CConstaterende datBergen op Zoom
Koppel je AI →
Document · PDF

Jaarverslag ZVH 2024

Commissie (Mens, Maatschappij en Vrije tijd) 16 september 2025, gemeente Bergen op ZoomBij agendapunt: Jaarverslag Zorg- en Veiligheidshuis 202412.132 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

J AA RV E RS LAG 2 0 2 4

Zorg- en Veiligheidshuis De Markiezaten Maart 2025

Inhoud Profiel Zorg- en Veiligheidshuis De Markiezaten

3

Samenwerkende gemeenten en partners

4

Voorwoord

5

Ontwikkelingen in 2024

6

De mens achter de casus - 2 verhalen

15

Analyse jaarcijfers 2024

20

Tekst: Data-analyse: Coördinatie:

Margriet Heebing, Metafoor Communicatie Gerliene van Ginkel, Zorg- en Veiligheidshuis De Markiezaten Susanne Hermans, Zorg- en Veiligheidshuis De Markiezaten

2

Profiel Zorg- en Veiligheidshuis De Markiezaten COMPLEXE VEILIGHEIDSCASUSSEN SAMEN OPLOSSEN Zorg- en Veiligheidshuis De Markiezaten is een samenwerkingsverband van 8 gemeenten in West-Brabant en Zeeland, Openbaar Ministerie, politie en instellingen op het gebied van zorg, veiligheid, welzijn, wonen en justitie. Wat we doen Samen pakken we complexe veiligheidscasussen aan. Het gaat om casussen die iedere netwerkpartner binnen de eigen keten niet kan oplossen en waarvoor een integrale aanpak noodzakelijk is. Vaak betreft het veelplegers en notoire overlastveroorzakers. Het ondersteunend bureau van het Zorg- en Veiligheidshuis voert de procesregie en bewaakt de voortgang, terwijl de partners in het samenwerkingsverband de aanpak uitvoeren. Outreachend In ons gebouw in Bergen op Zoom hebben diverse partnerorganisaties hun werkplek. Het Zorg- en Veiligheidshuis werkt outreachend: we gaan naar de gemeente toe waar de casus speelt, zodat we het lokale veld goed kunnen meenemen in onze aanpak. We beleggen voor iedere complexe veiligheidscasus een afzonderlijk ketenberaad. Zo nodig gebeurt dit ook online. Samenwerken onder 1 regie Het ketenberaad vindt plaats onder regie van de procesregisseur van het Zorg- en Veiligheidshuis. De samenwerkingspartners pakken de casus sámen aan, het Zorg- en Veiligheidshuis neemt de casus dus niet over.

De procesregisseur houdt voortdurend een vinger aan de pols tot de casus weer beheersbaar is. Wat we bereiken Het gezamenlijke doel van de partners in het Zorg- en Veiligheidshuis is het voorkomen en oplossen van problemen op het gebied van openbare orde en veiligheid. Dan kun je denken aan het terugdringen van overlast, huiselijk geweld en criminaliteit. We zetten onder meer in op gedragsverandering en het verminderen van recidive. Zorg, strafrecht en bestuursrecht gaan hierbij hand in hand. Geen eindstation Het Zorg- en Veiligheidshuis pakt de meest complexe casussen op, maar is geen eindstation. Onze inzet is erop gericht dat de casus beheersbaar wordt, zodat we zo spoedig mogelijk kunnen afschalen naar reguliere zorg en ondersteuning. Wie doet wat Van onze partners verwachten we bereidheid om out of the box te denken en te willen samenwerken aan een passende oplossing op maat. Het Zorg- en Veiligheidshuis zorgt ervoor dat alle afspraken worden vastgelegd en geregistreerd in een beveiligd systeem. We hanteren heldere afspraken rond privacy van persoonsgegevens en informatiebeveiliging. Extra taken Naast onze basistaak (complexe veiligheidscasuïstiek) hebben de gemeenten een aantal plustaken bij ons belegd.

Op verzoek van diverse gemeenten coördineren wij de re-integratie van (ex-) gedetineerden, de levensloopaanpak, de (zorg) coördinatie aanpak mensenhandel en het CTER-proces (contraterrorisme, extremisme en radicalisering). Het OGGZ-bemoeizorgteam heeft bij ons zijn uitvalsbasis, omdat hun doelgroep (zorgwekkende zorgmijders) vaak overlapt met onze casuïstiek. Door de korte lijnen, bereiken we samen meer. 3

Samenwerkende gemeenten en partners 2024 Gemeenten

Partners

^ Gemeente Bergen op Zoom

^ Alwel

^ Gemeente Halderberge

^ Amarant

^ Gemeente Moerdijk

^ ASVZ

^ Gemeente Roosendaal

^ OM - Arrondissementsparket Zeeland-West-Brabant

^ Gemeente Rucphen

^ Dienst Justitiële Instellingen - PI Dordrecht, Grave,

^ Gemeente Steenbergen

Middelburg en Vught

^ Gemeente Tholen

^ Emergis

^ Gemeente Woensdrecht

^ Exodus • GGD West-Brabant ^ GGD Zeeland ^ GGz Breburg ^ GGZ WNB ^ Halt • Humanitas DMH • Impegno • Jeugdbescherming Brabant • Jeugdbescherming West • De-Kering ^ Leger des Heils (Welzijns- en Gezondheidszorg) ^ MEE West-Brabant ^ Novadic-Kentron • OpenDoor ^ Pameijer, team Mozaïk ^ Politie Zeeland-West-Brabant • Prisma ^ Raad voor de Kinderbescherming Zeeland, Midden- en West-Brabant ^ Reclassering Nederland, regio Zuid ^ Safegroup Breda ^ SDW • Slachtofferhulp Nederland • Stadlander • Stichting Twist • Surplus Welzijn • Thuisvester ^ Veilig Thuis West-Brabant ^ WijZijn ^ William Schrikker - Jeugdbescherming en Jeugdreclassering ^ Woningstichting Woensdrecht • Woonkwartier ^ ZEP XL

Voorwoord In 2024 heeft Zorg- en Veiligheidshuis De Markiezaten weer veel werk verzet voor onze gemeenten. We zijn trots op de professionaliteit en gedrevenheid waarmee complexe veiligheidscasuïstiek werd aangepakt. In meerdere opzichten was 2024 een enerverend jaar voor het Zorg- en Veiligheidshuis. De procesregisseurs in het Zorg- en Veiligheidshuis hadden te maken met een hoge caseload. Ook was het ZVH-bureau betrokken bij diverse plustaken en een aantal grote projecten, waaronder de voorbereiding van nieuwe wetgeving (WGS). Verderop in dit jaarverslag worden deze onderwerpen toegelicht. Aan de hand van twee casussen wordt de praktijk van alledag tastbaar gemaakt. Onze Raad van Bestuur is eind 2024 akkoord gegaan met de vaststelling van het nieuwe Landelijk Kader voor de Zorg- en Veiligheidshuizen. Er wordt aangestuurd op nauwere samenwerking tussen de Zorg- en Veiligheidshuizen en harmonisatie van werkwijzen. We zien deze ambities als een kans om onze daadkracht te vergroten bij het oplossen van complexe casussen. We maken daarbij wel de kanttekening dat ambities alleen realiseerbaar zijn als het Rijk voldoende en structurele financiering beschikbaar stelt. Ook vinden we het belangrijk dat onze couleur locale behouden blijft, zodat we specifieke beleidskeuzes kunnen maken als de situatie hierom vraagt. Als bijlage bij dit verslag vindt u de jaarcijfers.

Ze zijn geanalyseerd door onze criminoloog op basis van data uit PGAx, het registratiesysteem dat we sinds 2021 gebruiken. Deze jaarcijfers geven ons inzicht in de aard en de omvang van onze caseload en geven aanknopingspunten om bij te sturen waar nodig om onze dienstverlening te blijven verbeteren. Namens de Raad van Bestuur spreek ik vertrouwen uit richting 2025 en de verdere toekomst. Veel leesplezier gewenst. Marjolein van der Meer Mohr, Voorzitter Raad van Bestuur

5

Ontwikkelingen in 2024 Aanmeldingen gelijk gebleven Het aantal aanmeldingen en gestarte covecaaanpakken is ongeveer gelijk gebleven ten opzichte van 2023.

