Review BVR 1e halfjaar 2022 26092022.
Tekst van het document
Datum
28 September 2022
Toestel
Van
Drs. Brigitte Kromdijk
Aan
College
Team
Control en Audits
Cc
CT
Onderwerp Review BVR 1e halfjaar 2022 ScheldeVesting, de Markiezaten en Gageldonk-West
1. Inleiding Met de Raad is afgesproken dat er, met ingang van 1 januari 2014, tweemaal per jaar gerapporteerd wordt over de voortgang van de projecten Scheldevesting, Markiezaten en Herstructurering Gageldonk (U14-003435). Ook is afgesproken dat de projectcontroller een review schrijft bij deze bestuurlijke voortgangsrapportage. Een review bestaat gewoonlijk uit een rapportage op hoofdlijnen. Het is geen controle van bijvoorbeeld facturen en/of contracten. Bij de uitvoering van de reviewwerkzaamheden is rekening gehouden met de ontwikkelingen die zich in de periode tot 1 juli 2022 hebben voorgedaan. 2. Proces Op het moment dat het voorstel wordt aangeboden aan het college stelt de concerncontroller een review op. Met de review kan de concerncontroller aandachtspunten en kanttekeningen meegeven aan het College en waar vervolgens de ambtelijke organisatie een oplossing voor dient aan te dragen. Daarnaast worden de dilemma’s inzichtelijk gemaakt waar het College voor staat. Ten behoeve van deze review heeft hoor en wederhoor plaatsgevonden. De reactie vanuit de organisatie op de bevindingen treft u hierna aan. In de auditcommissie plus van einde 2021, maar ook in 2022 is veelvuldig gesproken over de vorm van rapporteren.
Ook zijn initiatieven benoemd, om in de toekomst op een andere manier te rapporteren over projecten in zijn algemeenheid, de projecten in de BVR, maar ook inzake de monitor Grote Projecten. Aangezien de nieuwe initiatieven nog niet de vorm hebben gekregen die de huidige informatievoorziening kunnen vervangen, blijft deze manier in stand. Vraag is of de huidige BVR en de hierin opgenomen informatie, nog bij draagt aan het doel waarvoor zij in het leven is geroepen. Constatering van de concerncontroller is dat gelet op de fase waarin de projecten zich bevinden dit niet meer helemaal het geval is. Ook is het de vraag of de informatievoorziening nog wel aansluit op de huidige situatie (denk aan snelle veranderingen, lange doorlooptijden rapportages). De BVR wordt nu in een beknoptere vorm aangeboden, ten opzichte van de laatst verstrekte monitor. Kan de organisatie aangeven wat de beweegreden hiervan is? Reactie: Omdat op het laatste moment is besloten om toch een Bestuurlijke Voortgangsrapportage te maken, aangezien een nieuwe informatievoorziening nog niet is bedacht. Met de beschikbare capaciteit was dit het hoogst haalbare. 3. Algemeen beeld bij de projecten In de inleiding van de BVR is een passage opgenomen over de ontwikkeling van zowel de kosten als de opbrengsten. Stijgende prijzen, is een alom bekend fenomeen, wat ook voor de gemeente Bergen op Zoom een actueel thema is.
In hoeverre wordt rekening gehouden met de al maar stijgende prijzen? Zijn de opgenomen ramingen nog realistisch, worden deze bijvoorbeeld periodiek geanalyseerd en/of aangepast? Daarnaast hebben in den lande veel aannemers en ontwikkelaars moeite om hun contracten na te komen of zijn er zelfs die van hun contracten af willen. In hoeverre is hier sprake van binnen Bergen op Zoom?
Reactie: Op basis van recente aanbestedingen houden wij goed zicht op de actuele prijsontwikkeling van uit te voeren werk. Dit blijft in de pas lopen met onze kostenramingen. Met betrekking tot lopende contracten en afgesproken opbrengsten houden ontwikkelaars zich aan de gemaakte afspraken. Op dit moment achten wij de kans klein dat in de tweede helft van 2022 partijen afwijken van de koopovereenkomsten. Uit de BVR over het eerste halfjaar van 2022 blijkt dat het merendeel van de kosten nog gemaakt moet gaan worden. Van de organisatie wordt in deze review per project een reactie gevraagd wat de belangrijkste reden(en) van deze vertraging is/zijn. Bij de project Scheldevesting en Markiezaten zijn er verschuivingen in de tijd van de kosten en de opbrengsten, echter, de looptijden van de projecten verschuiven niet naar achteren, bij Markiezaten zelfs verkort. Zou de organisatie aan kunnen geven wat hier van de reden is? Reactie: De doorlooptijd van deelprojecten blijft mede afhankelijk van de (voor)verkoop. Gedurende het eerste half jaar van 2022 verliepen de verkopen goed en konden enkele deelgebieden binnen de Markiezaten versneld in ontwikkeling worden gebracht. Daardoor werd ook het bouw- en woonrijp eerder uitgevoerd en konden deelgebieden sneller worden afgesloten.
