Presentatie Berenschot
Tekst van het document
Toelichting onderzoek Facilitair Bedrijf Onderzoek naar sturing op verbonden en afhankelijke partijen in Bergen op Zoom
Door Laurens Vellekoop en Harmen Binnema
6 NOVEMBER 2025
ONDERZOEK FACILITAIR BEDRIJF BERGEN OP ZOOM
Onderzoeksvragen
Wat kan de gemeente Bergen op Zoom leren van het faillissement van het Facilitair Bedrijf en de wijze waarop sturing op afhankelijke en verbonden partijen momenteel is vormgegeven voor de toekomstige sturing op afhankelijke en verbonden partijen?
•
Wat zijn de oorzaken van het faillissement van het Facilitair Bedrijf?
•
Hoe is de sturing door de gemeente Bergen op Zoom op het Parkeerbedrijf, Stichting Podiumkunsten en het Sportbedrijf vormgegeven en hoe wordt hier in de praktijk invulling aan gegeven?
•
Wat kan er geleerd worden van het faillissement van Facilitair Bedrijf en de huidige sturing op afhankelijke en verbonden partijen? 2
ONDERZOEK FACILITAIR BEDRIJF BERGEN OP ZOOM
Uitgevoerde werkzaamheden
•
Aanscherping onderzoeksvraag
•
Uitgebreide documentstudie
•
16 interviews
- Waaronder drie voormalig portefeuillehouders FB •
Opstellen rapport
•
Begeleiding door klankbordgroep en stuurgroep
3
ONDERZOEK FACILITAIR BEDRIJF BERGEN OP ZOOM
1A. Wat zijn de oorzaken van het faillissement?
•
Verzakelijking subsidierelatie
•
Kwetsbare financiële situatie
•
Het sluimerende governancevraagstuk
•
Onvoldoende bereidheid om er samen uit te komen
4
ONDERZOEK FACILITAIR BEDRIJF BERGEN OP ZOOM
1B. Sturingsrelatie gemeente - FB
•
Organische sturing
•
Subsidieverstrekking op basis van oude afspraken
•
Ambtelijk en bestuurlijk contact richtte zich vooral op de korte termijn
•
Sturingsrelatie wijzigde in de loop der jaren
5
ONDERZOEK FACILITAIR BEDRIJF BERGEN OP ZOOM
1C. Onderlinge dynamiek gemeente - FB
•
Onderlinge verhoudingen waren jarenlang goed
•
Wel werd dubbelrol door gemeente als problematisch ervaren
•
Verzakelijking subsidierelatie leidde tot verslechtering verhoudingen
•
Van mystiek geen sprake: faillissement is niet het gevolg van vertroebelde onderlinge verhoudingen 6
ONDERZOEK FACILITAIR BEDRIJF BERGEN OP ZOOM
2A. Podiumkunsten, Parkeerbeheer, Sportbedrijf
Criteria •
Door de raad als te onderzoeken cases benoemd (motie FB)
•
Verschillen in organisatievorm
•
Verschillen in financiering
•
Representativiteit voor de verbonden/afhankelijke partijen van de gemeente
7
ONDERZOEK FACILITAIR BEDRIJF BERGEN OP ZOOM
2B. Verschillen in organisatievorm en sturing
Podiumkunsten
•
Externe stichting voor
Parkeerbeheer •
cultuurprogrammering en evenementen
• •
•
Beheer gemeentelijke
Sportbedrijf •
Uitvoering
parkeervoorzieningen
sportaccommodaties en
Gemeente als
faciliteiten
Gemeente benoemt
opdrachtgever en
leden raad van toezicht
aandeelhouder
opdrachtgever en
Contractuele afspraken
aandeelhouder
Gemeentelijke subsidie met inhoudelijke afspraken
•
op basis van exploitatie
•
•
Gemeente als
Jaarlijkse prestatieafspraken en subsidies 8
ONDERZOEK FACILITAIR BEDRIJF BERGEN OP ZOOM
2C. Observaties over de sturing
•
Grote variatie in vorm en intensiteit van sturing tussen partijen
•
Focus ligt met name op contractafspraken en financiële rapportages
•
Minder aandacht voor bijdrage aan maatschappelijke doelen
•
Organisatie en werkwijze zo gegroeid, niet systematisch geactualiseerd of geëvalueerd
9
ONDERZOEK FACILITAIR BEDRIJF BERGEN OP ZOOM
3. Aanbevelingen •
Stel beleidsdoelstellingen en maatschappelijk belang centraal
•
Actualiseer beleid regelmatig om sturing te versterken
•
Richt een gesprekscyclus in die aansluit bij de systematiek van aanvraag en verantwoording
•
Informeel wat kan, formeel wat moet
•
Helpen in plaats van handhaven
•
Maak afspraken over nevenfuncties transparant 10
Berenschot
www.berenschot.nl linkedin.com/company/berenschot
Intern vertrouwelijk