Geanonimiseerd Brief Waterschap op schriftelijke vragen van de fractie PvdA inzake Waterkwaliteit Binnenschelde
Tekst van het document
Uw schrijven van Uw kenmerk Zaaknummer Ons Kenmerk Behandeld door Doorkiesnummer Datum Verzenddatum
Fractie PvdA per e-mail
Onderwerp:
: : : : : : : :
18 april 2021
11 mei 2021 18 mei 2021
Waterkwaliteit en beheer Binnenschelde
Geachte heer Verbeem, Bij boven aangehaalde brief stelt u ons vragen over de waterkwaliteit en het beheer van de Binnenschelde. Zoals toegezegd in de vergadering van het algemeen bestuur van 21 april 2021 beantwoorden wij uw vragen schriftelijk. Wij hebben uw vragen besproken in onze vergadering van 11 mei 2021 en besloten u als volgt te antwoorden. Wij hebben onze antwoorden afgestemd met de gemeente Bergen op Zoom. Het beheer van en toezicht op de Binnenschelde is een gedeelde verantwoordelijkheid van gemeente en waterschap. Hoe is dit onderling verdeeld? En met name als het gaat om handhaving? Is er een centraal aanspreekpunt voor bewoners en belanghebbenden? Zo nee, is het DB bereid daarover met de Bergse wethouder(s) in gesprek te gaan? Antwoord De Binnenschelde is een bijzonder water. De Binnenschelde is in eigendom van de gemeente Bergen op Zoom, maar Waterschap Brabantse Delta is bevoegd gezag voor waterkwantiteit en -kwaliteit, maar niet voor de zwemwaterkwaliteit; hiervoor is de provincie Noord-Brabant bevoegd gezag. De Binnenschelde is bovendien een KRW-lichaam, waardoor deze direct gelinkt is aan de Waterwet. Bewoners en belanghebbenden kunnen zowel bij de gemeente Bergen op Zoom als bij Waterschap Brabantse Delta aankloppen met vragen over de Binnenschelde.
Beide overheidsinstanties kunnen elkaar op zowel ambtelijk als bestuurlijk niveau goed vinden en per situatie afstemmen welke partij verantwoordelijk is. Specifieke vragen over de zwemwaterkwaliteit dienen beantwoord te worden door de provincie Noord-Brabant. Desgewenst kan dit via de gemeente Bergen op Zoom of waterschap Brabantse Delta. Klopt het, dat het toestaan van gemotoriseerd vaarverkeer enkele jaren geleden door de gemeente Bergen op Zoom in samenspraak met en met goedkeuring van het Waterschap in de lokale APV is opgenomen? Antwoord Wat van belang is, is dat zowel de gemeente Bergen op Zoom als Waterschap Brabantse Delta nut en noodzaak tot het aanpassen van de APV met betrekking tot het gebruik van motorvaartuigen beamen. Vandaar dat de aanpassing van de APV hiervoor inmiddels is uitgewerkt en nog voor deze zomer aan de gemeenteraad ter besluitvorming hierover zal worden voorgelegd. In deze besluitvorming wordt voorgesteld om vaartuigen met een verbrandingsmotor te verbieden. In de huidige APV zijn verbrandingsmotoren tot 6 pk nog toegestaan. Bovendien zullen naast de aanpassing in de APV, om het varen met snelle(re) motorvaartuigen te ontmoedigen, op enkele plaatsen aan zowel Binnenschelde als Schippersvliet borden worden geplaatst met de aanduiding wat wel en niet is toegestaan in overeenstemming met geldende regelgeving vanuit de APV.
Waterschap Brabantse Delta Postbus 5520, 4801 DZ Breda T 076 564 10 00 F 076 564 10 11 E info@brabantsedelta.nl I www.brabantsedelta.nl K.v.K.nr: 51 181 584 IBAN NL88 NWAB 0636 7592 02 BIC NWABNL2GXXX BTW.nr: NL812566762B01
Onderschrijft het Waterschap de vrees van omwonenden, gebaseerd op onderzoeken van het Stowa, dat het gemotoriseerd waterverkeer de waterkwaliteit negatief beïnvloedt en bovendien schade veroorzaakt aan de beschoeiingen? Antwoord Waterschap Brabantse Delta erkent, niet per definitie op basis van onderzoeken van Stowa, dat het loswoelen van de bodem een negatief effect heeft op de ecologie. Waterplanten komen los van de bodem en er is minder licht waardoor waterplanten minder goed kunnen groeien. Varen is echter niet de enige oorzaak voor het ontstaan van troebel water. Twee factoren spelen een grote rol voor het ontstaan van troebel water, namelijk (1) de sterke algengroei en (2) het opwervelend bodemmateriaal. Dit laatste komt ook door windwerking op de Binnenschelde en de vele brasems. Het is bekend dat het Schippersvliet gebaggerd moet worden. Hiervoor is een project opgestart. De planning voor het baggeren is om dit najaar te starten met de uitvoering. Het werk dient dan in december 2021 gereed te zijn – onder voorbehoud dat, als gevolg van de impact van COVID-19 op de personele inzet, deze planning getemporiseerd kan worden. Hierdoor zal het omwoelen van de bodem door varen verminderen.
