Getekend raadsbesluit: Vestiging voorkeursrecht locatie Schans VI RVB24-0031
Tekst van het document
Gemeente
2
ßergen op Zoom
Iilililtil]il] iltililtil]illtilililtiltil ilil illl ll]
RVB24-0031
Voorle
er Reedsìroorshl
Nummer voorstel
: Vestiging voorkeursecht locatie Schans Vl : RVB24-0031
Datum voorstel
:20)uni2024
Portefeuillehoude(s) Contactpersoon
: Dhr. J.A.A. Pals : M.A.l. de Moor - Grootendorst
Afdeling
: Vastgoed en Grondzaken
0ndenruerp
Contactpersoon Telefoon
: m.demoor@berqenopzoom.nl : 0164-277 000
Programmanummer en -naam
: 4. Woon- en leefomgeving (fysiek domein)
Contactpersoon Email
Voorstel: Toepassing te geven aan Hoofdstuk 9 van de Omgevingswet ('0w') door op basis van artikel 9.1, eerste lid, aanhef en sub b van die wet op de grondslag van de op 28 luni 2023 door de raad vastgestelde
'Omgevingsvisie Bergen op Zoom' een voorkeursrecht te vestigen op de onroerende zaak c.q. het perceelsgedeelte zoals aangegeven op de bij dit besluit behorende en als zodanig gewaarmerkte kadashale tekening met kenmerk TK-30485796-02 en op de perceelslijst met kenmerk PL-30485796-02 waarop is vermeld de/het in de vestiging betrokken onroerende zaak c.q. perceelsgedeelte, de grootte, de omschrijving van de functie van het perceel, alsmede de namen van de eigenaren en (indien van
2
3.
toepassing) van de rechthebbenden op de daarop rustende beperkte rechten, één en ander naar de stand van de openbare registers van het Kadaster per 17 juni2024. Vast te stellen dat de onroerende zaakin de afgelopen twee jaar niet bij een eerdere vestiging van een voorkeursrecht ingevolge artikel 4 van de Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg) dan wel artikel 9.1, eerste lid, aanhef en sub b van de 0w betrokken is geweest. Vast te stellen dat dit voorkeursrecht van rechtswege vervalt drie jaar na het ingaan ervan, tenzij voor dat tijdstip de functies waarvoor het voorkeursrecht is gevestigd, zijn toegedeeld in het omgevingsplan.
Type voorstel: Kaderstellend
Controlerend Rest
Zijn in het voorstel één of meer van de volgende aspecten van toepassing? Ja
Nee
Zijn doelen eniof effecten beschreven
ø
fl
Financiële consequenties
tr tr tr
ø ø ø
Gevolgen voor de schuldenlast
lnspraakverordening van toepassing
Gemeente
ßergen op Zoom I
llllllll il lililIl llil il]t tilt ililil ililt ililt ilil il] ll]
-
RVB24-0031
Raadsvoorstel
Commun icatieparagraaf : Bekendmaking/inschrijving/inwerkingtreding/terinzagelegging/zienswijzen Deze voorkeursrechtbeschikking dient te worden bekendgemaakt door toezending van de beschikking aan de belanghebbenden (lees: de betrokken grondeigenaren en de beperkt gerechtigden). Dit geschiedt door middel van een aangetekende brief met bijlagen, waaronder een uitgebreide notitie over de betekenis van het gemeentelijk voorkeursrecht. Binnen vier dagen na de bekendmaking dient de voorkeursrechtbeschikking te worden ingeschreven in de openbare registers, opdat het voorkeursrecht vanaf het tijdstip van inschrijving inwerking treedt. De voorkeursrechtbeschikking wordt daarnaast met de daarop betrekking hebbende stukken ter inzage gelegd. De terinzagelegging geschiedt in fysieke zin op een door de gemeente aangewezen locatie binnen de gemeente, en voorts op elektronische wijze. Kennisgeving van de terinzagelegging dient plaats te vinden in het Gemeenteblad.
Samenvatting: Om te voorkomen dat gronden binnen de gemeente Bergen op Zoom op de locatie Schans Vl worden vervreemd en de gemeente daardoor mogelijk grip op de beoogde herontwikkeling van het gebied verliest, is het nodig een gemeentelijk voorkeursrecht te vestigen. en
aan of een
ls
of ter
benoem en nummer deze
Bijlage nr, 1.
