Presentatie stedenbouwkundig bureau Urbis
Tekst van het document
SP Stadsreparatie Westersingel 4 juni 2026
1
Introductie
2
Introductie Achtergrond • Overgangsgebied: binnenstad / Westersingel / Havenkwartier • Vernieuwing nodig: leegstand + verouderde openbare ruimte
Rijkebuurtstraat
Lievevrouwestraat
• IPvE = basis voor stedenbouwkundig plan
• Najaar 2025 – maart 2026: analyse & variantenonderzoek
t kstraa Fabrie
Westersingel
Proces
• 3 concepten gedeeld met omwonenden
nstraat
Zuidmole
e Ko lst
pe
• Variant “Fabrieksstraat” uitgewerkt tot stedenbouwkundig plan
t raa
Va n
Ko n
ijne
nb
urg
we g
Plangebied 3
Ontstaanshistorie voor aanleg Westersingel → Vóór de 20e eeuw Hoofdzakelijk oost–west georiënteerd stratenpatroon, met een fijnmazig netwerk van kleine straatjes dat de haven op een natuurlijke manier met het stadscentrum verbond.
1850
1900
1960
4
Aanleg Westersingel → Breuk - rond 1970 De aanleg van de Westersingel creëerde een nieuwe dominante noord– zuidas. Historische oost– westverbindingen werden verbroken, de fijnmazigheid en ruimtelijke leesbaarheid van het stedelijk weefsel verzwakten ingrijpend.
5
Gevolg aanleg Westersingel
1850
1880
1910
1950
1970
Westersingel nu
6
INTEGRALE OPGAVE, AMBITIES EN CONCEPTEN
7
Opgave historie: sleutels voor het ontwerp → Uitzonderlijke historische gelaagdheid
→ De opgave vandaag • De verbroken oost–westverbindingen herstellen • De noord–zuidas verzachten • Historische lagen zichtbaar maken in de openbare ruimte • De identiteit van de plek versterken via de kwaliteit van oude structuren
Bestaande situatie
Bergen op Zoom draagt overal sporen van het verleden: zichtbaar (Gevangenpoort) én verborgen onder het maaiveld (vestingwerken rond de Stoelemat, voormalige kazerne).
GESCHATE DIEPTE LIGGING VESTINGWERKEN
BRUINEVISSTRAAT
WESTERSINGEL 50
7,79m
7,60m
WESTERSINGEL
8,07m
8,12m
ca. 4-5m
Woningen
12,5m Bruinevisstraat
Westersingel 50
19,00m Westersingel
Woningen
69,65m Totale breedte
Plangebied
Historische connecties
Vesting
De Westersingel: een recente verbinding die een breuk in de stad veroorzaakt
8
Knelpunten
Westersingel Veel asfalt, weinig groen Harde verharding domineert Uitstraling past niet bij de binnenstad
Onoverzichtelijk kruispunt
Kwaliteiten
Fietsstrook stopt ineens
Boom Koepelplaats
Nabij de binnenstad
Gevangenpoort
Bruinevisstraat
Gevangenpoort
Fietsers rijden op het trottoir bij gebrek aan een fietspad
9
Opgave mobiliteit • Fiets veiligheid • Kruispunt • Onderhoud fietsstroken
30
De maximumsnelheid op de Westersingel wordt verlaagd van 50 km/u naar 30 km/u. 10
Opgave groen, klimaat, uitstraling Bomen • De bomen staan in kleine kale boomspiegels. • De grote robinia op de Koepelplaats is beeldbepalend • Groot aantal bomen Westersingel is slecht of niet passend Groen • Geen openbare plantvakken, er is enkel privégroen. Ruimte voor ontmoeten
Stoelemat
Brandweerlocatie
Koepelplaats
Groen ~ 796 m2 4,4 % *
Verharde oppervlakken* ~ 17.422 m2 95,6 % *
Speeltuin Koepelplaats
11
Opgave en initiatieven
Gevangenpoort versterken
Wens: Duidelijke groenstructuur
Vraag vanuit: Brug initiatief
Ontwikkelaar: Woningen bouwen
Wens: Veel vergroenen
