Plan van Aanpak Straatintimidatie, RMD25-0045
Tekst van het document
RMD25-0045
Datum
9 december 2025
Nr.
RMD25-0045
Van
Het college van B&W
Aan
De raads- en burgerleden
Contactpersoon: drs. A.P. van den Berg Email: a.p.vandenberg@bergenopzoom.nl
Portefeuillehouder(s) drs. M. Mulder MSc. Onderwerp
Plan van Aanpak Straatintimidatie
Doel
Oordeelsvorming/Peilen van gevoelens Zienswijzen/wensen en bedenkingen
Mededeling
Inleiding Straatintimidatie is een maatschappelijk probleem dat ook in Bergen op Zoom voorkomt en een grote impact heeft op het veiligheidsgevoel en welzijn van inwoners. Slachtoffers ervaren angst, stress en beperken hun bewegingsvrijheid. De gemeenteraad heeft eerder per motie uitgesproken dat zij een plan van aanpak wenst om deze problematiek structureel aan te pakken. De afgelopen periode is gewerkt aan het Plan van Aanpak Straatintimidatie 2026-2027. Dit plan biedt een integrale aanpak gericht op preventie, bewustwording, handhaving en samenwerking met partners. Het sluit aan bij gemeentelijke veiligheidsdoelstellingen en landelijke wetgeving. Met deze raadsmededeling willen wij peilen hoe uw raad tegen enkele kernpunten aankijkt, zodat deze input kan worden meegenomen in de verdere uitwerking en besluitvorming. Om gericht input te kunnen verzamelen, willen we graag de mening van uw raad over de volgende punten: 1. De brede benadering waarin de perspectieven van slachtoffers, omstanders, plegers en maatschappij worden meegenomen. 2. Een benadering die gericht is op educatie, preventie en repressie. 3. Het inzetten op het vergroten van meldingsbereidheid. 4. Het inzetten op het bevorderen van bewustwording en gedragsverandering. 5. Het inzetten op het versterken van handhaving en juridische mogelijkheden. 6. Het inzetten op het aansluiten bij het Programma Veilige Steden.
Achtergrond op toelichting op aanpak Straatintimidatie is een vorm van grensoverschrijdend gedrag die gevoelens van onveiligheid, angst en uitsluiting veroorzaakt. Het beïnvloedt niet alleen het dagelijks leven van slachtoffers, maar ook de sociale cohesie en het gevoel van vrijheid in de stad. De gemeenteraad heeft in september unaniem uitgesproken dat zij een plan van aanpak wenst om deze problematiek structureel aan te pakken. Deze wens sluit aan bij landelijke ontwikkelingen, zoals de inwerkingtreding van de Wet Seksuele Misdrijven, de strafbaarstelling van seksuele intimidatie in het openbaar (artikel 429ter Wetboek van Strafrecht) en Artikel 2:1a Straatintimidatie in de Algemene Plaatselijke Verordening van de gemeente Bergen op Zoom. Het plan van aanpak is tot stand gekomen in samenwerking met verschillende partners, waaronder de politie en diverse maatschappelijke organisaties. Het richt zich op een integrale benadering waarin preventie, bewustwording en handhaving elkaar versterken. Deze aanpak is noodzakelijk om normvervaging tegen te gaan en een cultuur van respect en gelijkwaardigheid te bevorderen. Doel Plan van Aanpak Straatintimidatie Het doel van het Plan van Aanpak Straatintimidatie is om een veilige openbare ruimte te realiseren waarin iedereen zich vrij en ongehinderd kan bewegen.
Straatintimidatie is niet alleen een probleem voor slachtoffers, maar raakt ook omstanders en de samenleving als geheel. Daarom kiest het plan voor een brede benadering waarin alle perspectieven worden meegenomen: slachtoffers, omstanders, plegers en het maatschappelijke kader. De aanpak combineert educatie, preventie en repressie. Educatie en bewustwording zijn nodig om normvervaging tegen te gaan en respect centraal te stellen. Preventieve maatregelen, zoals publiekscampagnes en samenwerking met onder andere scholen, moeten gedragsverandering stimuleren. Tegelijkertijd is repressie noodzakelijk om normstelling te waarborgen. Dit gebeurt door toepassing van bestaande wetgeving en door inzet van BOA’s in samenwerking met politie en andere partners. Daarnaast wil de gemeente aansluiten bij het landelijke Programma Veilige Steden, om gebruik te maken van kennis en best practices. Bergen op Zoom heeft zich gepositioneerd om vanaf 2027 deel te nemen aan een nieuwe programmaperiode. Oordeel / peilen van gevoelens In het Plan van Aanpak Straatintimidatie zetten wij in op: a. Het vergroten van meldingsbereidheid; b. Het bevorderen van bewustwording en gedragsverandering; c. Het versterken van handhaving en juridische mogelijkheden; d. Het aansluiten bij het Programma Veilige Steden.
Wij benaderen straatintimidatie integraal en maken gebruik van de mogelijkheden die we als gemeente hebben om de veiligheid en sociale cohesie in de openbare ruimte te versterken. Daarbij sluiten we aan bij de pijlervisie Sociaal en Veilig en de gemeentelijke ambitie om een veilige leefomgeving te realiseren. Met dit Plan van Aanpak geven we invulling aan die ambitie door een aanpak dat zich richt op educatie, preventie en repressie, conform landelijke wetgeving en maatschappelijke ontwikkelingen.
