CConstaterende datBergen op Zoom
Koppel je AI →
Document · PDF

Definitief Verkeersplan 200214 extern

Beeldvorming 16 april 2024, gemeente Bergen op ZoomBij agendapunt: Toekomst van de mobiliteit21.164 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Ook de regio Westelijk Noord-Brabant kan hier een belangrijke rol in spelen, door bijvoorbeeld door de organisatie van regionale fietsprojecten, zoals de fietsverlichtingscampagne. Verder zijn regionale maatregelen gericht op het menselijk gedrag vastgelegd in de regionale verkeersveiligheidsvisie. Daarnaast vervult de gemeente zelf een stimulerende rol door het treffen van mensgerichte maatregelen en BVL (Brabants Verkeersveiligheids Label) op de scholen in de gemeente. • Aansluiten op regionale campagne “Fiets in de versnelling” is de volgende doelstelling geformuleerd: ‘Op welke wijze kan de provincie Noord-Brabant samen met haar partners het fietsgebruik stimuleren, om daarmee een bijdrage te leveren aan de verbetering van de bereikbaarheid (van met name stedelijke kerngebieden), leefbaarheid en gezondheid?’ Het regionale actieprogramma richt zich op twee doelgroepen: • Doelgroep 1: de fietsers in het woon-werkverkeer; Daarin ligt de focus van de regio op het samen met bedrijven plannen maken hoe fietsgebruik kan worden gestimuleerd en het in beeld brengen van de belangrijkste pendelstromen in West-Brabant. Op korte termijn worden mogelijke snelfietsroutes in West-Brabant verkend. • Doelgroep 2: de recreatieve fietser; Hierbij ligt de focus op het uitbreiden van het recreatief fietsnetwerk met voorzieningen voor elektrische fietsen.

Op korte termijn wil de regio het gebruik van het recreatieve fietsnetwerk in beeld brengen. In figuur 3.3 is de toekomstige fietsstructuur weergegeven.

Verkeersplan

Datum: Pagina:

30 januari 2014 23 van 62

Figuur 3.3: Toekomstige hoofdfietsstructuur

Verkeersplan

Datum: Pagina:

30 januari 2014 24 van 62

Voetgangers- en gehandicaptenvoorzieningen Met de toenemende vergrijzing neemt het aantal voetgangers met een hulpmiddel zoals een stok, rollator, rolstoel en scootmobiel fors toe. Deze voetgangers brengen gemiddeld 50% meer tijd door in het verkeer dan voetgangers zonder hulpmiddel. Waar ‘gewone’ voetgangers vaak de fiets als alternatief hebben, gaat dit voor deze groep niet op. Aangezien verplaatsen over het algemeen meer moeite kost, wordt gekozen voor de route met de minste weerstand. Dat hoeft niet de kortste route te zijn, maar wel de vlakste, minst riskante route of de route met voldoende rustpunten. Om ervoor te zorgen dat mensen blijven lopen, is de nabijheid van voorzieningen en essentiële bestemmingen cruciaal, evenals een goede basiskwaliteit van de voetgangersvoorzieningen naar die bestemmingen. Een goede inrichting (denk aan veilige oversteekvoorzieningen en verlaagde trottoirbanden) is noodzakelijk om de zelfstandige mobiliteit van met name ouderen, kinderen en gehandicapte voetgangers te garanderen. Dergelijke voorzieningen kunnen het verschil betekenen tussen afhankelijkheid van anderen en zelfstandig aan het verkeer en sociale leven deelnemen. Daarnaast worden voetgangers- en gehandicaptenvoorzieningen integraal betrokken bij ruimtelijke ontwikkelingsplannen.

Qua inrichting wordt de huidige werkwijze voortgezet: • Bij de realisatie van trottoirs gelden de eisen voor toegankelijkheid (voor rolstoelen, kinderwagens en voor blinden en slechtzienden) als uitgangspunt. Hierbij is altijd sprake van maatwerk en vindt een afweging plaats tussen toegankelijkheid, verkeerskundig en stedenbouwkundig ontwerp en kosten. • Veilige bereikbaarheid van scholen voor voetgangers door middel van goede trottoirs en oversteekvoorzieningen.

3.4.

Kansen voor het openbaar vervoer

Station Bergen op Zoom vormt een belangrijk middelpunt in het totale openbaar vervoer netwerk op landelijk, regionaal en lokaal niveau. Op landelijk niveau haakt Bergen op Zoom aan op het brede intercity netwerk in het land. Wat aandacht behoeft is de spoorverbinding naar België, zoals in de regionale Openbaar Vervoervisie ook al is verwoord. Op regionaal niveau ligt Bergen op Zoom op het middelpunt van twee busconcessies, namelijk West-Brabant en Zeeland. Op lokaal niveau komen alle stadbuslijnen samen bij het station. Kortom Station Bergen op Zoom vormt een belangrijk knooppunt van het openbaar vervoer in West Brabant en dat moet in de toekomst behouden blijven. Om in de toekomst het middelpunt te blijven is beleid nodig wat dit ondersteunt en versterkt. Het openbaar vervoerbeleid van de gemeente Bergen op Zoom richt zich op de drie genoemde niveaus. Landelijk niveau Op landelijk niveau is het belangrijk dat de twee keer per uur intercity verbinding richting de Randstad en Zeeland minimaal gehandhaafd blijft, waarbij Schiphol rechtstreeks bereikbaar moet blijven. Tijdens de looptijd van dit beleidsplan zet de gemeente zich landelijk in om deze doelstelling te handhaven. Uitbreiding van het aantal treinen juicht de gemeente zeker toe. De bereikbaarheid van België per spoor heeft regionale aandacht, maar Bergen op Zoom doet alles wat in haar kunnen ligt om dit te ondersteunen.

Veiligheid en betrouwbaarheid van het spoor heeft voor het Kabinet hoge prioriteit. Daarom is in het Regeerakkoord onder meer opgenomen dat er een Verbeterprogramma komt om het aantal overwegincidenten te verminderen. Bergen op Zoom sluit zich aan bij dit programma en gaat kijken in hoeverre verbeteringen noodzakelijk zijn op de gelijkvloerse overgangen (met name geënt op doorstroming en veiligheid).

Verkeersplan

Datum: Pagina:

30 januari 2014 25 van 62

Regionaal niveau De verbindingen naar de regio-gemeenten vormen een belangrijke schakel naar het landelijke netwerk. Op dit moment worden de regionale lijnen ook gebruikt voor lokaal openbaar vervoer. Binnen de nieuwe concessie van het openbaar vervoer in Noord-Brabant moet ruimte gezocht worden om het openbaar vervoer op lokaal niveau meer maatwerk te laten leveren. Hiervoor wordt ook naar de regionale lijnen gekeken. Op het moment dat er reistijdwinst te behalen is op een regionale lijn binnen Bergen op Zoom, komt dit ten goede aan het lokale kwaliteitsniveau. Daarnaast levert de reistijd winst een positieve bijdrage aan de openbaar vervoer bereikbaarheid van de omliggende gemeenten, omdat deze sneller op Bergen op Zoom centrum / station zijn. De komst van de A4 biedt mogelijkheden om de reistijd met het openbaar vervoer naar Rotterdam-Zuid aanzienlijk te verkorten. Lokaal niveau Op lokaal niveau is het belangrijk dat het centrum, scholen, zorginstellingen (o.a. Ziekenhuis en Vrederust) en het bedrijventerrein goed bereikbaar worden, cq. blijven met openbaar vervoer. Door de regionale lijnen niet meer lokaal in te zetten, maar juist regionaal ontstaat ruimte om op lokaal niveau maatwerk te gaan leveren. De nieuwe busconcessie in Noord-Brabant biedt deze mogelijkheden, echter kan dit pas zodra de concessiehouder bekend is.

Op lokaal niveau is het belangrijk dat het lokale openbaar vervoer goed wordt afgestemd met de regiotaxi en WMO-vervoer. Door de aanwezigheid van onder andere toegankelijke haltes en goed toegankelijk materieel kan winst behaald worden in een goede afstemming. Op deze wijze kan maatwerk geboden worden daar waar nodig is en wordt het reguliere openbaar vervoer beter benut. Op lokaal niveau dient de haalbaarheid onderzocht te worden of parkeren op afstand van het centrum om vervolgens met het openbaar vervoer het centrum in te gaan haalbaar is. Dit geldt zowel voor de doelgroep bezoekers als werknemers van het centrum. Hiervoor dient in eerste instantie de beschikbare aanwezige parkeercapaciteit benut te worden, alvorens parkeercapaciteit wordt bij gemaakt. Bij bushaltes in het buitengebied is het belangrijk dat hier kwalitatief goede en veilige fietsenstallingen aanwezig zijn om de overstap tussen fiets en openbaar vervoer makkelijk te kunnen maken. De gemeente Bergen op Zoom heeft ten aanzien van het busvervoer de volgende ambitie- en (bereikbaarheids)wensen: 1. Behoud van de bediening van de woonwijken Meilust/Noordgeest/Tuinwijk, Bergse Plaat, Warande/Gageldonk (overeenkomstig bediening huidige buslijnen 22,23 en 25); 2. Verbeteren van de bediening van de woonwijken in Halsteren (Schans/Rode Schouw) en Bergen op Zoom (Markiezaten, Fort-Zeekant, Borgvliet); 3.