Participatie wens: Connectie tussen Fabriekstraat en Koepelplaats
Brandweer locatie: wonen
Wens: Boom Koepelplaats behouden
Kruispunt optimaliseren
Koepelplaats: wonen
12
Onze ambities voor de Westersingel 30
De authentieke, levendige en kleinschalige sfeer van de binnenstad herstellen
Verharding verminderen, groen versterken
(auto)verkeersdominantie op de Westersingel terugdringen, modaliteiten gelijkwaardig
Woningen toevoegen om aan de vraag te voldoen en de buurt te versterken
Focus op herstellen van de oost-west loop en fietsroutes, en de noord/zuiddominantie terugdringen
De kracht van de Gevangenpoort en de vestinglagen opnieuw onthullen
13
Kader IPvE en proces Inte gr aal Pr o gr am ma v an Ei s en
→ 117 - 130 woningen (66% betaalbaar) → Sociaal huur (30%) / Midden huur / Vrije sector
S tadsre paratie W e stersingel 07 -0 7 -2 0 2 5
→ Parkeren openbare ruimte handhaven → Beleidsdoelen: groen, wonen, verkeer, sociaal
IPVE + ANALYSE + AMBITIES + WENSEN
Naar Participatie
3 concepten
14
Drie concepten - participatie • 09 december 2025 5 concepten in bewonerswerkgroep
Voldoen aan IPvE
• 02 Februari 2027: 3 concepten in brede sessie
• hoogteaccenten max 22m
Brede sessie: De Fabriekstraat
a
nd vo
Br
ed
essie: Inloo s p e
• 3-5 bouwlagen • max 130 woningen
Vestingpark
Zicht op de Gevangenpoort
Lievevrouwestraa t
Lievevrouwestraat
Lievevrouwestraat
Westersingel
Westersingel
Westersingel
at tra ons
d Lon
straat Fabriek
straat Fabriek
straat Fabriek
terras
Auto
e Ko
Langzaam verkeer
pe at ra lst
Nieuw terras bij Café Die Twee Boom op de Koepelplaats Parkeergarage en toegang
Va n
Nieuwe bouwvelden Ko n
ijn
en
bu
rgw eg
Va n
Ko n
Va n ijn
en
bu
rgw eg
Ko n
ijn
en
bu
rgw eg
*
Hoogteaccenten Bestaande bebouwing
15
Participatie Participatieavond
Vestingpark
De Fabriekstraat
→ Enthousiasme over inititatief voor het
ontwikkelen van de locatie
Wensen van bewoners algemeen • Lage bebouwing dichtbij bestaande woningen • Veiligheid fietser verbeteren • Meer groen in de wijk • Parkeren goed oplossen Deze aandachtspunten zijn meegenomen in de uitwerking van het SP
Reactie op concepten Voorkeur voor concept Vestingpark (meeste voorkeur, maar bleek later verkeerskundig onhaalbaar) en Fabriekstraat (nr 2)
In SP: Combinatie van kwaliteiten van beide → Basis: concept Fabrieksstraat met kwaliteiten van
VestingPark ingevoegd
Overgenomen elementen van vestingpark in Concept Fabriekstraat • Afremmen snelheid doorgaand verkeer door bochten voor auto • Toevoegen van groen als verblijfsruimte met verwijzing naar Vestingwerken • Nieuw zicht op Gevangenpoort 16
SP
17
Bouwenvelop
18
Bouwenvelop met voorbeeldverkaveling: mogelijke uitwerking
19
Principe Nieuwe situatie Bouwveld Bandbreedte woningaantal Stoelemat 34-38 Brandweerlocatie 74-78 Koepelplaats 13-14
}
Totaal max. 130 woningen Stoelemat
tuin
*
Brandweerlocatie
3 bouwlagen
Koepelplaats
4 tot 5 bouwlagen Hoogtaccent - 6 bouwlagen 20
Bouwhoogte en bouwvelden / bouwenveloppen Nieuwe situatie Bouwveld Bandbreedte woningaantal Stoelemat 34-38 Brandweerlocatie 74-78 Koepelplaats 13-14 Stoelemat 4 BL 5 BL
3 BL
*
5 BL
Brandweerlocatie
3 BL