Wie is verantwoordelijk voor het beheer en vervanging van de beschoeiingen? Is dat de gemeente Bergen op Zoom, het Waterschap of de eigenaren van de percelen? Antwoord Dat is afhankelijk van de locatie. Het merendeel van de beschoeiingen langs het Schippersvliet valt onder de verantwoording van Waterschap Brabantse Delta. In opdracht van Waterschap Brabantse Delta zijn de oevers van het Schippersvliet in december 2018 geïnspecteerd. Momenteel wordt prioritering gegeven aan de locaties waar – conform de inspectie – als eerst onderhoud gepleegd dient te worden. Deze prioritering zal betrekking hebben op de eerstvolgende 5-6 jaar, maar is momenteel nog niet definitief ingevuld. Prioritair zal aandacht besteed worden aan de locaties waar het traject ‘Sloten, Oevers en Dijken op Orde’ (SODO) afgerond is. De bewoners hebben meermaals contact gezocht en gevonden met het waterschap. Hoe is de status van het overleg? Zijn er gesprekken ingepland, al dan niet in combinatie met de gemeente, of gaat dat gebeuren? Antwoord Er hebben diverse overleggen plaats gevonden met de bewoners, Waterschap Brabantse Delta en de gemeente Bergen op Zoom. Het vervolg van een aantal onderwerpen is niet direct relevant voor zowel het waterschap als de gemeente. Omwille van de beschikbare tijd van collega’s zijn de overleggen gesplitst.
Zo zijn bewoners gevraagd om hun vragen over de APV te stellen aan de gemeente. Op maandag d.d. 26-04 heeft een overleg plaats gevonden met de bewoners en Waterschap Brabantse Delta over (a) baggerwerkzaamheden aan de particuliere zijsloten en (b) communicatie vanuit de Wijkcommissie. De gemeente had zich voor dit overleg afgemeld. Aan de bewoners is voorgesteld om een separaat overleg in te plannen voor de technisch inhoudelijke vragen (over beschoeiingen, baggeren en waterkwaliteit), waarbij tevens voorgesteld is om collega’s te betrekken die technisch inhoudelijk goed op de hoogte zijn. Wat betreft de aanpak van de waterkwaliteit zijn verschillende initiatieven tot verbetering genomen, onder meer een -helaas mislukte- proef met het plaatsen van enclosures. Welke maatregelen worden nu genomen cq voorbereid om de waterkwaliteit te verbeteren? Antwoord In het bestuurlijk overleg tussen de gemeente Bergen op Zoom en waterschap Brabantse Delta op d.d. 22-10-2020 zijn de toepasbare maatregelen afgestemd voor wat betreft de (zwem)waterkwaliteit van de Binnenschelde.
Deze zijn als volgt en dienen allen uitgevoerd te worden om effectief te zijn: • Het minimaliseren van de inlaatbehoefte van (blauwalg bevattend) water vanuit het VolkerakZoommeer; • Defosfateren van de resterende waterinlaat; • Brasemstand uit te dunnen, paai- en opgroeigebied voor snoek optimaal blijven beheren; • Maaisel van waterplanten verzamelen en afvoeren. De omslag van het watersysteem naar een toestand met helder water is – bij realisatie van deze maatregelen – alsnog moeilijk te voorspellen, maar een periode van meerdere jaren is zeker te verwachten. Uitgezonderd het vergaand defosfateren van het inlaatwater (waarvoor de huidige technieken onvoldoende effectief zijn), zijn het goed uit te voeren maatregelen. Om marktpartijen uit te dagen om kansrijke innovaties te ontwikkelen voor het defosfateren van oppervlaktewater, is het waterschap betrokken bij het initiatief van de STOWA voor een ‘challenge’ op het platform Winnovatie. In de challenge wordt defosfatering van oppervlaktewater (waaronder inlaatwater) bovendien gekoppeld aan mogelijkheden voor het winnen van thermische energie uit oppervlaktewater (TEO, aquathermie). De
-2-
challenge – die dit voorjaar is gepland – richt zich op het binnenhalen van kansrijke ideeën, die door een deskundigenjury worden beoordeeld. Op basis van de opbrengst van de challenge worden vervolgstappen bepaald (dit kan zijn het uitvoeren van een haalbaarheidsonderzoek, mogelijk gevolgd door praktijkpilot(s)). In hoeverre de STOWA ook zal bijdragen aan vervolgstappen is momenteel nog niet duidelijk. Gehoopt wordt dat er vanuit STOWA ook een bijdrage beschikbaar zal worden gesteld voor de pilot(s) die we met de drie beste ontwerpen willen uitvoeren. Parallel hieraan wordt nagegaan of er vanuit een hoger niveau (vanuit het ministerie) subsidies verkregen kunnen worden voor een onderzoek. Gericht op de invloed van Escherichia colibacteriën (poepbacteriën) op de zwemwaterkwaliteit voert de gemeente bovendien de volgende maatregelen uit: • Foutaansluitingen in de riolering opsporen en herstellen in Statietjalk/Paviljoentjalk; • Het plaatsen van borden bij de camperplaatsen bij de Schelp met daarop de locatie van het afvalwaterlozingspunt voor campers; • Uitvoeren van meerdere (raster)metingen in de Binnenschelde om mogelijke bronnen van E. colibacteriën verder te lokaliseren om ze vervolgens te kunnen gaan aanpakken. Wij vertrouwen erop u hiermee voor nu voldoende te hebben geïnformeerd.
Zoals besloten in de vergadering van het AB van 23 december 2020 (nieuw vergadermodel) worden uw vragen en ons antwoord gepubliceerd op de website van het waterschap en in Ibabs overzichten. Hoogachtend, Het dagelijks bestuur, De dijkgraaf
De secretaris-directeur
-3-