Zaterdagavond- en zondagdienstregeling, waarbij de belangrijke attractiepunten (zoals ziekenhuis, centrum) worden bediend, met indien doelmatig lagere frequentie en/of versimpeling van de lijnvoering; 4. Belangrijkste attractiepunten: Ziekenhuis, Vrederust, Middelbare scholen, ROC Prinsentuincollege, Centrum/Station, De Zeeland, Theodorushaven/Noordland, Oude Molen; 5. Openbaar vervoer bereikbaarheid van het ROC Prinsentuincollege is belangrijk vanuit Bergen op Zoom-Steenbergen-Tholen i.v.m. met fusering van drie scholen in Prinsentuincollege (van 400 naar +/- 900 leerlingen);

Verkeersplan

Datum: Pagina:

30 januari 2014 26 van 62

6. Behoud van frequentie van verbindingen met Rotterdam/Steenbergen, Tholen (Zeeland), Roosendaal, Woensdrecht/Putte; 7. Alternatief zoeken voor de route via de Wassenaarstraat (mogelijkheid tot instellen eenrichtingsverkeer); Alternatieven voor mogelijke versobering kunnen mogelijk gevonden worden bij: 8. Het strekken van streeklijnen (minder stoppen in de bebouwde kom); 9. Mogelijkheden bekijken van versimpeling van de lijnvoering bij het Station en Arnoldus Asselbergsstraat (moeten alle streeklijnen via Arnoldus Asselbergsstraat?); 10. Zoeken en meedenken naar alternatieven in lijnvoering: bijvoorbeeld zuidelijke ring / noordelijke ring. De bovenstaande tien punten vormen de basis om de ambitie en wensen bij provincie en vervoersmaatschappijen kenbaar te maken.

3.5.

Verkeersveiligheid

De afgelopen decennia stonden voor groot deel in teken van het duurzaam veilig inrichten van wegen. Het verkeersveiligheidsbeleid richt zich, conform het beleid van de regio, de komende jaren vooral op: • Knelpuntgerichte aanpak van onveilige locaties; • Gedrag- en educatieprojecten in het kader van ‘Help Brabant op weg naar nul verkeersdoden’; • Andere lopende regionale educatieprojecten. Knelpuntgerichte aanpak Op basis van ongevallenanalyses worden de meest onveilige locaties aangepakt. De gemeente heeft recentelijk drie locaties geanalyseerd met behulp van videoanalyses. Deze locaties worden als eerste aangepakt om de verkeersveiligheid te vergroten: 1. Kruising Stulemeijerlaan – Halsterseweg – Boerenverdriet 2. Kruising Jacob Obrechtlaan – Erasmuslaan – J.F. Kennedybrug 3. Fietsaansluitingen Huijbergsebaan Vervolgens wordt ieder jaar bekeken wat de drie meest verkeersonveilige locaties zijn en hoe deze kunnen worden aangepakt. De nadruk zal, gezien de stijging van letselongevallen met fietsers, komen te liggen op deze verkeersdeelnemers. Vanuit de regio wordt bekeken hoe een afname van deze verkeersongevallen met fietsers kan worden bewerkstelligd. Middels een regionaal ontwerpersoverleg worden diverse ongevallenlocaties, waarbij veel fietsers zijn betrokken, geanalyseerd en wordt gezamenlijk gezocht naar relatief eenvoudige maar efficiënte maatregelen.

Help Brabant op weg naar nul verkeersdoden De campagne Help Brabant op weg naar nul verkeersdoden is een initiatief van de provincie Noord-Brabant. Samen met haar regionale- en gemeentelijke partners en inwoners wil de provincie het aantal verkeersdoden fors laten dalen. Dat kan alleen als iedereen zelf bewust is van zijn of haar gedrag in het verkeer. De verkeersdeelnemers moeten zichzelf dan ook de vraag stellen: “Wat kan ik doen aan om het verkeer veiliger te maken?’’ Nul verkeersslachtoffers: dat is de nieuwe ambitie voor verkeersveiligheid in Brabant. Nul verkeersslachtoffers vraagt om een nieuwe strategie, met een andere focus en nieuwe samenwerkingsverbanden met ondernemers, onderwijs, andere overheden en de omgeving zoals verkeersdeelnemers. De focus ligt de komende jaren op de grootste risicogroepen

Verkeersplan

Datum: Pagina:

30 januari 2014 27 van 62

omdat daar het meeste verschil gemaakt kan worden. Zo is 2013 het jaar van de fietser, 2014 het jaar van de Jonge Bestuurders en in 2015 staan de ouderen centraal. Andere lopende regionale educatieprojecten Naast Help Brabant op weg naar nul verkeersdoden zijn er verschillende lopende regionale educatie acties en projecten. Deze blijven doorlopen en Bergen op Zoom neemt daar aan deel. Basisonderwijs De gemeente ondersteunt basisscholen in Bergen op Zoom om de verkeersveiligheid te vergroten middels het Brabants Verkeersveiligheids Label (BVL). Het label draagt onder andere bij aan de verhoging van het verkeersbewustzijn van de leerlingen. In het kader van BVL hebben in totaal 21 scholen inmiddels het verkeersveiligheidslabel. Doel is de enkele overige basisscholen ook te betrekken bij BVL. Voortgezet onderwijs De gemeente is bezig met een proefproject voor middelbare scholen (Totally Traffic). De groep van 1318 jarigen scoort zeer slecht op het gebied van verkeersveiligheid en is ook moeilijk te bereiken. Senioren In 2013 wordt verder gestart met het provinciale project om cursussen te organiseren voor ouderen op elektrische fietsen. Hiermee anticipeert de gemeente op de landelijke trend, waarbij we zien dat het aantal ongevallen met oudere fietsers toeneemt.

3.6.

Gedragsverandering en verduurzaming van de maatschappij

Hoewel vergroting van mobiliteit meestal gepaard gaat met negatieve effecten voor mens en milieu, geldt dat vooral voor vliegverkeer, regulier vrachtvervoer en autoverkeer. Treinen, bussen en duurzamer geproduceerde auto’s hebben een minder negatieve impact, en fietsen en wandelen zijn helemaal CO₂- en uitlaatgas-vrij.De gemeentelijke beleidsinvloed ligt met name op het terrein van de hoeveelheid mobiliteit en de vervoerwijzekeuze. Er is dan ook vooral winst te behalen door het zoneren/geleiden en terugdringen van vrachtvervoer en autoverkeer, en het faciliteren en aanmoedigen van duurzaam reizen in en rond de stad en de dorpskernen. Als laatste is het niet onbelangrijk om ook positieve neveneffecten van een duurzamere lokale mobiliteit te benoemen, zoals een verbeterde gezondheid en conditie, meer verkeersveiligheid en ruimte voor kinderen om binnen de bebouwde kom te spelen, een betere kennis van de stad dankzij langzamere vervoersmiddelen. Uitgangspunt van het verkeersbeleid is het accommoderen van een toenemende mobiliteit door een mix van maatregelen. Ook streven we naar een duurzame vervoersinfrastructuur door het aanbieden van maatregelen die duurzamere mobiliteit aanmoedigen. De belasting op de luchtkwaliteit in de gemeente, geluidshinder, energieverbruik en stedelijk groen zullen daardoor afnemen.

Om te komen tot een duurzamere lokale mobiliteit zijn fysieke maatregelen belangrijk, aangevuld met maatregelen die bewustwording en acceptatie over de gevolgen van onduurzame mobiliteit vergroten, wat uiteindelijk resulteert in positieve keuzes voor duurzamer reizen.