Complexe casuïstiek Zorg- en Veiligheidshuis De Markiezaten is zo'n 20 jaar actief in West-Brabant en Zeeland. De basistaak van alle Zorg- en Veiligheidshuizen in Nederland is de aanpak van complexe veiligheidscasuïstiek. Het gaat om casussen die zodanig uit de hand lopen, dat opschaling naar het Zorg- en Veiligheidshuis noodzakelijk is. De speerpunten uit de landelijke meerjarenagenda 2021-2024 hebben we weer vertaald naar een jaarplan 2024, dat met grote inzet is uitgevoerd door onze samenwerkingspartners en bureaumedewerkers. We kijken uit naar de nieuwe samenwerkingsagenda 2025-2030 die in de loop van 2025 landelijk wordt vastgesteld.

Instroom en triage

2022

2023

2024

Aanmeldingen

136

133

137

Gestarte covecaaanpakken

71

79

80

Gegeven adviezen

59

33

31

Niet getriageerd (voldeden op voorhand niet aan criteria)

6

21

26

Instroom en caseload in 2024 Melders In 2024 kwamen de meeste aanmeldingen van de gemeenten, gevolgd door de politie, GGZ WNB, Veilig Thuis en OGGZ. De gemeenten Roosendaal en Bergen op Zoom waren zoals elk jaar het sterkst vertegenwoordigd, wat gezien het inwoneraantal en de stedelijkheid ook niet verwonderlijk is.

In 2024 had Zorg- en Veiligheidshuis De Markiezaten weer een gevarieerde instroom van casussen. Hieronder vatten we de ontwikkelingen kort samen. De gegevens komen uit ons registratiesysteem PGAx en zijn geanalyseerd door onze criminologe. Een complete analyse en duiding van de jaarcijfers vindt u vanaf pagina 19.

Toename caseload De totale caseload in 2024 was hoger dan het jaar ervoor. In 2024 ging het om 166 unieke casussen waarop we procesregie voerden. Sommige werden binnen hetzelfde jaar aangemeld en afgesloten, maar de meeste casussen liepen langer door. Om een voorbeeld te geven: in januari 2024 waren er 90 complexe veiligheidscasussen actief, in december 2024 waren dat er 110.

Aard van de problematiek Bij een complexe veiligheidscasus (coveca) spelen altijd meerdere problematieken tegelijk. In minstens 68% van de gevallen ging het om een combinatie van psychische/psychiatrische problemen en verslaving. Vaak was daarbij ook sprake van een licht verstandelijke beperking en (dreigende) dakloosheid. Frequenter dan voorheen werd geregistreerd dat de situatie gevaarlijk was. Daarmee bedoelen we gevaar voor de persoon zelf (automutilatie of suïcide) of gevaar voor anderen (brandstichting, doodsbedreiging etc.)

6

Caseload

2022

2023

2024

Totaal aantal unieke casussen

181

149

166

Toename doorlooptijd Ons doel is een casus af te schalen zodra deze weer beheersbaar is, maar dit verliep in 2024 minder voorspoedig dan we zouden willen.

De zichtbaarheid en overlast op straat leken af te nemen en er waren signalen dat gebruikers overstapten op andere vormen van designerdrugs. Mogelijk omdat Flakka minder goed verkrijgbaar en duurder werd, vanwege een verbod op de specifieke samenstelling van deze drug.

De algemene tendens: hoe complexer de casus, hoe minder mogelijkheden om af te schalen en hoe langer de doorlooptijd. Doorlooptijd per casus

2023

2024

In dagen

302

369

Oplossingen Het Zorg- en Veiligheidshuis draagt actief bij aan oplossingen voor deze drugsproblematiek. Zo faciliteren we het designerdrugsoverleg in het ZVHkantoor. In 2024 hebben onze samenwerkende gemeenten en het Zorg- en Veiligheidshuis subsidie aangevraagd om de drugsproblematiek te onderzoeken en aan te pakken. Het project wordt geleid door CQ-procesmanagement. Een procesregisseur van het Zorg- en Veiligheidshuis neemt deel aan de kerngroep. We verwachten dat dit project ertoe gaat leiden dat we in de toekomst beter kunnen anticiperen op nieuwe drugs en hun effecten.

Knelpunten De lange doorlooptijd is te verklaren door de steeds grotere uitdagingen die we ondervinden bij de zoektocht naar oplossingen. Het gaat vaak om factoren waar het Zorg- en Veiligheidshuis geen directe invloed op heeft. Met name de groep burgers met ernstige psychiatrische aandoeningen (EPA) in combinatie met verslaving lijdt hieronder. Deze mensen vallen vaak tussen wal en schip. Zo is de verslavingszorg onvoldoende uitgerust voor het behandelen van mensen met psychiatrische problematiek en andersom is de ggz onvoldoende uitgerust voor het behandelen van verslavingsproblematiek. Passende woonzorgplekken voor deze mensen zijn er nauwelijks. Dit wordt gezien als een landelijk probleem, waarover de gezamenlijke Zorg- en Veiligheidshuizen een notitie hebben opgesteld. Deze notitie is ingebracht in het Tweede Kamer­ debat hierover.

Projectaanpak designerdrugs In onze regio zagen we sinds 2023 een groeiende populatie gebruikers van designerdrugs. Met name Flakka is een zeer verslavende designerdrug, die in West-Brabant en Zeeland veel wordt gebruikt. In de eerste helft van 2024 kwamen we regelmatig Flakkagebruikers tegen in onze caseload, zij veroorzaakten veel agressie en overlast op straat. In de tweede helft van het jaar leek de Flakkaproblematiek wat af te vlakken. 7

"Zorg- en Veiligheidshuis gaat nieuwe fase in"

Novadic-Kentron in 2024 besloot om drie werkplekken af te nemen. Partners op het snijvlak van ggz, verslaving en vg zitten nu dichtbij elkaar en kunnen daardoor sneller schakelen rond een casus. Dat is waardevol omdat deze triple problematiek een rol speelt bij vele casussen. Als bureau kijken we terug op een intensief jaar. Op menselijk vlak werden we geconfronteerd met ingrijpende gebeurtenissen, waaronder ernstige teloorgang en zelfs overlijden van cliënten. Dat had impact op onze medewerkers. De werkdruk bij de procesregisseurs was hoog, mede door de geringe mogelijkheden om af te schalen. Dat had te maken met structurele knelpunten in het veld, zoals wachtlijsten, personeelsgebrek en een tekort aan woon-zorgplekken. Dit is meermalen besproken in de Raad van Bestuur. Met onze kernpartners willen we in 2025 op bestuurlijk niveau in gesprek gaan over oplossingen. Deze uitdaging vraagt immers om inzet en betrokkenheid van alle deelnemers aan ons samenwerkingsverband.

Netwerkmanager Jan-Willem Labruyère: "Als Zorg- en Veiligheidshuis De Markiezaten hebben wij in 2024 weer hard gewerkt om onze maatschappij veiliger en veerkrachtiger te maken. Dat doen we vanuit professionaliteit, strategisch samenspel en menselijke betrokkenheid.

Zorg- en Veiligheidshuis De Markiezaten staat aan de vooravond van een nieuwe fase. Dit heeft te maken met twee ontwikkelingen. Enerzijds de komst van de nieuwe wet rond gegevensdeling (Wet Gegevensdeling door Samenwerkingsverbanden) en anderzijds de introductie van het nieuwe Landelijk Kader voor de Zorg- en Veiligheidshuizen. Beide ontwikkelingen vallen mooi samen en bieden kansen die we graag benutten. De implementatie hebben we in 2024 zorgvuldig voorbereid. Meer hierover lees je in dit jaarverslag.

Procesregie is waar we als ZVH-bureau goed in zijn. Door complexe casussen op methodische wijze te regisseren, wisten we in 2024 diverse situaties beheersbaar te maken. Bij bepaalde casussen scheelde dat al gauw enkele tientallen overlastmeldingen per week. Dit bereikten we door regie te voeren op bestuurs- en strafrechtelijke interventies én op leefgebieden als zorg, inkomen, wonen, welzijn en onderwijs/werk. De methodiek van procesregie zetten we ook in bij plustaken. Deze aanpak brengt nieuwe energie bij de betrokken partners: er wordt mét elkaar gewerkt aan oplossingen en niet langs elkaar heen.

De afgelopen jaren is de samenwerking binnen het domein Zorg en Veiligheid zichtbaar verbeterd. Diverse plustaken zijn bij ons belegd en er is een stevig fundament gelegd voor de toekomst. Ons doel is echter niet om te groeien in taken. We willen vooral kwaliteit kunnen leveren en doen waar we goed in zijn. Ik ben trots op ons hechte netwerk in de regio en kijk uit naar meer samenkracht op landelijk niveau. De komende jaren zie ik dan ook met vertrouwen tegemoet."

