Presentatie Raadsavond Bergen op Zoom KWIZ
Tekst van het document
Evaluatie armoede- en Schuldenbeleid Gemeente Bergen op Zoom
Uitgevoerd in opdracht van Rekenkamer West-Brabant 4 September 2024 Bert van Putten Directeur KWIZ
AANLEIDING & PROCES ⚬ Inzicht geven in de doelmatigheid en doeltreffendheid van huidig beleid ⚬ Handvatten geven voor kaderstellende rol Viertal fasen 1. Deskresearch 2. Interviews ter toetsing en verdieping
⚬ Beleidsadviseurs ⚬ Gemeenteraad ⚬ Wethouder ⚬ ISD Brabantse Wal ⚬ Kredietbank ⚬ Wij Zijn ⚬ Adviesraad Sociaal Domein 3. Input van ketenpartners (enquête + groepsgesprek) 4. Enquête onder de doelgroep (armoedebeleid & SHV)
DOELSTELLINGEN ONDERZOEK Twee centrale onderzoeksvragen A. Biedt het huidige beleid ten aanzien van zowel de schuldhulpverlening als het armoede-/minimabeleid voldoende kader voor een doelmatige en doeltreffende aanpak van genoemde problemen en heeft de uitvoering van daaruit resulterend beleid tot op heden daadwerkelijk geleid tot de gestelde doelen? B. Zijn de schuldhulpverlening- en het armoedebeleid adequaat georganiseerd en worden de taken door de belangrijkste uitvoeringspartners doelmatig en doeltreffend uitgevoerd?
WERKWIJZE Normenkader
⚬ Onderzoeksvragen zijn vertaald naar normen ⚬ Normen zijn vervolgens ‘getoetst’ ⚬ Weergave in nota van bevindingen ⚬ Daaruit voortvloeiend: conclusies en aanbevelingen
Focus op zes onderzoeksthema’s 1. Gemeentelijk beleid (armoede & SHV) 2. Monitoring, evaluatie en resultaten beleid 3. Monitoring, evaluatie en resultaten doelgroepen 4. Uitvoering: ervaringen van klantgroep en samenwerkingspartners 5. Organisatie, uitvoering en samenwerking in SHV 6. Rol van de gemeenteraad
1. GEMEENTELIJK BELEID Bevindingen
⚬ Armoedebeleid
⚬ Geen beleidsplan ⚬ Wel een Actieplan Armoedeverzachting ⚬ Actieplan bevat geen gewenste effecten/outcomes
⚬ Schuldhulpverleningsbeleid ⚬ Beleidsplan
⚬ Niet uitgewerkt in systematiek: doelen, effecten en indicatoren
Aanbevelingen
⚬ Ontwikkel eigen gemeentelijke toetsbare en navolgbare doelstellingen met outcome/ effectgerichte en resultaatgerichte indicatoren.
⚬ Onderzoek of het mogelijk is te gaan werken met een dashboard armoede en schulden
2. MONITORING, EVALUATIE EN RESULTATEN BELEID Bevindingen Met de huidige werkwijze is geen zicht op het behalen van doelstellingen met de ingezette middelen Schuldhulpverlening
⚬ Geen verantwoording op beleidsplan en uitvoeringsprogramma ⚬ Doelstellingen vanuit beleidsplan komen niet terug in de jaarrekening Armoedebeleid
o Beleid is gelijk aan de inzet van regelingen/instrumenten o Ketenpartners rapporteren met jaarverslagen o Geen afspraken met ISD Brabantse Wal over verantwoording i.r.l.t. doelen Aanbevelingen
o Maak met de ketenpartners afspraken over hoe zij hun werkzaamheden optimaal kunnen inrichten zodat zij zichtbaar bijdragen aan de doelstellingen van de gemeente.