Verkeersplan

Datum: Pagina:

30 januari 2014 28 van 62

Fysieke maatregelen kunnen, zonder dat mensen hiervoor een bewuste keus hoeven maken, mobiliteit verduurzamen. Infrastructurele maatregelen zoals verbetering van ontsluitingswegen, maar ook gedragsgerichte maatregelen zoals het aanpassen van de maximum snelheid hebben een verduurzamend effect op mobiliteit. Voorbeelden van fysieke maatregelen zijn: - Aantrekkelijk maken van het Openbaar Vervoer: technologisch schoner, haltes op de juiste plaatsen, goede frequentie en goede aansluitingen met bussen en treinen in de regio. - Verschonen van het eigen wagenpark door middel van de aanschaf van elektrische auto’s. - Alternatieve brandstoffen aanbieden, zoals (groene) elektriciteit, groen gas en (niet-geteelde) biobrandstof bijvoorbeeld door elektrisch autogebruik faciliteren door het mogelijk maken van de aanleg van elektrische oplaadpunten. Op dit moment is de gemeente bezig hierover beleid te formuleren. - De infrastructuur verbeteren zodat autostromen weg van het centrum van de stad geleid worden; dit verbetert lucht- en geluidskwaliteit in de stad en verbetert brandstof efficiëntie. - Kortere autoritten zouden door de fiets kunnen worden vervangen. CBS onderzoek toont aan dat van alle autoritten bijna 50% korter is dan 7,5 kilometer. Het potentieel van de fiets in de reductie van CO₂ is daarmee groot.

De elektrische fiets maakt het aantrekkelijker om ook langere ritten (>7,5 km) te fietsen: Elektrische oplaadpunten met zonnepanelen (groene stroom) kunnen CO₂ uitstoot tot -0- reduceren. Er wordt op dit moment dan ook veel onderzoek gedaan naar attitude- en gedragsverandering. De overheid kan intussen gewenst duurzaam gedrag oproepen door goede informatie te verstrekken, duurzame initiatieven te faciliteren en vooral ook het goede voorbeeld te geven. Voorbeelden van maatregelen voor gedragsverandering zijn: - Het ‘nieuwe’ werken – stimuleringsmaatregelen, faciliteren, goede voorbeeld geven, convenanten met bedrijven (‘slim werken-slim reizen’, autodeelsystemen, fietsplannen, flexibele werktijden). - Lokale economie stimuleren waardoor afstanden tussen leverancier en winkels verkleinen. - Mensen binnen de randweg motiveren en faciliteren om zich – al naar gelang de te overbruggen afstand – lopend of met de fiets te verplaatsen naar en binnen het centrum. - Het Nieuwe Rijden aanmoedigen: automobilisten leren zuiniger te rijden. - Aantrekkelijker maken van fiets- en wandelpaden. Een bijpassend integraal actieplan voor duurzame mobiliteit, vertaald naar specifieke parameters in Bergen op Zoom, zal in 2013/2014 worden uitgewerkt. De genoemde voorbeelden worden hierin meegenomen.

Milieuzone en nachtelijk rijverbod vrachtverkeer Binnen Bergen op Zoom gaan er geluiden op om een vorm van milieuzonering toe te passen. Een milieuzone wordt toegepast in de binnenstad van grote gemeenten. De toegang van (vracht)auto’s die te veel fijnstof en stikstofoxiden uitstoten worden beperkt. Het doel van de milieuzone is om de luchtkwaliteit aan de normen te laten voldoen. De binnenstad van Bergen op Zoom is qua omvang te klein om een milieuzone in te stellen. Daarbij komt dat er geen wettelijke overschrijdingen van de luchtkwaliteit zijn en de (vracht)auto’s steeds schoner worden. Het percentage (vracht)auto’s dat uitgesloten kan worden wordt dan ook steeds kleiner. In 2009 heeft de gemeente onderzoek gedaan naar een nachtelijk rijverbod voor vrachtverkeer. Het rijverbod stuitte destijds op bezwaren vanuit het bedrijfsleven. Ook werd getwijfeld aan de juridische haalbaarheid. De gemeenteraad heeft daarna besloten het verbod vooralsnog niet in te stellen. Deze beleidskeuze is tot op heden niet gewijzigd.

Verkeersplan

Datum: Pagina:

30 januari 2014 29 van 62

Europese Mobiliteitsweek Bergen op Zoom neemt ieder jaar deel aan de Europese Mobiliteitsweek. Dit is de Nederlandse versie van de European Mobility Week. In deze week worden wandelen, fietsen, openbaar vervoer, kritisch autogebruik en anders omgaan met mobiliteit gepromoot.

Verkeersplan

Datum: Pagina:

30 januari 2014 30 van 62

4. Uitvoering In de huidige periode en nabije toekomst is er een grote mate van onzekerheid over investeringsmogelijkheden. In dit hoofdstuk geven we een beeld van de wensen en ambities van projecten en maatregelen die voortkomen uit de vorige hoofdstukken. In bijlage 5 is het uitvoeringsprogramma opgenomen.

4.1.

Uitvoeringsprogramma en prioritering

Uit de vorige hoofdstukken is duidelijk geworden welk beleid de gemeente de komende jaren gaat voeren. Om de wensen en ambities van de gemeente waar te kunnen maken zijn er maatregelen en projecten nodig. Deze zijn, zoals hierboven al is aangegeven, opgenomen in het ‘Uitvoeringsprogramma Verkeersplan’ (bijlage 5). Zoals blijkt uit de voorgaande hoofdstukken zit de (investerings)opgave met name in de verkeersstructuur en in mindere mate verkeersveiligheid en de fietsstructuur. Verkeersstructuur • In de hoofdstructuur gaat het om het verbeteren van de doorstroming en verkeersveiligheid op de A4/A58 en op- en afrittenproblematiek van de A4/A58. Binnenstedelijk gaat het over het optimaliseren van de Randweg Zuid-West (fase 1) en om de inprikkers naar de binnenstad, ontsluiting Havenkwartier en verbeteringen aan de singels rondom de binnenstad. Verkeersveiligheid • In de gemeente zijn diverse onveilige ongevallenconcentraties. De gemeente gaat ieder jaar de meest onveilige locaties analyseren en aanpakken. Fietsstructuur • De komende jaren gaat de gemeente de ontbrekende schakels in de bestaande fietsroutes aanpakken en wordt met name in en rond de binnenstad stallingsvoorzieningen toegevoegd. Een deel van de maatregelen van het VSP 2005 die (nog) niet zijn uitgevoerd (zie bijlage 4) komen terug in het uitvoeringsprogramma .

Een deel van deze maatregelen past niet meer binnen het huidige beleid en komen te vervallen (zie bijlage 4). Prioritering projecten en maatregelen In het uitvoeringsprogramma zijn alle projecten en maatregelen ‘verkeerskundig’ geprioriteerd. Dat houdt in dat beleidsmatig gekeken is of een project of maatregel de prioriteit 1, 2 of 3 krijgt, waarbij 1 de hoogste prioriteit heeft. Het ‘verkeerskundig’ prioriteren is gedaan aan de hand van de volgende wegingsfactoren: • Verkeersveiligheid (een locatie is aantoonbaar onveilig) ; • Overlast voor omgeving (verkeer op een locatie geeft aantoonbaar overlast voor de omgeving. Gedacht kan worden aan geluidsoverlast, trillingshinder etc.); • Herkenbaarheid verkeersstructuur (vanuit duurzaam veilig principe zijn vormgeving, functie en gebruik van een locatie of structuur niet balans of is er vanuit het openbaar vervoer een aanpassing van de lijnvoering gewenst, danwel benodigd); • Verkeersafwikkeling (verkeer op een locatie zorgt aantoonbaar voor verslechtering van de verkeersafwikkeling); • Gebruiksgemak (door maatregelen te nemen neemt het gebruiksgemak voor de weggebruiker toe).

Verkeersplan

Datum: Pagina:

30 januari 2014 31 van 62

De ‘verkeerskundige’prioritering kan afwijken van de politiek/bestuurlijke prioritering, danwel het moment van uitvoering en haalbaarheid ervan. Het kan dus voorkomen dat enerzijds een maatregelen een lage ‘verkeerskundige’ prioriteit heeft gekregen toch snel wordt aangepakt. Dit kan ermee te maken hebben dat op dat moment er bijvoorbeeld nieuwe riolering gelegd moet worden. Dan wordt gekeken waar ‘werk met werk’ gemaakt kan worden, zodat er zo efficiënt en doelmatig een project of knelpunt wordt aangepakt. Anderzijds kan het ook voorkomen dat een project of maatregel hoge ‘verkeerskundige’ prioriteit heeft, maar door het achterblijven van (externe) financiering het niet haalbaar is deze snel uit te voeren.

4.2.

