Presentatie Stikstof
Tekst van het document
Stikstof Raadsinformatie avond Bergen op Zoom 10 juni 2024 Wilfried Michels Paul Verreijt Robert van de Voort
10-6-2024
Inhoud Inleiding
● Stellingen ● Wat is stikstof? ● Wetgeving ● Jurisprudentie ● Provinciaal beleid ● Bevoegdheden
2
Inhoud (vervolg) Stand van zaken voor Bergen op Zoom
● Bronnen buiten Bergen op Zoom ● Bronnen binnen Bergen op Zoom ● Wat kan de gemeente hiermee? ● Wat betekent dit voor ontwikkelingen in Bergen op Zoom? ● Wat betekent dit voor woningbouw en andere grootschalige ontwikkelingen? ● Vooruitblik Gezien vanuit Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving en advisering RO
3
Stellingen
www.menti.com code: 1935 1956
4
Stellingen Waar of niet waar?
● Stikstof is alléén slecht voor ‘die paar lapjes Natura 2000-gebied’. ● NL heeft relatief veel Natura 2000-gebieden t.o.v. andere Europese landen. ● Stikstof is alléén een Nederlands probleem. ● De gemiddelde stikstof-uitstoot in NL wordt steeds kleiner.
5
Wat is stikstof? Waar hebben we het nu eigenlijk over?
● Nitrificatieproces, verzuring van de bodem (70% van aangewezen natuur in NL) ● Verlies van biodiversiteit ● Verlies van ecosystemen ● Verhoging van plant- en boomgevoeligheid voor ziekte, vorst en droogte
6
Wat is stikstof?
7
Wat is stikstof? Praktijkvoorbeelden, wat is het effect?
8
Stikstofbronnen
9
Wetgeving 1976
Natuur beschermingswet
1966
1976
1979
EU Vogelrichtlijn
1992
2005
EU Habitatrichtlijn
1986
Natuur beschermingswet 1998
1996
2006
2002
Flora en Fauna wet
2017
Wet natuurbescherming
2016
2026
2015
Programma Aanpak Stikstof
10
Wetgeving / jurisprudentie 2021 20/1/2021 RvS: Logtsebaan intern salderen, geen vergunning nodig
2009
Wet stikstofreductie en natuurverbetering
(o.a. bouwvrijstelling)
2024
Natuur in Omgevingswet 2019
2022
29/5/2019 RvS: PAS buiten werking
2020
Spoedwet Aanpak stikstof
2029 RvS: Vervallen bouwvrijstelling
20/1/2021 RvS: ViA 15 berekenen tot 25 km 11
Jurisprudentie ● Uitspraak Raad van State 29 mei 2019: PAS buiten werking o Ook vergunningplicht onder de 1,0 mol en 0,05 mol --> geen ruimte voor toename stikstofdepositie (drempelwaarde: 0,01 mol N/ha/jr)
● Uitspraak Logtsebaan, Raad van State 20 januari 2021: o Geen vergunningplicht intern salderen o Referentiesituatie bepaald ‘rechten’: § Habitatrichtlijngebieden: 7 december 2004 § Vogelrichtlijngebieden: 10 juni 1994 § Tenzij gebied later aangemeld ● Tussenuitspraak Raad van State 20 januari 2021: ViA15, verkeerseffecten ook buiten 5 km o Aanpassing Aerius: rekenen tot 25 km
12
Provinciaal beleid ● (Interim) Omgevingsverordening Noord-Brabant o Ammoniakemissie eisen (stallendeadline) ● Beleidsregel natuurbescherming, o.a. o Voorwaarden intern en extern salderen o Ontheffing tijdelijke natuur ● Geen vergunningverlening extern salderen (dec. 2022) o Natuurdoelanalyses: toestand N2000-gebieden slechter dan verwacht o Additionaliteitsvereiste (Habitatrichtlijn): depositie saldogever is nodig voor herstel natuurgebied
13
Bevoegdheid vergunningverlening natuur ● Hoofdregel: provincie is BG ● In uitzonderingsgevallen is het Rijk BG (o.a. Rijkswateren) ● Maar gemeenteraad stelt omgevingsplan vast. Plan mag alleen worden vastgesteld als negatieve effecten op N2000-gebieden uitgesloten zijn. Dit is het geval indien geen depositie van 0,01 mol N/ha/jaar of meer wordt berekend.