Positief is dat het aantal partners dat bij ons een werkplek afneemt, stabiel is. Ons samenwerkingsverband bloeit, professionals ervaren nog steeds de meerwaarde van het werken onder één dak. We zijn content dat ook 8

Bureau Zorg- en Veiligheidshuis De Markiezaten Informatieregisseur in dienst Om de procesregisseurs te ontlasten is in 2024 een informatieregisseur geworven. Zij wordt begin 2025 toegevoegd aan ons team. Informatie wordt steeds belangrijker bij het effectief aanpakken van casussen. Niet alleen binnen onze eigen regio, maar ook in de samenwerking met de andere Zorg- en Veiligheidshuizen in ons land. Het samenwerkingsverband van Zorg- en Veiligheidshuis De Markiezaten wordt ondersteund door een bureau. De personele bezetting van ons bureau bestond in 2024 uit procesregisseurs, procesondersteuners, de netwerkmanager en een managementassistent.

Ons nieuwe kantoor aan de Rooseveltlaan 148 in Bergen op Zoom wordt sinds januari 2023 intensief gebruikt. Uit relatiegesprekken met samenwerkingspartners blijkt dat ze tevreden zijn over de samenwerking en het werken in het Zorg­ en Veiligheidshuis. De meeste organisaties geven aan dat zij het contract voor de werkplek willen verlengen. Zij waarderen het pand en de werkplekken met een 8.

Aandachtsgebieden Naast het voeren van de procesregie bij complexe casussen heeft het bureau ook andere aandachtsgebieden en plustaken, zoals triage, beleid, re-integratie (ex-) gedetineerden, BIJ-overleg, de Levensloopaanpak, Veilig Thuis en stalking, de (zorg)coördinatie aanpak Mensenhandel, het OGGZ-team en de weegploeg CTER.

Met een aantal verbeterpunten zijn we aan de slag gegaan 1. het aantal beveiligingscamera's is verdubbeld, waardoor we nu ook zicht hebben op de voorgevel (hoofdingang) en zijgevel (personeelsingang); 2. bij de voordeur is een sluisfunctie gecreëerd (net als in het vorige ZVH-kantoor) 3. de geluidsisolatie van de spreekruimten is verbeterd; 4. in vergaderruimte 2 is een videoscherm aangebracht.

Procesregisseurs per 31-12-2024: ^ Boris Rademakers ^ Tessa van Rijswijk ^ Annelies Schijven ^ Laura van Suijlekom ^ Marleen Verkamman ^ Karin Wijmans ^ Kees Wilsing Procesondersteuning De procesregisseurs worden praktisch bijgestaan door 2 procesondersteuners: Nisa Kalkan en Karlijn van Ginneken. Samantha Hoendervangers-van Loon is aangesteld als managementondersteuner processen.

9

Bezetting werkplekken per 31-12-2024 door:

geëvalueerd en volgt besluitvorming over wel of geen structurele voortzetting hiervan. Om onze toekomstige ambities waar te maken, is duurzame en passende financiering onmisbaar.

^ Politie ^ Openbaar Ministerie ^ OGGZ-team (bemoeizorg) ^ Reclassering Nederland ^ Verslavingsreclassering Novadic-Kentron ^ Begeleidings- en behandelteam Novadic-Kentron ^ Forensisch Psychiatrische Poli (GGZ WNB) ^ Gemeente Bergen op Zoom ^ (Zorgcoördinatie) aanpak mensenhandel ^ Stadlander ^ Amarant ^ Humanitas DMH ^ Raad voor de Kinderbescherming ^ Exodus ^ Stichting Twist ^ Halt ^ Veilig Thuis ^ WijZijn ^ Wijk GGD/Wijk GGZ

Integrale triage De integrale triage die we medio 2022 invoerden, functioneert naar tevredenheid. We zetten de triage voort, omdat het de kwaliteit van besluitvorming verbetert. De triage houdt in dat nieuwe aanmeldingen door vijf partners gezamenlijk worden beoordeeld: het ZVH (voorzitter/procesregisseur), het OM, de reclassering, de politie, Veilig Thuis en OGGZbemoeizorg. Een voordeel van gezamenlijk triageren is dat het de betrokkenheid van onze partners vergroot. Vanuit alle invalshoeken toetsen we kritisch en ook systemisch wat wenselijk is: een coveca-aanpak starten of de casus terugkoppelen met een advies. Met de komst van de WGS (zie volgende alinea) is het delen van informatie tijdens de triage formeel geborgd. Door kritisch te blijven kijken aan de voorkant, is goed waarneembaar dat de complexiteit van de casuïstiek de afgelopen jaren is toegenomen.

Nieuwkomer: Novadic-Kentron Per 1 september 2024 heeft het begeleidings- en behandelteam van Novadic-Kentron drie werkplekken afgenomen. Een waardevolle toevoeging op de verslavingsreclassering die al langer binnen ons kantoor werkzaam is. Afspraken met Veilig Thuis In 2024 zijn nieuwe afspraken gemaakt met Veilig Thuis. Zij hebben twee werkplekken binnen ons kantoor en wij ondersteunen hen bij het Actieoverleg.

Informatiedeling en privacy Per 1 maart 2025 is de Wet Gegevensdeling door Samenwerkingsverbanden (WGS) van kracht. De wet bepaalt welke gegevens binnen onze samenwerking gedeeld mogen worden en met/door wie. Grotendeels is de wet een weergave van de huidige praktijk, maar de winst zit 'm in een paar nieuwe onderdelen. In 2024 hebben we de implementatie van de wet voorbereid met een regionale werkgroep. Ook nam onze netwerkmanager Jan-Willem Labruyère deel aan de landelijke werkgroep WGS. Onze criminologe Gerliene van Ginkel was betrokken bij de voorbereidende werkzaamheden. Over een jaar wordt de wet geëvalueerd. Na twee jaar volgt er een onafhankelijke audit om te bekijken hoe Zorg­ en Veiligheidshuizen gegevens over complexe casuïstiek verwerken.

Duurzame financiering Het Zorg- en Veiligheidshuis streeft naar duurzame financiering van haar activiteiten. Op dit moment hebben we vaak te maken met tijdelijke middelen. Zo hebben alle Zorg- en Veiligheidshuizen in 2020 een bijdrage ontvangen vanuit de zogenoemde POK-middelen, specifiek voor de aanpak van personen met verward gedrag. De looptijd van deze middelen is zeven jaar. We hebben de gelden besteed aan extra personele inzet op complexe casuïstiek (een procesregisseur), extra personele inzet op beleid (een criminoloog) en procesregie op de Levensloopaanpak. In 2026 wordt de inzet van de zogenoemde POK-middelen 10

Voordelen van de WGS: ^ Door de wet kunnen Zorg- en Veiligheidshuizen onderling veel eenvoudiger informatie delen over een casus als de praktijk daar om vraagt. Als een cliënt bijvoorbeeld verhuist naar een andere regio, mogen we gegevens uitwisselen.

Zorg- en Veiligheidshuis. Ze hebben ieder hun eigen taken en verantwoordelijkheden en die worden in het document helder beschreven. Het bureau voert de procesregie en bewaakt de voortgang, terwijl de partners in het samenwerkingsverband de aanpak uitvoeren.

^ De wet beschrijft vaste deelnemers en incidentele deelnemers in het Zorg- en Veiligheidshuis. Alleen vaste deelnemers kunnen casuïstiek aanmelden bij het Zorg- en Veiligheidshuis en in ons informatiesysteem werken. Beiden kunnen deelnemen aan het casusoverleg. De wet maakt het dus mogelijk dat iedereen die een bijdrage kan leveren aan een casus, ook daadwerkelijk mag aansluiten. Incidentele deelnemers tekenen per casus een geheimhoudingsverklaring. ^ De privacy van cliënten is nu beter geregeld. We dienen cliënten te informeren dat zij besproken worden in het Zorg- en Veiligheidshuis en we hebben een contactpunt ingesteld waar cliënten terecht kunnen met AVG-vragen of om hun dossier in te zien.

^ Ook wordt een helder onderscheid gemaakt tussen basistaken en plustaken. Basistaken zijn voor elk Zorg- en Veiligheidshuis hetzelfde, terwijl de plustaken per Zorg- en Veiligheidshuis kunnen verschillen. Voor de plustaken gelden soms net wat andere (privacy)regels. In 2025 gaan we per plustaak een factsheet maken met bondige informatie over financiering, partners, gegevensdeling etc. Governance De komst van het nieuwe Landelijk Kader heeft ook gevolgen voor onze wijze van besturen (governance). In 2025 wordt de Raad van Bestuur uitgebreid met VT, GGZ WNB en Novadic-Kentron. Daarmee willen we de rol van het samenwerkingsverband nadrukkelijker laten terugkomen in ons bestuur.

