Ondertekende gedragscodes voor raadsleden, burgemeester en wethouders, RVB24-0042
Tekst van het document
Gemeente
ry"
"Be4ger ap Zoarn
RVB24-0042
Voorle gger Raadsvoorsfu I
0nderwerp
Gedragscodes voor raadsleden, burgemeester en wethouders
Nummer voorstel
RVB24-0042
Datum voorstel
01-07-2024
Portefeuillehoude(s)
drs, M, Mulder MSc,
Contactpersoon
Mevr. dns. E.P.M. van der Meer
Afdeling
Griffie
Contactpersoon Email
L.vandermeer@berqenopzoom.
Contactpersoon Telefoon
0164-277385
Programmanummer en -naam
1. Besturen, Samenwerken en Veiligheid
n I
Voorstel Vast te stellen: 1. De gedragscode voor de raadsleden van de gemeente Bergen op Zoom 2024 onder intrekking van de gedragscode voor raadsleden van de gemeente Bergen op Zoom 2017 .
2. De gedragscode voor de burgemeester en wethouders van de gemeente Bergen op Zoom 2024 onder intrekking van de gedragscode voor de burgemeester en de gedragscode voor de wethouders van de gemeente
Bergen opZoom2017. 3. Akkoord gaan met het beschikbaar hebben van een exteme vertrouwenspersoon
voorde gemeenteraad
Type voorstel:
ø tr tr
Kaderstellend Controlerend Rest
Zijn in het voorstel één of meer van de volgende aspecten van toepassing? Ja
Nee
Zijn doelen en/of effecten beschreven
ø
tr
Financiële consequenties
E
Gevolgen voor de schuldenlast
tr tr
ø ø ø
lnspraakverordening van toepassing
Commu n icatieparagraaf : De nieuwe gedragscodes zijn tot stand gekomen in samenwerking tussen een afuaardiging vanuit de gemeenteraad 5 (burger)raadsleden en het college (wethouder Pals) en de (plaatsvervangend)griffier, Deze werkgroep is bijgestaan door BING, een extern specialistisch bureau, Deze werkwijze is afgestemd in en geaccordeerd door het presidium 6 maart 2023.De werkgroep is bij elkaar geweest op 18-10-2023,29-11-2023
enop27-03-2024.
Samenvatting: De gemeenteraad stelt zowel voor zichzelf als voor de burgemeester en de wethouders een gedragscode vast, Omdat de huidige gedragscodes in 2017 zijn vastgesteld, is afgesproken in het presidium om deze te actualiseren, De nieuwe gedragscodes bieden daarmee actuele afspraken en handvaten waarbijook de toelichtingen en het handhavingsprotocol zijn geactualiseerd.
Bijlagen: (geef aan of een bijlage is bljgevoegd of ter lnzage ls gelegd; benoem en numm€r deze bljlagen) B 1
2 3
4 5
6
nr.
Omschriivinq
Biisevoesd/Ter inzage
Gedraoscode voor de raadsleden van de gemeente Bergen op Zoom
Biioevoeod
Biilaqe biiqedraqscode voor raadsleden en burgerleden Gedragscode voor de burgemeester en wethouders van de gemeente Beroen oo Zoom Biilaoe bii qedraqscode burqemeester en wethouders
Biigevoegd
Handhavinosprotocol politieke ambtsdragers Bergen op Zoom Stroomschema handhavinqsprotocol Beroen op Zoom
Biioevoesd
Bijgevoegd Biisevoeqd Biiqevoegd
Gemeente
ßergen op Zaarn
"ç-' RVB24-0042
Raadsvoorstel
Datum raadsvergadering
26-09-2024
Nummer
RVB24-0042
0nderwerp
Gedragscodes voor raadsleden, burgemeester en wethouders
Aan de gemeenteraad,
Voorstel Vast te stellen: 1, De gedragscode voor de raadsleden van de gemeente Bergen op Zoom 2024 onder intrekking van de gedragscode voor raadsleden van de gemeente Bergen opZoom2017.
2, De gedragscode voor de burgemeester en wethouders van de gemeente Bergen op Zoom 2024 onder intrekking van de gedragscode voor de burgemeester en de gedragscode voor de wethouders van de gemeente Bergen opZoom2017. 3. Akkoord gaan met het beschikbaar hebben van een exteme vertrouwenspersoon voorde gemeenteraad
lnleiding De huidige gedragscodes dateren van2017 en waren aan actualisatie toe, De noodzaak tot actualisatie is mede ingegeven door wijzigingen in de Gemeentewet die sinds 1 januari 2023 uan kracht zijn wat betreft de bevordering van de bestuurlijke integriteit, De basis voor het vaststellen van de gedragscodes is gelegen in de Gemeentewet in artikelen 1 5 derde lid, 41c tweede lid en 69 tweede lid. Daarin is geregeld dat de gemeenteraad de gedragscodes vaststelt voor zowel de raadsleden als voor de burgemeester en wethouders. Gedragscodes zijn een hulpmiddel en instrument om een open, transparante en integere organisatiecultuur te realiseren. De Gemeentewet verplicht de gemeenteraad om voor zichzelf en voor zijn bestuurders een gedragscode vast te stellen, Deze moet de integriteit van de politieke ambtsdragers helpen waarborgen. Het rechtskarakter van de gedragscodes is dat van een inteme regeling, ter invulling van en in aanvulling op de wettelijke regels.