Perceelsli
2
met kenmerk TK-30485796-02 Publicatie Gemeenteblad Brief aan het Kadaster ter inschri 0 Ve van eensluidendheid
3 4 5
met kenmerk PL-30485796-02
Tekenin
B
2
Gemeente
V
Bergen op Zoom
ilil|il| ll lililt til ilililil ilililtil ililililil il] ll]
RVB24-0031
Raadsworstel
Datum raadsvergadering
: 20 juni2024
Nummer
RVB24-0031
0nderwerp
Vestiging voorkeursecht locatie Schans Vl
Aan de gemeenteraad,
Voorstel 1
. Toepassing te geven aan Hoofdstuk I van de Omgevingswet ('0w') door op basis van artikel 9.1 , eerste lid, aanhef en sub b van die wet op de grondslag van de op 28juni2023 door de raad vastgestelde 'Omgevingsvisie Bergen op Zoom' een voorkeursrecht te vestigen op de onroerende zaak c.q. het
2. 3.
perceelsgedeelte zoals aangegeven op de bij dit besluit behorende en als zodanig gewaarmerkte kadastrale tekening met kenmerk TK-30485796-02 en op de perceelslijst met kenmerk PL-30485796-02 waarop is vermeld de/het in de vestiging betrokken onroerende zaakc.q. perceelsgedeelte, de grootte, de omschrijving van de functie van het perceel, alsmede de namen van de eigenaren en (indien van toepassing) van de rechthebbenden op de daarop rustende beperkte rechten, één en ander naar de stand van de openbare registers van het Kadaster per 17 juni2024. Vast te stellen dat de onroerende zaakin de afgelopen twee jaar niet bij een eerdere vestiging van een voorkeursrecht ingevolge artikel 4 van de Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg) dan wel artikel 9.1, eerste lid, aanhef en sub b van de 0w betrokken is geweest. Vast te stellen dat dit voorkeursrecht van rechtswege vervalt drie jaar na het ingaan ervan, tenzij voor dat tijdstip de functies waarvoor het voorkeursrecht is gevestigd, zijn toegedeeld in het omgevingsplan.
lnleiding Om te voorkomen dat gronden binnen de gemeente Bergen op Zoom op de locatie Schans Vl worden vervreemd en de gemeente daardoor mogelijk grip op de beoogde herontwikkeling van het gebied verliest, is het nodig een gemeentelijk voorkeursrecht te vestigen. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Bergen op Zoom heeft om die reden op 30 april 2024 besloten om op basis van artikel 9.1, tweede lid Omgevingswet een voorkeursrecht te vestigen. Het college kan een voorkeursrecht vestigen voor de duur van ten hoogste drie maanden. Binnen deze drie maanden dient de gemeenteraad het voorkeursrecht te bestendigen om het voorkeursrecht voor een
opvolgende periode van drie jaar te laten gelden. Daarom wordt uw raad voorgesteld om het daartoe benodigde raadsbesluit te nemen. Het voornemen van de gemeente Bergen op Zoom om het voorkeursrecht te vestigen heeft betrekking op gronden binnen de gemeente op de locatie Schans Vl, waaraan op grond van de op 28 juni 2023 door de raad
3
Gemeente
V
Bergen op Zoom
ilililll il ]ilil ill ilililil ilililtil ilililil] illl ilt
RVB24-0031
Raadsvoorslel
vastgestelde 'Omgevingsvisie Bergen op Zoom' de functies bedrijventerrein met groen en bijbehorende voorzieningen, alle nader uit te werken, zijn toegedacht. Om de regie over de herontwikkeling op de locatie Schans Vl in eigen hand te houden, wenst de gemeente het voorkeursrecht op basis van de Omgevingswet op het onderhavige gebied te vestigen. lndien het voorkeursrecht niet wordt gevestigd bestaat de mogelijkheid dat derden met een bepaalde venrachting ten aanzien van het gebied, mede gebaseerd op uitingen vanuit de gemeente, posities innemen die het voeren van regie door de gemeente over de herontwikkeling (kunnen) frustreren. Ook wordt voorkomen dat zich grondspeculatie voordoet, wat tot prijsopdrijving kan leiden en waardoor de beoogde ontwikkeling mogelijk wordt bemoeilijkt. ln dat kader wordt thans voorgesteld om het gemeentelijk voorkeursrecht te vestigen.
Beoogd maatschappelijk etfecUdoelstelling Realisatie van de toegedachte functies bedrijventerrein met groen en bijbehorende voozieningen, alle nader uit te werken. De gemeente wil in een vroeg stadium de strategie bepalen, om regie te houden en sturing te geven aan de beoogde gebiedsontwikkeling.