Samenwerkingsconvenant Vanwege de nieuwe wet zijn ook het samenwerkingsconvenant en privacyprotocol aan herziening toe. De oplevering van deze documenten verwachten we in het tweede kwartaal van 2025.

Het nieuwe Landelijk Kader is te vinden op onze website

Landelijk Kader vernieuwd

Visie op 2030: de kracht van samen

Als Zorg- en Veiligheidshuis De Markiezaten maken we onderdeel uit van een landelijk netwerk van Zorg- en Veiligheidshuizen. Door samen te werken, hebben we meer impact. Het nieuwe Landelijk Kader, dat in 2024 is opgesteld, gaat ons hierbij helpen. Alle landelijke netwerkpartners werkten eraan mee. Het nieuwe kader vervangt het oude kader uit 2013 dat aan vernieuwing toe was. Het kader biedt ons een heldere leidraad voor de praktijk. Het document is begin november gepresenteerd tijdens een netwerkbijeenkomst van de 31 Zorg- en Veiligheidshuizen in Nederland.

Het nieuwe Landelijk Kader bevat naast een leidraad voor de praktijk, ook een gezamenlijke visie op de toekomst, met 2030 als horizon. Landelijk willen we de meerwaarde van de Zorg- en Veiligheidshuizen uitdragen, knelpunten agenderen bij het Rijk en ons inzetten voor duurzame financiering. Ook het landelijk delen van kennis en informatie zien we als waardevol. Alle Zorg- en Veiligheidshuizen zitten immers met dezelfde vragen. Door samen te werken hoeven we niet steeds opnieuw het wiel uit te vinden.

Dit zijn de belangrijkste verschillen: ^ In het nieuwe Landelijk Kader wordt onderscheid gemaakt tussen het bureau Zorg- en Veiligheidshuis en het samenwerkingsverband 11

Harmonisatie Een ambitie is ook om de werkprocessen en systemen van de Zorg- en Veiligheidshuizen te harmoniseren. Dat kan bijvoorbeeld handig zijn bij regio-overstijgende casussen en bij het inzichtelijk maken van trends en patronen. Aan de harmonisatie willen we uiteraard meewerken, mits het ook echt meerwaarde heeft. De landelijke ambities worden in 2025 uitgewerkt in een nieuwe Samenwerkingsagenda van alle Zorg- en Veiligheidshuizen.

In twee klikken komt de bezoeker op de pagina van Zorg- en Veiligheidshuis De Markiezaten. Meer weten? Ga naar de website van de Nederlandse Zorg- en Veiligheidshuizen.

Plustaken Naast onze basistaak (complexe veiligheidscasuïstiek), coördineert het Zorg- en Veiligheidshuis de volgende plustaken: ^ Reïntegratie (ex-) gedetineerden ^ (Zorg)coördinatie aanpak Mensenhandel ^ Levensloopaanpak ^ CTER-proces ^ Preventie met Gezag (vanaf 2025)

Wat doen we nu al Op dit moment werken we al nauw samen met de ons omringende Zorg- en Veiligheidshuizen in Zeeland, Midden-Brabant en West-Brabant. Die samenwerking verloopt naar tevredenheid. Als cliënten verhuizen naar een buurregio, dan informeren we elkaar. Verder werken we met hetzelfde cliëntregistratiesysteem PGAx, we delen documenten en hulpmiddelen en volgen samen trainingen en intervisie.

Ook het OGGZ-bemoeizorgteam heeft bij ons zijn uitvalsbasis. We lichten de plustaken hieronder toe.

Re-integratie (ex-) gedetineerden

Landelijke netwerkdag De re-integratie van (ex-) gedetineerden wordt gefinancierd vanuit de Bijdrageregeling. Een reintegratietraject start al tijdens de detentie. De coördinatie is in handen van procesregisseur Boris Rademakers en wordt uitgevoerd door drie partners: Mozaïk, het Leger de Heils en Exodus.

Op 18 november 2024 was de landelijke netwerkdag voor procesregisseurs van de Zorg- en Veiligheidshuizen. In Utrecht kwamen bijna honderd procesregisseurs samen om ervaringen uit te wisselen en te leren van elkaar. Ook volgden ze een workshop over cybercrime.

Nieuwe instroom In 2024 hebben we de re-integratie van (ex-) gedetineerden verder vormgegeven, in samenwerking met gemeenten, Reclassering en DJ I's. De focus ligt op kortgestraften (korter dan 90 dagen) en casussen worden geregistreerd in een aparte module in PGAx.

Nieuwe website In 2024 is onze website vernieuwd. De website is onderdeel van de landelijke website van de Nederlandse Zorg- en Veiligheidshuizen. Het is een toegankelijk platform geworden waarop veel relevante informatie te vinden is over de domeinen zorg en veiligheid. Bijvoorbeeld contactgegevens, nieuwsberichten, documenten en informatie over de nieuwe wetgeving. Alles staat overzichtelijk bij elkaar.

Stakeholdersbijeenkomst in Rucphen Op 20 juni 2024 organiseerden we in Rucphen een stakeholdersbijeenkomst, die geheel werd gewijd aan de re-integratie van (ex-) gedetineerden.

12

De aanwezigen werden geïnformeerd over relevante ontwikkelingen en geïnspireerd door de aanpak van de gemeente Den Bosch. De bijeenkomst werd goed bezocht door onze samenwerkingspartners.

Daarvan heeft de (zorg) coördinator 64 casussen gecoördineerd en opgevolgd. Ook zijn 81 adviezen gegeven. We zien dat het aantal signalen en meldingen ruim verdubbeld is ten opzichte van het jaar ervoor. Dit maakt dat onze coördinator (procesregisseur Annelies Schijven) een hoge werklast heeft. Het blijft bovendien een enorme uitdaging om passende opvangplekken en begeleiding voor de slachtoffers te vinden. Dit is altijd maatwerk, gezien de diversiteit van de problematiek (criminele uitbuiting, seksuele uitbuiting en arbeidsuitbuiting). De districtelijke werkgroep Mensenhandel maakt een voorstel om de toegenomen aanmeldingen goed te ondervangen en de aanpak beter te borgen.

Preventie met Gezag Landelijk zien we veel jeugd met mentale problemen en jongeren die terecht dreigen te komen in het criminele circuit. Ons Zorg- en Veiligheidshuis had in 2024 14 complexe casussen waarbij jeugdproblematiek of jeugdcriminaliteit een rol speelde. Het is onze wens om meer aan preventie te doen. Daarom nemen we deel aan het project Preventie met Gezag, dat we in 2024 hebben voorbereid. Het gaat om een persoonsgebonden aanpak van jonge criminelen uit drie Roosendaalse wijken. We gaan dit uitvoeren in opdracht van de gemeente Roosendaal. Het project wordt gefinancierd door het ministerie. De gemeente Roosendaal detacheert hiervoor een procesregisseur naar het Zorg- en Veiligheidshuis. Verder onderzoeken we de mogelijkheden om een soortgelijke aanpak op te zetten in Bergen op Zoom.

OGGZ bemoeizorg Het OGGZ-bemoeizorgteam biedt assertieve zorg en heeft zijn uitvalsbasis in het Zorg- en Veiligheidshuis, omdat hun doelgroep zorgwekkende zorgmijders - vaak overlapt met onze casuïstiek. Door de korte lijnen, bereiken we samen meer. De OGGZ-kernpartners dragen samen de verantwoordelijkheid voor de zorgwekkende zorgmijder, te weten GGZ WNB, Novadic-Kentron, Mozaïk, het GGD Meldpunt, de Politie en WijZijn. Hun bestuurders hebben dit vastgelegd in een convenant. Er zijn meerjarenafspraken gemaakt die de personele capaciteit van het OGGZ-team voor langere tijd garanderen. Het OGGZ-team werkt voor zes van de acht gemeenten in ons gebied.

Aanpak Mensenhandel Er is goede voortgang gemaakt met de (zorg) coördinatie aanpak Mensenhandel. Een aantal jaren geleden hadden we nauwelijks zicht op mensenhandel. Nu heeft ons district een goed functionerende werkgroep Mensenhandel, die bestaat uit de lokale aandachtsfunctionarissen van gemeenten en de (zorg)coördinator aanpak Mensenhandel van het Zorg- en Veiligheidshuis. Bij onze partners is steeds meer awareness ontstaan. Ook is er een goede samenwerking met de andere 3 districten van onze regio, de politie (afdeling AVIM, team Mensenhandel) en het OM. Na een ontwikkelfase zijn we beland in de fase van bestendigen en uitbouwen.