3. MONITORING, EVALUATIE EN RESULTATEN DOELGROEPEN Bevindingen
o Actieve rol voor de gemeente in beleid omtrent regelingen o Gemeente heeft geen actueel zicht op: o De financieel-economische positie van inwoners o Actuele situatie van armoede- en schuldenproblematiek o Relatief ruimhartig armoedebeleid en geen dubbelingen in het ondersteuningsaanbod o Kansen voor communicatie & informatievoorziening o Gemeente besteedt hier al aandacht aan in beleid én uitvoering o Verbeterpunten: website, voorlichting, relatief veel loketten, ingewikkelde aanvraagprocedure Aanbevelingen o Ontwerp voor kerngegevens een systematiek voor periodieke evaluatie en begin met een nulmeting. o Stel periodiek een inkomenseffectrapportage op rond de armoedeval om meer inzicht te krijgen in de financiële situatie van inwoners. o Ga verder met het eenvoudiger maken van de aanvraagprocedure. o Evalueer de huidige wijze van communicatie en voorlichting en betrek hierbij de organisaties uit het werkveld en ook ervaringsdeskundigen. o Versterk de positie van de onafhankelijke cliëntadviseur van WijZijn.
4. UITVOERING: ERVARINGEN KLANTGROEP EN SAMENWERKINGSPARTNERS Behoeftepeiling minima & SHV
Bevindingen
o Aanbod regelingen sluit aan bij wensen inwoners o Regelingen zijn goed bekend o Informatievoorziening onvoldoende: ketenpartners niet (altijd) op de hoogte
Ketenpartners
van gemeentelijk aanbod
o Dienstverlening SHV is adequaat: goede samenwerking & inwoners tevreden over dienstverlening
o Armoedebeleid is niet robuust o Beleid is niet stevig verankerd of richtinggevend (geen visie & doelstellingen) o Niet toekomstgericht (samenwerking & snelheid kan beter) Actieplan Armoedeverzachting is stap in de goede richting
Aanbevelingen
o Maak een communicatieplan met als doel de informatievoorziening te verbeteren. o Maak afspraken met de ISD en de andere gemeenten over de besluitvormingsprocedure o Maak afspraken met de ISD met betrekking tot het frequent houden van klanttevredenheidsonderzoeken.
5. ORGANISATIE, UITVOERING EN SAMENWERKING SCHULDHULPVERLENING Bevindingen
⚬ Taakverdeling tussen organisaties SHV & vroegsignalering zijn duidelijk omschreven ⚬ SHV verloopt adequaat en met goede resultaten ⚬ Onderlinge samenwerking verloopt goed ⚬ Vroegsignalering: geen structurele financiering ⚬ Verbeterpunten: ⚬ Samenwerking tussen ISD & WijZijn (personele wisseling, kwetsbaarheid bezetting ISD)
⚬ Samenwerking tussen ISD & bewindvoerders ⚬ Positie van onafhankelijke cliëntadviseur ⚬ SHV-aanbod voor ondernemers
5. ORGANISATIE, UITVOERING EN SAMENWERKING SCHULDHULPVERLENING Aanbevelingen
⚬ Kijk kritisch naar de beschikbare capaciteit bij de ISD voor de uitvoering van de taken rond schuldhulpverlening en vroegsignalering en maak deze minder kwetsbaar.
⚬ Evalueer de nieuwe aanpak vroegsignalering tijdig en neem dan het besluit of dit gecontinueerd dient te worden met structurele financiering.
⚬ Onderzoek of aansluiting door de ISD bij de brancheorganisatie NVVK gewenst is. ⚬ Onderzoek de mogelijkheden van een convenant tussen ISD en bewindvoerders. ⚬ Evalueer bij het opstellen van het nieuwe beleidsplan de huidige werkwijze en taakverdeling en kijk of de huidige werkwijze en financiering past bij de ambities die de gemeente heeft op het gebied van vroegsignalering en schuldhulpverlening.
⚬ Laat de ISD rapporteren over de inzet rond schuldhulpverlening en stel daar in gezamenlijkheid een format voor op.
⚬ Formuleer beleid voor recidive.
6. ROL VAN DE GEMEENTERAAD Bevindingen
⚬ Actieve rol voor de gemeenteraad op dit thema ⚬ Informatievoorziening via reguliere planning en controlcyclus ⚬ Informatie sluit niet aan bij doelstellingen (beleidsnota) ⚬ Geen sprake van controlerende rol in voortgang armoede- en schuldenbeleid Aanbevelingen o Ga als gemeenteraad samen met college, samenwerkingspartners, inwoners en ambtelijke organisatie aan de slag met de bij de verdere doorontwikkeling van deze belangrijke beleidsthema’s.
VRAGEN?