Consequenties van het voorstel Met de vestiging van het gemeentelijk voorkeursrecht verkrijgt de gemeente een voorkeurspositie op de grondmarkt in het betreffende gebied c.q. een eerste recht van koop op de in de beschikking betrokken onroerende zaak. De eigenaren c.q. de deelgerechtigden van de betreffende onroerende zaak dienen hun eigendom op de onroerende zaak bij voorgenomen vervreemding eerst aan de gemeente aan te bieden c.q. de gemeente in de gelegenheid te stellen om de onroerende zaak te verkrijgen. Het gemeentelijk voorkeursrecht maakt het de gemeente mogelijk om de regie te houden bij de uitvoering van haar plannen. Het gemeentelijk voorkeursrecht voorkomt dat een andere partij zich in het gebied een positie verschaft, waardoor de gemeentelijke regierol kan worden verstoord.
Argumenten voor
1.1 Vrije overdraagbaarheid gronden wordt beperkt
Aan de gronden die bij deze voorkeursrechtbeschikking zrjn betrokken, worden in de 'Omgevingsvisie Bergen op Zoom'toegedacht de functies bedrijventerrein met groen en bijbehorende voorzieningen, alle nader uit te werken. Vrije vervreemding van deze gronden zou de realisatie van de toegedachte functies kunnen frustreren. Dit rechtvaardigt het vestigen van een voorkeursrecht, omdat daarmee de vrije overdraagbaarheid van deze
gronden wordt beperkt.
1.2
Betere uitgangsposrfre op de grondmarkt Het gemeentelijk voorkeursrecht verschaft de gemeente een betere uitgangspositie op de grondmarkt. 0m ongewenste ontwikkelingen tegen te gaan wenst de gemeente het voorkeursrecht te vestigen op de betreffende onroerende zaak. Hierdoor wordt de gemeente beter in staat gesteld om een grondstrategie te voeren. Het voorkeursrecht, als passief venrvervingsinstrument, kan een ondersteuning betekenen van het te voeren venrvervingsbeleid. De gemeente kan hierdoor een centrale regierol vervullen bij de ontwikkeling van plannen. Beschermingsinstrument
1.3
4
Gemeente
2-
Bergen op Zoom
lllllllllllllllil ril ilil ilililililtililililil]il] ilt
RVB24-0031
Raedsvoorstel
Het gemeentelijk voorkeursrecht vormt gedurende het planontwikkelingsproces (van ontwerp tot uitvoering) een beschermingsinstrument, waardoor ongewenste transacties (al dan niet bedoeld als grondspeculatie) kunnen worden voorkomen.
1.4
Mogelijkheid te intenteniëren in het natuurlijke proces van vraag en aanbod op de markt Het gemeentelijk voorkeursrecht maakt het voor de gemeente mogelijk om te intervenièren in het natuurlijke proces van vraag en aanbod op de markt. Btj een voorgenomen gewenste verkoop van een eigenaar is de gemeente als eerste in de gelegenheid om aan te kopen. Door deze interventie kan de gemeente zo mogelijk een langdurig en kostbaar verwervingsproces dan wel onteigening voorkomen. Algemeen belang weegt zwaarder dan individueelbelang eigenaar Het algemeen belang dat gediend wordt met de vestiging van het gemeentelijk voorkeursrecht weegt zwaarder dan het individuele belang van de eigenaar. Het vestigen van een voorkeursrecht maakt dat de eigenaar bij een voorgenomen verkoop zijn gronden eerst aan de gemeente moet aanbieden. De eigenaar is dus niet vrij om te vervreemden aan wie hij of z¡ wil. Deze beperking voor de eigenaar weegt echter niet op tegen het algemene belang van de gemeente om regie te houden over de ontwikkeling en realisatie van de toegedachte functies op de betrokken locatie. De gevolgen van de vestiging van een voorkeursrecht zijn voor de betrokken eigenaar niet onevenredig in verhouding tot het met de vestiging te dienen algemene belang.