Casuïstiek Het aantal nieuwe aanmeldingen voor bemoeizorg is gestegen van 363 in 2023 naar 499 in 2024. Ook het aantal unieke casussen is gestegen. In 2023 waren dat 671 unieke casussen, 100 meer dan in 2022. Sommige werden binnen hetzelfde jaar aangemeld en afgesloten, maar 172 casussen liepen door van 2023 naar 2024. In totaal 435 casussen werden afgesloten.

Casuïstiek In 2024 kregen we 66 aanmeldingen van mensenhandel binnen. 13

Ontwikkelingen Het gebruik van Flakka zagen we in de loop van 2024 licht afnemen . Het gaat om een zeer kwetsbare groep gebruikers die vooral bestaat uit mensen die lijden onder een ernstig psychiatrische aandoening (EPA) en verslaving. Eind 2024 zat onze grootste zorg bij een kwetsbare groep dakloze vrouwen met psychiatrisch lijden en verslaving. Ze lopen veel risico om slachtoffer te worden van seksueel geweld en uitbuiting. Er wordt daarom intensief samengewerkt de (zorg)coördinator aanpak Mensenhandel in ons district.

Radicalisering en polarisatie We zien in Nederland dat het antioverheidsdenken toeneemt. Er is sprake van een onderstroom in de samenleving, die tot uiting komt in opvallend gedrag en (online) uitspraken van personen, waarbij radicalisering of polarisatie een rol speelt. Wij faciliteren het overleg van de weegploeg CTER, dat in ons ZVH-kantoor plaatsvindt. CTER staat voor Contra-Terrorisme, Extremisme en Radicalisering. Een procesregisseur van het Zorg­ en Veiligheidshuis is voorzitter van de weegploeg. Signalering verbeterd Het CTER-proces is in 2024 herijkt en er wordt gewerkt met een signalenkaart. Aan de hand van het huidige convenant is vastgelegd wat de criteria zijn om signalen te kunnen inbrengen in het overleg, hoe deze signalen worden gewogen en hoe de notificatie verloopt. Grote meerwaarde is dat het OGGZ-team in het Zorg- en Veiligheidshuis werkt. De bemoeizorgmedewerkers weten met hun persoonlijke en outreachende aanpak vroegtijdig signalen van radicalisering op te pikken. Ook wordt de AOV'er van de gemeente waar een casus speelt, uitgenodigd voor het weegploegoverleg. Daar waar nodig haken we aan bij het landelijke Flexteam Radicalisering.

Levensloopaanpak De Levensloopaanpak is een samenwerking rond mensen met onbegrepen gedrag en een hoog veiligheidsrisico. Op dit moment bieden we een Levensloopaanpak aan 9 personen. Het begeleiden van deze mensen is een langdurig en arbeidsintensief proces, maar de winst is dat we hen en de samenleving veel leed en overlast besparen. Ook de gemeente Tholen is sinds voorjaar 2024 aangesloten bij de Levensloopaanpak, waardoor het team nu voor alle acht gemeenten werkt. De samenwerkende partijen wisten elkaar in 2024 goed te vinden. Het is waardevol dat veel samenwerkende partners in ons kantoor hun werkplek hebben, zoals de medewerkers van de Forensisch Psychiatrische Poli (FPP) en Mozaïk. Daardoor zijn de lijnen kort. Toetreding van ASVZ en Amarant heeft gezorgd voor betere aansluiting met de VG-sector. Onze procesregisseur Karin Wijmans voert procesregie over deze casuïstiek.

Registratie en gegevensdeling In 2024 zijn we deze casuïstiek in PGAx gaan registreren. Daarmee zijn we goed voorbereid op de nieuwe Wet WG Parta die de gegevensverwerking regelt in de persoonsgerichte aanpak van radicalisering en terroristische activiteiten. De wet gegevensverwerking persoonsgerichte aanpak radicalisering en terroristische activiteiten (WG Parta) treedt naar verwachting op 1 juli 2025 in werking.

De gemeenten gaven in 2024 opdracht aan CQProcesmanagement om te komen tot goede afspraken over de samenwerking en de financiën. Dit traject is nu in volle gang. De landelijke werkgroep heeft een nieuw format aangeleverd voor het Levensloopplan. Daar waar mogelijk sluiten wij aan bij de landelijke lijn.

14

De mens achter de casus Van coveca naar levensloopaanpak

verslechtert. Zodra Remco het gevoel heeft dat mensen hem onder druk zetten, krijgt hij kortsluiting in zijn hoofd. Dan schreeuwt hij moord en brand, bedreigt de buren of gooit meubels uit het raam. De overlast die hij in de buurt veroorzaakt, maakt zijn buren wanhopig en gestrest. Ze hebben zelf psychische hulp nodig om er niet aan onderdoor te gaan. Hulpverleners durven op een gegeven moment niet meer in hun eentje op bezoek. Ze melden Remco aan bij het Zorg- en Veiligheidshuis (ZVH).

Wanneer krijgt Remco (40) eindelijk rust? Remco vertrouwt geen mens en houdt iedereen buiten de deur. Als hij voor de tweede keer de gaskraan laat openstaan, stapt het Zorg- en Veiligheidshuis over op de Levensloopaanpak. Een makkelijke prater is Remco, maar door zijn verstandelijke beperking begrijpt hij veel dingen niet en krijgt hij weinig georganiseerd. Zijn huishouden en financiën zijn een chaos, afspraken komt hij niet na. Mensen reageren boos of teleurgesteld. Het gevolg is dat Remco steeds verder in zijn schulp kruipt. Vrienden en familie komen al jaren niet meer op bezoek. Hulpverleners bellen aan, maar hij houdt de deur meestal dicht. "Ze moeten me niet. Nou, dan moet ik ook niks."

De casus van Remco komt onder procesregie van het ZVH. De samenwerkingspartners analyseren de situatie en praten over de beste aanpak. Er wordt gedacht aan een opname op de dubbeldiagnoseafdeling van de ggz, zodat zijn verslaving en psychiatrische aandoening tegelijk behandeld kunnen worden. Ze weten Remco te motiveren om zich te laten opnemen. Via een diagnostisch onderzoek worden Remco's aandoeningen beter in beeld gebracht.

Waar Remco ook woont, altijd krijgt hij mot met buurtbewoners. Met zijn argwanende gedrag en stapels vuilnis in de tuin, is hij overal het buitenbeentje. Ooit was er een lieve buurvrouw die naar hem omkeek, maar zij is verhuisd. Hij heeft spijt dat hij haar niet bedankte toen ze een pannetje soep kwam brengen. Zich door niemand gezien en begrepen voelen, is killing voor Remco's mentale gezondheid, hij verdooft zich steeds vaker met alcohol en drugs.

Helaas mislukt de opname, omdat Remco's achterdocht te groot is. Hij loopt weg en de overlast in de buurt begint opnieuw. Als de politie voor de zoveelste keer moet uitrukken, komt de woonconsulent hem vertellen dat hij zijn huis uit moet. Remco raakt zo overstuur dat hij alle gaspitten in huis openzet en ramen en deuren sluit. De woonconsulent weet nog net te ontsnappen en belt 112 wegens explosiegevaar.

Zijn eerste joint rookte Remco in de jaren negentig, daarna volgden zwaardere middelen, zoals speed en ghb. "Was ik er maar nooit aan begonnen", zegt hij nu. Want als Remco gebruikt, wordt hij nog wantrouwiger. Dan hallucineert hij, ziet overal complotten en slaat dreigende taal uit. Een buurman zag hem eens grommend over straat lopen met een keukenmes tussen zijn tanden. Hulpverleners zien ook zijn andere kant: een zachtaardige man die snakt naar menselijk contact, maar niemand vertrouwt. Behandeling bij de ggz loopt stuk, omdat hij niet zonder drugs kan. Ook degene die hem begeleidt vanwege zijn verstandelijke beperking, vindt geen ingang. "Remco is geen verkeerde man, maar wel super eigenwijs en hij loopt altijd in zeven sloten tegelijk."

