voor de locatie aan de Holleweg (winkelcentrum De Gagel) is het voornemen de winkel te verplaatsen naar een nog beschikbare kavel aan de Burgemeester van de Laarstraat op de winkellocatie De Zeeland. Op basis van het bestemmingsplan 'De Zeeland' is in dit gebied één supermarkt toegestaan. In dit winkelgebied is al een Albert Heijn gevestigd, een tweede supermarkt is op basis het bestemmingsplan dus niet mogelijk. Om de ontwikkeling toch mogelijk te maken zal moeten worden afgeweken van het bestemmingsplan. Voorliggend rapport voorziet in een ruimtelijke onderbouwing waarin de ontwikkeling getoetst wordt aan de uitgangspunten van een goede ruimtelijke ordening.

1.2.

Leeswijzer

In hoofdstuk 2 wordt een beschrijving gegeven van het initiatief. Daarna zal in hoofdstuk 3 de beoogde ontwikkeling getoetst worden aan de relevante beleidskaders. Hoofdstuk 4 geeft de toetsing aan de wet- en regelgeving ten aanzien van de omgevingsaspecten weer. Ten slotte wordt in hoofdstuk 5 de maatschappelijke en economische uitvoerbaarheid besproken.

Rho adviseurs voor leefruimte

8

Rho adviseurs voor leefruimte

9

Hoofdstuk 2

2.1.

Projectbeschrijving

Huidige situatie

De projectlocatie bevindt zich in het boodschappengebied De Zeeland, ten zuidwesten van de binnenstad van Bergen op Zoom (figuur 2.1). De Zeeland grenst aan de Woonboulevard aan de Van Konijnenburgweg.

Figuur 2.1 Ligging projectgebied (ondergrond: Luchtfoto Kadaster, 2018; bewerking Rho) In het gebouw De Zeeland zijn onder andere een Albert Heijn-supermarkt en een Versmarkt ondergebracht. De Versmarkt bestaat uit een bakker, slager, kaaswinkel, en viswinkel. Daarnaast zijn een bloemenwinkel en slijterij aanwezig. Verder is er een Etos gevestigd. Op de eerste verdieping zijn Action en Scapino gesitueerd. In De Zeeland zijn ook een restaurant en een bowling aanwezig. Op het terrein rondom het gebouw De Zeeland zijn PDV/GDV-winkels gevestigd, zoals Praxis, Big Bazar, Leen Bakker en Jumper. Het plan is grotendeels gerealiseerd. In het gebied is momenteel nog één kavel onbebouwd (gebouw 8; wit omkaderd in figuur 2.1).

2.2.

Beoogde situatie

Aldi is voornemens om in het gebouw, dat overeenkomstig de op 1 juli 2013, nr. WO/2013/154, verleende omgevingsvergunning, kan worden gerealiseerd op de nog onbebouwde kavel (gebouw 8) in het winkelgebied De Zeeland een supermarkt te vestigen. De winkel zal een brutovloeroppervlak (bvo) van circa 1.548 m2 hebben. Het gebouw, waarin de winkel wordt ondergebracht, past in de stedenbouwkundige structuur van de overige gebouwen in het gebied De Zeeland (figuur 2.2. en 2.3).

Rho adviseurs voor leefruimte

10

Figuur 2.2 Inpassing beoogde Aldi-supermarkt (bron: Mies architectuur, 19-06-2013)

Figuur 2.3 Impressie sfeerbeeld beoogde Aldi-supermarkt (bron: Mies architectuur, 19-06-2013)

Rho adviseurs voor leefruimte

11

2.3.

Planologische afwijking

Ter plaatse van het projectgebied is het bestemmingsplan 'De Zeeland' vigerend (figuur 2.4). Dit bestemmingsplan is op 27 juni 2012 vastgesteld, en vanaf 19 september 2013 onherroepelijk. Binnen het projectgebied geldt de bestemming 'Gemengd'. De gronden binnen deze bestemming zijn bestemd voor voorzieningen voor cultuur en ontspanning, beheers- en dienstruimtes, maatschappelijke voorzieningen, grootschalige detailhandel, horecabedrijven, ambulante detailhandel, ontmoetings- en vergaderaccommodatie, sport en recreatie, en een supermarkt. Voor deze functies zijn ook verschillende specifieke gebruiksregels met onder andere oppervlaktebeperkingen opgenomen.

Figuur 2.4 Uitsnede bestemmingsplan 'De Zeeland' (bron: ruimtelijkeplannen.nl) Binnen de grenzen van het bestemmingsplan is ten hoogste één supermarkt toegestaan met een brutovloeroppervlak van ten minste 2.500 m2 en ten hoogste 3.000 m2. Momenteel is Albert Heijn gevestigd in De Zeeland. Een tweede supermarkt is dus niet toegestaan. De beoogde functiewijziging van het gebouw is dus niet mogelijk op basis van de regels uit het bestemmingsplan 'De Zeeland'. Om de ontwikkeling toch mogelijk te maken zal moeten worden afgeweken van het bestemmingsplan. Dit moet gedaan worden middels de zogenaamde buitenplanse afwijkings- of projectprocedure (conform art. 2.12. lid 1, sub a onder 3, Wabo).

Rho adviseurs voor leefruimte

12

Rho adviseurs voor leefruimte

13

Hoofdstuk 3

3.1.

Toets aan beleidskader

Rijksbeleid

3.1.1 Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (2012) Het kabinet heeft in de SVIR voor de periode tot 2028 3 rijksdoelen geformuleerd:  de concurrentiekracht vergroten door de ruimtelijk-economische structuur van Nederland te versterken. Dit betekent bijvoorbeeld een aantrekkelijk (internationaal) vestigingsklimaat;  de bereikbaarheid verbeteren;  zorgen voor een leefbare en veilige omgeving met unieke natuurlijke en cultuurhistorische waarden. Gezien de beperkte schaal van de ontwikkeling zijn deze, op landelijk niveau gestelde doelen, niet direct relevant. Het is wel zo dat de verplaatsing van de Aldi naar De Zeeland bijdraagt aan het bereiken van deze doelen. De ruimtelijk-economische structuur wordt versterkt en de bereikbaarheid van De Zeeland is beter dan die van de huidige Aldi-locatie. Een deel van de winkels c.a. van De Zeeland is gesitueerd in een cultuurhistorisch zeer waardevol gebouw. Met de komst van een tweede supermarkt naar het winkelcomplex wordt meer bezoek aan het cultuurhistorisch waardevolle gebouw en omgeving gegenereerd. Ook dát is gunstig, gelet op de landelijke doelstellingen ten aanzien van cultuurhistorische waarden.

3.1.2 Ladder voor duurzame verstedelijking De 'ladder voor duurzame verstedelijking' is in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) geïntroduceerd en vastgelegd als procesvereiste in het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Het Bro bepaalt dat voor onder meer bestemmingsplannen, die nieuwe stedelijke ontwikkelingen mogelijk maken, de treden van deze ladder doorlopen moeten worden. Het bevoegd gezag moet voldoen aan een motiveringsvereiste als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Of sprake is van een (nieuwe) stedelijke ontwikkeling, als hier bedoeld, wordt bepaald door de aard en omvang van de ontwikkeling in relatie tot de omgeving. Wanneer inderdaad sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling moet de behoefte aan die ontwikkeling aangetoond worden. De behoefte wordt bepaald binnen het ruimtelijk verzorgingsgebied van de detailhandelsontwikkeling. De voorkeursvolgorde van de ladder is dat nieuwe stedelijke ontwikkelingen binnen 'bestaand stedelijk gebied' worden gerealiseerd en niet buiten dit gebied. De beoogde ontwikkeling wordt niet aangemerkt als stedelijke ontwikkeling. Ter plaatse van de projectlocatie is op basis van het bestemmingsplan nu ook al detailhandel mogelijk. Er vindt geen uitbreiding van bebouwingsmogelijkheden plaats, maar uitsluitend uitbreiding van gebruiksmogelijkheden.