Financiering

Gemeentelijk budget De gemeente beheert en onderhoudt bestaande wegen en parkeervoorzieningen, waarvoor onderhoudsbudgetten beschikbaar zijn gesteld. Te denken valt aan de budgetten voor riolen, wegen, verkeer en parkeren. Nieuwe of aangepaste infrastructuur komt in beeld bij gebiedsontwikkelingen waarvoor investeringskredieten beschikbaar worden gesteld. Te denken valt aan de kredieten voor de ISV-wijken en uitleggebieden Groene Gordijn, Markiezaten en ScheldeVesting. Vanwege de tegenvallende opbrengsten (stagnerende woonmarkt) staan de exploitaties van de uitleggebieden sterk onder druk en wordt de uitgaven zo laag mogelijk gemaakt. Budgetten hogere overheden Vanuit het Rijk worden jaarlijks investeringsbudgetten per regio beschikbaar gesteld via de gebiedsgerichte aanpak verkeer (GGA). De regio zelf kan prioriteren en besluiten nemen over de inzet van dit budget. Voorwaarde is dat het altijd wordt ingezet als cofinanciering. Het uitvoeringsprogramma bevat projecten vanaf enkele duizenden euro’s. Rijkswaterstaat en de provincie hebben hun eigen beheer & onderhoudsplannen, die zij relatief autonoom uitvoeren. Ook maken zij, in consultatie met de regio’s, hun investeringsprogramma’s. Op dit moment komen de rijks- en provinciale wegen bij Bergen op Zoom niet voor in de plannen tot 2020.

Publiek private samenwerking Het bedrijfsleven vraagt om verbetering van de gemeentelijke verkeersstructuur. Doordat komende jaren vanuit de overheid minder middelen beschikbaar zijn, liggen er kansen om publiek private samenwerkingsverbanden aan te gaan. Conclusie en strategie De afgelopen jaren was voor mobiliteit en infrastructuur veel geld beschikbaar. Er is dan ook veel geïnvesteerd de afgelopen decennia , waardoor de verwachtingen ook op het gebied van mobiliteit en infrastructuur bij iedereen erg hoog liggen. De komende jaren zal dat anders zijn. De overheden zijn bezig met een bezuinigingsoperatie, waardoor er minder geld beschikbaar is. Meer dan ooit worden pas maatregelen genomen als deze strikt noodzakelijk zijn. De term ‘werk met werk maken’ is actueler dan ooit. Voor het product verkeer wordt samengevat (financiële) aansluiting gezocht bij: • Beheer en onderhoudsprogramma (werk met werk) • Projecten • Investeringsbudget stedelijke vernieuwing (ISV) • Gebiedsgerichte aanpak (GGA) cofinanciering (Verkeersveiligheid en Fiets) • Publiek Private Samenwerking (PPS)

Verkeersplan

Datum: Pagina:

30 januari 2014 32 van 62

De gemeente investeert in mobiliteit en infrastructuur, maar is niet de enige. Ook de hogere overheden en marktpartijen hebben belang bij een goede mobiliteit/ infrastructuur en investeren mee. De gemeentelijke strategie is om gezamenlijk – met de belanghebbenden - afspraken te maken, projecten te prioriteren en budgetten samen te brengen (o.a. werk met werk), zodat projecten uitgevoerd kunnen worden.

Verkeersplan

Datum: Pagina:

30 januari 2014 33 van 62

BIJLAGEN

Bijlage 1: Kaders en ontwikkelingen Het lokale Verkeers- en Vervoersbeleid staat niet op zich. De gemeente ziet allerlei veranderingen in de maatschappij. We vergrijzen, maar de verwachting is dat de mobiliteit toe blijft nemen. De hogere overheden hebben de kaders gesteld waar de gemeente rekening mee moet houden. Dit hoofdstuk gaat hier op in. Wat zijn de trends en ontwikkelingen en op welke (beleids)kaders moet de gemeente anticiperen.

B1.1 Trends en maatschappelijke ontwikkelingen Algemene trends: meer reizen In onze samenleving wordt steeds meer en verder gereisd, zowel voor woon-werkrelaties als bij recreatieve verplaatsingen. Deze mobiliteitstoename is grotendeels te verklaren door demografische, ruimtelijke, sociaal-economische, technische en sociaal-culturele ontwikkelingen. De verwachting is dat het personenverkeer en goederenvervoer in de regio West-Brabant, ondanks de huidige recessie, nog zal toenemen. Al zal deze groei minder hard gaan dan we voor de economische recessie dachten. De gemeentelijke overheden hebben hier echter geen grote grip op. Regionale samenwerking is daarom belangrijker dan ooit. Demografische ontwikkelingen De gevolgen van de vergrijzing in Nederland zullen de komende jaren steeds meer zichtbaar worden. Omdat in sterk economische regio’s de arbeidsmigratie een belangrijke rol speelt, zal dit leiden tot sterke verschillen tussen groei- en krimpregio’s. De demografische ontwikkelingen leiden bovendien tot ander mobiliteitsgedrag: meer sociaal/recreatief verkeer, minder woon-werkverkeer. De ouder wordende bevolking stelt ook andere eisen aan de infrastructuur: meer veiligheid, meer kwaliteit. Dit zal zich moeten vertalen in de vormgeving van de infrastructuur en de te leveren mobiliteitsdiensten op alle niveaus.

Economische ontwikkelingen De trend naar schaalvergroting, specialisering en globalisering zal zich voortzetten. Tegelijk is duidelijk dat onder invloed van het energievraagstuk verduurzaming in alle facetten van de economie een rol gaat spelen. Voor de mobiliteit betekent dit een verdere groei van het aantal verplaatsingen en van de verplaatsingsafstanden. De rol van hogesnelheidsvervoer, zowel in de lucht als over het spoor, zal hierdoor groeien. De gemeente gaat voor de lange termijn nog steeds uit van een groeiende welvaart, ondanks de huidige recessie. Voor de groei van de economie zijn maatregelen nodig, ook op gebied van verkeer en vervoer. Het autobezit neemt verder toe en leidt tot meer ‘dedicated’ auto’s dat wil zeggen een kleine auto voor de boodschappen, een gezinsauto voor het weekend, een auto voor de sport of vakantie. Culturele ontwikkelingen De ontwikkelingen gaan snel en de onzekerheid neemt toe. In de huidige stressvolle samenleving, met steeds meer individualisering en globalisering, zoeken mensen houvast in de eigen subcultuur of de eigen woonomgeving. Het belang van gezondheid en van kwaliteit van leven neemt toe. Er ontstaat een steeds grotere differentiatie in leefstijlen met als gevolg een grotere ruimtelijke differentiatie in

Verkeersplan

Datum:

30 januari 2014

woonomgevingen, recreatieomgevingen, werkomgevingen en winkelgebieden. Grote stadsuitbreidingen maken plaats voor stedelijke verdichting en organisch groeiende kernen. Dit betekent dat ook het mobiliteitsbeeld zal veranderen. Ook lijkt het erop dat we steeds banger zijn geworden en minder tolerant. Dat zien we ook in het verkeer terug. Kinderen worden steeds vaker uit angst met de auto naar school gebracht, waardoor ze veel later pas leren omgaan met verkeer. Ook zijn we steeds minder tolerant in het verkeer. Zowel naar elkaar, als naar de gemeente of bijvoorbeeld parkeerbeheer. Aan de ene kant willen we minder overheidsbemoeienis, maar aan de andere kant wordt verwacht van de overheid dat ze van alles regelt en wordt de roep om meer handhaving en strenger straffen steeds groter. Ontwikkelingen die adequaat verkeersbeleid steeds complexer maken. Technologische ontwikkelingen Gedreven door economische motieven (onderscheiden, vernieuwen) en door maatschappelijke vereisten (luchtkwaliteit, energieverbruik) gaan de technologische ontwikkelingen razendsnel. Trefwoorden hierbij zijn: schoon, goedkoop, slim, snel en duurzaam. Informatie kan worden ontvangen, bewerkt en verstuurd waar je maar wilt. Grenzen van tijd en ruimte vervagen: we werken thuis, op vakantie of onderweg en ontspannen op het werk.

De ICT maakt het mogelijk prettig te gaan wonen op grotere afstand van de werkgever. Het mobiliteitssysteem wordt omgeven door technologie: online reisinformatie (ook voor ketenverplaatsingen), in-cartechnologie, elektrische fietsen en verkeersmanagementsystemen. Milieu en duurzaamheid Het klimaat en de luchtkwaliteit (stikstof en fijnstof) in het bijzonder hebben de milieuagenda de afgelopen jaren sterk bepaald. Hogere eisen aan de gezondheid en een lagere acceptatie van risico’s zullen het thema luchtkwaliteit ook in de toekomst op de agenda houden. Het klimaatbeleid is volop in ontwikkeling en zal verder in belang en prioriteit groeien. Terugdringing van koolstofdioxide uitstoot en de noodzakelijke overgang naar een duurzame energievoorziening gaan hierbij hand in hand. De gevolgen zijn nog nauwelijks te overzien, maar zullen zonder twijfel groot zijn. Het prijsmechanisme (brandstof, parkeren en eventuele alternatieve vormen van beprijzing) en een meer proactieve houding van mensen ten aanzien van milieuproblematiek zullen een belangrijke rol spelen en leiden tot verandering van mobiliteitsgedrag (vervoermarkt, keuze vervoermiddel). Technologische aspecten zoals aandrijftechnieken van auto en openbaar vervoer verduurzamen. Dit leidt tot kleinere en zuinigere voertuigen in het autosysteem en grotere eenheden in openbaar vervoer.