Door snelle tussenkomst van de brandweer loopt het met een sisser af. Maar Remco mag zijn huis niet meer in. De politie brengt hem naar het herstelcentrum voor een slaapplek. Helaas zijn alle bedden daar al bezet en Remco besluit in de naastgelegen fietsenstalling te gaan slapen. Het oordeel van de partners in het ZVH is duidelijk: vrijwillige hulp gaat bij Remco niet werken. Hij heeft in het verleden al vaker de gaskraan open laten staan en is een gevaar voor zichzelf en zijn omgeving. Het is hoog tijd voor meer structurele maatregelen. De samenwerkingspartners melden Remco aan voor de Levensloopaanpak waarvan de coördinatie bij het ZVH is belegd. De Levensloopaanpak is een samenwerkingsnetwerk voor mensen met een hoog veiligheidsrisico, die langdurige, forensische zorg nodig hebben.

Op een dag wordt Remco geschept door een auto. Hij loopt een hersenkneuzing op en kan daarna nauwelijks nog prikkels verdragen. De situatie 15

Empathisch, maar ook duidelijk over de kaders waarbinnen Remco mag bewegen. Remco is gemotiveerd om mee te werken. Daarnaast weet hij dat hij bij een misstap niet losgelaten wordt.

In Remco's geval wordt expertise samengevoegd op het gebied van forensische psychiatrie, verslavingszorg, somatische zorg en veiligheid. De ondersteuning is niet vrijblijvend en Remco wordt vanaf nu strak bij de hand genomen.

Zijn casemanagers blijven naast hem staan, wat maakt dat hij nu gemotiveerder meewerkt. "Soms moet iemand eerst de bodem aantikken om open te staan voor hulp", vertelt zijn begeleider Het web rond Remco is strak gesponnen. Er zijn korte lijntjes met het herstelcentrum, de huisarts en de wijkagent, die een oogje in het zeil houden.. Hij wordt aangemeld voor diverse wachtlijsten. Nu Remco al een paar weken geen middelen gebruikt, is hij beter aanspreekbaar. Met de levensloopbegeleider heeft hij elke dag even contact. Ook kan hij 24/7 een beroep doen op de medewerkers van het herstelcentrum. Remco vindt het fijn om dagelijks stoom af te blazen en praktische hulp te krijgen als hij beren op de weg ziet. De situatie blijft echter fragiel. Door zijn hersenletsel heeft Remco behoefte aan een prikkelarme omgeving en dat kan het herstelcentrum niet bieden. De professionals in het team overleggen wekelijks over situatie, want ze weten dat Remco's gedrag elk moment weer kan omslaan. Hopelijk wordt er snel een passende plek voor hem gevonden. Ondertussen blijven ze waakzaam en nabij. 'Geen druk, alles in kleine stapjes', is het motto.

Remco vindt zijn nieuwe slaapplek in de fietsenstalling vreselijk. Hij snakt naar een eigen huisje. Winterkou, teveel prikkels, mensen die in en uit lopen, het maakt hem gek. Ook heeft hij last van ontstekingen aan handen en voeten. In de fietsenstalling ontmoet hij een medewerker van de Levensloopaanpak, met wie het klikt. De man helpt Remco aan een postadres, zodat hij zijn uitkering kan blijven ontvangen. Als Remco te horen krijgt dat dit de persoon is die hem langdurig gaat begeleiden, is hij opgelucht. Hij praat openlijk over zijn zorgen en zijn eenzaamheid. Het Levensloopteam brengt de kansen en risico's in kaart en maakt een Levensloopplan. Ze vertrekken vanuit Remco's eigen wensen en mogelijkheden. Als Remco goed meewerkt, is zijn wens 'een eigen huisje' misschien haalbaar, maar dan wel via de tussenstap Beschermd Wonen, in combinatie met begeleiding en indien nodig behandeling. Zijn forensisch-psychiatrisch begeleider weet de juiste toon te vinden om hem de boodschap te vertellen.

16

Van coveca tot re-integratie Het crisisteam rukt uit. Er volgt een psychiatrische opname en Tim krijgt medicatie voorgeschreven. Hij voelt zich schuldig en toont berouw. "Ik vind het heel erg, ik wilde mijn moeder echt niks aandoen." Maar helaas, het patroon herhaalt zich. Tim blijkt niet bestand tegen de verleidingen en

Hoe vinden we een veilig nest voor Tim (29)? Opgroeien in een warm gezin is geen garantie voor een rimpelloos leven. Dat blijkt wel uit de casus van Tim, die sinds 4 jaar bij het Zorg- en Veiligheidshuis in procesregie is. De kleine Tim is een rustige, meegaande jongen die in de brugklas van het vwo de hoogste cijfers haalt. Zijn betrokken ouders zijn supertrots op hem. Wel vinden ze het jammer dat hij geen vrienden heeft. Hij is op de basisschool gepest en misschien gaat hij leeftijdsgenoten een beetje uit de weg. De juf van groep 7 stelde al 's voor om hem te laten testen, maar dat vonden zijn ouders niet nodig.

druk van zijn vriendengroep. Hij komt steeds vaker een nacht niet thuis en het is onduidelijk of hij zijn antipsychotica wel inneemt. Zijn ouders zijn wanhopig. De droom van een vwo-diploma hebben ze al opgegeven, ze willen alleen maar dat het thuis weer normaal wordt. Als ze hun zoon betrappen op stelen uit de huishoudpot, reageert Tim woest. Hij heeft zichzelf niet in de hand en slaat zijn vader het ziekenhuis in.

Als Tim 16 is, helpt zijn moeder hem aan een baantje als vakkenvuller. Dat pakt goed uit, want Tim maakt hier voor het eerst van zijn leven echt vrienden. Hij wordt opgenomen in de vulploeg en zijn collega's vragen hem zelfs mee naar feesten. Daar krijgt hij voor het eerst een pilletje aangeboden. Het middel geeft hem een fantastisch gevoel. Zijn angst en onzekerheid verdwijnen als sneeuw voor de zon. Het is een nieuwe wereld waar hij alles over wil weten. Tim brengt steeds vaker de avond door bij zijn nieuwe vrienden. Ze experimenteren royaal met paddo's en cocaïne die op internet worden besteld.

Thuis wonen kan niet meer. Tim wordt geplaatst in een forensisch-psychiatrische instelling. Gelukkig lijkt de behandeling aan te slaan. Eenmaal afgekickt, schaamt hij zich enorm. "Ik wil heel graag een nieuwe start maken." Zijn ouders blijven hem steunen, want ze denken dat hij weer de lieve jongen van vroeger kan worden, als hij maar clean blijft en zijn medicijnen slikt. Met een Wajonguitkering kan Tim een eigen huurflatje in West-Brabant betrekken. Samen met zijn ouders wordt de woning gezellig ingericht. Een ambulant begeleider van de ggz bezoekt hem twee keer per week.

Na een tijdje merkt zijn moeder dat Tim zich vreemder gedraagt, maar ze kan er de vinger niet op leggen. Het kwartje valt als de school belt. Tim blijkt veel te spijbelen en moet bij de leerplichtambtenaar komen. Zijn ouders schrikken zich rot. Als Tim 's avonds laat thuis komt, vragen ze wat er aan de hand is. In zijn angstige ogen zien ze meteen dat het mis is. De jongen slaat wartaal uit en reageert woest. Even later bespringt hij zijn moeder met een mes. Het is achteraf zijn eerste psychose.

Jarenlang gaat het best lekker met Tim. In de kliniek heeft hij vrienden gemaakt, die graag over de vloer komen. Hij ontmoet een leuk meisje en krijgt verkering. Ze praten zelfs over samenwonen. Maar dan kantelt zijn geluk. Zijn vriendin verbreekt de relatie, omdat ze verliefd is geworden op een ander. Tim kan het niet accepteren. Hij grijpt weer naar de drugs en gaat haar stalken. Zijn ex-vriendin doet aangifte.

17

Tim dreigt de grip op zijn leven te verliezen. De ggz-begeleider en woonconsulent, met wie hij een goede band had, merken dat ook. Tim betaalt de huur niet meer en verwaarloost zichzelf. De deur blijft dicht als ze hem willen opzoeken. Ook zijn ouders zijn niet meer welkom. Er worden vage gasten rond zijn woning gesignaleerd en buurtbewoners voelen zich niet veilig. Het regent overlastmeldingen en de politie moet steeds vaker uitrukken.

De hulpverleners zijn erg begaan met Tim. Ze zien een jongen die van goede wil is, maar die zijn psychosegevoeligheid en verslaving totaal niet onder controle heeft. Ook de woonconsulent met wie Tim al goed contact had, blijft op hem inpraten. 'Hou je nou aan de afspraken jongen, anders kom je nog in detentie.' Helaas slaat Tim alle adviezen in de wind en ook van de werkstraf komt niks. Het gevolg is dat hij voor 6 maanden in detentie moet. Op aanraden van de woonconsulent zegt hij vrijwillig zijn flat op. De buurt is opgelucht, want de overlast stopt.