Natuurvergunning is mogelijk indien er geen toename aan stikstofdepositie is, via:
o Intern salderen (= opvullen eigen rechten), geen vergunningplicht o Tijdelijke, kleine depositie tijdens aanleg (ecologische voortoets) o Veehouderijen: passende beoordeling voor emissiearme stalsystemen (m.n. luchtwassers) 14
Bronnen buiten Bergen op Zoom ● Achtergronddepositie N2000-gebieden boven KDW, toename depositie niet mogelijk ● Ook depositie vanuit omliggende gemeenten, provincies én buitenland ● Haven van Antwerpen: zware industrie, hoge NOx-emissies, vaak bestaande rechten, wel daling emissies (BBT)
o o.a. BASF o (uitbreiding) containerterminals (zeeschepen) o oprichting ethaankraker Ineos Olefins Belgium: Ø 7 tot 10 mol depositie op Brabantse Wal Ø hoger beroep provincie N-Br
15
Stikstof in Europa Alleen een Nederlands probleem… toch?
● Gemiddelde overschrijding EU-27 = 71% ● Het niet hebben van een juridisch probleem is niet hetzelfde als het niet hebben van een feitelijk probleem
16
Hoe staat het dan in… Bergen op Zoom?
17
Bergen op Zoom Per sector
• •
Roze = verkeer en vervoer Lichtgroen = overige industrie
• • •
Oranje = landbouw (veesector) Donkerblauw = consumenten Paars = chemische industrie
18
Herkomst stikstofdepositie (2021)
19
Natura 2000 in en rondom Bergen op Zoom
20
Natura 2000 in en rondom Bergen op Zoom
21
Wat kan de gemeente hiermee? ● Beperkte invloed: gemeente is geen bevoegd gezag. ● Wel een rol bij ruimtelijke ontwikkelingen zonder milieuvergunning (zoals woningbouw). De gemeente “toetst” aan de Omgevingswet: o Nagaan of negatieve effecten op Natura 2000-gebieden op voorhand kunnen worden uitgesloten (Bal). o Bij bouw- en sloopwerkzaamheden worden adequate maatregelen getroffen om de emissie van stikstofverbindingen naar de lucht te beperken (Bbl).
22
Wat betekent dit voor ontwikkelingen in Bergen op Zoom? ● Wanneer zijn negatieve effecten op voorhand uit te sluiten? o Geen emissie (aanleg van een grasveld) o Voldoende afstand voor aard van de ontwikkeling (dakkapel op 5 km van Natura 2000-gebied)* o Overduidelijk dat er een afname aan depositie optreedt (varkenshouderij met 250 vleesvarkens wordt omgezet naar 3 woningen)*
o Gemeentebreed stikstofonderzoek woningbouw* * Bij bezwaar en beroep: rekenkundig bewijs (Aerius) altijd meerwaarde
23
Gemeentebreed stikstofonderzoek
24
25
26
Regulier onderhoud
27
Wat betekent dit voor woningbouw en andere grootschalige ontwikkelingen? • Hoe korter de afstand tot Brabantse Wal, hoe uitdagender het wordt. • Inzet moderne (schonere) mobiele werktuigen (met gebruik van AdBlue). • Zoveel mogelijk elektrisch uitvoeren (bouwaansluiting!). • Uitgangspunten (ureninzet, aangehouden vermogens, enz.) moeten wel realistisch zijn. • Prefab bouwen? • Let op: ook de gebruiksfase mag niet tot depositie leiden. Bij woningbouw zal dit vaak geen probleem zijn. Bij bijvoorbeeld een nieuwe milieustraat is dit een ander verhaal.
28
Vooruitblik ● Hoofdlijnenakkoord: voorstel verhogen drempelwaarde van 0,01 mol N/ha/jaar naar 1 mol N/ha/jaar (mits juridisch mogelijk).
● BOS 2.0 (Brabantse Ontwikkelaanpak Stikstof) ● Natuurcompensatie als oplossing voor stikstofknelpunten?
29
Zichtbaar samen werken aan een schone veilige en duurzame leefomgeving