RMD25-0045
Wij vragen uw oordeel / peilen van gevoelens over de volgende punten: 1. Brede benadering van slachtoffers, omstanders, plegers en maatschappij Straatintimidatie raakt meerdere groepen en beïnvloedt de sociale veiligheid in brede zin. Slachtoffers ervaren angst en beperken hun bewegingsvrijheid, omstanders weten vaak niet hoe zij moeten handelen en plegers zijn zich niet altijd bewust van de impact van hun gedrag. Door alle perspectieven mee te nemen, creëren we een aanpak die niet alleen beschermt, maar ook preventief werkt en gedragsverandering stimuleert. Het maatschappelijke perspectief is essentieel om normvervaging tegen te gaan en een cultuur van respect en gelijkwaardigheid te bevorderen. 2. Gericht op educatie, preventie en repressie Een effectieve aanpak vraagt om een combinatie van maatregelen. Educatie zorgt voor bewustwording en kennis, preventie voorkomt dat grensoverschrijdend gedrag ontstaat, en repressie is nodig om normstelling te waarborgen. Alleen door deze drie pijlers te combineren, kunnen we zowel op korte termijn optreden tegen overtredingen als op lange termijn werken aan gedragsverandering. Deze integrale benadering sluit aan bij landelijke best practices en zorgt voor een duurzame impact. 3. Vergroten van meldingsbereidheid Straatintimidatie blijft vaak onzichtbaar, omdat slachtoffers en omstanders geen melding doen.
Zonder meldingen ontbreekt cruciale informatie over hotspots, frequentie en aard van het probleem. Het vergroten van meldingsbereidheid is daarom een randvoorwaarde voor een effectieve aanpak. Door een laagdrempelig meldpunt en gerichte communicatiecampagnes in te zetten, krijgen slachtoffers een stem en kan beleid worden gebaseerd op betrouwbare gegevens. 4. Bevorderen van bewustwording en gedragsverandering Straatintimidatie wordt vaak gebagatelliseerd, wat leidt tot normvervaging. Bewustwording is nodig om deze cultuur te doorbreken. Door publiekscampagnes, educatie en samenwerking met maatschappelijke partners willen we inwoners en bezoekers laten zien dat straatintimidatie niet acceptabel is. Daarnaast richten we ons op het bieden van handelingsperspectief aan omstanders en het confronteren van plegers met de gevolgen van hun gedrag. Dit draagt bij aan een structurele verandering van normen en waarden. 5. Versterken van handhaving en juridische mogelijkheden Normstelling vraagt om duidelijke kaders en consequent optreden. Het plan maakt gebruik van bestaande wetgeving, zoals artikel 429ter van het Wetboek van Strafrecht en artikel 2:1a van de APV, en voorziet in samenwerking met politie en diverse maatschappelijke partners. Daarnaast worden BOA’s opgeleid om straatintimidatie te signaleren en waar mogelijk hiertegen op te treden.
Handhaving is niet alleen repressief, maar ook normstellend: het laat zien dat straatintimidatie niet wordt getolereerd en draagt bij aan een gevoel van veiligheid in de openbare ruimte.
6. Aansluiten bij het Programma Veilige Steden Straatintimidatie stopt niet bij de gemeentegrens. Door deelname aan landelijke initiatieven benutten we kennis en bewezen interventies. Het Programma Veilige Steden biedt een netwerk van gemeenten die samenwerken aan het vergroten van veiligheid in de openbare ruimte. Bergen op Zoom wil zich positioneren om vanaf 2027 deel te nemen aan een nieuwe programmaperiode. Dit voorkomt dat we het wiel opnieuw moeten uitvinden en zorgt ervoor dat onze aanpak aansluit bij landelijke normstelling en wetgeving. Naar aanleiding van bovenstaande informatie willen wij graag uw input over: 1. De brede benadering waarin de perspectieven van slachtoffers, omstanders, plegers en maatschappij worden meegenomen. 2. Een aanpak dat is gericht op educatie, preventie en repressie. 3. Het inzetten op het vergroten van meldingsbereidheid. 4. Het inzetten op het bevorderen van bewustwording en gedragsverandering. 5. Het inzetten op het versterken van handhaving en juridische mogelijkheden. 6. Het inzetten op het aansluiten bij het Programma Veilige Steden. Vervolg Op basis van uw input en de uitkomsten van de overleggen met partners werken wij het definitieve Plan van Aanpak Straatintimidatie verder uit en zullen wij tot vaststelling overgaan.
Daarnaast onderzoeken wij financieringsmogelijkheden, waaronder subsidies en bijdragen vanuit landelijke programma’s. Indien aanvullende middelen noodzakelijk blijken, zal het college een afzonderlijk voorstel aan de raad voorleggen. Na vaststelling van het plan volgt een implementatieproces waarin communicatie en samenwerking met betrokken partijen centraal staan. Dit omvat publiekscampagnes, bijeenkomsten en inzet van interactieve middelen zoals de activatiekar. Ook wordt het meldpunt intimideermijniet.nl actief onder de aandacht gebracht en worden ondernemers geïnformeerd via gerichte communicatiekanalen.
Bijlagen De volgende bijlagen zijn, als onderdeel van deze raadsmededeling, bijgevoegd: - Plan van Aanpak Straatintimidatie Bergen op Zoom 2026-2027
RMD25-0045
Hoogachtend, het college van burgemeester en wethouders van Bergen op Zoom, secretaris,
burgemeester,
mr. C.G. Jacobs
drs. M. Mulder MSc.