De casus van Tim wordt aangemeld voor procesregie bij het Zorg- en Veiligheidshuis . De samenwerkingspartners analyseren dat Tim

In detentie lukt het Tim om af te kicken. De vaste dagstructuur doet hem goed en hij neemt zijn medicijnen trouw in. De casemanager van de Penitentiaire Inrichting wordt in het plan betrokken. Ook wordt contact gezocht met Mozaïk die Tim voorbereidt op zijn terugkeer in de maatschappij.

mogelijk slachtoffer is geworden van mensen die zijn woning gebruiken voor duistere praktijken. Wellicht drugs- of mensenhandel, maar harde bewijzen zijn er niet. Ze zien ook dat Tim zich niet kan losmaken uit dit netwerk. Hij gedraagt zich angstig en mijdt contact. Zijn ggz-begeleider probeert hem weer vrijwillig in zorg te krijgen, maar de deur blijft dicht. "Nee, je bent niet veilig bij mij thuis", zegt Tim.

Zelfs de ggz-medewerker die hem al jaren kent, blijft vrijwillig betrokken bij de casus. Tim zweert dat hij nooit meer drugs zal gebruiken. Er wordt een risicotaxatie gemaakt. De partners concluderen dat Tim beter in een andere stad kan wonen. In ieder geval niet in de buurt van zijn oude netwerk.

De procesregisseur overlegt met het OM. Om door te kunnen pakken, zijn strafrechtelijke maatregelen nodig. Ze willen voorkomen dat Tim zichzelf verder de afgrond in stort. De stalkingsaangifte van Tims ex-vriendin wordt gebruikt om hem een gedragsaanwijzing op te leggen. Zodra hij contact zoekt met haar, komt hij onder toezicht van de reclassering. Tim gaat de fout in en binnen twee weken krijgt hij een werkstraf opgelegd. De forensisch-psychiatrische poli (FPP) van de ggz wordt ingezet om hem te begeleiden. De FPP'er is dezelfde ggz-medewerker met wie hij al vertrouwd was. Alleen is de hulp nu niet meer vrijblijvend. Ook bewindvoering wordt ingeschakeld vanwege zijn schulden.

Een fasewoning van Exodus zou een geschikte plek kunnen zijn, dan krijgt hij nog een tijdje begeleiding. Tim schrijft een motivatiebrief en Exodus besluit hem een kans te geven, op voorwaarde dat hij clean blijft. Weer komen zijn ouders helpen met inrichten van het appartement. Ze laten de moed niet zakken, eens moet het toch lukken. Ook Tim is vol goede moed. Samen met zijn Exodus-woonbegeleider maakt hij plannen om zijn leven weer op de rit te krijgen.

18

C«XfUA zvtf

Helaas gaat het al snel mis. Tim wordt gebeld door een vriend uit zijn oude netwerk, die hem overhaalt om Flakka te gebruiken. Hij verzwijgt dit voor zijn begeleiders en pakt de trein naar zijn oude woonplaats. Het loopt totaal uit de hand. Tim moet nu weg uit zijn fasewoning. De ketenpartners besluiten dat Tim niet langer in West-Brabant kan blijven, hier zijn de verleidingen te groot. Exodus zoekt contact met een partnerinstelling buiten de regio, waar hij wellicht kan wonen met 24-uurs begeleiding. Tim heeft nog een lange weg te gaan. De ggz-hulpverlener blijft met hem in contact. Als hij weer terugkeert in de regio, zal de procesregie direct worden hervat.

19

JAARCIJFERS 2024

Inhoudsopgave 1. Inleiding........................................................................................................................................................................21 2. Overkoepelend............................................................................................................................................................ 22 3. Complexe Veiligheidscasuïstiek................................................................................................................................. 23 3.1. Instroomcijfers.................................................................................................................................................... 23 3.2. Melders................................................................................................................................................................ 24 3.3. Ontwikkelingen in de casuïstiek....................................................................................................................... 25 3.4. Problematiek........................................................................................................................................................26 3.4.1. Verslavingsproblematiek.............................................................................................................................27 3.4.2.

Dubbel- en triple problematiek..................................................................................................................28 3.5. Jeugdigen.............................................................................................................................................................. 28 4. Levensloopaanpak.......................................................................................................................................................29 5. Zorgcoördinatie mensenhandel................................................................................................................................ 30 5.1. Aanpakken............................................................................................................................................................30 5.2. Adviesgesprekken............................................................................................................................................... 32 6. BIJ-overleg en Re-integratie (ex-) gedetineerden................................................................................................... 33 6.1. BIJ-overleg............................................................................................................................................................33 6.2.

Re-integratie (ex-) gedetineerden..................................................................................................................... 34 Bijlagen.............................................................................................................................................................................36 Bijlage 1 - Landelijke aanmeldcriteria..................................................................................................................... 36

20

Jaarcijfers 2024 - Zorg- en Veiligheidshuis De Markiezaten 1. Inleiding Eind 2021 heeft Zorg- en Veiligheidshuis De Markiezaten PGAx in gebruik genomen. Dit is een nieuw cliëntvolgsysteem waarmee informatie gemakkelijk en veilig gedeeld en uitgewisseld kan worden met systemen en voorzieningen in de omgeving. Daarnaast kan met PGAx meer informatie aan de achterkant uit het systeem gehaald worden. Dit betekent dat er meer informatie beschikbaar komt over de casuïstiek die in het Zorg- en Veiligheidshuis behandeld wordt. In 2023 en 2024 zijn de eerste rapportages verschenen waarin de cijfers over de voorgaande jaren geanalyseerd werden (respectievelijk 2022 en 2023). Inmiddels ligt er een derde kalenderjaar van registreren in PGAx achter ons. Dit betekent dat niet alleen nieuwe cijfers geanalyseerd kunnen worden, maar ook dat er een nieuwe, verdiepende vergelijking gemaakt kan worden tussen drie verschillende jaren van registreren. Dit levert verschillende resultaten op. De cijfers laten in de eerste plaats zien op welke thema's Zorg- en Veiligheidshuis De Markiezaten in 2024 heeft ingezet. Daarnaast bieden de cijfers meer diepgang op de inhoud van deze thema's: om welke aantallen gaat het, welke problematiek speelt er en wat betekent dit voor (de inzet van) het Zorg- en Veiligheidshuis? Ook wordt gekeken hoe deze cijfers zich verhouden tot de cijfers van 2022 en 2023.

Met behulp van de procesregisseurs zijn de cijfers geduid. Op deze manier kunnen trends en ontwikkelingen, maar ook knelpunten blootgelegd worden. Zo kan deze analyse het Zorg- en Veiligheidshuis sturen in de maatschappelijke opgave die het heeft. Dit kan door te sturen op specifieke problematiek, maar ook door de resultaten van de analyse te gebruiken om de werkprocessen binnen het Zorg- en Veiligheidshuis te verbeteren. Tegelijkertijd laat het ook de meerwaarde van het Zorg- en Veiligheidshuis zien, door de complexiteit van de casuïstiek met behulp van cijfers te duiden.

Een belangrijke noot bij het lezen van deze rapportage is dat de cijfers in deze analyse slechts een afspiegeling zijn van de meldingen die bij het Zorg- en Veiligheidshuis binnen komen. Veel problematiek wordt in het voorliggend veld door andere instanties afgevangen en komt niet bij het Zorg- en Veiligheidshuis terecht. Deze cijfers zijn dus geen betrouwbare afspiegeling van de volledige problematiek in de regio.