Beoogd maatschappelijk effecUdoelstelling De gedragscodes vormen een beoordelingskader en een leidraad bij twijfel, vragen en discussies. Het niet
naleven van gedragscodes heeft in beginsel geen rechtsgevolgen. Er is sprake van zelfbinding, Gedragscodes
3
Gemeente
*?"
Berger ap Zoom
RVB24-0042
Raadsvoorstel
zijn echter zeker niet vrijblijvend, Politieke ambtsdragers kunnen er door inwoners op worden aangesproken. Zij dienen zich over de naleving ervan te verantwoorden, Gedragscodes hebben echter geen waarde als zij slechts als een wettelijke verplichting worden beschouwd. Als integriteit niet beleefd en doorleefd wordt door politieke ambtsdragers, geen natuurlijk'reflex' is bij het uitoefenen van een publieke functie, heeft ook het hebben van een gedragscode geen nut.
Uitwerking voorstel De overheid werkt met publieke middelen en heeft op veelteneinen een monopolie positie. Burgers moeten de overheid (volksvertegenwoordigers, bestuurders en ambtenaren) kunnen vertrouwen. lnteger handelen maakt dit vertrouwen, een gebrek aan integriteit breekt het, lntegriteit is een van de zeven leidende beginselen in de Nederlandse Code voor Goed Bestuur. Openheid en integriteit worden daarbij in samenhang gezien met de andere voorwaarden voor goed bestuur dat zich kenmerkt door behoorlijk bestuur, responsief bestuur en resultaatgericht bestuur. Het handelen van politieke ambtsdragers is voortdurend onderwerp van publieke aandacht. ln de media is de belangstelling voor integriteitsvraagstukken groot. Onder meer door sociale media is de zichtbaarheid van politieke ambtsdragers toegenomen en wordt hun handelen sneller en directer ondenrverp van het publieke debat. Belangenverstrengeling, misbruik van positie, fraude en corruptie wordt terecht steeds minder geaccepteerd. Politieke ambtsdragers vervullen een voorbeeldfunctie richting inwoners, maar ook richting ambtenaren, Zij zijn verantwoordelijkheid voor hun eigen integriteit en collectief voor die van hun organisatie. De primaire verantwoordelijkheid voor integriteit ligt bij elke provincie, gemeente en waterschap afzonderlijk, maar voor alles bij elke ambtsdrager persoonlijk.
Vertrouwenspersoon ln de tijdelijke werkgroep is ook met elkaar gesproken over de mogelijkheid om een externe vertrouwenspersoon in te kunnen schakelen. Een exteme vertrouwenspersoon is niet werkzaam bij de gemeente. Met een externe vertrouwenspersoon wordt gebruik gemaakt van een organisatie die alle specialistische kennis, expertise en ervaring heeft om met vertrouwen een veilige omgeving te bieden waarin ongewenste situaties of gedrag zonder enige terughoudendheid of consequenties kan worden gedeeld. En om daarna de melding professioneel en deskundig te behandelen, Een veilige werkomgeving is ook bij het raadswerk van belang. Onder het motto voorkomen is beter dan genezen kan zorg gedragen worden voor een situatie die gericht is op veiligheid, vertrouwen en
daadkracht. De mogelijkheid van het instellen van een vertrouwenspersoon voor raadsleden en burgerleden maakt hier onderdeel van uit. Het voordeel van onafhankelijkheid De praktijk leert dat een interne vertrouwenspersoon ongewild in een moeilijke positie komt als de onafhankelijkheid van de functie wordt gehinderd door loyaliteit naar of afhankelijkheid van de
4
Gemeente
ßergen ap Zaarn
RVB24-0042
Raadsvoorstel
werkgever. Vaak heeft de HR-medewerker ook de pet op van de interne vertrouwenspersoon. Mogelijke melders van ongewenst gedrag zouden door deze dubbele rol gehinderd kunnen worden om hun klacht neer te leggen,
Preventie en uitvoering De Externe Vertrouwenspersoon biedt werkgevers een breed pakket aan diensten op het gebied van preventie en uitvoering. Vanzelfsprekend zijn er de getrainde externe vertrouwenspersonen, maar ook kunnen op maat gemaakte gedragsregels en richtlijnen worden opgesteld waarmee een werkgever goed werkgeverschap toont. lndien nodig kunnen we een ondezoek doen naar de heersende omgangsvormen binnen uw bedrijf en bij klachten kan De Externe vertrouwenspersoon ervaren experts leveren voor een klachten- of ondezoekscommissie' Raadsleden kunnen anders dan ambtenaren geen beroep doen op de gemeentelijke klachtenafdeling of vertrouwenspersoon, Raadsleden zijn namelijk geen ambtenaren en hebben als politieke ambtsdrager een zelfstandige positie, Soms kunnen de burgemeester of de griffier vanuit een onafhankelijke rol dit onvoldoende invullen. De burgemeester en de griffier kunnen natuurlijk ook onderwerp van de bespreking met een vertrouwenspersoon zijn, ln die gevallen zou het voor raadsleden mogelijk moeten zijn om een externe vertrouwenspersoon te benaderen.