Overheid en organisatie Er is momenteel sprake van een omslag in de gebiedsontwikkeling en wijze waarop overheden dit decennialang hebben aangestuurd. Een van de kenmerken van gebiedsontwikkeling ‘nieuwe stijl’ is, dat gebiedsontwikkeling en beheer door meerdere partijen gezamenlijk worden uitgevoerd, namelijk door partijen die belanghebbend zijn, een bijzondere rol spelen of specifieke kennis en/of expertise hebben. De overheid is slechts een van de spelers in het veld. Zij zal minder sturen en meer faciliteren en regie voeren. Dit uit zich ook in het nieuwe rijksbeleid, waarbij de rijksoverheid meer taken teruglegt op de plek waar deze het beste uit te voeren zijn. Bergen op Zoom heeft de ambitie om een dergelijke rol als regie- en netwerkgemeente te vervullen. Die veranderende werkwijze is terug te zien in het werkveld verkeer en ruimte. De uitvoering van de verkeers- en mobiliteitsopgave wordt meer en meer gedecentraliseerd naar regionale en lokale overheden, waarbij het rijk slechts kaderstellend is. Tevens wordt regelgeving in toenemende mate op Europees niveau gecoördineerd. Dit heeft grote consequenties voor de ontwikkeling van de markt van met name infrastructuur. Eenzelfde rol voor de regionale en lokale overheden mag worden verwacht

Verkeersplan

Datum:

30 januari 2014

voor vormen van tolheffing, informatievoorziening, milieuvoorschriften en verkeersveiligheid. Dit alles resulteert erin, dat de gemeente (met name ook in de regionale samenwerking met de regio WestBrabant) een belangrijkere rol krijgt in het ontwikkelen en realiseren van eigen verkeers- en mobiliteitsdoelstellingen.

B1.2 Beleidskaders In deze paragraaf wordt het bestaande beleid beschreven waar de gemeente op aansluit. Het gaat enerzijds om plannen in de regio en anderzijds om de signalen uit de gemeenschap. Naast de regionale en lokale documenten volgt de gemeente Bergen op Zoom de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) en Nota Mobiliteit. Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) en de Nota Mobiliteit De gemeente Bergen op Zoom draagt bij aan de nationale doelstelling van de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) en de Nota Mobiliteit om het aantal verkeersslachtoffers fors te reduceren. Dit wordt onder andere gedaan door het duurzaam veilig (her)inrichten van 50 km/uur en 80 km/uur-wegen, de aanleg van duurzaam veilige 30 km/uur en 60 km/uur gebieden, de herinrichting van kruispunten, de aanleg van rotondes en de aanleg van conflictvrije fietsroutes. Ook moet de gemeente Bergen op Zoom bij nieuwe aanleg en in het kader van beheer en onderhoud zorgen voor het aanbrengen van essentiële herkenbaarheidkenmerken op de wegen die zij in beheer heeft. Op grond van de Nota Mobiliteit wordt verder van de gemeente Bergen op Zoom verwacht dat zij externe veiligheid (vervoer gevaarlijke stoffen) opneemt in de beheersplannen voor infrastructuur.

Bovendien moet de gemeente in overleg met de regio en de Provincie, aansluitend op het basisnet, relatief veilige voorkeursroutes voor het transport van gevaarlijke stoffen binnen de gemeentegrenzen aanwijzen. Op basis van de Wet Geluidhinder en de Wet Milieubeheer moet bij ruimtelijke plannen specifiek aandacht worden besteed aan (een eventuele overschrijding van) luchtkwaliteitsnormen en (een eventuele overschrijding van) de voorkeursgrenswaarde voor de geluidbelasting. Provinciaal Verkeers- en VervoerPlan ‘Verplaatsen in Brabant’ (PVVP) Het PVVP gaat uit van de zogeheten ‘van deur tot deur’-benadering. De mobiliteitsbehoeften van burgers en bedrijven zijn het uitgangspunt. Diverse mensen hebben verschillende mobiliteitsbehoeften; Hoe is hier aan tegemoet gekomen? Stond vroeger de infrastructuur centraal (wegen, fietspaden, busbanen, verkeersdrempels), nu is dat de reiziger. De provincie wil burgers en bedrijven acceptabele, betrouwbare reistijden bieden, zodat ze weten waar ze aan toe zijn. Op basis daarvan kunnen gebruikers gerichte keuzes maken, bijvoorbeeld auto of openbaar vervoer. De provincie streeft naar mobiliteit die past bij het gebied. In de buurt van industrieterreinen zijn andere voorzieningen nodig dan bij een natuurgebied. De mobiliteit in een stadscentrum verschilt met het verkeer en vervoer in een dorpskern.

Ruimtelijke Visie West-Brabant 2030 De Ruimtelijke Visie West-Brabant 2030 gaat voor een goede regionale bereikbaarheid uit van de optimalisering van bestaande netwerken. Er wordt selectief omgegaan met het maken van nieuwe verbindingen en de belangrijkste opgaven in het oplossen van regionale knelpunten voor personen- en goederenvervoer worden benoemd. Het duurzaam veilig verbeteren van het goederenvervoer per spoor, buis, water en weg, het intensiveren van personenvervoer over spoor, het beter benutten van deze vier vervoersmodaliteiten en het inzetten op transferia daartussen hebben prioriteit. Bezien vanuit zorgvuldig ruimtegebruik wordt daarbij ingezet op bundeling van nieuwe modaliteiten en het herstel c.q. ontwikkeling van natuur en landschap in relatie tot nieuwe infrastructuur.

Verkeersplan

Datum:

30 januari 2014

Strategische agenda West-Brabant 2012-2020 In 2012 is het Visiedeel van de Strategische Agenda West-Brabant 2012-2020 vastgesteld. Dit Visiedeel schetst een beeld over en van West-Brabant tot 2020. Het is een beeld waarin de positionering in de Rijn-Schelde-Maasdelta onze regio flink wat kansen biedt. Kansen die ook vragen om zorgvuldige inpassing met het oog op ecologische en leefbaarheidbelangen. Het is juist de uitdaging om met elkaar de balans tussen economie, ecologie en leefbaarheid te realiseren. Met elkaar, omdat de overheid al lang niet meer alleen voor de oplossing kan zorgen. Ondernemers en Onderwijs staan samen met de overheid voor die opgave. De drie O’s zijn aan zet. Zij hebben samen de inhoud van het Visiedeel bepaald. Daarin ligt de uitdaging om nu samen aan de realisering van die Visie te gaan werken. In het uitvoeringsprogramma is concreet duidelijk gemaakt welke inspanningen op het gebied van Maintenance, Logistiek, BiobasedEconomy, Care and Cure, Ecologie, Leefbaarheid, Mobiliteit nodig zijn. Voor Bergen op Zoom is het van belang om ook op het gebied van verkeer en mobiliteit zoveel mogelijk aan te sluiten bij de strategische agenda en bij te dragen aan de uitvoering van het uitvoeringsprogramma. Regionale Openbaar Vervoer (OV)-visie In de Strategische Agenda West-Brabant wordt een perspectief geschetst voor de regio West-Brabant in 2020.

Eén van de beelden die daarbij gebruikt wordt is het volgende: ‘Een regio met sterke steden en een vitaal buitengebied’. In de regionale visie wordt ingegaan op wat er nodig is om het Openbaar Vervoer (OV) dit beeld te laten ondersteunen. De regionale OV-visie beschrijft op hoofdlijnen wat de regio wil met OV, welke accenten men legt en welke ambities er aan ten grondslag liggen. Dat gebeurt aan de hand van drie bouwstenen: 1. Het openbaar vervoersysteem zelf. Blik op de toekomst is een attractief, verder opgewaardeerd en optimaal functionerend spoorwegennet waarop het OV-busnetwerk op de knooppunten (stations) optimaal is afgestemd, inclusief voor-/natransport faciliteiten. 2. Communicatie en marketing voor het gebruik van het openbaar vervoersysteem. Betere communicatie en marketing op basis van betere cijfers. Gemeenten kunnen het initiatief voor een eigen OV-promotie/tarief actie nemen in afstemming met de provincie. 3. De organisatie en de financiën die daarvoor nodig zijn. Intensiveren van de samenwerking met de provincie met een transparante afweging van keuzes. Werken aan een koepelovereenkomst infrastructuur met aandacht voor instandhouding. Gemeentelijk beleid Het Verkeersplan is ondersteunend aan het strategisch beleid van de gemeente Bergen op Zoom.