21

2. Overkoepelend Tabel 1 Aantal lopende casussen per thema per maand

Thema

Jan

Feb

Mrt

Apr

Mei

Juni

Juli

Aug

Sept

Okt

Nov

Dec

Unieke cases

Complexe Veiligheidscasuïstiek Ketenveldnorm Levensloopaanpak Zorgcoördinatie mensenhandel BIJ

90

98

104

104

104

110

103

109

116

115

113

110

166

9

9

10

10

10

10

10

10

10

9

9

9

11

35

39

37

45

48

55

40

46

54

59

58

65

96

9

11

12

12

11

9

9

8

8

8

8

8

21

1

7

21

31

36

50

61

68

79

97

95

102

102

Actieoverleg

In Zorg- en Veiligheidshuis De Markiezaten worden verschillende taken uitgevoerd: de basistaak complexe veiligheidscasuïstiek en de plustaken Levensloopaanpak, Zorgcoördinatie Mensenhandel en de nazorg voor (ex-) gedetineerden. Naast laatstgenoemde taak worden ook de BIJ-meldingen bijgehouden en doorgezet naar de burgemeester. Bovenstaande tabel laat het aantal lopende casussen in 2024 zien voor deze verschillende taken binnen het Zorg- en Veiligheidshuis. Dit zijn casussen die nieuw ingestroomd zijn bij het Zorg- en Veiligheidshuis in 2024 én nog lopende casussen die in voorgaande jaren zijn ingestroomd. De meeste casussen lopen bij complexe veiligheidscasuïstiek. Gedurende het jaar is daar een stijging in het aantal lopende casussen zichtbaar. Dit betekent dat er op dat moment meer nieuwe casussen instroomden dan dat er casussen werden afgesloten. September en oktober waren de meest drukke maanden. Op het thema Mensenhandel zien we gedurende het jaar een duidelijke stijging in het aantal lopende casussen. In de zomermaanden is een lichte daling zichtbaar. Het aantal casussen op de Levensloopaanpak is stabiel gedurende het jaar. Bij de BIJ-meldingen zien we een lichte daling in de tweede helft van 2024. Wat deze cijfers bovenal laten zien is de caseload van de regisseurs.

Als we bijvoorbeeld naar de complexe veiligheidscasuïstiek kijken, zien we een totaal van 110 lopende casussen in december.

22

3. Complexe Veiligheidscasuïstiek 3.1. Instroomcijfers In 2024 zijn er in totaal 137 casussen aangemeld bij procesregie. 112 aanmeldingen zijn daadwerkelijk getriageerd. Van deze 112 aanmeldingen is er op 80 casussen een aanpak complexe veiligheidscasuïstiek gestart. In 31 casussen heeft een aanmelding geleid tot een advies aan de aanmelder. Eén aanmelding is overgedragen aan een ketenpartner. De overige aanmeldingen zijn niet in behandeling genomen omdat deze bijvoorbeeld door een ander Zorg- en Veiligheidshuis opgepakt hoorden te worden of op voorhand niet aan de criteria voor aanmelding bij het Zorg- en Veiligheidshuis voldeden.1 In 2023 zijn er in totaal 133 casussen aangemeld bij procesregie, waarvan er 112 getriageerd zijn. 80 aanmeldingen zijn een aanpak geworden.

Tabel 2 Aantal aanmeldingen en besluiten coveca

Aanmeldingen

Aanpak

Advies

Overdracht naar ketenpartner

Bergen op Zoom

33

23

10

0

Halderberge

6

6

0

0

Moerdijk

6

4

2

0

Roosendaal

42

33

8

1

Rucphen

9

6

3

0

Steenbergen

3

2

1

0

Tholen

3

2

0

0

Woensdrecht

6

4

2

0

Geen gem.2

5

0

5

0

Totaal

112

80

31

1

Tabel 3 Aantal aanpakken per kwartaal

2021

2022

2023

2024

Q1

29

28

19

25

Q2

18

14

22

16

Q3

18

21

22

20

Q4

27

8

16

19

Totaal

92

71

79

80

Aantal casussen ingestroomd 100 80 60 40 20

92 '

0

2021

2022

2023

2024

i Aantal casussen Figuur 1 Aantal aanpakken 2021-2024

1 In 2022 waren dit 6 aanmeldingen; in 2023 waren dit er 9. Zie bijlage 1 voor een toelichting op de landelijke criteria. 2 'Geen gemeente': Dit zijn wel gemeenten uit onze regio, maar we weten niet welke omdat er geen verantwoordelijke gemeente toegekend kan worden als gevolg van ontbrekende informatie. 23

Aantal aanmeldingen per gemeente 2023 vs. 2024 50

42

42

40

31

30 20 10 0

2023 B2024

Figuur 2 Aantal aanmeldingen uitgesplitst naar gemeente

3.2. Melders Het aantal casussen waarop een aanpak is gestart, kan worden uitgesplitst naar melder. In totaal zijn er 26 verschillende melders, verspreid over het totaal van 80 aanpakken. Dit betekent dat er gemiddeld 3 aanmeldingen worden gedaan door één melder. Wanneer we naar de cijfers kijken zien we echter dat een aantal melders eruit springt. Onderstaande grafiek toont de vijf organisaties met de meeste aanmeldingen.

25 20 15 10 5 0

Figuur 3 Organisaties met de meeste aanmeldingen in 2024

Het grootste deel van de aanmeldingen is afkomstig van de verschillende gemeenten in de regio (23 aanmeldingen, 29%), gevolgd door de Politie, Veilig Thuis en de (O)GGZ. De overige melders doen tussen 1 en 4 keer een aanmelding (zie tabel 4). Hoeveel er door een organisatie gemeld wordt kan per jaar verschillen. In 2023 werden de meeste casussen aangemeld door de politie. In 2024 zijn de verschillende gemeenten in de regio de grootste melder. Ook interessant is het aantal aanmeldingen vanuit de gemeente Tholen. In 2023 was er geen enkele melding afkomstig van de gemeente Tholen, in 2024 zijn dit er 2.

24

Tabel 4 Aantal aanmeldingen uitgesplitst naar melder 2024

Melder

Melder

Melder

Almata

1

Gem. Tholen

2

OGGZ

5

Alwel

2

Gem. Woensdrecht

1

Politie

16

Bemoeizorg NK

1

GGD West-Brabant

1

Reclassering Nederland

2

DJI

1

GGZ FBP

1

Stadlander

4

Gem. Bergen op Zoom

5

GGZ WNB

8

Veilig Thuis

7

Gem. Halderberge

3

Jeugdbescherming Brabant

1

WijZijn

1

Gem. Roosendaal

9

Leger des Heils

1

William Schrikker

1

Gem. Moerdijk

2

Makker/Prisma

1

ZVH Baronie Breda

1

Gem. Steenbergen

1

Novadic-Kentron

3

3.3. Ontwikkelingen in de casuïstiek In 2023 zijn er in totaal 112 aanmeldingen getriageerd. Daarvan is op 79 casussen een aanpak gestart. We zien in 2024 vrijwel dezelfde aantallen: 112 aanmeldingen zijn getriageerd, waarvan er op 80 een aanpak is gestart. Dit betekent dat 71 procent van de aanmeldingen tot een aanpak heeft geleid. Deze cijfers lijken te wijzen op een meer kritische toetsing van de aanmeldingen, die daardoor minder snel doorvallen dan vroeger. Deze kritische toetsing kan deels verklaard worden door het triage instrument waar het Zorg- en Veiligheidshuis sinds de tweede helft van 2022 gebruik van maakt. Een mogelijke verklaring kan echter ook gevonden worden in de hoge caseload van de procesregisseurs. Een hoge caseload kan ervoor zorgen dat er kritischer gekeken wordt naar nieuwe aanmeldingen. Daarnaast zien we in 2024 een relatief hoge gemiddelde doorlooptijd van casuïstiek. De doorlooptijd toont aan hoe lang een casus gemiddeld loopt bij het Zorg- en Veiligheidshuis. De algemene tendens is: hoe complexer een casus, hoe langer de doorlooptijd. In 2024 was dit 369 dagen; in 2023 stond de gemiddelde doorlooptijd op 302 dagen. De complexiteit van de casuïstiek lijkt daarmee toe te nemen. Deze complexiteit wordt geïllustreerd door de samenloop van verschillende soorten problematiek in het overgrote deel van de casuïstiek.

Zo zien de procesregisseurs vaak een combinatie van bijvoorbeeld verslavingsproblematiek, verward gedrag, woonoverlast en (dreigende) dakloosheid in één casus. Deze samenloop zorgt in de praktijk vaak voor grote uitdagingen in de zoektocht naar passende oplossingen. Cliënten voldoen vaak maar voor een deel aan wat organisaties kunnen aanbieden. Zo is de verslavingszorg niet uitgerust voor het behandelen van mensen met psychiatrische problematiek en andersom is de ggz niet uitgerust voor het behandelen van verslavingsproblematiek. Dit dilemma wordt onder andere zichtbaar in plaatsingsproblematiek: voor personen met een combinatie van problematiek is de kans op aansluiting en plaatsing in het reguliere zorgveld simpelweg kleiner. Daarbij spelen ook de continue ontwikkelingen in de maatschappij een rol.

25

Veranderingen in wetgeving, het ontbreken van voorzieningen en schaarste op de woningmarkt zijn factoren die van grote invloed zijn op de oplossingen die voorhanden zijn en de manier waarop de procesregisseurs casuïstiek kunnen aanpakken.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BergenOpZoom&id=4295d311-2b4f-40df-8833-3d8c56b7934b