1.5
Argumenten tegen en risico's
1.1
Afname op basis van bijzondere persoonlijke omstandigheden Het meest in het oog springende risico is dat de gemeente op het moment dat zij een beginselbesluit heeft genomen om aan haar aangeboden gronden te veruerven, verplicht zou kunnen worden om de gronden inclusief opstallen af te nemen tegen een door de rechtbank vast te stellen prrjs op basis van bijzondere persoonlijke omstandigheden. Hierbij kan echter worden vermeld dat blijkens de jurisprudentie bijzondere persoonlijke omstandigheden niet snel aanwezig worden geacht. Bovendien is het risico ook in fìnanciële zin beperkt, omdat afname geschiedt tegen de werkelijke waarde. Naleving termijnen Verder is het van belang dat de termijnen in de Omgevingswet worden nageleefd, aangezien dit zonder uitzondering fatale termijnen zijn. De 'sanctie' is dat als deze termijnen niet worden nageleefd de eigenaar/beperkt gerechtigde gedurende een periode van drie jaar mag vervreemden aan een willekeurige derde. De vestiging van het gemeentelijk voorkeursrecht kan betekenen dat gronden aan de gemeente te koop worden aangeboden. lndien de gemeente niet reageert binnen de termijn van zes weken na een aanbod van een eigenaar, dan heeft dat tot gevolg dat de grondeigenaar gedurende drie jaar vrij is om de gronden aan een andere partij te verkopen. Het voorkeursrecht blijft dan overigens wel op de betreffende gronden rusten.
1.2
Duuaaamheid Het voorstel heeft geen raakvlakken op het gebied van duuzaamheid
Financiën Het voorkeursrecht zelf heeft in beginsel geen directe financiêle consequenties. Eventuele aanbiedingen en
prijsoordeelsprocedures zouden ertoe kunnen leiden dat de gemeente aankopen doet dan wel gehouden wordt
5
Gemeente
+.
Bergen op Zoom
Iilfiiltil]ilililtil]t]ililililililtilil ilil til ilt
RVB24-0031
Readsvoorstel
om medewerking te verlenen aan levering. Ten behoeve daarvan dient te zijner tijd door de raad venruervingskrediet beschikbaar te worden gesteld, indien er sprake is van het aanbieden van grond aan de gemeente.
Huidig gebruik, toegedachte functies en grondslag Voor de vestiging van een gemeentelijk voorkeursrecht dient te worden voldaan aan twee vereisten. Het eerste vereiste is dat het voorkeursrecht slechts ten behoeve van een toegedachte niet-agrarische functie of moderniseringslocatie kan worden gevestigd. Het tweede vereiste houdt in dat het huidige, feitelijke gebruik afwijkt van die toegedachte functie. De betreffende gronden zijn thans in gebruik als landbouwgrond. ln de 'Omgevingsvisie Bergen op Zoom' is weergegeven dat op de bij deze voorkeursrechtbeschikking betrokken gronden 'Bedrijventerrein restcapaciteit, nog in gebruifi te nemen' en 'Parken en groenstructuu/ zijn voorzien. De conclusie is dat daarmee op de gronden die bij deze voorkeursrechtbeschikking zijn betrokken in de 'Omgevingsvisie Bergen op Zoom' de nader uit te werken niet-agrarische functies 'bedrijventerrein met groen en bijbehorende voorzieningen' worden toegedacht. De toegedachte functies wijken af van het huidige, feitelijke gebruik. Daarmee wordt dus voldaan aan de hiervóór genoemde vestigingseisen. Tevens geldt als wettelijke voorwaarde voor vestiging van een voorkeursrecht dat op de betrokken gronden gedurende de afgelopen twee jaar geen gemeentelijk voorkeursrecht gevestigd geweest mag zijn door hetzelfde bestuursorgaan op basis van dezelfde wettelijke grondslag. Daarvan is in dit geval geen sprake.
De conclusie is derhalve dat het vestigen van het gemeentelijk voorkeursrecht op grond van artikel 9.1, eerste lid, aanhef en sub b van de Ow in dit geval mogelijk is omdat het huidige gebruik afwijkt van de in de 'Omgevingsvisie Bergen op Zoom' toegedachte niet-agrarische functies en de onroerende zaak (de afgelopen twee jaar) niet eerder betrokken is geweest in een aanwijzing ex artikel 4 Wvg dan wel een vestiging ex artikel 9.1, eerste lid, aanhef en sub b Ow.
Uitvoering De vestiging van het gemeentelijk voorkeursrecht door de gemeenteraad geldt in eerste instantie voor een periode van maximaal drie jaar. Als binnen deze periode een wijziging van het omgevingsplan wordt
vastgesteld, waarbij aan de betreffende gronden de functies waarvoor het voorkeursrecht is gevestigd, zijn toegedeeld, wordt het voorkeursrecht van rechtswege verlengd. De intentie is om binnen deze periode als grondslag voor de continuering van het voorkeursrecht een wijziging van het omgevingsplan vast te stellen, waarin de aangewezen gronden voor de functies waarvoor het voorkeursrecht is gevestigd, worden opgenomen. Daarmee wordt de geldingsduur van het voorkeursrecht van rechtswege verlengd met een termijn van vijf jaar. Deze termijn kan eenmalig met vijf jaar worden verlengd.