Hoewel een gedeeltelijke brancheverruiming plaatsvindt van de toelaatbaar gestelde branches in het bestemmingsplan, blijft het gebruik gericht op detailhandel. Dit is vergelijkbaar met de situatie die zich voordeed in Roermond (18 april 2019; ECLI:NL:RVS:2018:1297). Daar waren dezelfde omstandigheden aan de orde, die leidden tot de conclusie van de Afdeling bestuursrechtspraak, dat daar geen sprake was van een stedelijke ontwikkeling. Dit betekent, dat de onderhavige ontwikkeling, niet getoetst hoeft te worden aan de ladder voor duurzame verstedelijking.

Rho adviseurs voor leefruimte

14

Tegelijkertijd wordt geconstateerd dat met deze ontwikkeling wordt voorzien in een behoefte, die wordt gerealiseerd binnen het bestaand stedelijk gebied. Hierop wordt nader ingegaan in de rapportage Onderbouwing verplaatsing Aldi (25-09-2019; Rho adviseurs), zoals opgenomen in bijlage 1. In feite voldoet deze ontwikkeling, hoewel formeel niet vereist, ook aan de andere vereisten van de ladder voor duurzame verstedelijking.

3.2.

Provinciaal beleid

3.2.1 Brabantse Omgevingsvisie (2018) De basisopgave van de Brabantse Omgevingsvisie is: "Werken aan veiligheid, gezondheid en omgevingskwaliteit". Voor 2030 is het doel om voor alle aspecten te voldoen aan de wettelijke normen. Brabant heeft dan een aanvaardbare leefomgevingskwaliteit. Voor 2050 is het doel om een goede leefomgevingskwaliteit te hebben door op alle aspecten beter te presteren dan wettelijk als minimumniveau is bepaald. De vier hoofdopgaven zijn als volgt. 1. Werken aan de Brabantse energietransitie. 2. Werken aan een klimaatproof Brabant. 3. Werken aan de slimme netwerkstad. 4. Werken aan een concurrerende, duurzame economie. Elk van deze doelen is uitgewerkt in specifieke aandachtspunten, zoals voor de uitvoering. Voor de beoogde ontwikkeling kunnen de volgende aandachtspunten een rol spelen:  de provincie gaat uit van meervoudig en zorgvuldig ruimtegebruik. Door een integrale benadering wordt de claim op de schaarse ruimte zo beperkt mogelijk gehouden;  de provincie streeft naar een stedelijk netwerk dat de gezondheid en het leefklimaat van de Brabanders versterkt. Dat betekent dat de provincie aandacht heeft voor de milieukwaliteit en een aantrekkelijke en bereikbare groene omgeving en voorzieningenstructuur.

Nabijheid en menging van wonen, werken, voorzieningen, parken en natuur, draagt niet alleen bij aan gezondheid, maar nodigt ook uit tot sociale contacten en draagt daardoor bij aan de sociale cohesie binnen steden en dorpen;  de provincie zet in op het vergroten van nabijheid, als strategie om groei van de (auto)mobiliteit te beperken. Nabijheid en functiemenging van wonen, werken en voorzieningen dragen bij aan de ontwikkeling van nieuwe (en vernieuwing van) economische activiteiten.

3.2.2 Verordening Ruimte Noord-Brabant (2014, geconsolideerd januari 2019) Het beleid van de provincie is er op gericht om stedelijke ontwikkelingen te bundelen in stedelijke concentratiegebieden. Het doel daarvan is om voldoende draagvlak voor de steden als economische en culturele motor te creëren, en om het dichtslibben van het landelijk gebied tegen te gaan. Hoofdregel is, dat stedelijke ontwikkeling binnen het bestaand stedelijk gebied plaatsvindt. Alleen als daarvoor geen mogelijkheden bestaan, kan een stedelijke ontwikkeling buiten het bestaand stedelijk gebied plaatsvinden binnen de daarvoor in de verordening aangeduide zoekgebieden. Voor het optimaal benutten van het bestaand stedelijk gebied ligt het accent op inbreiden en herstructureren. Voor detailhandel is in de Verordening opgenomen dat een bestemmingsplan gelegen in bestaand stedelijk gebied kan voorzien in een ontwikkeling of een uitbreiding van een detailhandelslocatie, tenzij deze leidt tot een bovenregionale detailhandelslocatie. Hieronder wordt verstaan een locatie waarbij uit onderzoek blijkt dat ten minste 20% van de bezoekers afkomstig is buiten een straal van 35 kilometer of het te verwachten aantal bezoekers ten minste 2.500.000 per jaar bedraagt.

Rho adviseurs voor leefruimte

15

3.2.3 Relatie met planinitiatief Met het initiatief wordt invulling gegeven aan de beleidsdoelen uit de Omgevingsvisie. Een supermarkt op een winkellocatie zonder toekomstperspectief wordt ter plaatse gesaneerd, zodat die locatie beschikbaar komt voor herinvulling met een ter plaatse meer passende functie. De supermarkt wordt verplaatst naar een reeds bestaand gebied met winkelconcentratie en menging van functies. Het is een meervoudig ruimtegebruik, en verplaatsing leidt ook tot zorgvuldig ruimtegebruik, aangezien op de nieuwe locatie ruimte beschikbaar is. De Zeeland is een beter geoutilleerd winkelgebied, aantrekkelijker en veiliger bereikbaar voor bezoekers dan de huidige winkellocatie aan de Holleweg. Door het meervoudig ruimtegebruik, en de menging van functies, met toevoeging van een tweede supermarkt, wordt een bijdrage geleverd aan de beleidsmatig gewenste vernieuwing van economische activiteiten, die daar nu reeds plaats vinden. Met de verplaatsing en uitbreiding kan Aldi voorzien in een moderne harddiscountwinkel, die op deze locatie, op een duurzaam-economische manier kan functioneren en behouden kan blijven voor de inwoners van Bergen op Zoom. De voorzieningenstructuur blijft hiermee niet alleen intact, maar wordt zelfs versterkt. Ook voldoet de beoogde ontwikkeling aan de regels uit de Verordening ruimte.

De ontwikkeling vindt plaats in het bestaand stedelijk gebied. Er is geen sprake van een bovenregionale detailhandelslocatie. De ontwikkeling hoeft dus niet regionaal afgestemd te worden.

3.3.

Regionaal beleid

3.3.1 Detailhandelsvisie West-Brabant 2014-2020 (2014) Het hoofddoel van de regio West-Brabant is als volgt: "Het bijdragen aan het tot stand brengen van een evenwichtig en duurzaam detailhandelsapparaat in West-Brabant, waarbij rekening gehouden wordt met de aanwezige marktverhoudingen en ontwikkelingen, en er gestreefd wordt naar een maatschappelijk verantwoorde, samenhangende en op elk niveau van de voorzieningenhiërarchie gezonde winkelstructuur". In dit kader wil de regio bijdragen aan:  het in stand houden van een goede consumentenverzorging: de consument dient te beschikken over een in kwantitatief en kwalitatief opzicht zo compleet, gevarieerd en attractief mogelijk pakket aan winkels;  het scheppen van randvoorwaarden voor goed functionerende ondernemingen: het creëren van omstandigheden voor de huidige en toekomstige detailhandelsondernemers waarbij een rendabele exploitatie van de onderneming mogelijk is en perspectief voor de langere termijnen geboden wordt.

Toetsing op regionaal niveau vindt plaats wanneer het initiatief de volgende omvang te boven gaat en het vigerende bestemmingsplan het initiatief niet toelaat:  winkelprojecten in reguliere winkelcentra en perifere detailhandelslocaties met een bovenregionale verzorgingsfunctie: uitbreiding 10.000 m2 bvo;  winkelprojecten in reguliere winkelcentra en perifere detailhandelslocaties met een regionale verzorgingsfunctie: uitbreiding 5.000 m2 bvo;  winkelprojecten in reguliere winkelcentra en perifere detailhandelslocaties met een kernverzorgingsfunctie: uitbreiding 2.500 m2 bvo.