Het Verkeersplan past binnen de (ruimtelijke) beleidskaders en het daarmee samenhangend verkeers- en ruimtelijk beleid. Het collegeprogramma bevat de ambitie van een vlotte, aantrekkelijke en veilige bereikbaarheid van onze gemeente. Daarbij ligt de focus op leefomgeving van de mensen, samenwerking in de regio en economische vitaliteit. Onder meer vormen onderstaande documenten de gemeentelijke beleidskaders waarbinnen het Verkeersplan geformuleerd is: • Verkeersstructuurplan 2005 – 2015; • Visie Verkeer en Parkeren; • Beleidsnota Parkeren; • Collegeprogramma 2010 – 2014; • Toekomstvisie Bergen op Zoom 2025; • Structuurvisie Bergen op Zoom 2030; • Nota milieu en duurzaamheid 2010 - 2014.

Verkeersplan

Datum:

30 januari 2014

Daarnaast is het VSP uit 2005 gebruikt om het Verkeersplan mede vorm te geven, tenminste op onderdelen die nog relevant en passend zijn bij de huidige situatie en tijdsbeeld. Van de maatregelen en acties die destijds in het VSP zijn geformuleerd is het merendeel uitgevoerd of wordt daar momenteel aan gewerkt. De overgebleven maatregelen en acties uit het VSP worden in het Verkeersplan opnieuw tegen het licht gehouden en daar waar nodig opgenomen in het actuele uitvoeringsprogramma. De samenwerking in de regio is de afgelopen jaren sterk verbeterd. Op het gebied van Verkeer weten de regionale partners elkaar goed te vinden en lukt het om op een goede manier prioriteiten te stellen, uitvoeringsprogramma’s te maken en de beschikbare subsidies te verdelen. De regio West-Brabant (19 gemeenten) stelt haar eigen beleid en vormt een gedegen gesprekspartner naar de hogere overheden. De regionale ontwikkelingen vormen kansen voor Bergen op Zoom. Dit is te zien in onder andere de volgende regionale projecten: • Afronding A4 Steenbergen; • Lobby bij provincie Noord-Brabant en Rijkswaterstaat met betrekking tot de afnemende afwikkelingskwaliteit op de rijksweg A58.

Dit om de A58 West-Brabant op de landelijke agenda te krijgen; • Visie op het openbaar vervoer die gebruikt wordt bij de totstandkoming van de nieuwe concessie en het in stand houden van adequate spoorverbindingen naar België; • In relatie met DelTri zorgen voor verbetering van infrastructuur voor goederenvervoer of weg en spoor. Het Deltri Platform is een regionaal samenwerkingsverband dat zich richt op de ontwikkeling van een Maritieme en Logistieke topregio. DelTri staat voor de drie samenwerkende regio’s: Rotterdam, Drechtsteden en West-Brabant in de Rijn/Maas Delta. Visie Verkeer en Parkeren De Visie Verkeer en Parkeren van de gemeente Bergen op Zoom kent de volgende ambitie: Verkeer en Parkeren in Bergen op Zoom biedt optimale ondersteuning aan alle activiteiten (gericht op bezoekers, bewoners en werknemers/ondernemers) die in Bergen op Zoom plaatsvinden. Bereikbaarheid, Verkeersveiligheid, Duurzaamheid, Leefbaarheid en Duidelijkheid zijn hierbij belangrijke thema’s. Dit resulteert in een ongecompliceerd en eenduidig parkeerbeleid en gemeentelijk verkeer- en vervoerbeleid met ruime en praktische kaders. Om invulling te gaan geven aan deze ambitie wordt uitgegaan van de B-B-B-B- benadering (Beïnvloeden – Benutten – Beprijzen – Bouwen).

De oplossingen voor knelpunten worden gevonden door eerst het verkeers- en parkeergedrag te Beïnvloeden (door bijvoorbeeld het aanprijzen van alternatieve vervoerswijzen of parkeerfaciliteiten), vervolgens de aanwezige weg- en parkeercapaciteit zo goed mogelijk te Benutten in plaats en tijd (door bijvoorbeeld dubbelgebruik; overdag en ’s avonds), dan (financieel) te reguleren (Beprijzen) en tenslotte – als de voorgaande maatregelen onvoldoende effect hebben - weg- en parkeercapaciteit bij te Bouwen.

Verkeersplan

Datum:

30 januari 2014

Figuur B1.1: Toekomstige verkeersstructuur (Bron: Visie Verkeer en Parkeren) De drager van de toekomstige wegenstructuur wordt nog meer als nu het geval is de randweg (zie figuur B1.1). Daarvoor zijn nu plannen in voorbereiding om de Van Gorkumweg en Van Konijnenburgweg te reconstrueren. Deze wegen krijgen meer het karakter van de Randweg – Noord. Dit betekent een betere doorstroming voor het (vracht) verkeer (Tovergroen) met minder aansluitingen, waardoor de verkeersveiligheid verbetert. Naast de randwegenstructuur is het wensbeeld voor Bergen op Zoom dat vanuit de hoofdwegenstructuur (A4/A58 en randwegenstructuur) er een inprikkermodel wordt gerealiseerd met sterke Stadsentrees (belangrijkste ontsluitingsroutes voor woon- en industriegebieden richting hoofdwegenstructuur). Voor de woongebieden en het centrum zijn dit de Rooseveltlaan vanuit het oosten en zuiden, de Gertrudisboulevard en Van Konijnenburgweg vanuit het westen en Boerenverdriet vanuit het noorden en oosten). Voor de industriegebieden vormt de Randweg - West de belangrijkste stadsentree. Om dit netwerk van dragers van de verkeersstructuur in de toekomst goed in te richten,is op aantal locaties extra maatregelen nodig. De Visie Verkeer en Parkeren bevat de volgend uitgangspunten: • Bereikbaarheid, duidelijkheid, leefbaarheid, veiligheid en duurzaamheid zijn de thema’s van het verkeers- en parkeerbeleid;

Verkeersplan

Datum:

30 januari 2014

• • • •

• • • • •

Drie doelgroepen staan centraal (bewoners, bezoekers, bedrijven) en knelpunten worden aangepakt via een 4-stappen model (beïnvloeden, benutten, beprijzen en bouwen); Een volledige randweg vormt de basis voor de verkeersstructuur en ontbrekende gedeeltes worden aangelegd; Op de A58/A4 wordt de doorstroming op knooppunt Zoomland gewaarborgd, afrit 28 wordt de afslag centrum en afrit 29 wordt verplaatst naar het zuiden; De Burgemeester Wittelaan, Ravelstraat, Gagelboslaan, Rooseveltlaan, Guido Gezellelaan, Gertrudisboulevard, Van Konijnenburgweg en Burgemeester Stulemeijerlaan zijn de ontsluitingswegen naar en van het centrum, en de inrichting van deze wegen waarborgt de doorstroming en veiligheid; De singels rond het centrum zijn bedoeld voor bestemmingsverkeer en niet voor (binnenstedelijk) doorgaand verkeer en daarmee autoluwer gemaakt; De bereikbaarheid van bedrijventerreinen blijft gewaarborgd, de bereikbaarheid van ziekenhuis Lievensberg wordt verbeterd en de bereikbaarheid van psychiatrisch ziekenhuis Vrederust (GGZ WNB) wordt uitgebreid met openbaar vervoer mogelijkheden; Verduurzaming van het verkeer vindt plaats door het gebruik van fiets, openbaar vervoer en duurzame voertuigen te stimuleren; Bewegwijzering, bebording, vergunningenstelsel en tarifering wordt vereenvoudigd; Verkeersveiligheid wordt verder verbeterd door knelpunten in beeld te brengen en aan te pakken.

Verkeersplan

Datum:

30 januari 2014

Bijlage 2: Karakterschets van Bergen op Zoom Bergen op Zoom is een gemeente in beweging. De gemeente ligt op een kruispunt van belangrijke verkeeren vervoersassen. Afgelopen jaren zijn tal van maatregelen uitgevoerd om het verkeer- en vervoerssysteem te verbeteren. Dit hoofdstuk schetst een beeld van de afgelopen jaren en waar we nu staan. Er wordt antwoord gegeven op de vraag, zijn we op de goede weg?