Rechtsbescherming Bezwaar De voorkeursrechtbeschikking van de raad tot vestiging van een voorkeursrecht wordt aangemerkt als een besluit in de zin van de Awb, zodat daartegen door belanghebbenden (lees: de bekokken eigenaren en eventuele beperkt gerechtigden) een bezwaarschrift kan worden ingediend gedurende zes weken. Eventuele
6
Gemeente
Bergen op Zoom I
:-
ililll il ililil ilt ililt ]il ililil ililt ililt ililil] ilt
RVB24-0031
Raadsvoorstel
bezwaarschriften tegen de voorkeursrechtbeschikking van het college van 30 april2024 worden geacht te zijn gericht tegen de voorkeursrechtbeschikking van de raad. Er hoeft in dat geval niet opnieuw bezwaar te worden gemaakt. Er zijn geen zienswijzen ingediend.
Risicoparagraaf G e'i d e ntif i ce e rd e dslco's
Risico-onderdelen
NvT
Neutraal
1. Realiseren maatschappeliike effecten
X
2. Politiek-bestuurliik en draaqvlak 3. lmaqo qemeente 4. Alqemene en externe omqevinq
X X X
5. Veiliqheid
X
6. Financiën
X
7. Juridisch
X
B. Planninq
X
9. Kwaliteit uitvoerinq
X
10. Capaciteit orqanisatie en samenwerkinq partners
X
Alternatief: De raad kan besluiten om het voorkeursrecht niet te vestigen. lndien het voorkeursrecht niet wordt gevestigd bestaat de mogelijkheid dat derden met een bepaalde venivachting ten aanzien van het gebied, mede gebaseerd op uitingen vanuit de gemeente, posities innemen die het voeren van regie door de gemeente over de herontwikkeling (kunnen) frustreren. Ook kan zich dan grondspeculatie voordoen, wat tot prijsopdrijving kan
leiden en waardoor de beoogde ontwikkeling mogelijk wordt bemoeilijkt. Het college van burgemeester en wethouders van Bergen op Zoom, De secretaris,
De burgemeester,
mr. drs. ing. M. van Vliet
drs. M. Mulder MSc
7
Gemeente
ßergen op Zoom
ilililililtililililililil]iltilililililil
:-
ilil til ilt
RVB24-0031
Raadsvoorstel
De raad van de gemeente Bergen op Zoom;
gezien het voorstel van het college van 30 april 2024 nr. RVB24-003'1;
BESLU IT
1. Toepassing te geven aan Hoofdstuk 9 van de Omgevingswet ('0w') door op basis van artikel 9.1, eerste lid, aanhef en sub b van die wet op de grondslag van de op 28 juni 2023 door de raad vastgestelde
'Omgevingsvisie Bergen op Zoom' een voorkeursrecht te vestigen op de onroerende zaak c.q. het perceelsgedeelte zoals aangegeven op de bij dit besluit behorende en als zodanig gewaarmerkte kadastrale tekening met kenmerk TK-30485796-02 en op de perceelslijst met kenmerk PL-30485796-02
2. 3.
waarop is vermeld de/het in de vestiging betrokken onroerende zaak c.q. perceelsgedeelte, de grootte, de omschrijving van de functie van het perceel, alsmede de namen van de eigenaren en (indien van toepassing) van de rechthebbenden op de daarop rustende beperkte rechten, één en ander naar de stand van de openbare registers van het Kadaster per 17 1uni2024. Vast te stellen dat de onroerende zaak in de afgelopen twee jaar niet bij een eerdere vestiging van een voorkeursrecht ingevolge artikel 4 van de Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg) dan wel artikel g.'1, eerste lid, aanhef en sub b van de 0w betrokken is geweest. Vast te stellen dat dit voorkeursrecht van rechtswege vervalt drie jaar na het ingaan ervan, tenzij voor dat tijdstip de functies waarvoor het voorkeursrecht is gevestigd, zijn toegedeeld in het omgevingsplan.
Aldus vastgesteld in
bare vergadering van 20juni2024 De
MSc
I