Bij Scheldevesting is het uitvoeren van de woonrijpmaakwerkzaamheden complexer (meer gefaseerd binnen al deels bewoond gebied), en daardoor kunnen deze grondexploitaties niet eerder afgesloten worden. Wat betreft Gageldonk-West blijven de budgetten zwaar onder druk staan. Van de resterende deelbudgetten is duidelijk dat deze gebaseerd zijn op oude berekeningen en naar alle waarschijnlijkheid niet toereikend zullen zijn. Daarnaast volgt de gemeente in haar werkzaamheden Stadlander, cf. afspraak met de gemeenteraad, maar wanneer Stadlander werkzaamheden in de tijd naar achteren schuift, is de kans reëel dat de gemeente met hogere uitgaven wordt geconfronteerd. Ook wordt het voor de gemeente lastig om door verschuivingen in de planningen de inzet en capaciteit hierop aan te passen. Er ontstaan piekmomenten in de werkzaamheden. Wat is de reactie van de organisatie hierop? Reactie: De mate van tekorten is afhankelijk van hoe de lopende werkzaamheden en aanbestedingen rondom Vijverberg Zuid en wijkcentrumgebied vervolgen. De aanbesteding van de Vijverberg zuid is overigens gunstig verlopen en past binnen de financiële dekking. De uitvoering loopt inmiddels. De projectorganisatie is doende de mogelijk optredende tekorten nader in beeld te brengen inclusief oplossingsrichtingen. Eind van dit jaar is er voldoende inzicht in de consequenties.
Op dat moment kan nader worden gerapporteerd. De organisatorische capaciteit bij de projecten blijft een risico voor de voortgang van de projecten. Zowel bij de grondexploitaties als ISV-Gageldonk is sprake van juridische risico’s met -mogelijk- financiële impact. De beschikbare capaciteit binnen de projecten blijft een aandachtspunt, evenals de prioritering van de diverse werkzaamheden in relatie tot de beschikbare capaciteit. Het stellen van prioriteiten dan wel inhuren/aantrekken van personeel lijken de meest logische beheersmaatregelen. Is het aantrekken van tijdelijk personeel gelet op de huidige arbeidsmarkt te realiseren? Gelet op de voorgaande opmerkingen wordt de planning steeds een groter risico voor de resterende projectonderdelen, waardoor het risicoprofiel wellicht niet meer gemiddeld maar als hoog moet worden geclassificeerd. Hoe kijkt de organisatie hiertegen aan? Reactie: Op dit moment kan het project gedraaid worden binnen de huidige capaciteit en de volgens aanbesteding ingehuurde ingenieursbureaus. Indien extra uitbreiding van menskracht benodigd is zal dit in de volgende BVR of bij de jaarrekening 2022 worden gerapporteerd. 4. Bevindingen Scheldevesting Opbrengsten De verklaringen bij de opbrengsten zijn helder.
Bij Zuid-West zien we dat de opbrengsten in de tijd voor lopen op de kosten, wat is hiervan de verklaring? Reactie: De verkoop is goed gelopen en deelprojecten zijn versneld gerealiseerd.
2 van 3
Kosten Een deel van de kosten wordt in de tijd opgeschoven. Voor de projecten Nieuwe Vesting ZO en ZW zijn de werkzaamheden in volle gang en zullen de uitgaven naar alle waarschijnlijkheid in 2022 vallen. Hoe realistisch is dit voor zowel de kosten als de opbrengsten bij het project Havenplein, gelet op de voortgang en ontwikkelingen? Reactie: gezien de recente ontwikkelingen is de kans groot dat de kosten en opbrengsten doorschuiven naar 2023. Dit zal worden verwerkt bij de jaarrekening 2022. 5. Bevindingen Markiezaten Opbrengsten De toelichting bij de opbrengsten is helder. In hoeverre zijn de opbrengsten voor 2022 van de Terpen II realistisch voor 2022? Verder zien we bij de Wal 1 een verschuiving in de tijd naar achteren, wat is hier van de reden? Kosten De toelichting bij de kosten is helder. Reactie: de geraamde opbrengsten voor Terpen II zijn realistisch, daar liggen contrcatuele leveringsafspraken. De contactvorming over de woningbouw in het deelgebied Wal 2 (ipv 1) loopt langer dan verwacht vanwege de complexiteit van te maken afspraken (meerdere partijen, het betreft tevens een grondruil, afstemming van het bouwprogramma op de ambities in het nieuwe bestuursakkoord). 6.
Bevindingen Gageldonk-West Bij het project Gageldonk-West blijven, naast de capaciteit, de planning van de uitvoering van de herinrichting van de openbare ruimte en het budget de belangrijkste aandachtspunten. De samenwerking met Stadlander is cruciaal. Dit risico is duidelijk en helder omschreven. Wat in deze BVR onderbelicht blijft of zelfs ontbreekt, zijn de financiële gevolgen, het financieel inzicht. Een financieel overzicht van het project ontbreekt. Er wordt gerefereerd naar berekeningen uit 2013. Actualisatie staat wel op de planning, maar moet nog worden uitgevoerd. De concerncontroller ziet dit, gelet op de huidige prijsontwikkelingen, als een groot risico en wil graag van de organisatie weten op welke termijn deze actualisatie beschikbaar komt waarbij ook aangegeven wordt welke beheersmaatregelen er worden voorgesteld/getroffen. Reactie: De projectorganisatie had geen rekening gehouden met deze tussen jaarlijkse BVR en door overlappende vakanties ontstond capaciteitsgebrek om tot een financiële rapportage te komen. Zoals aangegeven is de projectorganisatie doende de mogelijk optredende tekorten nader in beeld te brengen inclusief oplossingsrichtingen. In een volgende BVR kan hier nader over worden gerapporteerd.
3 van 3