Consequenties van het voorstel Het vaststellen van de nieuwe gedragscodes is bedoeld om de wettelijke regels die er zijn, nader in te vullen. De gedragscodes moeten gezien worden als interne regelingen. Het niet naleven van de gedragscode heeft geen rechtsgevolgen, Er is sprake van zelfbinding. De regels worden in gezamenlijk debat door u als raad vastgesteld, Dit maakt de gedragscode niet vrijblijvend. De bestuurders kunnen daarop worden aangesproken en dienen zich over de naleving ervan te verantwoorden. Ook u als lid van de gemeenteraad bent aanspreekbaar op de naleving van de gedragscode. Het niet naleven van de gedragscode kan dus wel onderdeel worden van politiek debat en politieke gevolgen hebben. De gedragscode geldt in beginsel ook voor de burgerleden, Zij maken voor het commissiewerk en in de beeldvormende vergaderingen onderdeel uit van de bestuurlijke organisatie. Dat geeft naar hen toe ook de verplichting van een onafhankelijke en op het algemeen belang gerichte opstelling. Tot slot: lntegriteit is een thema dat pas betekenis krijgt in het handelen, Het is dan ook belangrijk om het onderwerp integriteit bespreekbaar en levendig te houden en elkaar aan te spreken op gedrag en handelen. lntegriteit moet blijvend en nadrukkelijk een onderdeel uit maken van het handelen van de raadsleden.
Het bespreekbaar maken en houden van integriteit moet een doorlopend proces zijn, Het is de taak van de burgemeester om de bestuurlijke integriteit te bevorderen
Risico paragraaf G eï d e ntifi ceerde
rsico's
5
Gemeente
ßergen ap Zoorn
RVB24-0042
Raadsvoorstel
Risico.onderdelen 1, Realiseren maatschappelijke effecten
NvT
Neutraal X X X
2, Politiek-bestuurliik en draagvlak 3. lmaqo qemeente 4. Alqemene en exteme omqevinq
X
5, Veiliqheid
X
6. Financiën
X
X
7. Juridisch 9, Kwaliteit uitvoerinq
X X
10. Capaciteit organisatie en samenwerking partners
X
8. Planninq
Alternatieven Zoals eerder in het voorstel staat beschreven, stelt de gemeenteraad niet alleen haar eigen gedragscode vast maar ook die van de burgemeester en wethouders, Voor de gedragscodes is bewust gekozen voor het samen oplopen in een werkgroep, De nu voorliggende gedragscodes zijn in samenwerking met de leden van de werkgroep en BING tot stand gekomen.
Een ontwerpbesluit bied ik u hierbij ter vaststelling aan De burgemeester van Bergen op Zoom, De burgemeester,
drs, M
6
Çemeente
ry
ßergen ap Zoarn
RVB24-0042
Raadsvoorstel
De raad van de gemeente Bergen op Zoom;
gezien het voorstel van de burgemeester 1 juli2024, nr, RVB24-0042;
gelet op de artikelen '15 lid 3, artikel 41 c lid 2 en artikel 69 lid 2 Gemeentewet
BESLU IT
Vast te stellen 1. De gedragscode voor de raadsleden van de gemeente Bergen op Zoom 2024 onder intrekking van de gedragscode voor raadsleden van de gemeente Bergen op Zoom 2017 .
2. De gedragscode voor de burgemeester en wethouders van de gemeente Bergen op Zoom 2024 onder intrekking van de gedragscode voor de burgemeester en de gedragscode voor de wethouders van de gemeente
Bergen opZoom2017. 3. Akkoord gaan met het beschikbaar hebben van een exteme vertrouwenspersoon voor de gemeenteraad
Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 31 oktober 2024
De griffier,
De voozitter,
drs, E.P.M, van der Meer
drs. M. Mulder MSc.
7
Evidence sheet iBabs digital signature Mulder, M. (Margo) m.mulder@bergenopzoom.nl 11-01-2024 11:40 f9e684ec95bf1da223c23f70d607326e73f5f443518da8fdb2d1f7f36d13a189 Meer, L. (Lenneke) van der L.vanderMeer@bergenopzoom.nl 11-04-2024 12:50 a29912d37ad8eafd723917eccad7c97fb7b9098d4ff75bde4c0e86328d4a6815