Rho adviseurs voor leefruimte

16

3.3.2 Relatie met planinitiatief Bergen op Zoom is in de regionale detailhandelsvisie aangemerkt als regionaal verzorgend centrum. Daarnaast is De Zeeland aangemerkt als perifere detailhandelslocatie. Aldi zal voornamelijk een verzorgingsfunctie hebben voor (het westelijk deel van) de kern Bergen op Zoom zelf. De regio WestBrabant streeft naar een goede consumentenverzorging. De instandhouding van het winkelaanbod van Aldi voor Bergen op Zoom, dat tegelijkertijd een kwalitatieve verbeterslag doormaakt, zorgt voor het behoud van een gevarieerd supermarktaanbod voor de inwoners van Bergen op Zoom, en daarmee voor het in stand houden van een goede consumentenverzorging. Aldi is de enige harddiscounter in Nederland, en dus een kwalitatieve aanvulling op het overige supermarktaanbod in Bergen op Zoom. De beoogde ontwikkeling blijft in omvang beneden de 2.500 m2 en hoeft dus niet regionaal afgestemd te worden. Bovendien is hier geen sprake van een uitbreiding van het winkelaanbod, daar waar in het gebouw, waarin de supermarkt gevestigd wordt, reeds een winkelfunctie is toegestaan.

3.4.

Gemeentelijk beleid

3.4.1 Structuurvisie Bergen op Zoom 2030 (geconsolideerd 2011) In de Structuurvisie Bergen op Zoom 2030 ligt de nadruk op een evenwicht tussen wonen, werken en recreëren en het invullen van de wens om 'kansen te pakken'. In de structuurvisie wordt het streefbeeld voor de toekomst geschetst. De positie van de gemeente in de regio wordt nader omschreven en er wordt een toekomstig streefbeeld geschetst. Gezamenlijk vormt het de ruimtelijke strategie van de gemeente voor de toekomst. Ten aanzien van voorzieningen wordt benoemd, dat gelet op de toegenomen aandacht voor funshoppen het verbreden van de winkelstructuur is gewenst, zowel met reguliere, als met grootschalige detailhandel. De woonboulevard langs de Van Konijnenburgweg wordt daartoe vergroot. Op basis van de structuurvisiekaart zijn beleidsuitgangspunten geformuleerd. Het projectgebied is aangeduid als grootschalige voorziening. Voor detailhandel wordt ingezet op het versterken van de woonboulevard langs de Van Konijnenburgweg door het toevoegen en opwaarderen van grootschalige detailhandel om funshoppen te faciliteren. Het herstructureringsproject rondom De Zeeland wordt hiertoe ingezet. Daarbij dienen de winkelfuncties in de binnenstad en de woonboulevard complementair aan elkaar te zijn, elkaar niet te beconcurreren maar juist te versterken.

3.4.2 Detailhandelsstructuurvisie Bergen op Zoom (2016) De gemeente Bergen op Zoom heeft in 2016 een detailhandelsstructuurvisie vastgesteld. Ten behoeve van deze structuurvisie heeft een analyse van het aanwezige aanbod plaatsgevonden en een korte enquête onder het burgerpanel van de gemeente Bergen op Zoom. In de visie is een beoordeling gegeven van de sterke en zwakke punten van de winkelgebieden, waarbij is aangegeven, welke een grote, en welke een kleine toekomstwaarde hebben. Er wordt een aantal algemene conclusies getrokken over de huidige boodschappenstructuur, en er wordt een aantal uitgangspunten benoemd voor de gewenste toekomstige boodschappenstructuur. Analyse  Het functioneren van meerdere supermarkten komt onder druk te staan indien ze komende jaren niet substantieel kunnen vergroten.  Koopcentrum Bergen, Pius Plaza, Noord, Zonneplein en Het Kompas: wijkverzorgend boodschappencentrum met één of twee supermarkten van moderne omvang als basis, afhankelijk van de omvang van het verzorgingsgebied, met aanvullend (semi-) dagelijks winkelaanbod.

Rho adviseurs voor leefruimte

17

Naar verwachting komen enkele van deze locaties (op termijn) in aanmerking voor transformatie doordat (het aanbod op) deze locaties niet meer aansluiten bij de wensen van consumenten of doordat een voldoende robuust verzorgingsgebied ontbreekt. Dit geldt met name voor De Gagel, Het Glacis, en voor voorzieningenstrips, zoals aan de Antwerpsestraat, die hun winkelfunctie in belangrijke mate reeds verloren hebben.

Gewenste structuur  Consumenten hebben steeds meer behoefte aan een compleet, eigentijds aanbod op één locatie (gemak, efficiëntie). Clustering in het boodschappenaanbod biedt kansen een divers aanbod te behouden. In de wijkwinkelstructuur zal gezocht moeten worden naar enige opschaling, zodat een nieuwe balans ontstaat, waarbij centra met een voldoende compleet boodschappenaanbod en andere wijkgerichte voorzieningen, op voldoende korte afstand van inwoners van de verschillende wijken aanwezig zijn.  Het winkelprogramma van een eigentijds boodschappencentrum bedraagt circa 4.000 m 2 wvo (twee supermarkten, verszaken en enkele overige boodschappenformules, zoals drogist, huishoudelijk en bloemist) en heeft een verzorgingsgebied van 10.000 à 15.000 consumenten (inwoners) nodig.  Door clustering van potenties op een beperkt aantal kansrijke locaties, blijven er kansen op behoud van een divers winkelaanbod (bundeling bezoekersstromen), wordt winkeliers een gezond ondernemersklimaat geboden, en worden marktpartijen gestimuleerd juist op deze locaties te (blijven) investeren.  Gemeente Bergen op Zoom kiest voor behoud en kwalitatieve versterking van de binnenstad als kooplocatie en sfeer- en belevingscentrum.

Daarnaast wordt gekozen voor een structuur met meerdere boodschappencentra, evenwichtig gespreid over de gemeente (balans tussen voldoende nabij, en voldoende kritische massa en draagvlak). Hierbij wordt zoveel mogelijk aansluiting gezocht bij de bestaande structuur.

3.4.3 Relatie met planinitiatief Onderzoek naar effecten van de verplaatsing en uitbreiding van de ALDI supermarkt In het onderzoek 'De Zeeland, onderbouwing verplaatsing ALDI Holleweg naar De Zeeland' (Rho adviseurs voor leefruimte, 18-11-2019 is uitvoerig onderzoek gedaan naar de effecten van deze verplaatsing. Dit onderzoek is als bijlage 1 bij deze onderbouwing opgenomen. De hoofdlijnen hiervan worden hierna weergegeven Beoordeling van de verplaatsing en uitbreiding van de Aldi-supermarkt naar De Zeeland Boodschappencentrum De Zeeland is een gewaardeerd en goed functionerend boodschappengebied in Bergen op Zoom. De Zeeland past in de gewenste detailhandelsstructuur zoals omschreven in de Detailhandelsstructuurvisie. Aldi wil de discountsupermarkt van het te saneren boodschappengebied De Gagel, verplaatsen naar De Zeeland. In de Detailhandelsstructuurvisie uit 2016 wordt transformatie van De Gagel naar een niet-winkelfunctie voorgestaan. Conclusies uit het onderzoek Volgens de bestemming op de beoogde locatie in het winkelgebied van De Zeeland (de bestemming 'Gemengd') is situering aldaar van de Aldi niet rechtstreeks mogelijk. Naar ons oordeel sluit het verlenen van medewerking aan deze ontwikkeling aan bij het gemeentelijk beleid, en de besluiten die het gemeentebestuur ten aanzien van ontwikkelingen voor De Zeeland heeft genomen.

Rho adviseurs voor leefruimte

18

Geen duurzame ontwrichting Aangetoond is, dat er geen sprake zal zijn van duurzame ontwrichting van de voorzieningenstructuur in Bergen op Zoom. Immers, het betreft een verplaatsing van een bestaande supermarkt, van een te transformeren locatie naar een goed functionerend boodschappengebied. De supermarkt breidt uit van 715 m ² bvo naar ca. 1.550 m ² bvo. Een uitbreiding van 835 m ² bvo, zijnde 668 m² wvo (wvo = 80% bvo). Aldi bezit het vastgoed bij De Gagel en is bereid om te garanderen, dat hier geen detailhandel meer terug komt bij verplaatsing. De kern Bergen op Zoom heeft een supermarktaanbod van 15.159 m² wvo (Locatus, 2019). De uitbreiding betreft dus 4%. Een dergelijke kleine uitbreiding kan nooit leiden tot duurzame ontwrichting. Zeker niet, omdat een ruime verdubbeling van de omvang van een bestaande supermarkt, niet persé leidt tot een ruime verdubbeling van de omzet. Beperkte uitbreiding oppervlakte supermarkt De Zeeland Binnen het bestemmingsplan De Zeeland is een Albert Heijn gevestigd van 1.983 m² wvo. Dit komt overeen met 1.983 / 80% = circa 2.500 m² bvo. Het bestemmingsplan maakt maximaal 3.000 m² bvo mogelijk. Wanneer dit wordt meegeteld betreft de uitbreiding van de mogelijkheden voor supermarkten bij de verplaatsing en uitbreiding van Aldi vanuit De Gagel slechts 835-500 = 335 m² bvo (= 268 m² wvo).