B2.1 Ruimtelijke structuur Voor infrastructuur (zie figuur B2.1) kent de gemeente Bergen op Zoom een noordwestelijke randweg met een groene golf. Deze is belangrijk voor de bereikbaarheid van de industriegebieden Theodorushaven en Noordland. Deze industriegebieden liggen aan de openwaterverbinding tussen Rotterdam / Antwerpen / Schelde-Rijnkanaal. Aan de zuidkant is de Markiezaatsweg aangelegd voor de ontsluiting van onder anderen de wijk Bergse Plaat, echter een doortrekking naar de rijksweg A58/A4 heeft nog niet plaatsgevonden. Aan de oostkant van de stad ligt de rijksweg A58/A4 die een belangrijke doorgaande functie heeft en zeker gaat krijgen tussen Rotterdam en Antwerpen na het gereed komen van de A4 rond Steenbergen. Het centrum van Bergen op Zoom kent een centrumring. Deze ring doorsnijdt de wijk Havenkwartier en het Centrum. De spoorlijn Vlissingen – Roosendaal doorsnijdt de stad. Bergen op Zoom heeft een treinstation. Dit station vormt tevens de centrale uitvalsbasis voor diverse lokale- en regionale buslijnen. Bergen op Zoom kent een netwerk van fietsvoorzieningen. Langs vrijwel de gehele hoofdwegenstructuur zijn vrijliggende fietspaden gelegen. Deze vormen samen met de andere fietsvoorzieningen het lokale-, regionaleen recreatieve fietsnetwerk.

Figuur B2.1: Ruimtelijke structuur (Bron: Structuurvisie Bergen op Zoom 2030) Het centrum kent twee aan elkaar gelegen winkelgebieden het Vierkantje (speciaal zaken) en rond de Parade (ketens). Naast het winkelen is Bergen op Zoom ook een recreatieve stad met het Markiezenhof en

Verkeersplan

Datum:

30 januari 2014

de overige Middeleeuwse gebouwen. Het centrum wordt vanaf diverse invalswegen bereikt. Vanaf de A58/A4 is afrit 27 de afrit waar naar het “centrum” wordt verwezen. Men komt dan via de Wouwsestraatweg naar het centrum gereden. Ten noorden van de stad Bergen op Zoom liggen de kernen Halsteren en Lepelstraat. Van oudsher liep de doorgaande route vanaf Rotterdam via Steenbergen door Halsteren naar Bergen op Zoom. Met de komst van de A4 is deze doorgaande verbinding verlegd. Deze route (Steenbergseweg) doorsnijdt Halsteren in een oost en een west deel. De Dorpsstraat in Halsteren fungeert als centrumfunctie. Hier zijn de bekende ketens en enkele speciaal zaken gevestigd. Bergen op Zoom is omgeven door natuur en water. Aan de oostkant direct naast de A58/A4 begint het recreatiegebied de Brabantse Wal waar veel recreatie mogelijkheden zijn. Aan de westkant ligt het recreatiegebied Binnenschelde wat geënt is op de waterrecreatie. Naast de natuur- en waterrecreatie heeft Bergen op Zoom een sportboulevard / evenemententerrein, een gevarieerd aanbod aan sportverenigingen en een stadspark Kijk in de Pot.

B2.2 Wat is er allemaal gedaan? Op het gebied van verkeer en mobiliteit heeft Bergen op Zoom de afgelopen jaren niet stil gezeten. Er is veel geld en energie geïnvesteerd om een belangrijke bijdrage te leveren aan een vitale, veilige en bereikbare gemeente. Het huidige verkeersbeleid stamt uit 2005 (VSP). Sindsdien zijn diverse aanpassingen gedaan en projecten uitgevoerd om de algehele verkeerssituatie te verbeteren. Zonder uitputtend te kunnen zijn is het volgende gedaan: • Verkeersveiligheidsprojecten, zoals het Brabants Verkeersveiligheids Label (BVL), Veilig Honk, Europese mobiliteitsweek, Help Brabant op weg naar nul verkeersdoden; • Opstellen en uitvoeren van projecten uit het regionaal fietsplan; • Aanleg van fietsparkeervoorzieningen (inclusief bewaakte stallingen in centrum); • Fietsvriendelijke infrastructuur centrumring; • Fietsverbindingen Markiezaten. • Fietsverbinding Lievensberg - Recreatieve Poort; • Inrichting centrale (stads)bushalte centrum (A.

Asselbergstraat); • Toegankelijk maken van bushaltes; • Realisatie van ongelijkvloerse spoorwegovergang Markiezaatsweg; • Duurzaam veilig inrichten van 30 en 60 km/uur-zones; • Herinrichting van wegvakken en kruispunten ter bevordering van doorstroming, leefbaarheid en verkeersveiligheid; • Herinrichting wegen zuidoostelijk deel centrum; • Tovergroen op Randweg-Noord; • Realisatie van Parkeer Route Informatie Systeem (PRIS) met digitale informatieborden; • Realisatie A4 bij Halsteren; • Afwaarderen Halsterseweg/Steenbergseweg; • Geluidsanering verkeerslawaai (o.a. Wouwsestraatweg, Buitenvest en opstart van centrumring zuid-oost); • Aanleg laadpunten voor elektrische auto’s en fietsen.

Verkeersplan

Datum:

30 januari 2014

Van de in het VSP 2005 opgenomen acties en maatregelen is het overgrote deel uitgevoerd. Van de 75 maatregelen is circa 80% uitgevoerd of staat nog op het nieuwe uitvoeringsprogramma . Dit overzicht is opgenomen in bijlage 4.

B2.3 Hoe verplaatst de Bergse reizigers zich? Reisgedrag Het Verkeersplan is gericht op alle vervoerwijzen. Voor het verkeersplan is het van belang om te weten waar Bergen op Zoom staat in de huidige situatie, zodat gericht beleid ingezet kan worden. Op basis van het mobiliteitsonderzoek Nederland, waarbij aan diverse inwoners gevraagd is naar mobiliteitsgedrag, is een analyse uitgevoerd naar het reisgedrag van de inwoners van de gemeente Bergen op Zoom. Er is gekeken hoe de ritten (één verplaatsing van A naar B) en de afgelegde kilometers relatief zijn afgelegd. Daarbij is onderscheid gemaakt naar het aandeel verplaatsingen en afstanden van op de interne (binnen Bergen op Zoom) en externe (tussen Bergen op Zoom en daarbuiten) relaties. In tabel figuur B2.2 zijn de resultaten weergegeven.

Figuur B2.2: Aandeel interne en externe ritten en afstanden

In figuur B2.3 is de gemiddelde afgelegde afstand van de verplaatsingen weergegeven.

Verkeersplan

Datum:

30 januari 2014

Figuur B2.3: Gemiddeld afgelegde afstand in kilometers van de verplaatsingen in Bergen op Zoom De resultaten geven aan dat meer dan de helft van het totaal aantal verplaatsingen met de auto wordt gedaan. Uit de externe verplaatsingen, zeker als het om het aantal kilometers gaat, is duidelijk te constateren dat de auto een belangrijke rol speelt in de verplaatsingen voor langere afstand. Voor de interne verplaatsingen geldt dat 2 van de 3 verplaatsingen met de fiets gemaakt wordt. Dit is relatief hoog, wat te verklaren is doordat de afstanden binnen de kern van Bergen op Zoom kort zijn. Daarbij is de gemiddelde verplaatsing met 3,0 km op de fiets nog relatief kort. Voor de interne verplaatsingen geldt dat het Openbaar Vervoer- gebruik laag is. Verplaatsingen met zowel een herkomst- als bestemmingslocatie binnen de gemeente worden maar beperkt met het openbaar vervoer gemaakt (ook omdat de fiets op de korte afstand een aantrekkelijk alternatief is). Openbaar Vervoer (OV) Wanneer het OV- netwerk (zie figuur B2.4) van de gemeente Bergen op Zoom nader bekeken wordt, is te constateren dat het netwerk een aanzienlijk deel van de stad ontsluit. Binnen een hemelsbrede afstand van 0,5 kilometer is over het algemeen een bushalte te vinden. De daadwerkelijke loopafstand is weliswaar groter, maar tenminste 75% van Bergen op Zoom ligt binnen acceptabele loopafstand van een bushalte.

Ook voor de kernen van Halsteren en Lepelstraat geldt dit. Alleen de woonwijken (Het Fort en de Markiezaten) in het zuiden van de stad en de kernen Heimolen en Kladde worden niet ontsloten met een buslijn. NS-Station Bergen op Zoom ligt aan het intercity traject Vlissingen – Schiphol – Amsterdam CS die rijdt in een halfuursfrequentie. In de spits rijden nog extra sprinters van en naar Den Haag Centraal. Het is qua inen uitstappers aantallen het 8e station van Noord-Brabant.