Koepelplaats 3,5 BL
4 BL
* Bouwveld Grens bouwhoogte 3BL
Maximale aantal bouwlagen
*
Bebouwingsaccent hoogte max. 6BL Parkeren op straat
21
Autoverkeer en parkeren Nieuwe situatie
^ P 48 PP
^ P 82 PP
Parkeergarage Parkeren op straat 30km/h incl. rijrichting 50km/h incl. rijrichting 22
30
Westersingel
Minimaal hier klinkers GOW30 principe Bron: Handreiking voorlopige inrichtingskenmerken GOW30 Eindrapport - April 2023
Fabriekstraat / Kruispunt
4 BL
1:250
5 BL
3 BL
* plangrens
BRUINEVISSTRAAT 7,8m
plangrens
WESTERSINGEL 50 7,6m
7,6m
7,9m
5 BL 3 BL
WESTERSINGEL
8,2m
8,0m
8,0m 7,9m
7,9m 8,1m
8,5m
3,5 BL
4 BL
*
PARKING Privé overgangszone - 0,5m
Privé overgangszone - 1m
N.A.P. 0m
Bestaande woningen
S
P
RW
2,1m
2,1m
4,3m
P
S
2,0m 2,0m
12,5m Bruinevisstraat
S 36,8m
36,8m Privé
FP
G
RW
1,5m 2,0m 1,8m 3,20m
3,20m
RW/FP 3,85m
20,15m Westersingel
P
S
S
2,15m 1,5m 1m
Bestaande woningen
– –
23
Groen en bomen
Groen Privétuin Behouden bomen Nieuwe bomen
Nieuwe situatie Beplanting Gemengde bomenlaan en boomgroepen
Meerstammige bomen
Hagen
Gevelgroen
Heesters
• Gelaagde beplanting: → bomen, hoge heesters, lage heesters • Stimulering biodiversiteit • Seizoensbeleving • Aanmoedigen groene gevels en geveltuinen 24
Ontmoetingsplekken en erfgoed zichtbaar maken: inspiratie
Speelplek geïnspireerd op opgravingsresultaten van een Bronstijdhuis in Enkhuizen Kadijken (bron: rooilijn.nl, foto André Russcher)
Speelplek Ontmoetingsplek Terras café Ontmoetingsplek of -functie inpandig, optioneel
Stadsmuur Harderwijk zichtbaar gemaakt in verharding, verlichting en muurtjes (bron: Architectenweb.nl, foto Jeroen van Dam
25
Schetsen openbare ruimtes Gevangenpoort in zijn kracht met groen
Tussen Stoelemat en Brandweer: spelen met knipoog naar de historie Optie 1 Fabrieksstraat doortrekken naar Koepelstraat
Optie 2 Fabrieksstraat haaks aansluiten op Westersingel Stoelemat
Stoelemat
straat Fabriek
Westersingel
Brandweerlocatie
• Beperktere ruimte voor groen
Westersingel
Westersingel
straat Fabriek
Brandweerlocatie
• Meer ruimte voor een groen • Smal fiets-/voetpad verbindt Fabrieksstraat en Koepelstraat
• Parksfeer met groen en zitelementen • Sterke verbinding Havenkwartier-binnenstad Markant uitzichtpunt
26
Buitenruimte 3D - Koepelplaats als groene ontmoetingsplek
27
Dilemma’s en vervolg
28
Parkeeropgave Bestaande situatie parkeren op straat
71
Verplichte compensatie
Extra parkeren op straat in de toekomst Parkeeropgave door nieuwe woningen
12,6 Parkeeropgave t.g.v. wensen kwaliteit
9 Totaal opgave parkeren in openbaar gebied
93 29
De volgende stappen - ruimtelijke uitwerkingen Opmerkingen en vragen raad verwerken Keuze voor parkeeroplossing - in relatie tot woningaantal Extra wensen proberen in te passen: • Ontwikkelaar Stoelemat vraagt extra woningen • Enexis vraagt twee grote trafostations
Input ophalen bij particiatie, keuzes voorleggen en input ophalen voor bijvoorbeeld • Ligging tussenstraat • Sfeer inrichting buitenruimte • Uitstraling gebouwen
Enkele technische uitwerkingen zoals kabels en leidingen inpassen
Daarna: SP gereed en startklaar voor het maken van een beeldkwaliteitsplan en inrichtingsplan 30