De Zeeland als onderdeel van de detailhandelsstructuur In het uitgevoerde onderzoek is uiteengezet, dat het gebied De Zeeland momenteel functioneert, zowel als buurt/wijkwinkelcentrum, als bovenlokaal boodschappengebied. De Zeeland vormt een onderdeel van de huidige, én van de gewenste detailhandels- én boodschappenstructuur van Bergen op Zoom. Positieve bijdrage voor de binnenstad De Zeeland trekt relatief veel (31%) bezoekers van buiten de kern Bergen op Zoom. Omdat gemiddeld 20% hiervan ook het centrum van Bergen op Zoom bezoekt, kan gesteld worden dat De Zeeland een positieve bijdrage levert aan het functioneren van het centrumgebied van Bergen op Zoom. De Zeeland biedt als enige ruimte voor een supermarkt en door sanering van De Gagel ontstaat ruimte De Zeeland is ook één van de twee locaties, waar nog mogelijkheden zijn om de supermarkten, die nu in te transformeren winkelgebieden liggen, naartoe te verplaatsen. In de andere boodschappencentra zijn ruimtelijk geen mogelijkheden. Op deze wijze draagt De Zeeland bij aan het realiseren van de gewenste boodschappenstructuur, waarbij De Gagel wordt getransformeerd, en het functioneren van het (toekomstige) Piusplein en van het Zonneplein, wordt ondersteund.

Verlenen van medewerking voldoet aan coherent en systematisch handelen Het gemeentebestuur van Bergen op Zoom heeft, na de vaststelling van de detailhandelsstructuurvisie, actief meegewerkt aan initiatieven buiten de wijkwinkelcentra én bij De Zeeland. Bij die medewerking zijn iedere keer de effecten voor andere gebieden in Bergen op Zoom in beeld gebracht en afgewogen. Steeds is tot het oordeel gekomen, dat de effecten op andere winkelgebieden aanvaardbaar waren, en dat de ontwikkeling per saldo een positief effect had op de attractiviteit en het functioneren van het voorzieningenaanbod in Bergen op Zoom.

Conclusies voor het verlenen van medewerking Het verlenen van medewerking aan het verplaatsen van de Aldi-winkel van de Holleweg naar De Zeeland is logisch, gelet op de positieve effecten voor de detailhandelsstructuur. Dit ligt ook in de lijn van het handelen van het gemeentebestuur ten aanzien van de ontwikkelingen van De Zeeland. Het is dus ook vanuit de wens en de noodzaak van het voeren van consistent beleid, en coherent en systematisch handelen, op basis van het evenredigheidscriterium van de Dienstenrichtlijn (artikel 15, derde lid, onder c), logisch, dat aan het voorliggende initiatief wordt meegewerkt.

Rho adviseurs voor leefruimte

19

Toetsing aan gemeentelijk beleid Het initiatief is mede op basis van het verrichte onderzoek getoetst aan het gemeentelijk beleid, zoals vastgelegd in de Detailhandelsstructuurvisie. De toetsing resulteert in de volgende bevindingen.  Door clustering van potenties op een beperkt aantal kansrijke locaties blijven er kansen op behoud van een divers winkelaanbod (bundeling bezoekersstromen), wordt winkeliers een gezond ondernemersklimaat geboden, en worden marktpartijen gestimuleerd juist op deze locaties te (blijven) investeren.  Het functioneren van meerdere supermarkten komt onder druk te staan, indien ze komende jaren niet substantieel kunnen vergroten.  Consumenten hebben steeds meer behoefte aan een compleet, eigentijds aanbod op één locatie (gemak, efficiëntie). Clustering in het boodschappenaanbod biedt kansen een divers aanbod te behouden.  Het winkelprogramma van een eigentijds boodschappencentrum bedraagt circa 4.000 m2 wvo (twee supermarkten, verszaken en enkele overige boodschappenformules, zoals drogist, huishoudelijk en bloemist) en heeft een verzorgingsgebied van 10.000 à 15.000 consumenten (inwoners) nodig.  De verplaatsing van Aldi van De Gagel naar De Zeeland maakt de gewenste transformatie van De Gagel mogelijk.  De verplaatsing ondersteunt het (toekomstig) functioneren van de winkelgebieden Piusplein en Zonneplein.

 Daarnaast leidt de verplaatsing niet tot substantiële ongewenste omzeteffecten in winkelgebieden die kwetsbaar zijn, of voor ongewenste effecten op het functioneren van - de Jumbo in - het centrum. De conclusie is, dat de verplaatsing van de Aldi naar boodschappengebied De Zeeland, past binnen het beleidskader. Het is derhalve verantwoord om medewerking aan dit initiatief te verlenen

Rho adviseurs voor leefruimte

20

Rho adviseurs voor leefruimte

21

Hoofdstuk 4

4.1.

Toets aan omgevingsaspecten

Verkeer en parkeren

Toetsingskader De Nota parkeernormering Bergen op Zoom (2015) en CROW-publicatie 381 'kencijfers parkeren en verkeersgeneratie' vormt het toetsingskader. In het kader van een goede ruimtelijke ordening is door Arcadis een parkeer- en verkeersonderzoek uitgevoerd (bijlage 2). In dit onderzoek zijn ook de overige op de locatie Zeeland nog leegstaande winkelpanden meegenomen. In het onderzoek wordt inzichtelijk gemaakt wat de te verwachten effecten zijn op het gebied van parkeren en verkeer van de invulling van de resterende kavels (inclusief de winkel van Aldi). Hierna worden de belangrijkste conclusies uit dit onderzoek weergegeven. Onderzoek parkeren De te verwachten parkeerbehoefte is met behulp van de Nota Parkeernormering Bergen op Zoom berekend (figuur 4.1). Deze Nota gaat uit van de kencijfers uit de CROW-kengetallen. Hierbij zijn voor de Zeeland de uitgangspunten 'matig stedelijk' en 'rest bebouwde kom' opgenomen. Voor de kavels die worden verhuurd als winkel is de CROW-typering 'winkelboulevard' aangehouden. Daarin wordt rekening gehouden met combinatiebezoek tussen verschillende winkels op de winkelboulevard. In de berekening is daarnaast rekening gehouden met een hoog en een laag scenario. Dit om rekening te houden met het feit dat het hier niet gaat om een nieuwe winkelboulevard, maar een uitbreiding van een al bestaande winkelboulevard.

Figuur 4.1 Uitgangspunten benodigde parkeerplaatsen nieuw te verhuren kavels

Rho adviseurs voor leefruimte

22

Uit figuur 4.1 blijkt dat in het hoge scenario de extra parkeerbehoefte op zaterdagmiddag 376 parkeerplaatsen en op een werkdagmiddag 21 parkeerplaatsen bedraagt. In het lage scenario is dit voor de zaterdagmiddag 105 en voor de werkdagmiddag 61 parkeerplaatsen. Om het effect van deze extra parkeerbehoefte in beeld te brengen is een parkeerdrukmeting uitgevoerd. Hierbij is op twee type dagen (zaterdagmiddag en een weekdagmiddag) de parkeerdruk gemeten. Uit het onderzoek kan geconcludeerd worden dat ook na verdere ontwikkeling van Aldi en de overige leegstaande locaties op het complex van De Zeeland en de meubelboulevard de parkeerdruk goed opgevangen kan worden met het huidige aantal parkeerplaatsen. In zowel het hoge als lage scenario is het parkeerterrein respectievelijk voor 67% en 46% gevuld. De restcapaciteit is te vinden in de 'uithoeken'. Onderzoek verkeersafwikkeling In het onderzoek naar de verkeersafwikkeling bij de Zeeland is gebruik gemaakt van zowel een berekening van de verkeersintensiteiten en kruispuntberekeningen. De verkeersgeneratie voor de realisatie van Aldi is berekend op basis van de kengetallen van het CROW. Uit het onderzoek blijkt dat Aldi een verkeersgeneratie oplevert van 342 mvt/etmaal (zie bijlage 2). De huidige verkeersstructuur kan deze verkeersgeneratie verwerken.