Verkeersplan

Datum:

30 januari 2014

Figuur B2.4: Huidige buslijnennetwerk Bergen op Zoom Vanaf Bergen op Zoom station vertrekken diverse regionale, streek- en stadslijnen (zie figuur B2.4). Naast de Intercity verbinding richting Rotterdam Centraal (centrum) rijdt in een halfuursfrequentieBrabantliner lijn 101 naar Rotterdam-Zuidplein. Op deze manier is zowel het centrum als het zuiden van Rotterdam goed per openbaar vervoer bereikbaar. De volgende streeklijnen vertrekken van Bergen op Zoom station: • Lijn 100 naar Putte (B) (spitsdienst ochtend naar Putte, avond naar Bergen op Zoom) via Vliegbasis Woensdrecht) • Lijn 102 naar Oude Tonge (uurdienst) • Lijn 104 naar Roosendaal Philipslaan via Huijbergen, Wouw en Roosendaal NS (uurdienst) • Lijn 105 naar Putte (B) met overstap op lijn 720 naar Antwerpen (halfuurdienst) • Lijn 107 naar Stavenisse (uurdienst)4 • Lijn 108 naar Sint-Annaland (uurdienst) • Lijn 111 naar Roosendaal Scherpdeel via Halsteren, Steenbergen, Oud-Gastel en Roosendaal NS (uurdienst) • Lijn 112 naar Roosendaal Philipslaan via Heerle, Wouw en Roosendaal NS (uurdienst).

4Lijn 107 en lijn 108 vormen in de avonduren en weekend samen een ringlijn over het eiland Tholen.

Verkeersplan

Datum:

30 januari 2014

In Bergen op Zoom rijden drie stadsringlijnen, namelijk: • Lijn 22 via de wijken Warande en Gageldonk (halfuurdienst) • Lijn 23 via de wijken Vestinggronden Noord, Tuinwijk, Noordgeest en Meilust (halfuurdienst) • Lijn 25 via de wijken Havenkwartier en Bergse Plaat (halfuurdienst) Tenslotte zijn in het reisgedrag de motieven vergeleken (zie figuur B2.5). Ten opzichte van het Nederlandse gemiddelde scoort Bergen op Zoom vergelijkbaar. Het aandeel winkel is mogelijk hoger doordat Bergen op Zoom voor het achterland van Oost- Zeeland en West- Brabant ook een boodschappenfunctie vervult.

Figuur B2.5: motieven reisgedrag Fietsnetwerk Bergen op Zoom kent een uitgebreid fietsnetwerk met vrijliggende- of aanliggende fietspaden en fiets(suggestie)stroken. In het fietsnetwerk voor de gemeente wordt onderscheid gemaakt in: • regionale fietsroutes; • lokale hoofdfietsroutes; • recreatieve fietsroutes (knooppuntennetwerk). Regionale fietsroutes Het regionale utilitaire (woon – werk) fietsnetwerk, opgesteld door de regio Westelijk Noord-Brabant vormt de basis voor het gemeentelijke fietsnetwerk. De regionale en lokaal primaire fietsroutes vormen de hoofdroutes van het fietsnetwerk. De hoofdroutes van het fietsnetwerk worden voornamelijk gebruikt door utilitaire fietsers die gevoelig zijn voor omrijdafstanden en tijdverlies. De vormgeving moet daarom zoveel mogelijk vrijliggend (fysiek geschieden van de rijbaan voor het autoverkeer) of solitair zijn om de fietsers comfort en een veilige omgeving te bieden. Buiten de bebouwde kom zijn in verband met de verkeersveiligheid vooral vrijliggende voorzieningen gewenst. Het regionale en lokaal hoofdfietsnetwerk verbindt de kernen Bergen op Zoom, Halsteren en Lepelstraat met elkaar en vormt de verbinding vanuit de kernen met kernen in de buurtgemeenten, zoals Steenbergen, Roosendaal, Huijbergen en Woensdrecht. Lokale hoofdfietsroutes Het lokale fietsnetwerk bevat de fietsroutes die enkel een lokale wijkgerichte functie hebben.

Deze routes hebben als functie fietsers vanuit de wijken naar het hoofdfietsnetwerk te leiden en biedt de verbinding tot de ‘deur’ van de belangrijke bestemmingslocaties voor de fiets. Recreatieve fietsroutes Het toeristisch-recreatieve netwerk maakt binnen de bebouwde kom onderdeel uit van bovengenoemde netwerken. Buiten de bebouwde kom heeft het recreatieve netwerk veelal een eigen netwerk dat gestoeld is op het recreatief fietsknooppuntensysteem. Binnen dit recreatieve fietsnetwerk fietsen mensen via

Verkeersplan

Datum:

30 januari 2014

genummerde (wit-groene) borden van knooppunt naar knooppunt. De routes zijn uitgezet over de beste, vaak autovrije, fietspaden, die in twee richtingen zijn bewegwijzerd. Op basis van knooppunten is een groot netwerk voor de regio gevormd. In figuur B2.6 is een overzicht opgenomen van het recreatieve fietsknooppuntennetwerk.

Figuur B2.6: Recreatief fietsknooppuntensysteem Bergen op Zoom heeft in en rond het centrum een aantal belangrijke locaties waar concentraties van fietsen gestald kunnen worden. Drie daarvan zijn bewaakt: • Pastoor Joorenplein (bewaakt) • Grote Markt (bewaakt) • NS-station (bewaakt en onbewaakt) • Kloosterstraat (onbewaakt)

B2.4 Hoe bereikbaar is Bergen op Zoom? Bereikbaarheidskaarten Met behulp van het regionale verkeersmodel Westelijk Noord-Brabant is een bereikbaarheidskaart voor de gemeente Bergen op Zoom gemaakt. De bereikbaarheidskaart geeft een beeld wat de reistijden vanuit Bergen op Zoom zijn in diverse situaties. Zodoende kan een goed beeld van de bereikbaarheid geschetst worden. De figuren B2.7 en B2.8 geven de bereikbaarheidskaarten voor de huidige situatie en het prognosejaar 2020 weer. Met de kaarten worden ook veranderingen in de (boven)regionale bereikbaarheid in kaart gebracht.

Verkeersplan

Datum:

30 januari 2014

Figuur B2.7: Reistijden vanuit Bergen op Zoom (huidige situatie)

Figuur B2.8: Reistijden vanuit Bergen op Zoom (2020) De beide bereikbaarheidskaarten zijn met elkaar vergeleken. De belangrijkste bevindingen zijn de volgende: • Binnen circa 50 minuten reisafstand is een aanzienlijk deel van de provincies Noord- Brabant en Zeeland te bereiken. Daarnaast zijn de steden Rotterdam en Antwerpen binnen deze reisafstanden bereikbaar. • De bereikbaarheid in reistijd tussen de provincie Zeeland en Bergen op Zoom blijft vrijwel gelijk. • De reistijd naar Roosendaal, Breda en Tilburg (de oost- west- as van de provincie Noord- Brabant) verslechtert ten opzichte van de huidige situatie. Een logische verklaring is te vinden in een verminderde bereikbaarheid via de A58 (in het verkeersmodel is het uitgangspunt dat er geen wijzigingen ten opzichte van de huidige situatie plaatsvinden.) De gemeente Bergen op Zoom

Verkeersplan

Datum:

30 januari 2014

•

(samen met diverse andere partijen) zet zich al in voor maatregelen op de rijksweg A58, zodat de bereikbaarheid op de oost- west- as van de provincie Noord- Brabant verbetert. Door de realisatie van de A4 tussen Dinteloord en Halsteren verbetert de reistijd naar Steenbergen en Rotterdam. De bereikbaarheid aan de zuidzijde naar Antwerpen verslechtert. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat de bereikbaarheid van de ring in Antwerpen in de toekomst mogelijk minder goed is.

Verkeersintensiteiten en verkeersafwikkeling Als gevolg van de ruimtelijke en infrastructurele ontwikkelingen in de regio en de gemeente in het bijzonder zullen de intensiteiten op de meeste (hoofd)routes binnen de gemeente de komende jaren toenemen. Al zal dit gezien de huidige economische situatie minder snel gaan dan we eerder dachten. Met behulp van het regionale verkeersmodel West-Brabant, expertise vanuit de gemeente en tellingen zijn de belangrijkste knelpunten op het gebied van verkeersafwikkeling voor de korte en lange termijn bepaald. Korte termijn (tot 2020) Lange termijn (na 2020) - Rijksweg A58/A4 tussen Markiezaat en de Stok - Rijksweg A58/A4 tussen Markiezaat en de Stok - Kruispunt Wassenaarstaat – Bredasestraat – - Rooseveltlaan tussen A4 en Jacob Obrechtlaan Stationsstraat - Kruispunt Wassenaarstraat – Burg. V Hasseltstraat – Van Dedemstraat (incl. ontsluiting Parade) - Van Gorkumweg – Van Konijnenburgweg , inclusief rotondes - Kruispunt Olympialaan - Antwerpsestraatweg Tabel B2.9: Locaties op korte- en lange termijn met afwikkelings- cq. doorstromingsknelpunten Het aantal kruispunten en wegvakken dat op piekmomenten zorgt voor een verminderde doorstroming is beperkt (zie tabel B2.9). De beide knelpunten op de kruispunten nabij het Pastoor Joorenplein waren reeds bekend bij de gemeente.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BergenOpZoom&id=e6d40c7a-f764-4b3e-b77b-e5a1dc75aed1