De kruispuntberekeningen laten zien dat de extra verkeersdruk goed kan worden opgevangen door de omliggende kruispunten (zie bijlage 2). Geconcludeerd wordt dat alle kruispunten het verkeer kunnen afwikkelen binnen de daarvoor gestelde kaders en randvoorwaarden. Er worden geen nieuwe knelpunten veroorzaakt, wel wordt een tweetal huidige knelpunten verzwaard. Dit betreft de opstelvakcapaciteiten van de kruispunten Markiezaatsweg - Van Konijnenburgweg, en de Markiezaatsweg – Calandweg. De kruispuntberekeningen laten zien dat de extra verkeersdruk goed kan worden opgevangen door de omliggende kruispunten (zie bijlage 2). Geconcludeerd wordt dat alle kruispunten het verkeer kunnen afwikkelen binnen de daarvoor gestelde kaders en randvoorwaarden. Er worden geen nieuwe knelpunten veroorzaakt. Overigens is het van belang hierbij op te merken, dat voor het gebouw waarin de supermarkt wordt ondergebracht, in 2013 omgevingsvergunning is verleend, met op de begane grond een vloeroppervlakte van 1.548 m2 voor detailhandel, en op de verdieping 1.008 m2 voor leisure. De huidige vergunningsaanvraag richt zich uitsluitend op de inrichting van de begane grond. De verkeersgeneratie op basis van de aangevraagde situatie, neemt af ten opzichte van de verkeersgeneratie, voortvloeiend uit de in 2013 vergunde situatie, nu er in de aanvrage geen sprake is van leisure op de verdieping.

4.2.

Luchtkwaliteit

Toetsingskader In het kader van een goede ruimtelijke ordening wordt bij het opstellen van een ruimtelijk plan, uit het oogpunt van de bescherming van de gezondheid van de mens, rekening gehouden met de luchtkwaliteit. Het toetsingskader voor luchtkwaliteit wordt gevormd door hoofdstuk 5, titel 5.2, van de Wet milieubeheer. De Wet milieubeheer bevat grenswaarden voor zwaveldioxide, stikstofdioxide en stikstofoxiden, fijn stof, lood, koolmonoxide en benzeen. Hierbij zijn in de ruimtelijke ordenings-praktijk langs wegen vooral de grenswaarden voor stikstofdioxide (jaargemiddelde) en fijn stof (jaar- en daggemiddelde) van belang. De grenswaarden van de laatstgenoemde stoffen zijn in onderstaande tabel weergegeven

Rho adviseurs voor leefruimte

23

Tabel 4.1 Grenswaarden maatgevende stoffen Wm Stof Toetsing van stikstofdioxide (NO2) jaargemiddelde concentratie fijn stof (PM10) jaargemiddelde concentratie 24-uurgemiddelde concentratie fijn stof (PM2,5) jaargemiddelde concentratie

Grenswaarde 40 µg/m3 max. 35 keer p.j. meer dan 50 µg/m3 40 µg/m3 25 µg/m3

Besluit niet in betekenende mate (nibm) Vanwege de beperkte gevolgen voor de luchtkwaliteit, zijn er situaties, die niet aan de grenswaarden hoeven te worden getoetst. Hierbij worden twee situaties onderscheiden:  een ontwikkeling heeft een effect van minder dan 3% toename van concentratie NO2 (stikstof dioxide) en PM10 (fijn stof) in de buitenlucht;  een ontwikkeling valt in een categorie die is vrijgesteld aan toetsing aan de grenswaarden; deze categorieën betreffen onder andere woningbouw met niet meer dan 1.500 woningen bij één ontsluitingsweg of kantoorlocaties met maximaal 100.000 m² bvo bij één ontsluitingsweg. Onderzoek en conclusie In het verkeersonderzoek (bijlage 2) is de verkeersgeneratie berekend op basis van zowel de CROWkencijfers voor een full-servicesupermarkt en een winkelboulevard. Voor de beoordeling ten aanzien van luchtkwaliteit zal worden uitgegaan van het hoogste scenario. In dat geval leidt de beoogde ontwikkeling leidt tot een gemiddelde verkeersgeneratie van 1.542 mvt/etmaal. Daarop zou nog de verkeersintensiteit in mindering gebracht kunnen worden, behorend bij de oorspronkelijke functie voor het vergunde gebouw. Thans is eerst beoordeeld of zelfs een toename zonder aftrek van de oorspronkelijke verkeersintensiteit aan de normering inzake luchtkwaliteit voldoet.

Met behulp van de nibm-tool is berekend dat een dergelijke verkeersgeneratie niet in betekenende mate bijdraagt aan de concentraties luchtverontreinigende stoffen (tabel 4.2). Daarnaast is, in het kader van een goede ruimtelijke ordening, een indicatie van de luchtkwaliteit ter plaatse van het plangebied gegeven. Dit is gedaan aan de hand van de NSL-monitoringstool 2018 (http://www.nslmonitoring.nl/viewer/) die bij het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit hoort. De dichtstbijzijnde maatgevende weg, betreft de ten noorden van het projectgebied gelegen Van Konijnenburgweg. Uit de NSL-monitoringstool blijkt, dat in 2017 de jaargemiddelde concentraties stikstofdioxide en fijn stof langs deze wegen, ruimschoots onder de grenswaarden lagen. Het aspect luchtkwaliteit staat de uitvoering van het project niet in de weg. Tabel 4.2 Berekening luchtkwaliteit

Rho adviseurs voor leefruimte

24

4.3.

Bodem

Toetsingskader Op grond van het Besluit ruimtelijke ordening dient in verband met de uitvoerbaarheid van een plan rekening gehouden te worden met de bodemgesteldheid in het plangebied. Bij functiewijzigingen dient te worden bekeken of de bodemkwaliteit voldoende is voor de beoogde functie en moet worden vastgesteld of er sprake is van een saneringsnoodzaak. In de Wet bodembescherming is bepaald dat indien de desbetreffende bodemkwaliteit niet voldoet aan de norm voor de beoogde functie, de grond zodanig dient te worden gesaneerd dat zij kan worden gebruikt door de desbetreffende functie (functiegericht saneren). Nieuwe bestemmingen dienen bij voorkeur op schone grond te worden gerealiseerd. Onderzoek en conclusie In het kader van de omgevingsvergunning voor de bouw van de nieuwe gebouwen, deel uitmakende van het winkelcomplex De Zeeland, is in 2013 door MILTOP BV een aanvullend bodemonderzoek uitgevoerd (bijlage 3). Hierin is geconcludeerd, dat de gronden rondom het gebouw De Zeeland, sterk verhoogde gehalten aan zware metalen en PAK's bevatten. Ook bevat de grond licht tot matig verstoorde gehalten aan zware metalen, minerale olie en PAK's. Uit het grondwateronderzoek is gebleken, dat alleen plaatselijk lichte overschrijdingen van de achtergrondwaarden gemeten zijn. Er is geen asbestverdacht materiaal aangetroffen.

Gelet op de herontwikkeling van het terrein is destijds geadviseerd het terrein voorafgaand aan de bouw te saneren. In de periode van juli 2013 tot en met mei 2014 is een bodemsanering uitgevoerd (bijlage 4). De grond was sterk verontreinigd met de zware metalen koper, lood en zink, en zeer incidenteel met olie en PAK. De hoeveelheid nog sterk verontreinigde grond werd geraamd op 10.400 m3. De sanering van het terrein De Zeeland, het Groffen-terrein en de hoek Escarp is integraal uitgevoerd. Het terrein is geschikt gemaakt voor de functie Industrie (Detailhandel en parkeerplaatsen). Daarbij is de grond herschikt, waarbij onder de gebouwen 6 en 8 de sterk verontreinigde grond is geconcentreerd en geïsoleerd met een betonvloer. Dieper onder gebouw 8 was sprake van een aaneengesloten laag verontreinigde grond. Deze is niet ontgraven. Wel is hierop sterk verontreinigde grond aangebracht. De projectlocatie betreft gebouw 8. Deze grond is bij de uitgevoerde sanering 'tijdelijk' afgedekt met een leeflaag. De betonvloer van het te realiseren gebouw 8, waarin de supermarkt zal worden gevestigd, zal ervoor zorgen, dat, op de wijze zoals verwoord in het goedgekeurde saneringsplan, de verontreinigde grond 'definitief' wordt geïsoleerd.

4.4.

Water

Watertoets en waterbeheer De initiatiefnemer dient in een vroeg stadium overleg te voeren met de waterbeheerder over een ruimtelijk planvoornemen. Hiermee wordt voorkomen dat ruimtelijke ontwikkelingen in strijd zijn met duurzaam waterbeheer. Het projectgebied ligt binnen het beheergebied van het waterschap Brabantse Delta, verantwoordelijk voor het waterkwantiteits- en waterkwaliteitsbeheer. Bij het tot stand komen van deze paragraaf wordt overleg gevoerd met de waterbeheerder. De opmerkingen van de waterbeheerder worden vervolgens verwerkt in deze waterparagraaf Beleid duurzaam stedelijk waterbeheer Op verschillende bestuursniveaus zijn de afgelopen jaren beleidsnota’s verschenen aangaande de waterhuishouding, allen met als doel een duurzaam waterbeheer (kwalitatief en kwantitatief). Deze paragraaf geeft een overzicht van de voor het projectgebied relevante nota's, waarbij het beleid van het waterschap nader wordt behandeld.

Rho adviseurs voor leefruimte

25

Europa:  Kaderrichtlijn Water (KRW). Nationaal:  Nationaal Waterplan (NW);  Nationaal Bestuursakkoord Water (NBW);  Waterwet. Provinciaal  Provinciaal Milieu- en Waterplan Waterschapsbeleid Het waterschap Brabantse Delta is verantwoordelijk voor het waterbeheer in de gemeente op basis van de volgende wettelijke kerntaken: het zuiveringsbeheer, watersysteembeheer, beheer van dijken en beheer van vaarwegen. Het watersysteembeheer - waaronder grondwater - heeft daarbij twee doelen: zowel de zorg voor gezond water als de zorg voor voldoende water van voldoende kwaliteit. Het beleid en de daarmee samenhangende doelen van het waterschap zijn opgenomen in het waterbeheerplan 2016-2021, wat tot stand is gekomen in samenspraak met de waterpartners. Zo zijn bijvoorbeeld relevante waterthema's gekoppeld aan de belangrijkste ruimtelijke ontwikkelingen in de regio. Daarnaast heeft het waterschap waar nodig nog toegespitst beleid en beleidsregels op de verschillende thema's/speerpunten uit het waterbeheersplan en heeft het waterschap een eigen verordening; De Keur en de legger. De Keur bevat gebods- en verbodsbepalingen met betrekking tot ingrepen die consequenties hebben voor de waterhuishouding en het waterbeheer. De legger geeft aan waar de waterstaatswerken liggen, aan welke afmetingen en eisen die moeten voldoen en wie onderhoudsplichtig is.

Veelal is voor deze ingrepen een watervergunning van het waterschap benodigd. De Keur is onder andere te raadplegen via de site van waterschap Brabantse Delta. Het waterschap hanteert bij nieuwe ontwikkelingen het principe van waterneutraal bouwen, waarbij gestreefd wordt naar het behoud of herstel van de 'natuurlijke' waterhuishoudkundige situatie. Vanwege dit principe wordt bij uitbreiding van verhard oppervlak voor de omgang met hemelwater uitgegaan van de voorkeursvolgorde infiltreren, bergen, afvoeren. De technische eisen en uitgangspunten voor het ontwerp van watersystemen zijn opgenomen in de 'beleidsregel Afvoer hemelwater door toename en afkoppelen van verhard oppervlak, en de hydrologische uitgangspunten bij de keurregels voor afvoeren van hemelwater'. Gemeentelijk beleid De gemeente Bergen op Zoom heeft in 2001 een waterplan opgesteld waarin alle verschijningsvormen van water in samenhang zijn bekeken. Dit plan is opgesteld in samenwerking met alle betrokken waterpartners en zowel door de gemeenteraad als het waterschapsbestuur in 2002 vastgesteld. De uitgangspunten van het waterplan zijn nog steeds van kracht en bovendien nader uitgewerkt in het geactualiseerd Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP 2008 - 2012) dat aan het eind van 2007 door de gemeenteraad is vastgesteld.

Bovendien heeft de gemeente sinds de inwerkingtreding van de wet gemeentelijke watertaken (2008) verschillende zorgplichten ten aanzien van water in het stedelijke gebied. Het gaat om de zorgplichten voor stedelijk afvalwater, hemelwater en grondwater. Voor het stedelijk afvalwater is deze zorgplicht al uitgewerkt in het vigerende GRP. De zorgplichten voor hemelen grondwater komen voor de gemeente pas om de hoek kijken als grondeigenaren zelf niet voor een adequate verwerking van het water kunnen zorgen. In deze gevallen dient de gemeente voor voorzieningen te zorgen waarop particulieren kunnen aansluiten. Belangrijke voorwaarde is wel dat de maatregelen doelmatig zijn. Welke maatregelen worden getroffen is zeer sterk locatie-afhankelijk. Zo zijn andere maatregelen nodig als de grondwaterstand laag is en er sprake is van een zandige bodem, dan wanneer de bodem uit klei bestaat en het grondwater in een groot deel van het jaar reikt tot aan het maaiveld. Gezamenlijk met het waterschap dient hieromtrent een juiste (lees passende) keuze te worden gemaakt. Een en ander is vastgelegd in de nota Watertaken: Gemeentelijke Wateropgave

Rho adviseurs voor leefruimte

26

Bergen op Zoom (2009). Tenslotte zorgt de gemeente voor de ruimtelijke inpassing van de diverse voorzieningen voor het waterbeheer. Ook in dat opzicht wordt bij het opstellen van bestemmingsplannen rekening gehouden met noodzakelijke voorzieningen vanuit zowel het integraal waterbeleid als het rioleringsplan. Onderzoek en conclusie Het waterschap Brabantse Delta stelt vanuit de Keur een eis aan retentie als gevolg van toename van verhard oppervlak. Watercompensatie is benodigd bij toename van verhard oppervlak van meer dan 2.000 m2. In het kader van het bestemmingsplan 'De Zeeland' zijn destijds afspraken gemaakt met het Waterschap over berging buiten het plangebied. Er wordt onder meer gebruik gemaakt van het aangelegde oppervlaktewater in Schelde Veste. Hierover heeft het waterschap in 2011 een positief advies gegeven (brief 22 december 2011; paragraaf 4.2.4 toelichting bestemmingsplan De Zeeland). Ten opzichte van deze vergunde situatie wordt niet meer verhard oppervlak toegevoegd. Het projectgebied ligt niet in een beschermingszone van een regionale waterkering. Geconcludeerd wordt dat het aspect water geen belemmering vormt voor de uitvoering van het project.

4.5.

Externe veiligheid

Toetsingskader Bij ruimtelijke plannen dient ten aanzien van externe veiligheid naar verschillende aspecten te worden gekeken, namelijk:  bedrijven waar activiteiten plaatsvinden die gevolgen hebben voor de externe veiligheid  vervoer van gevaarlijke stoffen over wegen, spoor, water of door buisleidingen. Voor zowel bedrijvigheid als vervoer van gevaarlijke stoffen zijn twee aspecten van belang, te weten het plaatsgebonden risico (PR) en het groepsrisico (GR). Het PR is de kans per jaar dat een persoon dodelijk wordt getroffen door een ongeval, indien hij zich onafgebroken (dat wil zeggen 24 uur per dag gedurende het hele jaar) en onbeschermd op een bepaalde plaats zou bevinden. Het PR wordt weergegeven met risicocontouren rondom een inrichting dan wel infrastructuur. Het GR drukt de kans per jaar uit dat een groep van minimaal een bepaalde omvang overlijdt als direct gevolg van een ongeval waarbij gevaarlijke stoffen betrokken zijn. De norm voor het GR is een oriëntatiewaarde. Het bevoegd gezag heeft een verantwoordingsplicht als het GR toeneemt en/of de oriëntatiewaarde wordt overschreden. Risicovolle inrichtingen Het Besluit externe veiligheid inrichtingen (hierna: Bevi) geeft een wettelijke grondslag aan het externe veiligheidsbeleid rondom risicovolle inrichtingen.

Op basis van het Bevi geldt voor het PR een grenswaarde voor kwetsbare objecten en een richtwaarde voor beperkt kwetsbare objecten. Beide liggen op een niveau van 10-6 per jaar. Bij de vaststelling van een bestemmingsplan moet aan deze normen worden voldaan, ongeacht of het een bestaande of nieuwe situatie betreft. Het Bevi bevat geen norm voor het GR; wel geldt op basis van het Bevi een verantwoordingsplicht ten aanzien van het GR in het invloedsgebied van de inrichting. De in het externe veiligheidsbeleid gehanteerde norm voor het GR geldt daarbij als oriëntatiewaarde. Vervoer van gevaarlijke stoffen Per 1 april 2015 is het Besluit externe veiligheid transportroutes (Bevt) en de regeling Basisnet in werking getreden. Het Bevt vormt de wet- en regelgeving, de concrete uitwerking volgt in het Basisnet. Het Basisnet beoogt voor de lange termijn (2020, met uitloop naar 2040) duidelijkheid te bieden over

Rho adviseurs voor leefruimte

27

het maximale aantal transporten, en de bijbehorende risico's, die het transport van gevaarlijke stoffen mag veroorzaken. Het Basisnet is onderverdeeld in drie onderdelen: Basisnet Spoor, Basisnet Weg en Basisnet Water. Het Bevt en het bijbehorende Basisnet maakt bij het PR onderscheid in bestaande en nieuwe situaties. Voor bestaande situaties geldt een grenswaarde voor het PR van 10 -6 per jaar. Voor nieuwe situaties geldt de 10-6 waarde als grenswaarde voor kwetsbare objecten en als richtwaarde bij beperkt kwetsbare objecten. In het Basisnet Weg en het Basisnet Water zijn veiligheidsafstanden (PR 10 6 contour) opgenomen vanaf het midden van de transportroute. Tevens worden in het Basisnet de plasbrandaandachtsgebieden benoemd voor transportroutes waarbinnen beperkingen voor nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen gelden. Het Basisnet vermeldt dat op een afstand van 200 meter vanaf de rand van het tracé in principe geen beperkingen hoeven te worden gesteld aan het ruimtegebruik. Voor het groepsrisico geldt op grond van het Bevt slechts een oriënterende waarde en alleen in bepaalde gevallen is het doen van een verantwoording van een toename van het GR verplicht.

Gemeentelijk beleid De gemeente Bergen op Zoom heeft een Beleidsvisie Externe Veiligheid 2013-2016 vastgesteld waarin zij aangeeft welke risico's de gemeente acceptabel vindt en op welke manier zij deze risico's wil beheersen. De acceptatie van risico's wordt gestuurd door:  de ambitie om een veilige woonomgeving te creëren voor de inwoners;  de ambitie om vanuit een economisch en sociaal perspectief bedrijven voldoende kansen te bieden om zich in Bergen op Zoom te vestigen, een gezonde bedrijfsvoering te ontwikkelen en werkgelegenheid te creëren. Deze ambitie is voor verschillende gebiedstypen verder uitgewerkt. Het gaat om de gebiedstypen woonwijken, bedrijventerrein, buitengebied en gemengd gebied. Het ontwikkelingsgebied is gelegen binnen het gebiedstype gemengd gebied. In aanvulling op de wettelijke eisen hanteert de gemeente voor het gebiedstype gemengd gebied het volgende ambitieniveau voor het groepsrisico.  De oriëntatiewaarde van het GR is richtinggevend. De gemeente kan hier gemotiveerd van afwijken. Indien noodzakelijk voor de ontwikkeling van de gemeente zal Bergen op Zoom een overschrijding van de oriëntatiewaarde van het GR toestaan, mits daarvoor zwaarwegende redenen bestaan.  Er wordt naar gestreefd dat zich binnen het invloedsgebied geen nieuwe kwetsbare objecten bevinden met verminderd zelfredzame personen.

In de bestaande situatie wordt bij objecten met verminderd zelfredzame personen binnen het invloedsgebied extra aandacht besteed aan risicocommunicatie. Met het plan worden geen functies gecreëerd die specifiek bestemd zijn voor verminderd zelfredzame personen. Het plan heeft slechts een beperkte invloed op het groepsrisico. De ontwikkelingen zijn derhalve niet strijdig met de beleidsvisie externe veiligheid. Onderzoek Overeenkomstig de professionele risicokaart waarin relevante risicobronnen worden getoond, zijn in de nabije omgeving van het projectgebied enkele risicobronnen gelegen (figuur 4.1). Verder worden in de nabije omgeving van het projectgebied gevaarlijke stoffen vervoerd over de weg, het spoor en door buisleidingen.

Rho adviseurs voor leefruimte

28

Figuur 4.1 Uitsnede professionele risicokaart. Projectgebied is aangegeven met zwarte cirkel (bron: professionele risicokaart) Risicovolle inrichtingen Ten westen van het projectgebied zijn in de Theodorushaven twee voor het projectgebied relevante risicovolle inrichtingen gelegen. Ter plaatse van de Conradweg 20 (4612 PD, Bergen op Zoom) is het bedrijf Mepavex logisitics Noordland12 gevestigd. De hoofdactiviteiten van het bedrijf betreffen opslag en laad-, los- en overslagactiviteiten. Het maatgevend scenario betreft PGS15. Het projectgebied is niet gelegen binnen de PR 10-6 contour. Het invloedsgebied reikt volgens de professionele risicokaart tot een afstand van 3.552 meter. Het projectgebied is gelegen op circa 2 kilometer afstand en valt daarmee binnen het invloedsgebied. Door de beoogde ontwikkeling zal de personendichtheid beperkt toenemen. Daarnaast ligt de gehele Theodorushaven en een groot deel van de kern van Bergen op Zoom binnen het invloedsgebied. De beperkte toename van personen zal hierdoor en door de afstand van circa 2 kilometer geen merkbare invloed hebben op het groepsrisico. Verder ligt het groepsrisico in de huidige situatie onder de oriëntatiewaarde, waardoor berekening van het groepsrisico niet noodzakelijk is en kan worden volstaan met een beknopte verantwoording.

Ter plaatse van de Plasticslaan 1 (4612 PX, Bergen op Zoom) is het bedrijf SABIC Innovative Plastics B.V. gevestigd. De hoofdactiviteit van het bedrijf bestaat uit het vervaardigen van chemische producten. Het maatgevend scenario betreft brandbare/explosieve en toxische stoffen. Het projectgebied is niet gelegen binnen de PR 10-6 contour. Het invloedsgebied reikt volgens de professionele risicokaart tot een afstand van 8.735 meter. Het projectgebied is gelegen op circa 2 kilometer afstand en valt daarmee binnen het invloedsgebied. Door de beoogde ontwikkeling zal de personendichtheid beperkt toenemen. Daarnaast ligt de gehele Theodorushaven en de gehele kern van Bergen op Zoom, Tholen, Halsteren, Lepelstraat en Oud-Vossemeer binnen het invloedsgebied. De beperkte toename van personen zal hierdoor en door de afstand van circa 2 kilometer geen merkbare invloed hebben op het groepsrisico. Verder ligt het groepsrisico in de huidige situatie onder de oriëntatiewaarde, waardoor berekening van het groepsrisico niet noodzakelijk is en kan worden volstaan met een beknopte verantwoording. Transport gevaarlijke stoffen Het vervoer van gevaarlijke stoffen over de weg vindt plaats ten oosten van het projectgebied, over de A4/A58. Het projectgebied is niet gelegen binnen de PR 10-6 contour en het plasbrandaandachtsgebied van de weg.

Het maatgevende invloedsgebied van de weg reikt tot een afstand van 355 meter. Het projectgebied is gelegen op circa 2,7 kilometer afstand en valt daarmee buiten het invloedsgebied. Verantwoording van het groepsrisico is dan ook niet noodzakelijk.

Rho adviseurs voor leefruimte

29

Het vervoer van gevaarlijke stoffen over het spoor vindt plaats ten oosten van het projectgebied, over het spoortraject Sloegebied-Roosendaal West (11AC.1). Het projectgebied is niet gelegen binnen de PR 10-6 contour en het spoortraject kent geen plasbrandaandachtsgebied van het spoortraject. Het invloedsgebied van het spoortraject reikt tot meer dan 4.000 meter. Het projectgebied is gelegen op circa 1,3 kilometer afstand en valt daarmee binnen het invloedsgebied. Het projectgebied ligt buiten 200 meter van de transportroute, waardoor berekening van het groepsrisico niet noodzakelijk is. Wel is een beknopte verantwoording van het groepsrisico noodzakelijk. Het vervoer van gevaarlijke stoffen door buisleidingen in de omgeving van het projectgebied vindt plaats door een aardgasleiding van de Gasunie ten zuiden en oosten van het projectgebied (respectievelijk buisleiding Z-526-12 en Z-526-14). Het invloedsgebied van de buisleiding Z-5216-12 reikt tot een afstand van 140 meter. Het projectgebied is gelegen op circa 140 meter afstand en ligt daarmee op de rand van het invloedsgebied. De nieuwe Aldi wordt niet direct langs de grens van het projectgebied gerealiseerd, waardoor de beoogde ontwikkeling net buiten het invloedsgebied van de buisleiding plaatsvindt en berekening van het groepsrisico niet noodzakelijk is.

De zeer nabije ligging ten opzichte van het invloedsgebied vormt hiermee een aandachtspunt. Het invloedsgebied van de buisleiding Z-5216-14 reikt tot een afstand van 95 meter. Het projectgebied ligt op meer circa 220 meter van de buisleiding. Een berekening van het groepsrisico is derhalve niet noodzakelijk. Beknopte verantwoording groepsrisico In het bestemmingsplan De Zeeland is uitvoerig aandacht besteed aan het externe veiligheidsaspect. In de toelichting is destijds ook een beperkte verantwoording van het groepsrisico opgenomen. Die verantwoording is nog steeds actueel en ook van toepassing op de supermarkt. Destijds heeft de Veiligheidsregio met de gegeven verantwoording ingestemd. Volledigheidshalve is de verantwoording hieronder opgenomen. Bestrijdbaarheid en bereikbaarheid Voor zowel de bereikbaarheid en bestrijdbaarheid van 'dagelijkse incidenten', zoals brand of wateroverlast, als voor calamiteiten op het gebied van externe veiligheid, is het van belang dat de bereikbaarheid voor de hulpdiensten, en de beschikbaarheid van bluswatervoorzieningen, voldoende geborgd zijn. De bestrijdbaarheid is afhankelijk van de inzetbaarheid van hulpverleningsdiensten. De brandweer moet in staat zijn om hun taken goed uit te kunnen voeren om daarmee verdere escalatie van een incident te voorkomen.

Hierbij kan gedacht worden aan het voldoende/ adequaat aanwezig zijn van aanvalswegen en bluswatervoorzieningen. Het projectgebied wordt ontsloten via de Burgemeester van de Laarstraat, die in noordelijke richting aansluit op de Van Konijnenburgweg en in westelijke richting op de Markiezaatsweg (drie aansluitingen). Deze sluiten vervolgens aan op het verdere wegennetwerk van Bergen op Zoom. Het gedegen wegennetwerk komt de bestrijdbaarheid ten goede. Zo kan een mogelijke brand via meerdere aanvalswegen worden geblust. Het wegennetwerk biedt daarnaast vluchtmogelijkheden in twee tot drie richtingen, en de ingang van de winkel bevindt zich aan de noordelijke zijde van het pand, waardoor altijd van de bron af kan worden gevlucht. Tevens kan het gebouw gebruikt worden om te schuilen. Zelfredzaamheid In de toekomstige situatie zal het projectgebied bestaan uit een supermarkt. De aanwezige personen zullen over het algemeen zelfredzaam zijn. Aanwezige kinderen en ouderen worden wel beschouwd als verminderd zelfredzame personen. Hierbij wordt er echter van uitgegaan dat in geval van nood de ouders/verzorgers de kinderen en ouderen kunnen begeleiden. Dit is ook de taak van BHV-ers. Als gevolg van een incident met toxische stoffen geldt dat een toxische wolk zich snel kan ontwikkelen en verplaatsen. Dit effect is vaak niet zichtbaar.

Zelfredzaamheid in dit scenario is alleen mogelijk als er tijdig alarmering plaatsvindt en gebouwen geschikt zijn om enkele uren te schuilen. Denk hierbij aan het sluiten van ramen en deuren en met name het uitschakelen van (mechanische) ventilatiesystemen. Instructie met betrekking tot de juiste handelswijze in geval van een incident is noodzakelijk voor een

Rho adviseurs voor leefruimte

30

effectieve zelfredzaamheid. In het kader van het huidige bestemmingsplan is al een positief advies over de totale ontwikkeling van De Zeeland door de Veiligheidsregio uitgebracht. De Veiligheidsregio adviseerde destijds actief te communiceren over de risico's en de te nemen maatregelen. Werknemers en bewoners moeten op de hoogte zijn van wat men moet doen in geval van een ongeval. Een ander belangrijk aspect bij zelfredzaamheid, zoals door de Veiligheidsregio genoemd, is dat er aandacht wordt besteed aan goede ontruimingsplannen bij inrichtingen (ook voor externe incidenten), hoorbaarheid sirenes en nooduitgangen. De zelfredzaamheid binnen het plangebied kan met behulp van ontruimingsplannen en de bedrijfshulpverleningsorganisatie worden voorbereid en geoefend. Deze adviezen van de Veiligheidsregio worden opgevolgd. Conclusie Het projectgebied ligt binnen het invloedsgebied van de risicovolle inrichtingen Mepavex logisitics Noordland12 en SABIC Innovative Plastics B.V. en de transportroute over het spoortraject 11AC.1. Uit de beknopte verantwoording en het advies van de veiligheidsregio destijds, blijkt dat de zelfredzaamheid, bestrijdbaarheid en bereikbaarheid van het projectgebied als voldoende worden beschouwd. Het betreffende projectgebied van Aldi valt hier ook onder. Het aspect externe veiligheid vormt zodoende geen belemmering voor de beoogde ontwikkeling.

4.6.

Bedrijven- en milieuzonering

Toetsingskader In het kader van een goede ruimtelijke ordening is het van belang dat bij de aanwezigheid van bedrijven of andere milieuhinderlijke functies in de omgeving van milieugevoelige functies zoals woningen:  ter plaatse van de woningen een goed woon- en leefmilieu kan worden gegarandeerd;  rekening wordt gehouden met de bedrijfsvoering en milieuruimte van de betreffende bedrijven. Om de belangenafweging tussen bedrijvigheid en nieuwe woningen in voldoende mate mee te nemen, wordt in dit plan gebruikgemaakt van de VNG publicatie Bedrijven en milieuzonering (editie 2009). In deze publicatie is een lijst opgenomen waarin de meest voorkomende bedrijven en bedrijfsactiviteiten zijn gerangschikt naar mate van milieubelasting. Voor elke bedrijfsactiviteit is de maximale richtafstand ten opzichte van milieugevoelige functies aangegeven op grond waarvan de categorie-indeling heeft plaatsgevonden. De richtafstanden gelden ten opzichte van het omgevingstype 'rustige woonwijk'. Milieuzonering beperkt zich tot de milieuaspecten met een ruimtelijke dimensie: geluid, geur, gevaar en stof. Onderzoek Het projectgebied ligt op het terrein van de Zeeland. Er zijn verschillende winkels en bedrijven gevestigd. In de omgeving wordt ook gewoond. Vanwege de bedrijvigheid kan het gebied getypeerd worden als 'gemengd gebied'.

Overeenkomstig de VNG-publicatie Bedrijven en milieuzonering (editie 2009) geldt voor een supermarkt op basis van het aspect 'geluid' een richtafstand van 10 meter in een rustige woonwijk en 0 meter in een gemengd gebied. Voor dit project geldt dus een richtafstand van 0 meter. De dichtstbijzijnde woningen liggen op circa 37 meter afstand. Hiermee wordt voldaan aan de richtafstand. Echter, in het kader van een goede ruimtelijke ordening is een akoestisch onderzoek uitgevoerd (bijlage 5).

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BergenOpZoom&id=81b27ec4-d967-494f-9f64-f43abd0970ec